1400/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1400 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1400/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Ευφημία Λαμπροπούλου, Αργύριο Σταυράκη και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 23 Απριλίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείoυσας: Π. Μ. του Ε., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Ευάγγελο Καλαμπαλίκη.

Του αναιρεσιβλήτου: Αστικού Σωματείου με την επωνυμία "ΕΝΩΣΗ ΔΙΠΛΩΜΑΤΟΥΧΩΝ ΕΛΛΗΝΙΔΩΝ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ (ΕΔΕΜ) που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο Σοφία Πετρίτση, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13-6-2006 προσφυγή-αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1662/2007 μη οριστική, 21/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 2532/2009 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 30-12-2009 αίτησή της και τους από 21-2-2011 πρόσθετους λόγους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Στυλιανή Γιαννούκου ανέγνωσε την από 13-4-2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του 1ου και 2ου λόγου της κύριας αίτησης αναίρεσης, καθώς και του πρώτου πρόσθετου λόγου αυτής και την απόρριψη όλων των άλλων πρόσθετων λόγων της αίτησης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και των προσθέτων λόγων καθώς και την καταδίκη του αντιδίκου της στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο λόγος αναίρεσης από τον αριθ.14 τον άρθρου 559 του Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται (και) αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε απαράδεκτο. Εξ άλλου, από τη διάταξη του άρθρου 88 ΑΚ σε συνδυασμό προς τη διάταξη του άρθρου 93 του ίδιου κώδικα, προκύπτει ότι αποβολή μέλους σωματείου επιτρέπεται: 1. στις περιπτώσεις που προβλέπει το καταστατικό 2.

αν υπάρχει σπουδαίος λόγος και το αποφασίσει η γενική συνέλευση. Η τελευταία είναι αρμόδια να αποφασίσει για την αποβολή μέλους σωματείου, εκτός αν το θέμα αυτό έχει υπαχθεί με το καταστατικό στην αρμοδιότητα άλλου οργάνου (βλ. σχετ. ΑΠ 814/1973). Επίσης κατά την διάταξη του άρθρου 88 εδ. β' ΑΚ, το μέλος που έχει αποβληθεί έχει το δικαίωμα να προσφύγει μέσα σε δύο μήνες αφότου του γνωστοποιήθηκε η απόφαση, αν η αποβολή έγινε αντίθετα προς τους όρους του καταστατικού ή αν δεν υπήρχαν σπουδαίοι λόγοι για την αποβολή του. (βλ.

σχετ. ΑΠ 1593/1981). Από τις διατάξεις αυτές προκύπτει ότι, για την προστασία του μέλους που αποβλήθηκε παρέχεται σ' αυτό το δικαίωμα να προσφύγει μέσα σε αποκλειστική προθεσμία (αρθρ. 279 ΑΚ) δύο μηνών, αφότου του γνωστοποιήθηκε η περί αποβολής απόφαση, αν αυτή έγινε εναντίον των όρων του καταστατικού ή αν δεν συνέτρεχε σπουδαίος λόγος, πάντοτε όμως υπό την προϋπόθεση της ύπαρξης έγκυρης απόφασης, διότι αν αυτή λήφθηκε ακύρως κατά παράβαση διάταξης του νόμου ή του καταστατικού, εφαρμοστέο προς εξαφάνιση της είναι το άρθρο 101 ΑΚ.

Σημειώνεται ότι η κατά τ' ανωτέρω, κατά το άρθρο 88 παρ. 2 ΑΚ γνωστοποίηση είναι μονομερής και απευθυντέα δήλωση βουλήσεως του αρμοδίου εκπροσώπου της ενώσεως προς το μέλος που διαγράφεται, η οποία λαμβάνει χώρα κατά τις διατάξεις των άρθρων 167 και 168 ΑΚ και δεν απαιτείται να ενεργηθεί αν το μέλος έλαβε γνώση ήδη της πειθαρχικής αποφάσεως με άλλο τρόπο (βλ.

σχετ. ΑΠ 552/1962, 561/1961).

Περαιτέρω, όπως προκύπτει από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 215, 221, 226, 229, 233, 271 του ΚΠολΔ, η άσκηση της αγωγής απαιτεί διαδικασία που ολοκληρώνεται με την κατάθεση του σχετικού δικογράφου στη γραμματεία του δικαστηρίου, στο οποίο απευθύνεται και την επίδοση αντιγράφου του δικογράφου τούτου στον εναγόμενο.

Από τα παραπάνω παρέπεται ότι η άσκηση της αγωγής, η οποία υποδηλώνει την αίτηση παροχής έννομης προστασίας και το δικόγραφο με το οποίο ζητείται η παροχή της προστασίας αυτής, αποτελεί σύνθετη διαδικαστική πράξη, που συντίθεται 1) με την κατάθεση της στη γραμματεία του δικαστηρίου στο οποίο απευθύνεται και τη σύνταξη της έκθεσης κατάθεσης κάτω από το δικόγραφο που κατατέθηκε, στοιχείο συστατικό και μη αναπληρώσιμο και 2) με την επίδοση στον εναγόμενο αντιγράφου αυτής, στοιχείο συστατικό αλλά αναπληρώσιμο με την εμφάνιση και νομότυπη παράσταση ενάγοντα και εναγομένου στο δικαστήριο κατά τη συζήτηση της και τη μη προβολή της έλλειψης επίδοσης.

Εξάλλου, η εγγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο (226 Κ.Πολ.Δ) αποτελεί πράξη προδικασίας που απαιτείται για τη συζήτηση της αγωγής. Αντίθετη εκδοχή, κατά την οποία η άσκηση της αγωγής ολοκληρώνεται με τρεις πράξεις, δηλαδή εκτός από τις ανωτέρω και με την εγγραφή της στο πινάκιο, δεν δικαιολογείται ούτε από τη γραμματική διατύπωση του άρθρου 215 Κ.Πολ.Δ., ούτε από την τελολογική ερμηνεία των σχετικών διατάξεων, καθόσον αν ο νομοθέτης ήθελε να αναγάγει την εγγραφή της αγωγής στο πινάκιο σε στοιχείο της άσκησης της, θα όριζε αυτό στην άνω διάταξη, όπως όρισε τούτο για τις δύο άλλες πράξεις.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση και τα διαδικαστικά έγγραφα, η ήδη αναιρεσείουσα, με την από 13-6-2006 αγωγή της ζήτησε να ακυρωθεί η από 18-4-2006 απόφαση της έκτακτης Γενικής Συνέλευσης του ήδη αναιρεσίβλητου Σωματείου, με την οποία αποφασίσθηκε η παύση της από μέλους του ΔΣ και η διαγραφή της από μέλους του, καθόσον:

α) η εν λόγω απόφαση ελήφθη αντίθετα προς τους όρους του καταστατικού, χωρίς να υπάρχουν προς τούτο σπουδαίοι λόγοι και β) ότι η απόφαση αυτή είναι άκυρη ως μη νόμιμη και καταχρηστική. Επί της αγωγής εκδόθηκε η απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, με την οποία αυτή, κατά το υπό στοιχ. α' σκέλος της, απορρίφθηκε ως απαράδεκτη, λόγω εκπρόθεσμης, άσκησής της και κατά τα λοιπά, ως αβάσιμη.

Κατά της απόφασης αυτής η αναιρεσείουσα άσκησε την από 22-4-2008 έφεση, επί της οποίας η προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία το Εφετείο απέρριψε αυτήν ως αβάσιμη. Ειδικότερα, το Εφετείο, δέχθηκε τα ακόλουθα: "Το εναγόμενο (σημ: εδώ αναιρεσίβλητο) τυγχάνει νομίμως συσταθέν Σωματείο μη κερδοσκοπικού χαρακτήρος ...

Η εκκαλούσα (σημ: εδώ αναιρεσείουσα) ήταν ιδρυτικό μέλος του Σωματείου καθώς και μέλος του διοικητικού του Συμβουλίου ... Κατά τη συνεδρίαση της 13 και 14 Μαρτίου 2006 του ΔΣ ... συζητήθηκε πλην άλλων, κατόπιν σχετικής εισηγήσεως της Προέδρου του ΔΣ του εφεσιβλήτου και το θέμα της κινήσεως πειθαρχικής διαδικασίας για την επιβολή της πειθαρχικής ποινής της διαγραφής στην εκκαλούσα.

Αποφασίσθηκε... επίσης ο ορισμός ημερομηνίας και θεμάτων για τη σύγκληση ... εκτάκτου Γενικής Συνελεύσεως ... ως θέματα ορίστηκαν ... και η λήψη αποφάσεως για παύση της εκκαλούσας από μέλους του ΔΣ και για επιβολή σ' αυτή της πειθαρχικής ποινής της διαγραφής, προσδιορίστηκε δε ως ημερομηνία πραγματοποιήσεως της εν λόγω εκτάκτου Γενικής Συνελεύσεως η ... 11 Απριλίου 2006 και, σε περίπτωση μη επιτεύξεως απαρτίας ...

η 18 Απριλίου 2006 ... Το ΔΣ ... αποφάσισε και παρέπεμψε το θέμα της παύσεως της.. και διαγραφής της από το Σωματείο, ως θέμα μείζονος σημασίας ... στην έκτακτη Γενική Συνέλευση ... Έτσι εστάλη ατομικώς στα μέλη τούτου η σχετική υπ' αριθμ. 178/21-3-2006 πρόσκληση, με την οποία τους κοινοποιήθηκαν ο τόπος ... η ημερομηνία και ώρα συγκλήσεως της ορισθείσης εκτάκτου Γενικής Συνελεύσεως ...

ενώ ανεγράφοντο και τα θέματα ημερησίας διατάξεως: 1), ... 2) ... 3. Λήψη απόφασης για παύση μέλους ... και επιβολή σ' αυτό της πειθαρχικής ποινής της διαγραφής. Ακολούθως ... η έκτακτη Γενική Συνέλευση ελλείψη απαρτίας έλαβε χώρα την ... 18 Απριλίου 2006, οπότε ... διαπιστώθηκε η ύπαρξη απαρτίας ... έλαβε χώρα μυστική ψηφοφορία ...

βρέθηκαν 71 έγκυρες ψήφοι, εξών 67 υπέρ της παύσεως της ... και της διαγραφής της από μέλους του εφεσιβλήτου Σωματείου. Ακολούθως των ανωτέρω, σύμφωνα με τα ειδικότερα περιστατικά πού η ενάγουσα επικαλείται, η ένδικη προσφυγή της, καθ' ο μέρος βάλλει με λόγους που συνέχονται τόσο με το τυπικό όσο και με το ουσιαστικό μέρος της προσβαλλομένης αποφάσεως της εκτάκτου Γ.Σ.

του ήδη εφεσίβλητου ερειδομένη στην παράγραφο 2 του άρθρου 88 ΑΚ, τυγχάνει εκπρόθεσμη και απαράδεκτη και ως εκ τούτου απορριπτέα, καθ' όσον όπως αποδείχθηκε, η ήδη εκκαλούσα, έλαβε γνώση της προσβαλλομένης αποφάσεως την ιδία ημέρα της συνεδριάσεως, ενώ επέδωσε την ένδικη προσφυγή της στο ήδη εφεσίβλητο την 28-6-2006.

Επομένως, είναι απορριπτέος ως αβάσιμης ο πρώτος λόγος της ενδίκου εφέσεώς της, με τον οποίον αυτή παραπονείται ότι μη ορθώς η εκκαλουμένη απέρριψε ως απαράδεκτη, λόγω εκπροθέσμου ασκήσεώς της, την προσφυγή της καθ' ο μέρος αυτή έβαλε, κατ' άρθρο 88 παράγραφος 2 ΑΚ κατά της επιδίκου αποφάσεως της εκτάκτου Γ.Σ.

του ήδη εφεσίβλητου, δεδομένου ότι η ενάγουσα και ήδη εκκαλούσα έλαβε γνώση... της προσβαλλομένης αποφάσεως την ιδίαν ημέρα της συνεδριάσεως της εκτάκτου Γενικής Συνελεύσεως του εναγομένου και ήδη εφεσιβλήτου Σωματείου ... η δ' ένδικη αγωγή κατατέθηκε στις 16 Ιουνίου 2006 (βλ. υπ' αριθμό 109409/7661/16.6.2006 έκθεση καταθέσεώς της), επιδόθηκε, όμως, στο εναγόμενο Σωματείο, την 28 Ιουνίου 2006 (βλ.

την υπ' αριθμόν 5045/28.6.2006 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Πειραιώς ...), ήτοι ολοκληρώθηκε η άσκησή της την 28 Ιουνίου 2006 και, συνεπώς, μετά την παρέλευση της νομίμου αποκλειστικής προθεσμίας, που έληγε κατά οποιαδήποτε περίπτωση την 18 Ιουνίου 2006, σύμφωνα με τα προεκτεθέντα. Ακολούθως των ανωτέρω, εφ' όσον απορρίφθηκε ο πρώτος λόγος της ενδίκου εφέσεως, που αφορά στα παράπονα της ήδη εκκαλούσης σχετικώς με την δίμηνη αποκλειστική (αποσβεστική) προθεσμία της παραγράφου 2 του άρθρου 88 ΑΚ, οι δεύτερος, τρίτος και τέταρτος λόγοι της ενδίκου εφέσεως της, με τους οποίου η εκκαλούσα παραπονείται σχετικώς με την ύπαρξη ή μη σπουδαίου λόγου για την διαγραφή της από το εναγόμενο και ήδη εφεσίβλητο Σωματείο, πρέπει ομοίως, να απορριφθούν".

Με τον πρώτο λόγο του δικογράφου της αίτησης κατά την εκτίμηση του νοηματικού του περιεχομένου κει με τον πρώτο λόγο του προσθέτου δικογράφου του άρθρου 559 αριθμ. 14 Κ.Πολ.Δ., η αναιρεσείουσα προβάλλει την αιτίαση ότι το Εφετείο, παρά το Νόμο κήρυξε απαράδεκτη την ένδικη αγωγή λόγω εκπρόθεσμης άσκησης της, κατά το μέρος που θεμελιώνεται στο άρθρο 88 παρ. 1 ΑΚ,, καθόσον αυτή ασκήθηκε εμπρόθεσμα με τήρηση της καθοριζόμενης από τη διάταξη του άρθρου 88 παρ.2 ΑΚ δίμηνης προθεσμίας, το οποίο πρότεινε ενώπιον του δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση τόσο με τον λόγο έφεσης, όσον και με τις έγγραφες προτάσεις της και προς απόδειξη αυτού προσκόμισε μετ' επικλήσεως την με αριθμό 8983β/ 16-6-2006 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών ....

Από την επιτρεπτή επισκόπηση της ένδικης αγωγής και των διαδικαστικών εγγράφων, προκύπτει ότι η άσκηση αυτής, ολοκληρώθηκε, κατ' άρθρο 215 Κ.Πολ.Δ., την 16-6-2006, κατά την οποία κατατέθηκε αρμοδίως στη Γραμματεία του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών αντίγραφό της, συντάχθηκε η σχετική έκθεση κατάθεσης του αρμόδιου Γραμματέα, με γενικό αριθμό 109409 και αριθμό κατάθεσης δικογράφου 7661/16-6-2006 και επιδόθηκε νόμιμα την ίδια ημέρα 16-6-2006 στο ήδη αναιρεσίβλητο σωματείο δηλαδή μέσα σε προθεσμία δύο μηνών από την λήψη της πληττόμενης από 18-4-2006 απόφασης της έκτακτης ΓΣ αυτού, όπως το τελευταίο προκύπτει από τη μετ' επικλήσεως προσκομισθείσα με αριθμό 8983β/16-6-2006 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Αθηνών ....

Επομένως οι λόγοι αυτοί (της κύριας αίτησης και του προσθέτου δικογράφου), είναι βάσιμοι αφού, σύμφωνα με τα εκτεθέντα στη μείζονα σκέψη, για την ολοκλήρωση της άσκησης της αγωγής απαιτούνται δύο διαδικαστικές ενέργειες (κατάθεση και επίδοση) οι οποίες εμπροθέσμως εχώρησαν, όχι δε αναγκαίως και η εγγραφή της αγωγής στο πινάκιο, η οποία αφορά μόνο το παραδεκτό της συζήτησης και η οποία, στη συγκεκριμένη περίπτωση, έλαβε χώρα μεταγενέστερα, λόγος για τον οποίο και κοινοποιήθηκε εκ νέου η αγωγή την 28-6-2006 δυνάμει της 5045/28-6-2006 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητού του Πρωτοδικείου Πειραιώς ..., το οποίο και μόνο έλαβε υπόψη το Εφετείο, όπως προκύπτει από τις προεκτεθείσες παραδοχές του και απέρριψε ως απαράδεκτη, λόγω εκπρόθεσμης άσκησης την αγωγή, κατά το άνω μέρος της.

Ενόψει τούτων πρέπει, κατά παραδοχή ως και βασίμων των αναιρετικών αυτών λόγων, εκ του άρθρου 559 αρ.14 Κ.Πολ.Δ., να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, κατά το ως άνω μέρος της και να παραπεμφθεί κατά τούτο η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ), ενώ παρέλκει, κατόπιν αυτών, η έρευνα των λοιπών λόγων αναιρέσεως.

Τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, που άσκησε και πρόσθετους λόγους αναίρεσης, πρέπει να επιβληθούν σε βάρος του αναιρεσίβλητου, λόγω της ήττας του (άρθρ. 176, 183 του ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 2532/2009 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το μέρος αυτό, για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 11 Ιουλίου 2012.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 3 Σεπτεμβρίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ