1403/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1403 / 2011 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1403/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Σπυρίδωνα Ζιάκα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Βασιλική Θάνου - Χριστοφίλου, Δημητρούλα Υφαντή, Ιωάννα Λούκα και Μιλτιάδη Σπυρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 18 Φεβρουαρίου 2011, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Σ. Σ. του Δ., 2) Α. συζύγου Σ. Σ., το γένος Θ. Ζ., 3) Δ. Σ. του Σ., 4) Θ. Ζ. του Β., 5) Ι. συζύγου Θ. Ζ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Σωτήριο Σδούκο και κατέθεσαν προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "ΕΠΙΚΟΥΡΙΚΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΑΠΟ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως ειδικού εκ του Νόμου διαδόχου της υπό εκκαθάριση ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "ΓΕΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ (GENERAL UNION) A.E.E.Γ.A." της οποίας η άδεια λειτουργίας ανακλήθηκε και το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Βασίλειο Κούρτη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10/2/2006 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων και προσώπου που δεν είναι διάδικος στην παρούσα δίκη, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5585/2007 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 740/2008 του Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 18/1/2010 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Μιλτιάδης Σπυρόπουλος ανέγνωσε την από 11/2/2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η από 18-1-2010 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 27/10-3-2010 αίτηση για αναίρεση της 740/17-10-2008 αποφάσεως του Εφετείου Πειραιώς.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο αναιρετικός έλεγχος του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ ιδρύεται αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου, δηλαδή αν δεν εφαρμοστεί ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του ή αν εφαρμοστεί εσφαλμένα η δε παράβαση εκδηλώνεται με ψευδή ερμηνεία ή κακή εφαρμογή (ΟλΑΠ 7/2006, ΑΠ 1077/2009). Περαιτέρω, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, ανεπαρκής ή αντιφατική αιτιολογία, που έχει ως συνέπεια την αναίρεση για έλλειψη νόμιμης βάσης υπάρχει όταν από το αιτιολογικό της απόφασης δεν προκύπτουν κατά τρόπο σαφή και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά τα οποία σύμφωνα με το νόμο είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του κανόνα δικαίου που εφαρμόστηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση, όχι όμως και όταν υπάρχουν ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων, στην ανάλυση ,στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που έχει εξαχθεί από αυτές, εφόσον τούτο εκτίθεται με σαφήνεια.

Ως ζητήματα των οποίων η μη αιτιολόγηση ή η αιτιολόγηση κατά τρόπο ανεπαρκή, ή αντιφατικό στερεί από την απόφαση τη νόμιμη βάση της, νοούνται μόνο οι ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη, δηλαδή εκείνοι που τείνουν στη θεμελίωση ή κατάλυση δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο, όχι όμως και τα απλά πραγματικά και νομικά επιχειρήματα που δεν συνέχονται με την αξιολόγηση και στάθμιση των αποδείξεων, για την οποία η έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας δεν ιδρύει λόγο αναίρεσης.

Στην προκειμένη περίπτωση, με την αναιρεσιβαλλόμενη 740/2008 απόφασή του, το Εφετείο Πειραιώς δέχτηκε μεταξύ των άλλων τα ακόλουθα: Στις 25-5- 2005 και περί ώρα 02:25' ο 1ος των εναγομένων, Κ. Μ., οδηγώντας το υπ' αριθμ. κυκλ. ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, που ανήκε στην ιδιοκτησία του και του οποίου η αστική ευθύνη από την κυκλοφορία του ήταν ασφαλισμένη στην 2η των εναγομένων και ήδη εκκαλούσα ασφαλιστική εταιρία με την επωνυμία "ΓΕΝΙΚΗ ΕΝΩΣΗ ΑΕΕΓΑ", όπως ομολογείται, εκινείτο με μεγάλη ταχύτητα επί της οδού Χρυσοστόμου Σμύρνης, που είναι διπλής κατευθύνσεως με διαχωριστική νησίδα, στην πόλη της Καβάλας με κατεύθυνση προς Ν.

Πέραμο. Στο αυτοκίνητο συνεπέβαινε στη θέση του συνοδηγού η Ι. Σ., θυγατέρα του πρώτου και της δεύτερης των εναγόντων, αδελφή του τρίτου, εγγονή των τετάρτου και πέμπτης και μνηστή του έκτου από αυτούς. Λόγω της μεγάλης ταχύτητας στο σημείο που η οδός αυτή συμβάλλεται με τις οδούς Φιλαδέλφειας (δεξιά σε σχέση με την πορεία του) και Τενέδου (λοξώς αριστερά) ο ανωτέρω οδηγός από αδεξιότητα και από έλλειψη της προσοχής που όφειλε και μπορούσε να καταβάλει, εισερχόμενος στην οδό Τενέδου, έχασε τον έλεγχο του οχήματος του, το οποίο ανήλθε επί της νησίδας που χωρίζει τα δύο ρεύματα, ύψους 0,12 μ.

και σύρθηκε επί 45 μ. πάνω σ' αυτή και στα διάφορα φυτά που υπήρχαν. Ύστερα και πλησίον της συμβολής της οδού με άλλη οδό, στην προσπάθεια επαναφοράς του οχήματος στην κανονική του πορεία, πλαγιολίσθησε και διανύοντας άλλα 18,50 μ. προς τα δεξιά ανήλθε στο δεξιό πεζοδρόμιο και προσέκρουσε, με όση ταχύτητα είχε, με την εμπρόσθια επιφάνεια του σε μεταλλικό ιστό φωτεινού σηματοδότη, διαμέτρου 20 εκ., όπου τελικά ακινητοποιήθηκε.

Κατά την ακινητοποίηση η συνεπιβαίνουσα Ι. Σ. προφανώς λόγω της αδράνειας εκτινάχθηκε προς τα εμπρός και τραυματίστηκε θανάσιμα. Ειδικότερα υπέστη διάφορα τραύματα στην περιοχή της κεφαλής (δεξιά οφθαλμική και ζυγωματοπαρειακή χώρα) και άλλα μικρότερα στον τράχηλο και τη θωρακική χώρα (στους δύο μαστούς), εκτεταμένη επικράνιο αιμορραγία δεξιά μετωποκροταφικά, εκτεταμένη υπαραχνοειδή αιμορραγία και οίδημα του εγκεφάλου, τραυματική αιμορραγική λύση της συνέχειας της αυχενικής μοίρας της Σ.Σ.

μεταξύ των Α2-Α3 σπονδύλων με αιμορραγική διαπότιση των πέριξ μαλακών μορίων, κατάγματα των σπονδύλων αυτών, πλήρη διατομή του νωτιαίου μυελού, κάταγμα του θυρεοειδούς χόνδρου, κάταγμα της δεξιάς κλείδας, κατάγματα της 1ης έως 4ης πλευράς του δεξιού ημιθωρακίου και της 1ης έως 3ης πλευράς του αριστερού ημιθωρακίου αμφότερα παρασπονδυλικά, πνευμονικό οίδημα και αιμορραγικές θλάσεις των πνευμόνων.

Εξαιτίας των ανωτέρω βαρύτατων κακώσεων και μόνο επήλθε ο θάνατος της ευθύς αμέσως. Οι πιο πάνω περιγραφείσες συνθήκες του ατυχήματος προκύπτουν από όλα τα αποδεικτικά στοιχεία και κυρίως από τη συνταχθείσα [σχεδόν αμέσως μετά το συμβάν] από όργανα του Τμήματος Τροχαίας Καβάλας έκθεση αυτοψίας, καθώς και το συνημμένο σχεδιάγραμμα, αλλά και τις μαρτυρικές καταθέσεις που ελήφθησαν κατά την ποινική προδικασία.

Από τα γεγονότα αυτά προκύπτει χωρίς αμφιβολία το συμπέρασμα ότι η σύγκρουση και τα επακόλουθα της οφείλονται σε αποκλειστική υπαιτιότητα του 1ου εναγομένου, ο οποίος δεν κατέβαλε την προσοχή την οποία όφειλε από τις περιστάσεις και μπορούσε να καταβάλει ως μέσος συνετός οδηγός, καθώς το όχημα του είχε αναπτύξει κατ' εκτίμηση ταχύτητα άνω των 110 χλμ/ώρα, ήτοι κατά πολύ ανώτερη της επιτρεπομένης για κατοικημένη περιοχή (50 χλμ/ώρα) και κατά συνέπεια αυτός δεν ήταν σε θέση να έχει τον έλεγχο του αυτοκινήτου του ώστε να μπορεί κάθε στιγμή να εκτελεί τους αναγκαίους χειρισμούς.

Έτσι κατά παράβαση των άρθρων 12 και 19 του ΚΟΚ, ενώ πλησίασε σε καμπή της οδού και ενώ υπήρχε επαρκής τεχνητός φωτισμός, δεν έλαβε υπόψη τις επικρατούσες συνθήκες και δεν ρύθμισε την πολύ αυξημένη ταχύτητα του με μείωση της στο προσήκον όριο, με αποτέλεσμα να μην μπορεί πλέον να ελέγξει την πορεία του αυτοκινήτου του και να γίνει πρόξενος του προπεριγραφόμενου ατυχήματος.

Παράλληλα όμως από τον τρόπο της παραμορφώσεως του αυτοκινήτου λόγω της ισχυρής προσκρούσεώς του επί του μεταλλικού ιστού (καταστροφή μετώπης, σύνθλιψη καπό και θραύση ανεμοθώρακα, ψυγείου και κινητήρα, όπως αναφέρονται στην από 26-5-2005 έκθεση πραγματογνωμοσύνης του διπλ. Μηχ/γου-Ηλεκ/γου Χ. Μ. και εμφαίνονται στις ληφθείσες φωτογραφίες) και το είδος των τραυμάτων της θανούσας (κάταγμα κλείδας, κατάγματα αυχενικών σπονδύλων και πλευρών, παρασπονδυλικά), συγχρόνως δε από την σαφή κατάθεση του εξετασθέντος μάρτυρα Μ.

Μ. (ο οποίος είπε επί λέξει: "Ζώνη δεν φορούσε η κοπέλα"), το Δικαστήριο κρίνει ότι είναι βάσιμος ο ισχυρισμός των εναγομένων ότι η άνω Ι. Σ. είχε παραλείψει να προσδεθεί με τη ζώνη ασφαλείας, ότι δηλ. δεν έλαβε τα προσήκοντα μέτρα προς περιορισμό των συνεπειών της συγκρούσεως και τυγχάνει συνυπαίτια του βαρύτερου αποτελέσματος.

Το ποσοστό δε της συνυπαιτιότητας αυτής ανέρχεται σε 25%. Το πρωτοβάθμιο συνεπώς Δικαστήριο, που με την εκκαλουμένη απόφαση δέχθηκε το αντίθετο και έκρινε αποκλειστικά υπαίτιο της συγκρούσεως τον πρώτο από τους εναγομένους, εκτίμησε εσφαλμένα το αποδεικτικό υλικό που είχε τεθεί στην κρίση του και ο σχετικός λόγος της εφέσεως είναι βάσιμος.

Το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση διέλαβε πλήρεις, σαφείς και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες και η παραδοχή του, αναφορικώς με το ζήτημα του συντρέχοντος πταίσματος της θανούσας Ι. Σ., λόγω μη χρήσης από αυτήν της ζώνης ασφαλείας, έχει νόμιμη βάση. Επομένως, ο πρώτος λόγος της αναίρεσης ότι το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 1 και 19 ΚΠολΔ είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Όπως συνάγεται από τα άρθρα 335, 338, 339, 340 και 346 ΚΠολΔ, ο δικαστής για να σχηματίσει την κρίση του για πραγματικούς ισχυρισμούς των διαδίκων, που ασκούν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα, τα οποία νόμιμα επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, παράβαση δε αυτής της υποχρεώσεως θεμελιώνει τον προβλεπόμενο από το άρθρο 559 αριθ. 11 ΚΠολΔ λόγο αναιρέσεως, ο οποίος ιδρύεται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που ο νόμος δεν επιτρέπει ή παρά το νόμο έλαβε υπόψη αποδείξεις που δεν προσκομίστηκαν ή δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν.

Αρκεί για την ίδρυση του λόγου αυτού και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για το αν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη συγκεκριμένο αποδεικτικό μέσο. Σημειώνεται, ότι δεν είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία στην απόφαση και χωριστή αξιολόγηση του καθενός από τα αποδεικτικά μέσα. Το γεγονός ότι μνημονεύονται και εξαίρονται μερικά από τα αποδεικτικά μέσα, λόγω της κατά την ελεύθερη κρίση του δικαστηρίου μεγαλύτερης σημασίας τους, δεν σημαίνει ότι δεν λήφθηκαν υπόψη τα υπόλοιπα, αρκεί βέβαια να γίνεται αδίστακτα βέβαιο από το όλο περιεχόμενο της αποφάσεως ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι (ΑΠ 740/2009).

Στην προκειμένη περίπτωση, από το όλο περιεχόμενο της προσβαλλόμενης απόφασης καθίσταται αδιστάκτως βέβαιο ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε όλα τα έγγραφα, μεταξύ των οποίων και τις προανακριτικές καταθέσεις των μαρτύρων Γ. Χ., Α. Π. και Α. Χ., την έκθεση αυτοψίας, την υπ' αριθμ.1593/2006 Απόφαση και Πρακτικά του Τριμ. Πλημ/κείου Καβάλας και την ένορκη κατάθεση του μάρτυρα Ν. Ζ., ο οποίος εξετάστηκε στον πρώτο βαθμό, που προσκόμισαν με επίκληση οι αναιρεσείοντες-εφεσίβλητοι, χωρίς να είναι αναγκαίο να κάνει ιδιαίτερη αναφορά και αξιολόγηση καθενός από αυτά. Επομένως, ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης ότι το Εφετείο υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 559 αριθ. 11 ΚΠολΔ είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και καταδικαστούν οι αναιρεσείοντες, που ήττωνται, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσίβλητου (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την αίτηση για αναίρεση της 740/2008 απόφασης του Εφετείου Πειραιώς. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1.800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 18 Μαρτίου 2011.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 7 Σεπτεμβρίου 2011.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ