1408/2014 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1408 / 2014 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1408/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γ. Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δημήτριο Μουστάκα, Χριστόφορο Κοσμίδη, Ν. Τρούσα και Ασπασία Καρέλλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 8 Απριλίου 2014, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Α. Δ. του Ι., 2) Σ. Κ. του Θ., 3) Σ. Σ. του Α., 4) Θ. Π. του Σ., 5) Φ. Μ. του Γ., 6) Β. Σ. του Ν., 7) Ν. Τ. του Π., 8) Α. Γ. του Α., 9) Ε. Δ. του Σ., 10) Χ. Μ. του Μ., 11) Φ. Χ. του Κ., 12) Ι. Μ. του Ν., 13) Γ. Μ. του Α., 14) Γ. Ζ. του Α., 15) Μ. Μ. του Σ., 16) Γ. Κ. του Λ., 17) Ε. Κ. του Δ., 18) Μ. Μ. του Κ., 19) Δ. Δ. του Α., 20) Α. Α. του Δ., 21) Β. Π. του Γ., 22) Α. Μ. του Ν., 23) Α. Κ. του Ε., 24) Σ. Κ. του Ι., 25) Γ. Τ. του Σ., 26) Δ. Μ. του Ε., 27) Γ. Α. του Κ., 28) Α. Κ. του Γ., 29) Ε. Α. του Α., 30) Α. Μ. του Χ., 31) Ε. Μ. του Γ., 32) Α. Η. του Γ., 33) Χ. Ζ. του Χ., 34) Χ. Ν. του Θ., 35) Γ. Α. του Π., 36) Θ. Γ. του Κ., 37) Ο. Σ. του Ι., 38) Κ. Μ. του Ε., 39) Π. Τ. του Γ., 40) Π. Ν. του Ν., 41) Α. Π. του Α., 42) Χ. Χ. του Α., 43) Ι. Μ. του Κ., 44) Η. Τ. του Σ., 45) Ι. Τ. του Ν., 46) Κ. Τ. Α., 47) Μ. Μ. Χ., 48) Χ. Ψ. του Α., 49) Α. Κ. του Π., 50) Α. Ξ. του Γ., 51) Χ. Γ. του Δ., 52) Ο. Λ. του Π., συζύγου Α., 53) Ε. Ε. του Ν., 54) Χ. Ε. του Σ., 55) Π. Χ. του Π., 56) Π. Γ. του Κ., 57) Μ. Δ.

Δ., 58) Δ. Κ. του Α., 59) Ε. Π. του Ι., 60) Δ. Α. του Α., 61) Κ. Γ. του Χ., 62) Π. Μ. του Κ., 63) Α. Σ. του Ε., 64) Π. Σ. του Ε., 65) Ε. Ζ. του Σ., 66) I. Π. του Γ., 67) Σ. Σ. του Δ., 68) Τ. Κ. Δ., 69) Σ. Δ. του Π., 70) Σ. Κ. του Ε., 71) Α. Μ. του Α., 72) Κ. Α. του Ε., 73) Θ. Κ. του Λ., 74) Χ. Γ. του Α., 75) Δ. Ε. του Β., 76) Β. Π.-Κ. του Κ., 77) Ε. Κ.-Ρ. του Ε., 78) Κ. Ι. Δ.., 79) Π. Π. του Φ., 80) Γ. Τ. του Α., 81) Ι. Β. του Κ., 82) Σ. Ψ. Δ., 83) Κ. Σ. του Θ., 84) Σ. Π. του Ν., 85) Α. Κ. Δ.., 86) Σ. Μ. του Π., 87) Ζ. Π. του Α., 88) Κ. Ι. του Μ., 89) Χ. Κ. του Β., 90) Κ. Σ. του Π., 91) Λ. Ι. του Ι., 92) Κ. Ξ. του Θ., 93) Ε. Π. του Ε., 94) Γ. Α. του Β., 95) Ν. Π. του Π., 96) Σ. Π. του Γ., 97) Κ. Κ. του Γ., 98) Α. Σ. του Χ., 99) Ε. Β. του Π., 100) Ν. Κ. του Α., 101) Ν. Τ. του Α., 102. Β. Δ. του Χ., 103) Μ. Π. του Γ., 104) Α. Π. του Ι., 105) Κ. Σ. του Ε., 106) Α. Β. του Ν., 107) Ι. Μ. του Κ., 108) Ά. Σ. του Κ., 109) Δ. Γ. του Θ., 110) Π. Θ. του Θ., 111) Π. Π. του Χ., 112) Β. Σ. του Α., 113) Λ. Ε. του Ι., 114) Γ. Κ. του Χ., 115) Χ. Κ. του Ε., 116) Κ. Δ. του Ν., 117) Γ. Λ. Δ.., 118) Λ. Λ. Δ., 119) Μ. Τ. του Κ., 120) Π. Ν. του Ι., 121) Ε. Χ. του Ε., 122) Ε. Π. του Α., 123) Μ. Τ. του Ν., 124) Θ. Ο. του Σ., 125) Β. Β. του Σ., 126) Κ. Κ. του Χ., 127) Α. Λ. του Ι., 128) Ε. Ο. του Ν., 129) Ό. Σ. του Γ., 130) Ό. Π. του Ν., 131) Α. Β. Δ., 132) Φ. Σ. Δ.., 133) Σ. Σ. του Α., 134)

Η. Τ. του Κ., 135)

Ε. Κ. Π., 136) Κ. Α. του Κ., 137) Κ. Κ. Δ., 138) Π. Σ. του Γ., κατοίκων ...

Οι υπό στοιχεία 88, 12, 125 αναιρεσείοντες δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο. 'Απαντες οι λοιποί εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Ταρσίτσα Καλλιμπάκα και κατέθεσαν προτάσεις. Του αναιρεσίβλητου: Δήμου Θεσσαλονίκης, που εδρεύει στη Θεσσαλονίκη και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Στράνη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις. Στο σημείο αυτό, η πληρεξούσια των ως άνω αναιρεσειόντων, αφού έλαβε το λόγο από τον Πρόεδρο, δήλωσε, ότι:

O υπό στοιχείο 88 αναιρεσείων Κ. Ι. του Μ. απεβίωσε στις 20/11/2010 σύμφωνα με την προσκομισθείσα υπ' αριθμό ... ληξιαρχική πράξη θανάτου της ληξιάρχου του Δήμου Θεσσαλονίκης, και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι εκ διαθήκης κληρονόμοι αυτού α) Ε. Ι., β) Μ. Ι., γ) Α. Ι., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο ως άνω δικηγόρο και κατέθεσαν προτάσεις.

Ο υπό στοιχείο 120 αναιρεσείων Π. Ν. του Ι., απεβίωσε στις 18/4/2012 σύμφωνα με την προσκομισθείσα υπ' αριθμό ... ληξιαρχική πράξη θανάτου της ληξιάρχου του Δήμου Θέρμης, και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι μοναδικοί εξ αδιαθέτου κληρονόμοι αυτού α) Ι. Ν., β) Μ. Ν., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο ως άνω δικηγόρο και κατέθεσαν προτάσεις.

Ο υπό στοιχείο 125 αναιρεσείων Β. Β. του Σ., απεβίωσε στις 17/9/2012 σύμφωνα με την προσκομισθείσα υπ' αριθμό ... ληξιαρχική πράξη θανάτου της ληξιάρχου του Δήμου Πυλαίας, και την παρούσα δίκη συνεχίζουν οι εκ διαθήκης κληρονόμοι αυτού α) Μ. Β., β) Χ. Β., γ) Α. Β. οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον ίδιο ως άνω δικηγόρο και κατέθεσαν προτάσεις.

Το επώνυμο του 12ου των αναιρεσειόντων είναι "Μ." και όχι "Μ." όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Το επώνυμο του 27ου των αναιρεσειόντων είναι "Α." και όχι "Α." όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Το πατρώνυμο της 32ης των αναιρεσειόντων είναι "Ν." και όχι "Γ." όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Το επώνυμο του 33ου των αναιρεσειόντων είναι "Ζ." και όχι "Ζ." όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Το επώνυμο του 36ου των αναιρεσειόντων είναι "Γ." και όχι "Γ." όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Το πατρώνυμο της 42ης των αναιρεσειόντων είναι "Α." και όχι "Α." όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Το πατρώνυμο της 50ης των αναιρεσειόντων είναι "Χ." και όχι "Γ.ς" όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο 51ος των αναιρεσειόντων ονομάζεται "Β. Γ. του Α." και όχι "Χ. Γ. Δ." όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Το πατρώνυμο της 55ης των αναιρεσειόντων είναι "Χ." και όχι "Π." όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Το όνομα της 59ης των αναιρεσειόντων είναι "Ε." και όχι "Ε." όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Η 65η αναιρεσείουσα ονομάζεται "Ε. Ζ. το γένος Κ. Τ." και όχι "Ε. Ζ. του Σ." όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Το επώνυμο της 69ης των αναιρεσειόντων είναι "Δ." και όχι "Δ." όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Το όνομα της 77ης των αναιρεσειόντων είναι "Γ." και όχι "Ε." όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Το επώνυμο του 107ου των αναιρεσειόντων είναι "Μ." και όχι "Μ." όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Το πατρώνυμο της 112ης των αναιρεσειόντων είναι "Λ." και όχι "Αλέξανδρος" όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Το επώνυμο του 115ου των αναιρεσειόντων είναι "Κ." και όχι "Κ." όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Το πατρώνυμο της 121ης των αναιρεσειόντων είναι "Θ." και όχι "Ε." όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Το πατρώνυμο της 122ης των αναιρεσειόντων είναι "Σ." και όχι "" όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Το πατρώνυμο της 124ης των αναιρεσειόντων είναι "Χ." και όχι "Σ." όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Το επώνυμο του 126ου των αναιρεσειόντων είναι "Κ." και όχι "Κ." όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Το όνομα του 138ου των αναιρεσειόντων είναι "Π." και όχι "Π." όπως εσφαλμένα αναγράφεται στο δικόγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15/6/2004 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 780/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 4709/2011 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 20/3/2012 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ν.ς Τρούσας ανέγνωσε την από 3/1/2014 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του πρώτου ως άνω λόγου αναιρέσεως και την απόρριψη του δευτέρου λόγου. Η πληρεξούσια των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 648 και 649 Α.Κ. προκύπτει, ότι σύμβαση εργασίας ορισμένου χρόνου είναι εκείνη με την οποία συνομολογείται η διάρκεια αυτής μέχρις ορισμένου χρονικού σημείου ή μέχρι την επέλευση μέλλοντος και βέβαιου γεγονότος ή την εκτέλεση ορισμένου έργου, μετά την περάτωση του οποίου παύει αυτοδικαίως, σε περίπτωση δε αμφιβολίας η σύμβαση αυτή θεωρείται αορίστου χρόνου.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 21 παρ. 1, 2 και 3 του ν. 2190/1994, οι δημόσιες υπηρεσίες και τα νομικά πρόσωπα του άρθρου 14 παρ. 1 του αυτού νόμου, μεταξύ των οποίων και οι Οργανισμοί Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) Α' και Β' βαθμού, επιτρέπεται να απασχολούν προσωπικό με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου ορισμένου χρόνου, για αντιμετώπιση εποχιακών ή άλλων περιοδικών ή πρόσκαιρων αναγκών με διάρκεια απασχόλησης, η οποία δεν μπορεί να υπερβαίνει τους οκτώ μήνες, μέσα σε συνολικό χρόνο δώδεκα μηνών, ενώ στις περιπτώσεις προσωρινής πρόσληψης προσωπικού για αντιμετώπιση κατεπειγουσών αναγκών, λόγω απουσίας προσωπικού ή κενώσεως θέσεων, η διάρκεια της απασχόλησης δεν μπορεί να υπερβαίνει τους τέσσερις μήνες για το ίδιο άτομο, χωρίς να επιτρέπεται εγκύρως παράταση ή σύναψη νέας σύμβασης κατά το αυτό ημερολογιακό έτος ή μετατροπή σε σύμβαση αορίστου χρόνου.

Εξάλλου, με την αναθεώρηση του Συντάγματος του έτους 2001 προστέθηκε στο άρθρο 103 αυτού η παράγραφος 8, με τα εδάφια α' και γ' της οποίας ορίζεται ότι νόμος ορίζει τους όρους και τη χρονική διάρκεια των σχέσεων εργασίας ιδιωτικού δικαίου στο Δημόσιο και τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, όπως αυτός καθορίζεται κάθε φορά, για την κάλυψη είτε οργανικών θέσεων και πέραν των προβλεπομένων στην παρ. 3 εδ.

α' αυτού, είτε πρόσκαιρων, είτε απροβλέπτων και επειγουσών αναγκών κατά την παρ. 2 εδ. β' αυτού. Απαγορεύεται η από το νόμο μονιμοποίηση προσωπικού, που υπάγεται στο πρώτο εδάφιο ή η μετατροπή των συμβάσεών του σε αορίστου χρόνου. Στους κανόνες αυτούς, τους οποίους πρώτος διατύπωσε ο κοινός νομοθέτης με τις ως άνω διατάξεις του ν. 2190/1994, υπάγεται, ενόψει της αδιάστικτης διατύπωσης του άρθρου 103 παρ. 7 και 8 του Συντάγματος, τόσο το προσωπικό, που συνδέεται με το Δημόσιο, τους ΟΤΑ και τα άλλα νομικά πρόσωπα του ευρύτερου δημόσιο τομέα με υπαλληλική σχέση δημοσίου δικαίου, όσο και το προσωπικό, που προσλαμβάνεται με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου για την πλήρωση οργανικών θέσεων, σύμφωνα με το άρθρο 103 παρ. 3 και 8 του Συντάγματος.

Ειδικά, όμως, με το άρθρο 20 παρ. 4 ν. 2738/1999 εισήχθη συγκεκριμένη ρύθμιση και δη προσετέθη ως περίπτωση κα' στο άρθρο 14 παρ. 2 ν. 2190/1994 επιπλέον εξαίρεση στο σύστημα προσλήψεων του νόμου αυτού (απαλειφθείσα ήδη με το άρθ. 1 ν. 3812/2009 που δεν καταλαμβάνει την επίδικη διαφορά), η οποία αφορά την πρόσληψη προσωπικού σε εκτέλεση ειδικού προγράμματος απασχόλησης, που προκηρύσσεται και επιδοτείται από τον ΟΑΕΔ, ειδικότερα δε ορίσθηκε ότι η πρόσληψη του προσωπικού που προσλαμβάνεται σε εκτέλεση ειδικού προγράμματος, που προκηρύσσεται και επιδοτείται από τον Ο.Α.Ε.Δ.

διενεργείται σύμφωνα με τους όρους, τη διαδικασία και τα κριτήρια που καθορίζονται στα προγράμματα αυτά. Η επιδοτούμενη αυτή πρόσληψη υπαλλήλων είναι εξαιρετική, διότι συνδέεται με την ανάγκη πραγμάτωσης των προγραμμάτων, που με τους υφιστάμενους κανόνες θα απέβαινε ατελέσφορη και για το λόγο αυτό ορίζεται ότι η πρόσληψη διενεργείται με τους όρους, τη διαδικασία και τα κριτήρια, που καθορίζονται στα προγράμματα.

Συνακόλουθα, η πρόσληψη υπαλλήλων, που έχει πραγματοποιηθεί στο πλαίσιο συγκεκριμένου προγράμματος του ΟΑΕΔ και οι εξ αυτής απορρέουσες εργασιακές σχέσεις έχουν συγκεκριμένο χρόνο διάρκειας, είναι δηλ. συμβάσεις εργασίας ορισμένου χρόνου, η πάροδος του οποίου συνεπιφέρει αυτοδικαίως και τη λήξη τους (αρθρ. 669 παρ. 1 Α.Κ.) και η σύναψη αυτών ως συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου επιβάλλεται από αντικειμενικούς λόγους που συνδέονται με την φύση τους.

Περαιτέρω, από τον συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 648 επ. ΑΚ και 6 του Ν. 765/1943 (που κυρώθηκε με την 324/1946 ΠΥΣ και διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του ΑΚ., άρθρο 38 του ΕισΝΑΚ) συνάγεται, ότι σύμβαση εξαρτημένης εργασίας, στην οποία και μόνο εφαρμόζονται οι διατάξεις του εργατικού δικαίου, υπάρχει όταν οι συμβαλλόμενοι αποβλέπουν στην παροχή της εργασίας του μισθωτού για ορισμένο ή αόριστο χρόνο με μισθό, ανεξάρτητα από τον τρόπο καθορισμού και καταβολής αυτού, χωρίς ευθύνη του μισθωτού για την επίτευξη ορισμένου αποτελέσματος και ακόμη όταν ο μισθωτός τελεί σε εξάρτηση από τον εργοδότη του, η οποία εκδηλώνεται με το δικαίωμα του τελευταίου να ασκεί έλεγχο και εποπτεία ως προς τον τρόπο, τόπο και χρόνο παροχής της εργασίας και την επιμελή εκτέλεσή της και με την υποχρέωση του πρώτου να συμμορφώνεται στις αναγκαίες εντολές ή οδηγίες του εργοδότη.

Τέλος, σύµβαση μαθητείας είναι η σύµβαση. κατά την οποία ο ένας από τους συμβαλλόμενους αναλαµβάνει την υποχρέωση να μεταδώσει στον άλλο τις αναγκαίες εμπειρικές γνώσεις, για την άσκηση από τον τελευταίο ορισµένου επαγγέλματος ή ορισμένης τέχνης. Ειδικότερες μορφές της συµβάσεως μαθητείας είναι η γνήσια σύµβαση μαθητείας και η σύµβαση εξαρτημένης εργασίας μαθητευόμενου.

Στη γνήσια σύµβαση μαθητείας προέχον στοιχείο είναι η παροχή εκπαίδευσης στον μαθητευόμενο, η δε τυχόν παροχή εργασίας από αυτόν δεν γίνεται µε σκοπό εκτέλεσης παραγωγικού έργου, αλλά για τις ανάγκες της εκπαίδευσης και της εξοικείωσής του µε το αντικείμενο του επαγγέλματος ή της τέχνης του. Στη σύµβαση αυτή, για την οποία δεν υπάρχει ειδική νοµοθετική ρύθµιση και κατά την οποία ο μαθητευόμενος παρέχει εργασία για ορισμένο ή αόριστο χρόνο, εφαρμόζονται αναλογικά οι διατάξεις της σύµβασης εργασίας του Α.Κ., εφόσον συμβιβάζονται µε την φύση και τον σκοπό της σύµβασης αυτής, ενώ δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της εργατικής νοµοθεσίας για τα χρονικά όρια εργασίας, τις νόµιµες αποδοχές, την καταγγελία της σύµβασης εργασίας, την αποζημίωση απολύσεως κ.λπ., οι οποίες προϋποθέτουν παροχή εξαρτημένης εργασίας, που δεν αποτελεί προέχον η ωφέλεια που αντλεί από την εργασία του, καθώς και ότι ο μαθητευόμενος είτε δεν θα λαµβάνει μισθό είτε θα καταβάλλει ορισμένο ποσό στον εργοδότη για την μαθήτευσή του.

Αντίθετα επί συµβάσεως εξαρτημένης εργασίας μαθητευόμενου η οποία υφίσταται όταν ο μαθητευόμενος μισθωτός παρέχει εργασία σε επιχείρηση ή εκμετάλλευση, επιδιώκοντας παραλλήλως την απόκτηση γνώσεων ή ικανότητας σε ορισμένη ειδικότητα ή επάγγελµα, η εκμάθηση τέχνης εκ µέρους του επέρχεται ως αυτόµατη συνέπεια της εφαρμογής της συµβάσεως και εντός των πλαισίων της συνήθους λειτουργίας αυτής και δεν αποτελεί αντικείμενο ιδιαίτερης υποχρέωσης του εργοδότη και, συνεπώς, επί της συµβάσεως εξαρτημένης εργασίας μαθητευόμενου εφαρμόζονται τόσο οι γενικές, όσο και οι ειδικές διατάξεις της εργατικής νοµοθεσίας, εφόσον προέχων σκοπός της συµβάσεως αυτής είναι η παροχή εκ µέρους του μαθητευόμενου εργασίας, έναντι αµοιβής και παρεπόμενος σκοπός είναι η εκμάθηση τέχνης ή επαγγέλματος σύµφωνα µε τις οδηγίες και κατευθύνσεις του εργοδότη.

Σε κάθε περίπτωση ο ορθός νομικός χαρακτηρισμός μιας σχέσης ως σύμβασης έργου, μαθητείας ή εξαρτημένης ή ανεξάρτητης εργασίας ορισμένου ή αορίστου χρόνου αποτελεί κατ' εξοχήν έργο της δικαιοδοτικής λειτουργίας των δικαστηρίων, τα οποία μετά από εκτίμηση όλων των συγκεκριμένων περιστάσεων κρίνουν με ποιά συγκεκριμένη νομική σχέση συνδέεται ο μισθωτός με τον εργοδότη του, ανεξάρτητα από το νομικό χαρακτήρα που έδωσαν τα συμβαλλόμενα μέρη στη συνδέουσα αυτά σχέση, από την απαγόρευση δε της μετατροπής από το νόμο των ιδιωτικού δικαίου συμβάσεων εργασίας ορισμένου χρόνου των εργαζομένων στον ευρύτερο δημόσιο τομέα σε συμβάσεις αορίστου χρόνου, που θεσπίζεται με το άρθρο 103 παρ. 8 του Συντάγματος, δεν συνάγεται και απαγόρευση της αναγνώρισης του πραγματικού χαρακτήρα ορισμένης σχέσης, η οποία δεν αποτελεί "μετατροπή", αλλά ορθό χαρακτηρισμό της έννομης σχέσης κατά τη δικαστική διαδικασία (Ολ.

ΑΠ 19 και 20/2007, 18/2006), ενώ από τις παραπάνω διατάξεις και δη του άρθ. 6 ν. 2527/1997, που ρυθμίζει συγκεκριμένα τους όρους και τις προϋποθέσεις έγκυρης σύναψης σύμβασης έργου από νομικά πρόσωπα του δημόσιου τομέα, στα οποία περιλαμβάνονται και οι Δήμοι, ουδόλως συνάγεται απαγόρευση σύναψης από τα πρόσωπα αυτά, στις ειδικά προβλεπόμενες από το νόμο ως άνω περιπτώσεις, σύμβασης εργασίας ορισμένου χρόνου.

Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 560 αρ. 1 ΚΠολΔ, ταυτόσημη προς εκείνη του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (ΟλΑΠ 7/2006, ΟλΑΠ 4/2005).

Στην προκείμενη περίπτωση το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών, που δίκασε ως Εφετείο, κρίνοντας, ύστερα από έφεση του αναιρεσίβλητου (και αντίθετη έφεση των αναιρεσειόντων), επί αγωγής των αναιρεσειόντων ενώπιον του Ειρηνοδικείου Αθηνών, κατά του αναιρεσίβλητου Δήμου Θεσσαλονίκης, καθώς και κατά των μη διαδίκων στην αναιρετική δίκη 1) ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης" (ΕΕΤΑΑ), που εδρεύει στην Αθήνα, 2) του "Οργανισμού Απασχολήσεως Εργατικού Δυναμικού" (ΟΑΕΔ), που εδρεύει στην Αθήνα και 3) του Ελληνικού Δημοσίου, με την οποία ζητούσαν ν' αναγνωρισθεί ότι οι συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας ορισμένου χρόνου που συνήψαν με τους ως άνω εναγομένους το έτος 2001, παραταθείσες διαδοχικά μέχρι την 31-12-2004, προκειμένου να προσφέρουν τις υπηρεσίες τους ως φύλακες σχολικών κτιρίων του Δήμου Θεσσαλονίκης ήσαν στην πραγματικότητα συμβάσεις εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου και ότι οι εναγόμενοι όφειλαν να τους καταβάλουν τ' αναφερόμενα εκεί ποσά ως αμοιβή για την εργασία τους αυτή (και για τις ειδικότερα εκτιθέμενες σ' αυτήν αιτίες), δέχθηκε με την προσβαλλομένη 4709/2011 απόφαση του, τα ακόλουθα:

Με την 34100/1999 (ΦΕΚ 2131 Β'/99) απόφαση του Υπουργού Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, με θέμα "Πρόγραμμα για την απόκτηση εργασιακής εμπειρίας 2700 ανέργων, αποφοίτων Λυκείου, ηλικίας 25-64 ετών τη φύλαξη σχολείων", που, κατά τα μνημονευόμενα σ' αυτήν, εκδόθηκε λαμβάνοντας υπόψη τις αναφερόμενες στη μείζονα σκέψη διατάξεις του άρθρου 20 παρ. 1 και 15 του Ν. 2639/1998, καθώς και τις διατάξεις της παρ. 2α του άρθρου 1 του Ν. 2469/1997 "Περιορισμός κρατικών δαπανών" και την 2701/16.11.1999 απόφαση του ΔΣ του Ο.Α.Ε.Δ, αποφασίσθηκε η κατάρτιση του ως άνω προγράμματος.

Ειδικότερα κατά τα αναφερόμενα στην ως άνω Υπουργική Απόφαση: "1. Σκοπός του Προγράμματος είναι αφενός η απόκτηση εργασιακής εμπειρίας ανέργων που πλήττονται ιδιαίτερα από την ανεργία με πιθανότητα μόνιμης απασχόλησης στη φύλαξη σχολικών κτιρίων και αφετέρου η επίλυση ενός σοβαρού προβλήματος όπως αυτό της φύλαξης των σχολικών κτιρίων, του εξοπλισμού τους, της επίβλεψης του περιβάλλοντος χώρου και της προστασίας των μαθητών. 2.

Δικαιούχοι φορείς του προγράμματος είναι οι πρωτοβάθμιοι ΟΤΑ των Νομών Αττικής και Θεσσαλονίκης των Πρωτευουσών Νομών και των μεγάλων αστικών κέντρων. 3. Δικαιούχοι είναι άνεργοι εγγεγραμμένοι στα μητρώα ανέργων των Υπηρεσιών του ΟΑΕΔ ή επιδοτούμενοι άνεργοι ηλικίας 25-64 ετών, οι οποίοι θα πρέπει να είναι απόφοιτοι Λυκείου, να έχουν την Ελληνική υπηκοότητα ή την υπηκοότητα Κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή να είναι Έλληνες ομογενείς, που διαμένουν νόμιμα στην Ελλάδα 4.

Η διάρκεια του προγράμματος είναι 11 μήνες εκ των οποίων ένας (1) μήνας μπορεί να αφορά θεωρητική και πρακτική ενημέρωση - εξοικείωση και οι υπόλοιποι μήνες αφορούν την τοποθέτηση σε θέσεις για απόκτηση εργασιακής εμπειρίας. 5. Το πρόγραμμα πρόκειται να υλοποιηθεί με τη συνεργασία των Υπουργείων Εσωτερικών Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων, Δημόσιας Τάξης, του ΟΑΕΔ, της Κεντρικής Ένωσης Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδος και της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης.

Οι ως άνω φορείς θα συμβληθούν με προγραμματική σύμβαση, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 25 του Ν. 2732/93, αντικείμενο της οποίας θα αποτελεί η συνεργασία τους, ώστε με τη συμβολή των ενεργειών και την παροχή των υπηρεσιών του καθενός, στα όρια των στόχων και αρμοδιοτήτων του, να δημιουργηθούν οι απαραίτητες προϋποθέσεις για την υλοποίηση προγράμματος αφενός για την απόκτηση εργασιακής εμπειρίας ανέργων που πλήττονται ιδιαίτερα από την ανεργία με πιθανότητα μόνιμης απασχόλησης στη φύλαξη σχολικών κτιρίων και των κοινοχρήστων χώρων στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, στην αρμοδιότητα των οποίων ανήκει η φύλαξη των σχολικών κτιρίων και αφετέρου για την επίλυση ενός σοβαρού προβλήματος, όπως αυτό της φύλαξης των σχολικών κτιρίων, του εξοπλισμού τους, της επίβλεψης του περιβάλλοντος χώρου και της προστασίας των μαθητών. 6.

Αντικείμενο του έργου : Το έργο περιλαμβάνει: Τη διερεύνηση και καταγραφή των σχολικών κτηρίων με αυξημένα προβλήματα που προέρχονται από την πρόσβαση στους χώρους τους εξωσχολικών ή άλλων παραγόντων, οι οποίοι προκαλούν ζημίες και φθορές. Τη δημοσίευση πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος προς τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και την επιλογή Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης με σκοπό την ένταξη τους στο πρόγραμμα.

Τη συνεχή υποστήριξη και παρακολούθηση του έργου των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης που θα ενταχθούν στο εν λόγω πρόγραμμα. Την επιλογή 2.700 ανέργων 25-64 ετών αποφοίτων Λυκείου, οι οποίοι θα επιλεγούν με βάση ειδικά κριτήρια για την παρακολούθηση προγράμματος απόκτησης εργασιακής εμπειρίας. 7. Δικαιώματα υποχρεώσεις φορέων της προγραμματικής σύμβασης:

α) Το Υπουργείο Εσωτερικών Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης: Χρηματοδοτεί το Πρόγραμμα σύμφωνα με την παρ. 10 της παρούσας. Συμμετέχει στη διαδικασία επιλογής των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Συμμετέχει στην Επιτροπή Παρακολούθησης του άρθρου 9 της παρούσας απόφασης. Συμμετέχει στις διαδικασίες δημοσιότητας του Προγράμματος.

Παρακολουθεί την πραγματοποίηση του έργου της Προγραμματικής Σύμβασης που πρόκειται να υπογραφεί. β) Το Υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικών : Ασφαλίσεων: Συμμετέχει στη διαδικασία επιλογής των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Συμμετέχει στην Επιτροπή Παρακολούθησης του άρθρου 9 της παρούσας απόφασης.

Συμμετέχει στις διαδικασίες δημοσιότητας του Προγράμματος. Παρακολουθεί την πραγματοποίηση του έργου της Προγραμματικής Σύμβασης. γ) Το Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων: Παρακολουθεί τα θέματα αρμοδιότητας του, κυρίως όσον αφορά το σχεδιασμό της πληροφόρησης και ενημέρωσης των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα απόκτησης εργασιακής εμπειρίας στη φύλαξη των σχολείων.

Συμμετέχει στις διαδικασίες διαμόρφωσης προδιαγραφών επιλογής των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Συμμετέχει στην Επιτροπή Παρακολούθησης του άρθρου 9 της παρούσας απόφασης. δ) Το Υπουργείο Δημόσιας Τάξης αναλαμβάνει: Να υποστηρίξει τη διοργάνωση του προγράμματος ενημέρωσης σε θέματα αρμοδιότητάς του.

Να συμμετέχει στις διαδικασίες διαμόρφωσης προδιαγραφών επιλογής των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Να συμμετέχει στην επιτροπή παρακολούθησης του άρθρου 9 της παρούσας απόφασης. ε) Ο Οργανισμός Απασχολήσεως Εργατικού Δυναμικού αναλαμβάνει: Τη χρηματοδότηση του προγράμματος απόκτησης εργασιακής εμπειρίας σύμφωνα με την παρ. 10 της παρούσας.

Την υποστήριξη για το σχεδιασμό του προγράμματος απόκτησης εργασιακής εμπειρίας για τη φύλαξη σχολικών κτιρίων. Τη συμμετοχή στην επιτροπή παρακολούθησης του άρθρου 3 της παρούσας απόφασης. Τη συμμετοχή στις διαδικασίες διαμόρφωσης προδιαγραφών επιλογής των ΟΤΑ. Τη συμμετοχή στην επιτροπή επιλογής των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

στ) Η Κεντρική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων Ελλάδος αναλαμβάνει την υποχρέωση: Να συμμετέχει στη διαδικασία επιλογής των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Να συμμετέχει στην επιτροπή της παρακολούθησης του άρθρου 9 της παρούσας απόφασης. Να παρακολουθεί το έργο της Προγραμματικής Σύμβασης, ζ) Η Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης στα πλαίσια παροχής τεχνικής στήριξης αναλαμβάνει: 1.

Την υποστήριξη για την εκτέλεση του ως άνω έργου και ειδικότερα: Τη σύνταξη σχεδίου της αίτησης συμμετοχής του δικαιούχου καθώς και οδηγού για τη συμπλήρωση της αίτησης. Υποστήριξη του δικαιούχου για τη συμπλήρωση της αίτησης συμμετοχής. Μεταξύ των μέσων που θα χρησιμοποιηθούν για την υποστήριξη θα παρέχονται πληροφοριακά στοιχεία για το πρόγραμμα μέσω του Internet.

Τη σύνταξη των τεχνικών προδιαγραφών του απαιτούμενου εξοπλισμού υποστήριξης για τη φύλαξη των σχολείων. Παροχή συμβουλευτικής υποστήριξης στους δικαιούχους φορείς. Ενημέρωση - ευαισθητοποίησης των κοινωνικών ομάδων που άμεσα ή έμμεσα ωφελούνται από το πρόγραμμα /ενημερωτικές συναντήσεις με σχολικές επιτροπές - συμβούλιο, διοργάνωση ημερίδων, ανακοινώσεις στον τύπο και στα τοπικά Μ.Μ.Ε.

Την κατάρτιση συστήματος κριτηρίων αξιολόγησης των προτάσεων, καθώς και των σχετικών εντύπων αξιολόγησης. Την παροχή τεχνικής υποστήριξης για την εφαρμογή συστήματος αξιολόγησης και ιεράρχησης των προτάσεων, καθώς για την τεχνική υποστήριξη για την τελική επιλογή των προτάσεων με χρήση Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών.

Τη μηχανογραφική επεξεργασία των προτάσεων. Την οικονομική διαχείριση του προγράμματος. Την τεχνική ηλεκτρονική επεξεργασία για την επιλογή των ανέργων. Τη δημοσίευση πρόσκλησης εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την επιλογή ανέργων. 2. Την υποστήριξη κατά την υλοποίηση των προτάσεων και ειδικότερα: Συμμετοχή στην Επιτροπή Παρακολούθησης του άρθρου 3 της παρούσας απόφασης.

Εκπαίδευση των επιλεγέντων ατόμων για την υλοποίηση της Ενέργειας. Τη δημιουργία και εφαρμογή πληροφοριακού συστήματος παρακολούθησης του έργου (Δελτίο Προόδου 'Έργου) για την τακτή ενημέρωση της Επιτροπής Παρακολούθησης και την έγκαιρη λήψη διορθωτικών αποφάσεων. Την παροχή τεχνικής και επιστημονικής υποστήριξης στα επιλεγέντα Νομικά Πρόσωπα κατά τη διάρκεια υλοποίησης του έργου.

Παραγωγή υλικού με πλήρη περιγραφή υποχρεώσεων των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα εργασιακής εμπειρίας. Σχεδιασμό και παραγωγή των εντύπων, παρακολούθηση των υποχρεώσεων των φυλάκων. Τη διοργάνωση ενημερωτικών συναντήσεων για τον τρόπο υλοποίησης του προγράμματος. Την παράδοση τελικής έκθεσης αναφοράς προόδου στην Επιτροπή Παρακολούθησης με την ολοκλήρωση του έργου." Επίσης με την ίδια απόφαση καθορίσθηκαν α) τα μέλη της Επιτροπής Επιλογής των δικαιούχων Ο.Τ.Α οι οποίοι θα ενταχθούν στο πρόγραμμα, ο τρόπος συγκλήσεως και συνεδριάσεώς της καθώς και της λήψης της απόφασης, β) τα μέλη της Επιτροπής Παρακολούθησης, στην οποία ανατέθηκε, αα) ο συντονισμός όλων των ενεργειών που απαιτούνται για την επίτευξη του σκοπού του προγράμματος, ββ) η αρμοδιότητα να αποφασίζει για τα ειδικά κριτήρια επιλογής των ανέργων, για την ακολουθητέα διαδικασία επιλογής των καθώς και για κάθε αναγκαία ενέργεια που κρίνεται απαραίτητη για την ορθή υλοποίηση του προγράμματος και γγ) η σύνταξη εκθέσεων ελέγχου της προόδου του έργου και καλής εκτέλεσής του και η αποστολή τούτων στους εμπλεκόμενους φορείς.

Κατά τα αναφερόμενα δε στο άρθρο 10 της εν λόγω Υπουργικής Απόφασης προσδιορίσθηκε το συνολικό κόστος της χρηματοδότησης του προγράμματος και η κάλυψή της από τον ΟΑΕΔ για διάρκεια 11 μηνών και από το Υπουργείο Εσωτερικών Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης για χρονικό διάστημα 13 μηνών. Τέλος στο άρθρο 11 της απόφασης καθορίζονται οι όροι χρηματοδότησης και επί λέξει αναφέρεται: "Ο ΟΑΕΔ αναλαμβάνει τη χρηματοδότηση του προγράμματος απόκτησης εργασιακής εμπειρίας καταβάλλοντας σε κάθε ασκούμενο ημερησίως το ποσό των 12.000 δραχμών και για 22 ημέρες το μήνα.

Με εγκύκλιο της Δ/νης Οικονομικών του ΟΑΕΔ θα καθορισθούν τα δικαιολογητικά για την πληρωμή των συμμετεχόντων στο πρόγραμμα καθώς και τη διαδικασία καταβολής των αμοιβών τους και της ασφαλιστικής τους κάλυψης.". Εις εκτέλεση της άνω Υπουργικής αποφάσεως καταρτίσθηκαν οι από 09.12.1999, 05.01.2000 και από 16.07.2003 Προγραμματικές Συμβάσεις μεταξύ των προαναφερόμενων φορέων με τις οποίες συμφώνησαν και συναποδέχθηκαν τα προμνημονευμένα στην ανωτέρω Υπουργική Απόφαση.

Με το άρθρο 6 των εν λόγω συμβάσεων ορίσθηκαν και τα μέλη της Επιτροπής Παρακολούθησης, έχουσας αρμοδιότητα εφαρμογής των όρων της σύμβασης, συντονισμού όλων των ενεργειών που απαιτούνται για την επίτευξη του σκοπού τούτων, σύνταξης εκθέσεων ελέγχου της προόδου του έργου και καλής εκτέλεσης αυτού. Περαιτέρω αποδείχθηκε ότι, επιλέχθηκαν, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 5 των ως άνω Προγραμματικών Συμβάσεων, οι 145 δικαιούχοι Ο.Τ.Α που θα συμμετείχαν στο Πρόγραμμα, στους οποίους συμπεριλαμβάνεται και ο εκκαλών - εναγόμενος Δήμος Θεσσαλονίκης.

Επίσης δημοσιεύθηκε στον Τύπο με πρωτοβουλία της Ε.Ε.Τ.Α.Α. η σχετική πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τη συμμετοχή στο "Πρόγραμμα Απόκτησης Εργασιακής Εμπειρίας Ανέργων στη Φύλαξη Σχολικών Κτιρίων" και περατώθηκε και η διαδικασία επιλογής των ασκούμενων - φυλάκων που θα παρακολουθούσαν το Πρόγραμμα, μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται και οι εκκαλούντες-εφεσίβλητοι- ενάγοντες (ήδη αναιρεσείοντες), που ήταν άνεργοι.

Ας σημειωθεί δε, ότι εναγόμενος Δήμος δεν συμμετείχε στη διαδικασία επιλογής των εναγόντων. Κατόπιν υπογράφηκαν μεταξύ, αφενός μεν, της Ε.Ε.Τ.Α.Α. και του εκκαλούντος-εναγομένου Δήμου Θεσσαλονίκης και αφετέρου των εναγόντων τα συμφωνητικά συνεργασίας με τίτλο "Συμφωνητικό συνεργασίας για την απόκτηση εργασιακής εμπειρίας στα πλαίσια του προγράμματος απόκτησης εργασιακής εμπειρίας ανέργων στη φύλαξη σχολικών κτιρίων".

Κατά τα διαλαμβανόμενα δε στα εν λόγω συμφωνητικά που έχουν πανομοιότυπο περιεχόμενο, οι ενάγοντες αποκαλούμενοι "ασκούμενοι-φύλακες" συμφώνησαν να συμμετέχουν στο επίμαχο Πρόγραμμα, συνολικής διάρκειας 11 μηνών, αναλαμβάνοντας την υποχρέωση να παρακολουθήσουν τούτο, οι δε Ε.Ε.Τ.Α.Α. και Δήμος Θεσσαλονίκης ανέλαβαν την υποχρέωση να εκπληρώσουν τις προβλεπόμενες προβλέψεις του Προγράμματος, σύμφωνα με τους περιεχομένους στο συμφωνητικό όρους και προϋποθέσεις και στο Κανονιστικό Πλαίσιο Εφαρμογής του Προγράμματος, που αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του εν λόγω συμφωνητικού.

Όλοι οι όροι δε που αποτέλεσαν αντικείμενο των επιδίκων συμβάσεων και διαλαμβάνονται στο περιεχόμενο αυτών, αναφορικά με τις προϋποθέσεις εκτελέσεώς τους, τις αρμοδιότητες, τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις για καθένα συμβαλλόμενο μέρος - συντελεστή του προγράμματος, το ύψος του εκπαιδευτικού επιδόματος των ασκουμένων, τις ημέρες και ώρες απόκτησης επαγγελματικής εμπειρίας και τις καθοριζόμενες τρεις βάρδιες ανά 24ώρο, είναι οι ίδιοι που είχαν αναπτυχθεί και διατυπωθεί στην προαναφερόμενη υπουργική απόφαση, και εκτενώς παρατίθενται παραπάνω.

Εκ του κειμένου που διαλαμβάνεται στις επίδικες συμβάσεις (συνεχίζει το Πολ. Πρωτοδικείο) κρίνεται εν προκειμένω σκόπιμο να γίνει ειδικότερη μνεία των ακολούθων αποσπασμάτων αυτού: "Προοίμιο: Η Ελληνική Εταιρία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης, σε συνεργασία με τους φορείς, στο πλαίσιο των ανωτέρω Προγραμματικών Συμβάσεων, υλοποιεί Πρόγραμμα Απόκτησης Εργασιακής Εμπειρίας Ανέργων, αποφοίτων λυκείου ή εξαταξίου Γυμνασίου ή άλλης ισότιμης σχολικής μονάδας, που έχουν γεννηθεί κατά τα έτη 1936 έως και 1975, στη Φύλαξη Σχολικών Κτιρίων, προκειμένου να εφαρμόσουν πιλοτικά το θεσμό της φύλαξης σχολικών κτιρίων σε σχολικά κτίρια των 145 δικαιούχων Ο.Τ.Α.

σε όλη τη χώρα. Το ως άνω Πρόγραμμα περιλαμβάνει επιμορφωτική συνάντηση για ζητήματα φύλαξης σχολικών κτιρίων και καθηκόντων των ασκούμενων φυλάκων και αντίστοιχα απόκτηση εργασιακής εμπειρίας σε σχολικά κτίρια των 145 δικαιούχων Ο.Τ.Α., συνολικής διάρκειας 11 μηνών. Η επιμορφωτική συνάντηση θα πραγματοποιηθεί σε χώρο (κατά προτίμηση σχολικό κτίριο) που θα επιλέξει ο Δήμος και αντίστοιχα η απόκτηση εργασιακής εμπειρίας θα πραγματοποιηθεί σε σχολικά κτίρια τα οποία θα επιλέξει ο ανωτέρω Δήμος, βάσει των προδιαγραφών του Προγράμματος.

Η εργασιακή εμπειρία στη φύλαξη σχολικών κτιρίων, αποκτάται από τους ασκούμενους φύλακες, σε καθημερινή βάση, αργίες και σαββατοκύριακα, σε τρεις (3) βάρδιες, συνολικής διάρκειας 8 ωρών / βάρδια και για 22 ημέρες το μήνα. Συγκεκριμένα : Η πρώτη βάρδια από τις 07.00 έως τις 15.00. Η δεύτερη βάρδια από τις 15.00 έως τις 23.00.

Η τρίτη βάρδια από τις 23.00 έως τις 07.00.... Άρθρο 2. Ισχύς: Η ισχύς του συμφώνου αρχίζει από την υπογραφή του και διαρκεί μέχρι την ολοκλήρωση του Προγράμματος, όπως τούτο προβλέπεται στο Προοίμιο του παρόντος". Άρθρο 3. ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΣΥΜΒΑΛΛΟΜΕΝΩΝ: Α. Η Ε.Ε.Τ.Α.Α. αναλαμβάνει: 1. Να συντάξει τις τεχνικές προδιαγραφές του απαιτούμενου εξοπλισμού υποστήριξης για τη φύλαξη των σχολείων. 2.

Να αποστείλει υποστηρικτικό και εκπαιδευτικό υλικό στο Δήμο. 3. Να σχεδιάσει και να παράγει τα έντυπα παρακολούθησης των υποχρεώσεων των συμμετεχόντων στο Πρόγραμμα. 4. Να διοργανώσει συνάντηση εργασίας για τον τρόπο εφαρμογής του Προγράμματος. 5. Να δημιουργήσει και να εφαρμόσει πληροφοριακό σύστημα παρακολούθησης του έργου για την τακτική ενημέρωση της Επιτροπής Παρακολούθησης και την έγκαιρη λήψη διορθωτικών αποφάσεων.

Επίσης, να παραδώσει τελική έκθεση αναφοράς προόδου στην Επιτροπή Παρακολούθησης, μετά την ολοκλήρωση του έργου. 6. Να αναλάβει την οικονομική διαχείριση του Προγράμματος. 7. Ειδικότερα σε σχέση με τους ασκούμενους φύλακες αναλαμβάνει: Να παρέχει στους Ο.Τ.Α. κατά τη διάρκεια της επιμορφωτικής συνάντησης και της απόκτησης εργασιακής εμπειρίας:

κάθε πληροφορία και στοιχείο που έχει στη διάθεση της ή εκπαιδευτικό βιβλιογραφικό υλικό, τα οποία είναι αναγκαία στο πλαίσιο της πιλοτικής εφαρμογής του θεσμού της φύλαξης. Να ασφαλίσει τους ασκούμενους φύλακες στο Ι.Κ.Α. μόνο για τον κλάδο παροχών ασθενείας σε είδος και κατά του κινδύνου ατυχήματος, εφόσον αυτοί δεν είναι ασφαλισμένοι σε οποιοδήποτε άλλο ασφαλιστικό οργανισμό κύριας ασφάλισης...Να καταβάλει στον καθένα από τους ασκούμενους - φύλακες αποζημίωση απόκτησης εργασιακής εμπειρίας, που αναφέρεται στο άρθρο 4 του παρόντος.

Να χορηγήσει στον καθένα από τους ασκούμενους φύλακες μετά τη λήξη του προγράμματος, κατά τους όρους που αναφέρονται κατωτέρω, βεβαίωση παρακολούθησης του Προγράμματος, που θα χρησιμοποιηθεί ως αποδεικτικό στοιχείο της εργασιακής εμπειρίας που απέκτησε. Η βεβαίωση αυτή χορηγείται στον κάθε ασκούμενο μετά την :

α) παρακολούθηση της επιμορφωτικής συνάντησης που προβλέπεται στο πλαίσιο του Προγράμματος και β) την ολοκλήρωση 11 μηνών απόκτησης εργασιακής εμπειρίας στη φύλαξη σχολικών κτιρίων του Δήμου. Β. Ο Δήμος αναλαμβάνει: 1. Να προβεί στην επιλογή των σχολικών κτιρίων στο πλαίσιο του Προγράμματος και να ενημερώσει εγγράφως την Ε.Ε.Τ.Α.Α., να κατανείμει δε τους ασκούμενους σε αυτά, σύμφωνα με τις προδιαγραφές που θέτει το Πρόγραμμα. 2.

Να προμηθευτεί τον απαραίτητο εξοπλισμό, σύμφωνα με τις προδιαγραφές που τέθηκαν από την Επιτροπή Παρακολούθησης του Προγράμματος και να τον διαθέσει στους ασκούμενους φύλακες. 3. Να προβεί στις απαραίτητες ενέργειες, προκειμένου να διανεμηθεί στους ασκούμενους το εκπαιδευτικό και υποστηρικτικό υλικό των ενεργειών ευαισθητοποίησης και επιμόρφωσης που θα τους αποσταλεί από την Ε.Ε.Τ.Α.Α. 4.

Να επιμεληθεί της Οργάνωσης και του συντονισμού της προβλεπόμενης επιμορφωτικής συνάντησης για τους ασκούμενους, στο πλαίσιο των προδιαγραφών της Ε.Ε.Τ.Α.Α. και με την συνεργασία της. 5. Να αναπτύξει και να εφαρμόσει ενέργειες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των εμπλεκομένων φορέων και των κοινωνικών ομάδων που ωφελούνται (άμεσα ή έμμεσα) από το Πρόγραμμα.

Το πρόγραμμα δράσης των συγκεκριμένων ενεργειών θα πρέπει να κοινοποιηθεί στην Ε.Ε.Τ.Α.Α. πριν την έναρξη εφαρμογής του. 6. Να διενεργεί τακτικούς ελέγχους για να διαπιστώνεται η παρουσία των ασκούμενων κατά τις ημέρες και ώρες που τελούνται οι βάρδιες στο πλαίσιο του Προγράμματος. 7. Να ορίσει για την αρτιότερη υλοποίηση του Προγράμματος ένα μέλος του Δημοτικού του Συμβουλίου και ένα στέλεχος αυτού, οι οποίοι θα επιφορτισθούν ειδικότερα με την ευθύνη εφαρμογής και παρακολούθησης του προγράμματος για λογαριασμό τους.

Συγκεκριμένα: α. Το μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου, αποτελεί τον εκπρόσωπο του Δήμου στο Πρόγραμμα και έχει την ευθύνη για την παρακολούθηση της εφαρμογής του στα διοικητικά όρια αυτού και της σχετικής ενημέρωσης του Δήμου. β. Το στέλεχος του Δήμου είναι ειδικότερα υπεύθυνο για τα ακόλουθα: Να συντονίσει, να παρακολουθήσει και να υποστηρίξει οργανωτικά το Πρόγραμμα, σύμφωνα με τις υποδείξεις της Ε.Ε.Τ.Α.Α.

Να συντονίσει, οργανώσει και υλοποιήσει τις προβλεπόμενες επιμορφωτικές συναντήσεις για τους ασκούμενους, στο πλαίσιο των προδιαγραφών της Ε.Ε.Τ.Α.Α. και με την συνεργασία της. Να κατανείμει στα φυλασσόμενα σχολικά κτίρια και να διανείμει στους ασκούμενους φύλακες τον απαραίτητο εξοπλισμό. Να αποστείλει στην Ε.Ε.Τ.Α.Α.

εντός μιας εβδομάδας από την ολοκλήρωση της επιμορφωτικής συνάντησης τα αναφερόμενα στο στοιχείο Γ. 9 του παρόντος στοιχεία μαζί με τον Πίνακα με τα Στοιχεία των Ασκουμένων, πλήρως συμπληρωμένο σε ηλεκτρονική μορφή (απλή δισκέττα και φυσικό αρχείο). Να αποστείλει στην Ε.Ε.Τ.Α.Α. δίμηνο προγραμματισμό των βαρδιών που θα ακολουθήσει ανά σχολικό κτίριο, όπου θα αναγράφονται τα ονοματεπώνυμα των φυλάκων και οι βάρδιες τις οποίες είναι υποχρεωμένοι να τηρήσουν.

Να συγκεντρώνει καθημερινά τα Ημερήσια Δελτία Συμβάντων - Παρουσιών, τα οποία συμπληρώνει κάθε ασκούμενος στη βάρδια του. Τα Ημερήσια Δελτία Συμβάντων - Παρουσιών είναι υποχρεωμένος να τηρεί σε φυσικό αρχείο στον Δήμο καθ' όλη τη διάρκεια του Προγράμματος και είναι οποτεδήποτε διαθέσιμα στον φορέα υλοποίησης του Προγράμματος, δηλαδή την Ε.Ε.Τ.Α.Α.

Να συμπληρώνει, σύμφωνα με τα Ημερήσια Δελτία Συμβάντων - Παρουσιών Μηνιαίο Δελτίο Παρουσίας Ασκούμενων. Το Μηνιαίο Δελτίο υπογράφεται από το νόμιμο εκπρόσωπο του Δήμου, δηλαδή το Δήμαρχο ή άλλο πρόσωπο που εξουσιοδοτείται από αυτόν και αποστέλλεται εντός 5 ημερών από τη λήξη του κάθε διμήνου στο αρμόδιο στέλεχος της Ε.Ε.Τ.Α.Α.

Το Μηνιαίο Δελτίο Παρουσίας των Ασκούμενων, αποτελεί το παραστατικό σύμφωνα με το οποίο πιστοποιείται η παρουσία των ασκούμενων στα σχολικά κτίρια σε μηνιαία βάση και με βάση το οποίο θα καταβάλλεται η αποζημίωση απόκτησης εργασιακής εμπειρίας στους ασκούμενους. Το εν λόγω Δελτίο, για να θεωρείται έγκυρο, απαραιτήτως πρέπει να έχει την υπογραφή του νόμιμου εκπροσώπου του Δήμου και την σφραγίδα αυτού.

Μαζί με τα Μηνιαία Δελτία Παρουσίας των Ασκουμένων ανά δίμηνο θα αποστέλλει στην Ε.Ε.Τ.Α.Α. τα Δελτία Συμβάντων - Παρουσιών, στα οποία οι ασκούμενοι έχουν καταγράψει ή αναφέρει οποιοδήποτε περιστατικό. Να έχει τακτική επικοινωνία με τον/τους Διευθυντή/ές του για την ορθή εφαρμογή του Προγράμματος και την επισήμανση περιστατικών που έχουν σχέση με την συμπεριφορά του/των ασκούμενου/ων.

Να έχει συνεχή επικοινωνία και συνεργασία με τους ασκούμενους, προκειμένου να επιλύονται τυχόν προβλήματα που προκύπτουν κατά την εφαρμογή του Προγράμματος. Γ. Οι ασκούμενοι - φύλακες στο πλαίσιο του Προγράμματος δεσμεύονται για τα εξής: 1. Υποχρεούνται να παρακολουθήσουν την ενημερωτική συνάντηση, η οποία θα οργανωθεί από το Δήμο σύμφωνα με τις προδιαγραφές που έχει θέσει η Ε.Ε.Τ.Α.Α.

Στο πλαίσιο αυτής οι ασκούμενοι θα υπογράψουν στο σχετικό έντυπο παρουσιών, θα λάβουν δε αποζημίωση υπολογιζόμενη κατά τα στο άρθρο 4 του παρόντος αναφερόμενα. 2. Δεν επιτρέπεται ταυτόχρονα με τη συμμετοχή τους στο συγκεκριμένο Πρόγραμμα : α) να απασχολούνται παράλληλα με οποιαδήποτε άλλη σχέση εργασίας ή έργου, β) να συμμετέχουν παράλληλα σε άλλο επιδοτούμενο ή μη πρόγραμμα κατάρτισης και απασχόλησης. 3.

Οφείλουν να τηρούν το δίμηνο Προγραμματισμό των βαρδιών, που θα ορίζονται και θα κοινοποιούνται σε αυτούς από το αρμόδιο στέλεχος του Δήμου, επακριβώς και χωρίς καμία απόκλιση από τον συγκεκριμένο προγραμματισμό. 4. Κατά την άφιξή τους και την αποχώρηση τους από το σχολείο υπογράφουν και εφ' όσον χρειάζεται συμπληρώνουν το σχετικό Ημερήσιο Δελτίο Συμβάντων, το οποίο τηρείται σε κάθε σχολείο σε προκαθορισμένη θέση μετά από συνεννόηση με τον Διευθυντή του σχολείου και το αρμόδιο στέλεχος του Δήμου. 5.

Οφείλουν, σε περίπτωση που ο αντικαταστάτης τους της επόμενης βάρδιας δεν προσέλθει στην ώρα του, να παραμείνουν στη σχολική μονάδα και να ενημερώσουν αρχικά το αρμόδιο στέλεχος του Δήμου και μετέπειτα τον Διευθυντή του σχολείου και ενεργούν σύμφωνα με τις υποδείξεις του. 6. Δεν επιτρέπεται η απομάκρυνση τους από τον χώρο του σχολικού κτιρίου (εσωτερικό ή εξωτερικό) κατά τη διάρκεια της βάρδιας τους εκτός εξαιρετικών περιπτώσεων (αιφνίδιας ασθένειας, λόγοι προστασίας της σωματικής τους ακεραιότητας π.χ.

έκρηξη, εκτεταμένη πυρκαγιά κλπ.). 7....8. Οφείλουν για κάθε ζήτημα που αφορά τα καθήκοντα τους να ενημερώνουν: Κατά τη διάρκεια λειτουργίας του σχολείου τον Διευθυντή του σχολείου. Για θέματα που σχετίζονται με τη τέλεση των καθηκόντων τους στις περιπτώσεις που το σχολείο δεν βρίσκεται σε λειτουργία (καλοκαίρι, αργίες κλπ.), καθώς και για θέματα που αφορούν γενικά τη συμμετοχή τους στο Πρόγραμμα, το αρμόδιο στέλεχος του Δήμου. 9.... 10..... 11.

Οι ασκούμενοι οφείλουν για κάθε ζήτημα που αφορά τα καθήκοντα τους να τηρούν όσα αναφέρονται στο "Καθηκοντολόγιο", το οποίο αναλυτικά ορίζει τις υποχρεώσεις και τα καθήκοντα που έχουν οι συμμετέχοντες στο Πρόγραμμα και το οποίο ισχύει ως αναπόσπαστο μέρος του παρόντος για τα ζητήματα που δεν αναφέρονται σε αυτό.

Άρθρο 4. "1. Η Ε.Ε.Τ.Α.Α. καταβάλλει στον καθένα ασκούμενο φύλακα αποζημίωση απόκτησης εργασιακής εμπειρίας για τη συμμετοχή του στο Πρόγραμμα, το οποίο ανέρχεται στο συνολικό ποσό των δύο εκατομμυρίων εννιακοσίων τεσσάρων χιλιάδων (2.904.000) δραχμών (12.000 δρχ. Χ 22 ημέρες Χ 11 μήνες), τούτου μη διαφοροποιημένου στις περιπτώσεις παροχής υπηρεσιών κατά την απογευματινή ή βραδινή βάρδια ή κατά τις ημέρες αργιών.

Η καταβολή της παραπάνω αποζημίωσης και υπό την προϋπόθεση της έγκαιρης καταβολής στην Ε.Ε.Τ.Α.Α. της χρηματοδότησης σε αυτήν που προβλέπεται στο άρθρο 4 των προαναφερθεισών Προγραμματικών Συμβάσεων, γίνεται τμηματικά (στο τέλος κάθε διμήνου) και μετά από την παράδοση στην Ε.Ε.Τ.Α.Α. από τον Δήμο των συγκεντρωτικών εντύπων που βεβαιώνουν τους ακριβείς χρόνους υπηρεσίας των φυλάκων.

Από το αντίστοιχο ποσό αφαιρούνται οι εκάστοτε προβλεπόμενες νόμιμες κρατήσεις. 2. Συμφωνείται ρητά με την παρούσα, ότι για κάθε μέρα απουσίας από τις φάσεις εφαρμογής του Προγράμματος, πιστοποιούμενης από τα δελτία συμβάντων και τα σχετικά συγκεντρωτικά έντυπα που αποστέλλονται στην Ε.Ε.Τ.Α.Α., θα παρακρατείται από τον υποψήφιο η αντίστοιχη αποζημίωση απόκτησης εργασιακής εμπειρίας. 3.

Η ως άνω αποζημίωση θα καταβάλλεται στους ασκούμενους φύλακες από την Ε.Ε.Τ.Α.Α. μέσω της Εθνικής Τράπεζας ανά δίμηνο, και εφόσον ο Δήμος έχει αποστείλει τα στοιχεία που αναφέρονται στο άρθρο 3. Ββ του παρόντος. Προς το σκοπό αυτό οι ασκούμενοι φύλακες υποχρεούνται να εκδώσουν βιβλιάριο ταμιευτηρίου τραπεζικού λογαριασμού της Εθνικής Τράπεζας και μόνον αυτής.".

Εκτός όμως από τους ως άνω όρους που αφορούν το αντικείμενο της συμβάσεως, την χρονική διάρκειά της, τις υποχρεώσεις και τα δικαιώματα των συμβαλλομένων των επιδίκων συμβάσεων, την αμοιβή και τον τρόπο πληρωμής της, οι οποίοι, κατά τα προειρημένα, δεν αποτέλεσαν αντικείμενο διαπραγμάτευσης και συναλλαγής μεταξύ των συμβαλλομένων διαδίκων, προβλέφθηκαν στο άρθρο 5 των συμφωνητικών, και οι όροι έκπτωσης των ασκουμένων - φυλάκων εκ του Προγράμματος και δη: "Ρητά ορίζεται ότι:

α. Αν κάποιος από τους ασκούμενους φύλακες συμμετάσχει ανελλιπώς στο Πρόγραμμα και πάντως απουσιάσει αδικαιολόγητα από αυτό πέραν των 25 ημερών, β. ή αποχωρήσει για οποιοδήποτε λόγο από το Πρόγραμμα, γ. ή δεν τηρήσει προσηκόντως όλους του όρους της παρούσας, καθώς και τις ειδικότερες προβλέψεις του "Καθηκοντολογίου" που θεωρούνται όλοι ουσιώδεις, εκπίπτει από το Πρόγραμμα.

Στην περίπτωση αυτή δεν χορηγείται στον έκπτωτο η προβλεπόμενη στο άρθρο 3.7 της παρούσας Βεβαίωση Απόκτησης Εργασιακής Εμπειρίας", χωρίς όμως ταυτόχρονα να ορίζεται και το συμβαλλόμενο μέρος που έχει την αρμοδιότητα για την κήρυξη εκπτώτου του ασκούμενου. Σε εκτέλεση των ως άνω συμφωνητικών συνεργασίας και προς υλοποίηση του επίμαχου πιλοτικού Προγράμματος, οι ενάγοντες (ήδη αναιρεσείοντες) ύστερα από την παρακολούθηση επιμορφωτικού σεμιναρίου τοποθετήθηκαν από τον εναγόμενο (ήδη αναιρεσίβλητο) Δήμο Θεσσαλονίκης σε σχολικά κτίρια που ανήκουν στην περιοχή της αρμοδιότητάς του, γεγονός το οποίο συνομολογείται.

Καθ' όλη τη χρονική διάρκεια της λειτουργίας των ως άνω συμβάσεων συνεργασίας, ο καθένας συμβαλλόμενος εκτέλεσε τις προαναφερόμενες υποχρεώσεις του, εντός του πλαισίου του επίμαχου Προγράμματος και προς υλοποίηση τούτου. Μετά την πάροδο του χρόνου διαρκείας των ως άνω συμφωνητικών, παρατάθηκε η διάρκειά των μέχρι την άσκηση της ένδικης αγωγής, με αλλεπάλληλα συμφωνητικά συνεργασίας, που υπογράφηκαν μεταξύ των ίδιων συμβαλλομένων, τα οποία είχαν πανομοιότυπο περιεχόμενο με τα ανωτέρω αρχικά συμφωνητικά.

Σημειωτέον δε ότι, η παράταση των συμφωνητικών δεν έγινε με απόφαση του εναγομένου Δήμου ή με πρωτοβουλία αυτού, αλλά μετά την κατάρτιση νέων προγραμματικών συμβάσεων μεταξύ του Υ.Π.Ε.Σ.Σ.Δ.Α., της Κ.Ε.Δ.Κ.Ε και της Ε.Ε.Τ.Α., με τις οποίες οι εν λόγω φορείς συμφώνησαν τη συνέχιση του επίμαχου πιλοτικού Προγράμματος απόκτησης εργασιακής εμπειρίας ανέργων στη φύλαξη σχολικών κτιρίων, με τους ισχύοντες όρους και κανόνες των αρχικών προγραμματικών συμβάσεων, τους ίδιους επιλεγέντες ΟΤΑ, τους ήδη συμμετέχοντες ασκούμενους φύλακες, και με την εξ ολοκλήρου χρηματοδότηση από το Υ.Π.Ε.Σ.Σ.Δ.Α.

Καθ' όλη δε τη χρονική διάρκεια του επίμαχου προγράμματος, οι ενάγοντες-ασκούμενοι εκτελούσαν τις συμβατικές τους υποχρεώσεις συνιστάμενες στην επαγγελματική των κατάρτιση και απόκτηση εργασιακής εμπειρίας φύλαξης των ανωτέρω σχολικών κτιρίων. Άλλωστε, σύμφωνα με την ως άνω ακολουθητέα διαδικασία η Ε.Ε.Τ.Α.Α τους κατέβαλε το εκπαιδευτικό επίδομα των 12.000 δραχμών μέχρι 31.12.2001 και έκτοτε 35,22 ευρώ, ανά ημέρα κατάρτισης για 22 ημέρες τον μήνα και για 11 μήνες το έτος, χωρίς να διαφοροποιηθεί το ύψος τούτου στις περιπτώσεις παροχής υπηρεσιών κατά την απογευματινή ή βραδινή βάρδια ή κατά τις ημέρες αργιών και χωρίς την καταβολή δώρων εορτών, επιδόματος άδειας και άδειας.

Επίσης ο εναγόμενος Δήμος, καθ όλη τη διάρκεια των συμφωνητικών συνεργασίας, εκτελούσε αποκλειστικά και μόνον τις λεπτομερώς αναφερόμενες παραπάνω υποχρεώσεις τις οποίες είχε αναλάβει με τα επίδικα συμφωνητικά συνεργασίας καθώς και εκείνες που οριζόταν στο άνω Κανονιστικό Πλαίσιο Εφαρμογής του Προγράμματος, που, κατά τα προειρημένα, αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος των συμφωνητικών, χωρίς περαιτέρω να αναλάβει γραπτώς ή προφορικώς ουδεμία άλλη υποχρέωση έναντι των εναγόντων ασκουμένων φυλάκων.

Εξάλλου, οι όροι των επιδίκων συμβάσεων αναφορικά με τις αρμοδιότητες, τα δικαιώματα και υποχρεώσεις του κάθε συντελεστή του Προγράμματος, το χρόνο (διάρκεια προγράμματος, ημέρες απόκτησης επαγγελματικής εμπειρίας, ωράριο, βάρδιες), τον τόπο (σχολικές μονάδες), τον τρόπο παρακολούθησης εκ μέρους των ασκουμένων-φυλάκων του επίμαχου Προγράμματος καθώς και το ύψος του άνω εκπαιδευτικού επιδόματος, ήταν, όπως προεκτέθηκε, απολύτως προκαθορισμένοι, επακριβώς προσδιορισμένοι και δεσμευτικοί για όλους ανεξαρτήτως τους συμμετέχοντες στο επίμαχο Πρόγραμμα και αποτελούσαν το προπαρατιθέμενο ταυτόσημο περιεχόμενο της Υπουργικής Απόφασης, των Προγραμματικών Συμβάσεων των ανωτέρω συνεργαζομένων και συμβαλλομένων φορέων, του Κανονιστικού Πλαισίου Εφαρμογής του επίμαχου Προγράμματος. 'Ετσι οι εξουσίες και τα δικαιώματα του εναγομένου Δήμου, κατά την εκτέλεση των επιδίκων συμβάσεων συνεργασίας, έναντι των ασκουμένων εναγόντων, περιορίσθηκαν αποκλειστικά και μόνον στην εκπλήρωση των αναλυτικώς παραπάνω αναφερόμενων υποχρεώσεών του και δη:

στον προσδιορισμό του συγκεκριμένου σχολικού κτιρίου στο οποίο τοποθετήθηκε ο καθένας εκ των εναγόντων, στην χορήγηση σ'αυτούς του αποσταλέντος από την Ε.Ε.Τ.Α.Α απαραίτητου εξοπλισμού, εκπαιδευτικού και υποστηρικτικού υλικού, στο συντονισμό, οργάνωση και υλοποίηση των προβλεπομένων επιμορφωτικών συναντήσεων για τους ασκούμενους με τη συνεργασία της Ε.Ε.Τ.Α.Α, στην αποστολή προς την Ε.Ε.Τ.Α.Α του δίμηνου προγραμματισμού των βαρδιών ανά σχολικό κτίριο με το ονοματεπώνυμο των εναγόντων- ασκουμένων και τις βάρδιες που θα τηρούσαν, στην κατάρτιση του Μηνιαίου Δελτίου Παρουσίας Ασκουμένων με βάση τα Ημερήσια Δελτία Συμβάντων-Παρουσιών, τα οποία συμπλήρωναν οι ενάγοντες και στην αποστολή τούτου προς την Ε.Ε.Τ.Α.Α για την καταβολή απ' αυτήν του εκπαιδευτικού επιδόματος στους ενάγοντες, στη διενέργεια τακτικών ελέγχων για να διαπιστωθεί η παρουσία των ασκουμένων κατά τις ημέρες και ώρες που τελούνται οι βάρδιες, και στην τακτική επικοινωνία, τόσο με τους Διευθυντές των σχολείων για την ορθή εφαρμογή του Προγράμματος, όσο και με τους ασκούμενους προς επίλυση προβλημάτων που τυχόν ανέκυπταν στο πλαίσιο εφαρμογής του Προγράμματος.

Όμως, πρέπει να επισημανθεί, ότι δεν είχε ανατεθεί αποκλειστικά και μόνον στον εκκαλούντα Δήμο το δικαίωμα ελέγχου και εποπτείας των εναγόντων κατά την εκτέλεση των υποχρεώσεων τους που απέρρεαν από τα επίμαχα συμφωνητικά συνεργασίας, αλλά παραλλήλως ανατέθηκε το εν λόγω δικαίωμα και στην Επιτροπή Παρακολούθησης του Προγράμματος, καθώς και στην Ε.Ε.Τ.Α.Α.

Άλλωστε, οι προαναφερόμενοι όροι των συμβάσεων, παρείχαν μεν και στον εναγόμενο Δήμο το δικαίωμα ελέγχου και εποπτείας των ασκουμένων φυλάκων, αλλά μόνον προς διαπίστωση παράβασης των συμβατικών υποχρεώσεων εκ μέρους τούτων και μνεία αυτής στην Έκθεση Ελέγχου και αποστολή έγγραφης αναφοράς την Ε.Ε.Τ.Α.Α, χωρίς δηλαδή να παρέχεται στο Δήμο και η δυνατότητα καταγγελίας της συμβάσεως ή εκπτώσεως εκ του Προγράμματος σε περίπτωση που το αρμόδιο όργανό του κατά τη διάρκεια του ελέγχου, διαπίστωνε παράβαση των συμβατικών υποχρεώσεων των εναγόντων, συνισταμένη π.χ στην απουσία του, ή στην πλημμελή φύλαξη κλπ.

Επιπροσθέτως πρέπει να σημειωθεί ότι, σύμφωνα με τους προαναφερόμενους όρους των επίμαχων συμφωνητικών συνεργασίας, οι ενάγοντες είχαν υποχρέωση όχι μόνο να δέχονται τον έλεγχο και την εποπτεία του Δήμου, της Επιτροπής Παρακολούθησης του Προγράμματος, καθώς και της Ε.Ε.Τ.Α.Α, αλλά και να ενεργούν σύμφωνα και με τις υποδείξεις του Διευθυντή του σχολείου, στο οποίο εκτελούσαν τα καθήκοντα της φύλαξης, στην περίπτωση κατά την οποία ο αντικαταστάτης τους της επόμενης βάρδιας δεν είχε προσέλθει στην ώρα του.

Επίσης κατά τα οριζόμενα στη σύμβαση οι ασκούμενοι-ενάγοντες είχαν υποχρέωση για κάθε ζήτημα που αφορούσε τα καθήκοντά τους και ανέκυπτε κατά τη διάρκεια λειτουργίας του σχολείου να ενημερώσουν μόνον το Διευθυντή του σχολείου και όχι το αρμόδιο στέλεχος του Δήμου, το οποίο ενημέρωναν για τα άνω ζητήματα, μόνον στην περίπτωση που δεν λειτουργούσε το σχολείο (καλοκαίρι, αργίες κλπ).

Ενόψει τούτων καθίσταται φανερό ότι, στην εκτέλεση των καθηκόντων τους προέβαιναν οι ενάγοντες με βάση τους όρους και τις προϋποθέσεις του επίμαχου Προγράμματος που συμπεριελήφθηκαν μεν στις επίδικες συμβάσεις, όπως όμως διαγράφονται στην Υπουργική Απόφαση, στις Προγραμματικές Συμβάσεις, στο Κανονιστικό πλαίσιο, και μάλιστα όχι μόνον δεν είχε συμφωνηθεί μεταξύ τούτων και του εναγομένου Δήμου, ο τόπος, ο χρόνος, ο τρόπος εκτέλεσης των καθηκόντων φύλαξης και το αντάλλαγμα γι' αυτήν, αλλά οι ενάγοντες δεν υπέκειντο αποκλειστικά και μόνον στον έλεγχο και την εποπτεία του εναγομένου Δήμου ως προς τον τόπο, χρόνο και τρόπο εκτέλεσης των καθηκόντων τους και ο τελευταίος δεν είχε δικαίωμα να παράσχει δεσμευτικές για τους ενάγοντες εντολές και οδηγίες για την προσήκουσα εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους.

Το γεγονός δε ότι ο εναγόμενος Δήμος είχε, κατά τα προαναφερόμενα, την υποχρέωση να προβεί στην επιλογή των συγκεκριμένων σχολικών κτιρίων και στην κατανομή σ' αυτά των εναγόντων, να διενεργεί παραλλήλως με τους προαναφερομένους φορείς, τακτικούς ελέγχους προς διαπίστωση της παρουσίας των εναγόντων στις βάρδιές τους, να συμπληρώνει και να αποστέλλει τα Μηνιαία Δελτία Παρουσίας Ασκουμένων στην Ε.Ε.Τ.Α.Α για να καταβληθεί από την τελευταία το εκπαιδευτικό επίδομα, να χορηγεί τον αποσταλέντα από την τελευταία εξοπλισμό, εκπαιδευτικό και υποστηρικτικό υλικό προς τους ενάγοντες και να επιμελείται με τη συνεργασία και της Ε.Ε.Τ.Α.Α και στο πλαίσιο των προδιαγραφών αυτής, την οργάνωση και το συντονισμό των επιμορφωτικών συναντήσεων για τους ασκουμένους, δεν αποδεικνύει ενέργειες από τον εναγόμενο Δήμο σε ενάσκηση διευθυντικού δικαιώματος, λόγω της φύσεως και του είδους των ανωτέρω ενεργειών, που δεν διαφοροποιούν την εκτέλεση των καθηκόντων φύλαξης εκ μέρους των εναγόντων.

Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 1 των επιδίκων συμβάσεων, η υπογραφή τούτων εκ μέρους του εναγομένου Δήμου έγινε στα πλαίσια του επίμαχου Προγράμματος και προς εκπλήρωση των περιεχομένων σ' αυτό προβλέψεων και σύμφωνα με τους όρους και προϋποθέσεις που περιέχονται στο Κανονιστικό Πλαίσιο Εφαρμογής του Προγράμματος, το οποίο αποτελούσε αναπόσπαστο μέρος των επιδίκων συμφωνητικών συνεργασίας.

Συνεπώς, ο εναγόμενος Δήμος με την υπογραφή των επιδίκων συμφωνητικών εκπλήρωνε τις υποχρεώσεις που ανέλαβε με τη συμμετοχή του στο επίμαχο Πρόγραμμα, δεσμευόμενος από όρους τούτου και τους αντίστοιχους του Κανονιστικού Πλαισίου Εφαρμογής του Προγράμματος, και μη έχοντας διακριτική ευχέρεια να αρνηθεί την τοποθέτηση των εναγόντων σε σχολικά κτήρια της περιφέρειάς του ή διαφορετικής συμφωνίας ή διαπραγμάτευσης με τους ενάγοντες διαφορετικών όρων ως προς τον χρόνο, τρόπο και είδος των παρεχομένων υπό των τελευταίων υπηρεσιών.

Συνεπώς, (συνεχίζει το Πολ. Πρωτοδικείο), εν προκειμένω δεν καταρτίσθηκαν οι επίμαχες συμβάσεις για τη δημιουργία δέσμευσης και εξάρτησης (νομικής και προσωπικής) των εναγόντων-ασκουμένων από τον εναγόμενο Δήμο, υπό την αναφερόμενη στη μείζονα σκέψη έννοια τούτων, ώστε υφισταμένων των εν λόγω προϋποθέσεων, να προσδοθεί στην εν λόγω σχέση του Δήμου και των εναγόντων ο χαρακτήρας της σύμβασης εξηρτημένης εργασίας.

Με τα δεδομένα αυτά δεν συνδέει τους διαδίκους (εναγόμενο Δήμο Θεσσαλονίκης και ενάγοντες-ασκούμενους φύλακες), κατά το επίδικο χρονικό διάστημα, σχέση εξαρτημένης εργασίας. Αντίθετα κατά την κρίση του Δικαστηρίου αυτού, που διαμορφώθηκε τόσο από το περιεχόμενο των επιδίκων συμβάσεων συνεργασίας και του αποτελούντος αναπόσπαστο μέρος αυτών Κανονιστικού Πλαισίου, όσο και από το περιεχόμενο της ως άνω Υπουργικής Απόφασης και των με βάση αυτήν καταρτισθεισών ως άνω Προγραμματικών Συμβάσεων, λαμβανομένων και τούτων υπόψη για το χαρακτηρισμό των επιδίκων συμβάσεων, καθόσον επηρεάζουν τους προσιδιάζοντες και εφαρμοστέους εν προκειμένω νομικούς κανόνες (ΑΠ 285/2009), τα ανωτέρω αποδειχθέντα στοιχεία των επιδίκων συμβάσεων, προσιδιάζουν, σύμφωνα και με τα αναφερόμενα στη μείζονα σκέψη, στη σύμβαση μαθητείας και μάλιστα σε μία ιδιότυπη μορφή αυτής.

Τούτο διότι, οι συμβαλλόμενοι απέβλεπαν προεχόντως στην προαγωγή του ατομικού οφέλους των μέχρι τότε ανέργων εναγόντων δια της επαγγελματικής εκπαιδεύσεως των και εξειδίκευσης τούτων στο επάγγελμα του σχολικού φύλακα και στην, με την αποτελεσματική υλοποίηση του εν λόγω πιλοτικού Προγράμματος, γενικευμένη εισαγωγή του θεσμού φύλαξης σχολείων, που παρείχε την προοπτική της επαγγελματικής αποκατάστασης των ως άνω ατόμων που έχουν εξειδικευμένη εργασιακή εμπειρία και δευτερευόντως στην, κατά το επίδικο χρονικό διάστημα, παροχή εκ μέρους των εναγόντων εργασίας φύλαξης των σχολείων που ανήκουν στην περιοχή ευθύνης του εναγομένου Δήμου.

Συνακόλουθα τούτων, (καταλήγει το Πολ. Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο) οι ενάγοντες, εφόσον δεν τελούσαν σε σχέση νομικής και οικονομικής εξαρτήσεως από τον εκκαλούντα- εναγόμενο Δήμο και δεν συνδεόταν μεταξύ των με σχέση εργασίας, επί της οποίας έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας, αλλά η σύμβαση αποτελεί ιδιότυπη μορφή της σύμβασης μαθητείας, η οποία δεν μπορεί να χαρακτηριστεί ως σύμβαση εξαρτημένης εργασίας (ΑΠ 581/2009) και εφόσον....

γ' αυτήν δεν έχουν εφαρμογή οι διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας, δεν δικαιούνται οι ενάγοντες τα αξιούμενα με την ένδικη αγωγή των, δώρα εορτών, άδεια, επίδομα άδειας των ετών 2003, 2004. Εξάλλου, (σημειώνει το Πολ. Πρωτοδικείο) τούτο δεν είναι αντίθετο προς το ότι ο εκκαλών Δήμος επιδίωξε τη δυνατότητα να θεωρηθούν οι ενάγοντες ως έμμισθο τακτικό προσωπικό του, με την υπαγωγή τους στις διατάξεις του ΠΔ 164/2004.

Ούτε άλλωστε το γεγονός ότι με απόφαση του ΑΣΕΠ που δέχθηκε ότι η συνδέουσα τους διαδίκους, (Δήμο και ενάγοντες) σύμβαση ήταν σύμβαση παροχής εξηρτημένης εργασίας, υπαγόμενη στις διατάξεις του ΠΔ 164/2004, δημιουργείται δεδικασμένο, καθόσον, από τις διατάξεις του ΠΔ 164/2004, δεν συνάγεται ότι με την ανάθεση στο ΑΣΕΠ της διαπίστωσης της συνδρομής των προϋποθέσεων εφαρμογής του εν λόγω ΠΔ, αποκλείσθηκαν τα πολιτικά δικαστήρια από τη δυνατότητα να κρίνουν τη φύση των άνω συμβάσεων που ρυθμίζεται από το ιδιωτικό δίκαιο και οι διαφορές που ανακύπτουν είναι ιδιωτικές διαφορές...

Ακολούθως, το Πολ. Πρωτοδικείο, που δίκασε ως Εφετείο, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση (του Ειρηνοδικείου) που είχε κρίνει αντιθέτως και απέρριψε την αγωγή ως ουσιαστικά αβάσιμη. Από τις ανωτέρω παραδοχές προκύπτει ότι το ως άνω Δικαστήριο που δίκασε ως Εφετείο δέχθηκε 1) ότι από την παροχή της εργασίας των αναιρεσειόντων οι ίδιοι θα αποκτούσαν εργασιακή εμπειρία, θα αποκόμιζαν δε και το ποσό των 12.000 δρχ.

την ημέρα και ότι ωφέλεια θα είχε και ο αναιρεσίβλητος, αφού σκοπός του προγράμματος στο οποίο αυτοί εντάχθηκαν ήταν, αφενός η απόκτηση εργασιακής εμπειρίας ανέργων, με πιθανότητα μόνιμης απασχόλησης στη φύλαξη σχολικών κτιρίων και αφετέρου η επίλυση του προβλήματος της φύλαξης των σχολικών κτιρίων και του εξοπλισμού τους καθώς και της επίβλεψης του περιβάλλοντος χώρου και της προστασίας των, 2) η παροχή της εργασίας των αναιρεσειόντων γινόταν, σε επακριβώς καθορισμένο χρόνο (καθημερινά, σε εικοσιτετράωρη βάση, σε τρείς οκτάωρες βάρδιες και Σάββατο, Κυριακή και αργίες), 3) καθ' όλη τη χρονική διάρκεια της λειτουργίας των συµβάσεων συνεργασίας, ο καθένας συμβαλλόμενος εκτέλεσε τις προαναφερόμενες υποχρεώσεις του, 4) οι αναιρεσείοντες, ύστερα από την παρακολούθηση επιμορφωτικού σεμιναρίου, τοποθετήθηκαν από τον αναιρεσίβλητο Δήµο Θεσσαλονίκης σε σχολικά κτίρια που ανήκουν στην περιοχή της αρμοδιότητας του, 5) μετά την πάροδο του χρόνου διαρκείας των αρχικών συμβάσεων, παρατάθηκε η διάρκειά των µέχρι την άσκηση της ένδικης αγωγής, µε αλλεπάλληλα συμφωνητικά συνεργασίας, που υπογράφηκαν µεταξύ των ίδιων συμβαλλομένων, τα οποία είχαν πανομοιότυπο περιεχόµενο µε τα ανωτέρω αρχικά συμφωνητικά, 6) καθ' όλη τη χρονική διάρκεια του προγράμματος, οι αναιρεσείοντες εκτελούσαν τις συμβατικές των υποχρεώσεις συνιστάμενες στην επαγγελµατική των κατάρτιση και απόκτηση εργασιακής εµπειρίας φύλαξης των ανωτέρω σχολικών κτιρίων, η Ε.Ε.Τ.Α.Α.

τους κατέβαλε το ως άνω συμφωνηθέν εκπαιδευτικό επίδοµα των 12.000 δραχµών µέχρι 31.12.2001 και έκτοτε 35,22 ευρώ, χωρίς να διαφοροποιηθεί το ύψος τούτου στις περιπτώσεις παροχής υπηρεσιών κατά την απογευματινή ή βραδινή βάρδια ή κατά τις µέρες αργιών και χωρίς την καταβολή δώρων εορτών, επιδόματος άδειας και άδειας, 7) ο Δήμος Θεσσαλονίκης είχε την υποχρέωση να προβεί στην επιλογή των συγκεκριμένων σχολικών κτιρίων και στην κατανομή σ' αυτά των αναιρεσείοντων, να διενεργεί παραλλήλως με τους προαναφερόμενους φορείς, τακτικούς ελέγχους προς διαπίστωση της παρουσίας των εναγόντων στις βάρδιές τους, να συμπληρώνει και να αποστέλλει τα Μηνιαία Δελτία Παρουσίας Ασκουμένων στην Ε.Ε.Τ.Α.Α για να καταβληθεί από την τελευταία το εκπαιδευτικό επίδομα, να χορηγεί το αποσταλέν από την τελευταία εκπαιδευτικό και υποστηρικτικό υλικό στους ενάγοντες και να επιμελείται με τη συνεργασία και της Ε.Ε.Τ.Α.Α και στο πλαίσιο των προδιαγραφών αυτής, την οργάνωση και το συντονισμό των επιμορφωτικών συναντήσεων για τους ασκούμενους, την υπογραφή στα πλαίσια του Προγράμματος των επιδίκων συμφωνητικών συνεργασίας μεταξύ των βασικών συντελεστών τούτου, ήτοι της ΕΕΤΑΑ, του επιλεγέντος εναγομένου Δήμου ως δικαιούχου για την εφαρμογή του Προγράμματος σε σχολικά κτίρια της περιοχής ευθύνης του και των επιλεγέντων αναιρεσειόντων-ανέργων και τέλος ο ίδιος επιδίωξε να θεωρηθούν οι αναιρεσείοντες ως έμμισθο τακτικό προσωπικό του, υπαγόμενοι στις διατάξεις του ΠΔ 164/2004.

Σύµφωνα, λοιπόν, µε τα γενόµενα δεκτά ως άνω περιστατικά, µεταξύ των διαδίκων καταρτίσθηκαν, πράγματι, εξαρχής µη απαγορευόμενες αλλά επιτρεπόμενες από το νόµο συµβάσεις εξαρτηµένης εργασίας ορισµένου χρόνου, παραταθείσες µε παρόµοιες συµβάσεις και όχι συµβάσεις μαθητείας και µάλιστα "ιδιότυπες", όπως υπολαμβάνει ο αναιρεσίβλητος και δέχθηκε το Πολ.

Πρωτοδικείο (ως Εφετείο), παραβλέποντας το γεγονός ότι ο προέχων σκοπός των επίδικων συµβάσεων ήταν η παροχή εργασίας από τους ενάγοντες και στο σκοπό αυτό απέβλεψαν τα συμβαλλόμενα μέρη, ενόψει και του ότι η απασχόληση με την φύλαξη σχολικών κτιρίων, από την φύση της, δεν απαιτεί ούτε απόκτηση ειδικών γνώσεων και ικανοτήτων, ούτε ιδιαίτερη εκπαίδευση, επίσης δε ο αναιρεσείων Δήμος, ως αντισυμβαλλόμενος κάθε φύλακα σχολικών κτιρίων, τόσο κατά την σύσταση όσο και καθεαυτή την λειτουργία των συμβάσεων εργασίας τους, αποτελεί τον φορέα της εργασιακής σχέσης, με τον οποίο συνδέονταν οι ενάγοντες στο πλαίσιο εφαρμογής του παραπάνω προγράμματος, και τον εργοδότη αυτών, δεδομένου ότι σε αυτόν προσέφεραν τις υπηρεσίες τους, έναντι αµοιβής (μισθού) και υπόκειντο σε προσωπική εξάρτηση απ' αυτόν, που εκδηλωνόταν µε το δικαίωµά του να ασκεί εποπτεία, να ελέγχει την εργασία τους και να τους δίνει δεσμευτικές οδηγίες ως προς τον τόπο, το χρόνο και τον τρόπο παροχής της και ότι ο τελευταίος τους οφείλει τ' αναφερόμενα στην προσβαλλομένη απόφαση ποσά, ως επιδόματα εορτών, αποδοχές και επίδομα αδείας των ετών 2003 και 2004.

Όμως, το Πολυμελές Πρωτοδικείο (που δίκασε ως Εφετείο) κατέληξε στην κρίση ότι α) η σχέση που συνδέει τους ενάγοντες με τον αναιρεσίβλητο αποτελεί "ιδιότυπη μορφή της σύμβασης μαθητείας", δίχως μάλιστα να αιτιολογεί, ειδικότερα, την κρίση του ως προς την έννομη αυτή σχέση και να προσδιορίζει αν αυτή ταυτίζεται με τη γνήσια σύμβαση μαθητείας ή τη σύμβαση εξαρτημένης εργασίας μαθητευόμενου και 2) δεν συνδέει τους διαδίκους, κατά το επίδικο χρονικό διάστημα, σχέση εξαρτημένης εργασίας.

Κρίνοντας, όμως, έτσι, το ως άνω Δικαστήριο, παραβίασε ευθέως τις ως άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, μεταξύ των οποίων και εκείνες των άρθρων 648 και 652 του Α.Κ. Επομένως, ο πρώτος λόγος αναιρέσεως, από το άρθρο 560 αρ. 1 του ΚΠολΔ, υπό τις αναφερόμενες ειδικότερες αιτιάσεις, είναι βάσιμος.

Κατά τη διάταξη του άρθρου 90 παρ. 3 του ν. 2362/1995 "περί Δημοσίου Λογιστικού και ελέγχου δαπανών του Κράτους", "η απαίτηση οποιουδήποτε των επί σχέσει δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου υπαλλήλων του Δημοσίου, πολιτικών ή στρατιωτικών, κατ' αυτού, που αφορά σε αποδοχές ή άλλες κάθε φύσεως απολαβές αυτών ή αποζημιώσεις, έστω και αν βασίζεται σε παρανομία των οργάνων του Δημοσίου ή στις περί αδικαιολογήτου πλουτισμού διατάξεις παραγράφεται μετά διετία από της γενέσεώς της".

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 91 εδ. α' του ίδιου νόμου, "επιφυλασσομένης κάθε άλλης ειδικής διατάξεως του παρόντος η παραγραφή οποιασδήποτε απαιτήσεως κατά του Δημοσίου αρχίζει από το τέλος του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκε και ήταν δυνατή η δικαστική επιδίωξη αυτής". Από το συνδυασμό των ανωτέρω διατάξεων σαφώς προκύπτει, ότι με την πρώτη από αυτές ρυθμίζεται ειδικώς το θέμα του χρόνου της παραγραφής των αξιώσεων των επί σχέσει δημοσίου ή ιδιωτικού δικαίου υπαλλήλων του Δημοσίου πολιτικών ή στρατιωτικών, κατ' αυτού, που αφορούν σε αποδοχές ή άλλες κάθε φύσεως απολαβές αυτών ή αποζημιώσεις, έστω και αν βασίζονται σε παρανομία των οργάνων του Δημοσίου ή στις περί αδικαιολογήτου πλουτισμού διατάξεις, και ορίζεται ως χρονικό σημείο ενάρξεως της παραγραφής αυτής η γένεση της κάθε αντίστοιχης αξιώσεως.

Η διάταξη αυτή, είναι ειδική σε σχέση με τη διάταξη του άρθρου 91 εδ. α' του ανωτέρω νόμου, με την οποία ρυθμίζεται γενικώς το θέμα της ενάρξεως του χρόνου παραγραφής οποιασδήποτε αξιώσεως κατά του δημοσίου από το τέλος του οικονομικού έτους μέσα στο οποίο γεννήθηκε και ήταν δυνατή η δικαστική επιδίωξη αυτής, όπως τούτο σαφώς συνάγεται από τη ρητή επιφύλαξη ως προς την ισχύ άλλων ειδικών διατάξεων, που υπάρχει στο άρθρο 91 εδ.

α, και επομένως κατισχύει αυτής ( ΑΕΔ 32/2008, ΟλΑΠ 29/2006). Οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 304 του Π.Δ. 410/1995 και στις χρηματικές αξιώσεις κατά των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Εξάλλου, η προβλεπόμενη από τις εν λόγω διατάξεις για τις πιο πάνω αξιώσεις των υπαλλήλων των ΟΤΑ, βραχυπρόθεσμη (διετής) παραγραφή, ο χρόνος της οποίας είναι µικρότερος από το χρόνο παραγραφής που ισχύει, σύµφωνα µε το άρθρο 250 αριθµ.6 και 17 του ΑΚ, για τις παρόµοιες αξιώσεις των υπαλλήλων και εργατών των ιδιωτικών επιχειρήσεων, έχει θεσπισθεί για λόγους γενικότερου δηµόσιου συμφέροντος και συγκεκριμένα από την ανάγκη ταχείας εκκαθαρίσεως των σχετικών αξιώσεων και των αντιστοίχων υποχρεώσεων των ΟΤΑ, η οποία είναι απαραίτητη για την προστασία της περιουσίας και της οικονοµικής κατάστασης αυτών, στην οποία συμβάλλουν οι φορολογούμενοι πολίτες µε την καταβολή φόρων και τελών.

Περαιτέρω, µε τη θέσπιση της εν λόγω διετούς παραγραφής δε δημιουργείται άνιση δυσμενής μεταχείριση των υπαλλήλων των ΟΤΑ σε σχέση µε τους υπαλλήλους των ιδιωτικών επιχειρήσεων, ως προς τη διάρκεια της ισχύουσας έναντι των πρώτων πενταετούς παραγραφής, αφού η διαφοροποίηση αυτή δικαιολογείται, όχι µόνο από την ανάγκη προστασίας της περιουσίας των ΟΤΑ, αλλά και λόγω των διαφορετικών συνθηκών υπό τις οποίες τελούν οι υπάλληλοι των τελευταίων, σε σχέση µε τους υπαλλήλους των ιδιωτικών επιχειρήσεων, καθώς και του διαφορετικού νοµικού καθεστώτος που διέπει, αντίστοιχα, τις σχέσεις των δύο αυτών κατηγοριών υπαλλήλων προς τους εργοδότες τους.

Συνεπώς η διάταξη του άρθρου 90 παρ.3 του ν. 2362/1995, σε συνδυασµό µε αυτήν του άρθρου 304 του π.δ. 410/1995 που θεσπίζει διετή παραγραφή για τις ρηθείσες αξιώσεις των υπαλλήλων των ΟΤΑ, δεν αντίκειται στην κατά το άρθρο 4 παρ.1 του Συντάγματος αρχή της ισότητας. Η ίδια ρύθµιση δεν είναι αντίθετη ούτε προς τις διατάξεις του άρθρου 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της Ευρωπαϊκής αυτής Σύµβασης (Ε.Σ.Δ.Α.), που επιβάλλουν το σεβασµό της περιουσίας του προσώπου, αφού οι υπερνοµοθετικής ισχύος αυτές διατάξεις παρεμποδίζουν το νοµοθέτη να καταργεί και ενοχικά ακόµη δικαιώµατα, (ενδεχομένως και µε τη, µέσω της αναδρομικής ισχύος νόµου, απόσβεση ή κατάργηση αυτών), και όχι να θεσπίζει κανόνες που καθορίζουν διαφορετικό, κατά περίπτωση, χρόνο παραγραφής των αξιώσεων που θα γεννηθούν µετά την έναρξη της ισχύος τους.

Άλλωστε από τη διάταξη της παραγράφου 2 του άρθρου 1 του ως άνω Πρόσθετου Πρωτοκόλλου, που ορίζει ότι "οι προαναφερόμενες διατάξεις δεν θίγουν το δικαίωµα κάθε Κράτους να θέτει σε ισχύ νόµους, τους οποίους κρίνει αναγκαίους προς ρύθµιση της χρήσης αγαθών σύµφωνα µε το δηµόσιο συμφέρον ή προς εξασφάλιση της καταβολής φόρων ή άλλων εισφορών ή προστίµων", προκύπτει ότι και το Πρωτόκολλο αυτό ευθέως αναγνωρίζει το δικαίωµα κάθε κράτους να θεσπίζει νόµους, αν το κρίνει αναγκαίο, για τη διασφάλιση του δηµόσιου συμφέροντος, επομένως και να θέτει νόµιµους περιορισµούς στην ικανοποίηση των αξιώσεων των πολιτών, όπως είναι η άσκηση των αξιώσεών τους εντός ορισµένου χρόνου, προς διασφάλιση του δηµόσιου συμφέροντος, στην έννοια του οποίου εμπίπτει, κατά τα προεκτιθέμενα, και η προστασία της περιουσίας των ΟΤΑ.

Στην προκείμενη περίπτωση το Πολυμελές Πρωτοδικείο µε την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχτηκε ότι οι αξιώσεις των αναιρεσειόντων, που αναφέρονται στα έτη 2001 και 2002, υπέπεσαν στη διετή παραγραφή του άρθρου 90 παρ. 3 του ν. 2362/95 και απέρριψε ακολούθως τον σχετικό λόγο της εφέσεως αυτών, ως αβάσιµο. Με την κρίση του αυτή το Εφετείο δεν παραβίασε τις προδιαληφθείσες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου και κατά συνέπεια, ο δεύτερος, από τον αριθµό 1 του άρθρου 560 KΠολΔ και όχι του άρθρου 559 ΚΠολΔ που αναγράφεται στην αίτηση, σχετικός λόγος αναιρέσεως, είναι αβάσιµος.

Κατ'ακολουθία των ανωτέρω, και κατά παραδοχή του πρώτου λόγου αναιρέσεως από το άρθρο 560 αρ. 1 του ΚΠολΔ, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το μέρος που έκρινε ότι δεν συνδέει τους διαδίκους, κατά το επίδικο χρονικό διάστημα, σχέση εξαρτημένης εργασίας, αλλά "ιδιότυπη μορφή της σύμβασης μαθητείας" και για το λόγο αυτό ο αναιρεσίβλητος Δήμος δεν οφείλει στους αναιρεσείοντες επιδόματα εορτών, αποδοχές και επίδομα αδείας των ετών 2003 και 2004 και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως την υπόθεση (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Τέλος ο αναιρεσίβλητος Δήμος πρέπει να καταδικαστεί στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, μειωμένα κατ' άρθρ. 281 παρ. 2 του Κώδικα Δήμων και Κοινοτήτων (Ν. 3463/2006).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 4709/2011 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αναιρούμενο μέρος της, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο Δήμο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των εξακοσίων (600) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, την 3η Ιουνίου 2014.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 23η Ιουνίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ