1407/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1407 / 2017 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1407/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους δικαστές: Ευφημία Λαμπροπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χριστόφορο Κοσμίδη, Στυλιανή Γιαννούκου, Χαράλαμπο Μαχαίρα και Σοφία Καρυστηναίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του στις 4 Οκτωβρίου 2016, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ά. Φ. του Χ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αθανάσιο Κούρεντα και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Οργανισμός Κοινωνικής Αλληλεγγύης -..." που εδρεύει στο ... και εκπροσωπείται νόμιμα, ως υπεισελθόντος αυτοδικαίως λόγω συγχωνεύσεως στα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις του νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία "Δημοτικός Οργανισμός ...", το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Καλλιόπη Σκουλαρίκη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14-11-2007 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Χαλανδρίου.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 172/2009 του ίδιου δικαστηρίου και 1929/2013 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 20-4-2015 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Μαχαίρας ανέγνωσε την από 18-1-2016 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η αίτηση.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με το άρθρο 560 Κ.Πολ.Δ. (όπως ίσχυε πριν από την αντικατάστασή του με το άρθρο 1 άρθρο τρίτο ν. 4335/2015 και έχει εν προκειμένω εφαρμογή κατά το άρθρο 1 άρθρο ένατο παρ. 2 του ίδιου νόμου) ορίζονταν τα εξής: "Κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο: 1) αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνο αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την εφαρμογή των κανόνων του δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ’ αυτούς. Ο λόγος αυτός αναίρεσης δεν μπορεί να προβληθεί σε μικροδιαφορές, 2) αν το δικαστήριο δεν συγκροτήθηκε όπως ορίζει ο νόμος ή δίκασε ειρηνοδίκης του οποίου είχε γίνει δεκτή η εξαίρεση, 3) αν το δικαστήριο έχει υπερβεί τη δικαιοδοσία των πολιτικών δικαστηρίων ή δεν είχε καθ’ ύλην αρμοδιότητα, 4) αν παράνομα αποκλείστηκε η δημοσιότητα της διαδικασίας".

Εξ άλλου η παραβίαση κανόνα του ουσιαστικού δικαίου που προβλέπεται ως λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ. (αλλά και από το προαναφερθέν αντίστοιχο άρθρο 560 αριθ. 1 του ίδιου κώδικα) είναι δυνατόν να έχει ως περιεχόμενο: α) την αιτίαση ότι η αγωγή επί της οποίας έκρινε σε πρώτο ή σε δεύτερο βαθμό το δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη τελεσίδικη απόφαση απορρίφθηκε ως μη νόμιμη, ενώ συνέβαινε το αντίθετο σύμφωνα με το συγκεκριμένο κανόνα του ουσιαστικού δικαίου ή β) την αιτίαση ότι παραβιάστηκε ορισμένος κανόνας του ουσιαστικού δικαίου με αποτέλεσμα η ένδικη αγωγή να γίνει δεκτή και ως κατ’ ουσίαν βάσιμη ή να απορριφθεί ως κατ’ ουσίαν αβάσιμη.

Και στις δύο αυτές περιπτώσεις, για να είναι ορισμένος ο λόγος αναίρεσης και συνεπώς να είναι εφικτός ο αναιρετικός έλεγχος, πρέπει να αναφέρονται με πληρότητα στην πρώτη περίπτωση η ιστορική βάση της αγωγής που απορρίφθηκε ως νόμω αβάσιμη και στη δεύτερη περίπτωση οι επί της ουσίας κρίσιμες παραδοχές του δικάσαντος δικαστηρίου, με βάση τις οποίες εκείνο κατέληξε στην αποδοχή ή απόρριψη της αγωγής ως κατ’ ουσίαν βάσιμης ή αβάσιμης (Ολ.

Α.Π. 28/1998, Α.Π. 1909/2007). Τέλος κατά το άρθρο 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ. αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ο λόγος αυτός ιδρύεται μόνο όταν το δικαστήριο εισήλθε στην έρευνα της ουσίας της υπόθεσης και διατύπωσε αποδεικτικό πόρισμα, όχι δε και όταν αυτό απέρριψε την αγωγή, την ένσταση ή την αντένσταση ως απαράδεκτη, αόριστη ή μη νόμιμη (Ολ.

Α.Π. 3/1997, 44/1990).

Στην προκειμένη περίπτωση με το μόνο λόγο αναίρεσης η αναιρεσείουσα παραθέτει αρχικώς μεν τις διατάξεις των άρθρων 4 παρ. 1 του Συντάγματος, 3 παρ. 1 και 2, 13 παρ. 1 και 2 ν. 2738/1999, 14 ν. 3016/2002, 24 παρ. 3, 28 παρ. 4 ν. 3205/2003 και 2 παρ. 3 ν. 3336/2005, καθώς και ερμηνεία αυτών, στη συνέχεια δε τις παραδοχές της (μη προσβαλλομένης) απόφασης του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου.

Τέλος εκθέτει κατά λέξη τα εξής: "Κατά της υπ’ αρ. 172/2009 αποφάσεως του Πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, το καθ’ ου, όπως προαναφέρθηκε, άσκησε την από 22-9-2009 και υπ’ αρ. κατ. 98/2009 έφεσή του με μοναδικό λόγο εφέσεως την απόρριψη, αορίστως, της αγωγής μου χωρίς να υποβάλλει ειδικό παράπονο κατά της αποφάσεως του Πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου για το νόμω βάσιμο και το παραδεκτό της αγωγής αλλά αορίστως, όπως προαναφέρθηκε αιτήθηκε την απόρριψη της αγωγής.

Επί τη εφέσεως του καθ’ ου εξεδόθη η προσβαλλόμενη υπ’ αρ. 1929/2013 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών η οποία, καίτοι δεν είχε υποβληθεί με την έφεση του καθ’ ου ειδικό παράπονο κατά της αποφάσεως του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου, εξετάζοντας αυτεπαγγέλτως το νόμω βάσιμο και το παραδεκτό της αγωγής μου, έκανε δεκτή την έφεση του καθ’ ου και απέρριψε την αγωγή με την εσφαλμένη αιτιολογία στην προσβαλλόμενη απόφαση, "κατά τον χρόνο πρόσληψής μου (Σημ. 3-1-2005) δεν ελάμβανα την παροχή αυτή ούτε διατηρούσα ενεργή αξίωση για την λήψη της", προϋπόθεση που δεν απαιτείται από τις διατάξεις των άρθρ. 14 Ν. 3016/02, 24 Ν. 3205/03 και 2 Ν. 3336/05.

Έτσι όμως όπως έκρινε το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, παραβίασε τις διατάξεις των άρθρων 14 παρ. 2 Ν. 3016/02, 24 παρ. 2 Ν. 3205/03 και 2 παρ. 3 Ν. 3336/05 και των άρθρων 4 και 22 του Συντάγματος και κατέστησε την απόφασή του αναιρετέα σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 περ. 1 και 19 Κ.Πολ.Δ.". Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος ως προς όλα τα σκέλη του και συγκεκριμένα:

α) Κατά το σκέλος του από το άρθρο 559 (πράγματι δε 560) αριθ. 1 εδ. α Κ.Πολ.Δ., λόγω αοριστίας διότι, ενώ εμμέσως από το αναιρετήριο προκύπτει ότι με την προσβαλλόμενη απόφαση η αγωγή απορρίφθηκε ως μη νόμιμη, εν τούτοις δεν παρατίθεται το περιεχόμενο αυτής. β) Κατά το σκέλος του από το άρθρο 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ. προεχόντως διότι η προσβαλλομένη είναι απόφαση του πολυμελούς πρωτοδικείου που εκδόθηκε κατ’ έφεση επί αποφάσεως του ειρηνοδικείου και συνακόλουθα δεν παρέχεται κατ’ αυτής ο ανωτέρω λόγος αναίρεσης ούτε προβλέπεται αντίστοιχος αυτού από τις παρατεθείσες στην αρχή της παρούσης διατάξεις του άρθρου 560 Κ.Πολ.Δ.

Τούτο δε πέραν του ότι για το παραδεκτό του λόγου αναίρεσης του άρθρου 559 αριθ. 19 Κ.Πολ.Δ. απαιτείται ουσιαστική έρευνα της υπόθεσης από το δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, προϋπόθεση που δεν συντρέχει στην προκειμένη περίπτωση κατά την οποία η αγωγή απορρίφθηκε ως μη νόμιμη. γ) Κατά το σκέλος του με το οποίο αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση αιτιάσεις ότι χωρίς ειδικό παράπονο του εκκαλούντος ερεύνησε το νόμω βάσιμο της αγωγής, με το οποίο επιχειρείται θεμελίωση λόγου αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 8 περ.

β Κ.Πολ.Δ., προεχόντως διότι η προσβαλλομένη είναι απόφαση του πολυμελούς πρωτοδικείου που εκδόθηκε κατ’ έφεση επί αποφάσεως του ειρηνοδικείου και συνακόλουθα δεν παρέχεται κατ’ αυτής ο ανωτέρω λόγος αναίρεσης ούτε προβλέπεται αντίστοιχος αυτού από τις παρατεθείσες στην αρχή της παρούσης διατάξεις του άρθρου 560 Κ.Πολ.Δ.

Τούτο δε ανεξαρτήτως του ότι το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, λόγω του μεταβιβαστικού αποτελέσματος της έφεσης (άρθρο 522 Κ.Πολ.Δ.), είχε την εξουσία να ερευνήσει το νόμω βάσιμο της αγωγής και χωρίς ειδικό παράπονο του εκκαλούντος εναγομένου.

Κατ’ ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί στο σύνολό της η υπό κρίση αίτηση και να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα, λόγω της ήττας της, στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου σύμφωνα με το σχετικό αίτημα του τελευταίου (άρθρα 176, 183, 191 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 20-4-2015 αίτηση για αναίρεση της 1929/2013 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει σε χίλια οκτακόσια (1.800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 7 Φεβρουαρίου 2017.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 11 Αυγούστου 2017.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΕΡΟΠΑΓΙΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ