1397/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1397 / 2011 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1397/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ρένα Ασημακοπούλου, Αντιπρόεδρο, Αθανάσιο Κουτρομάνο, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 9 Μαΐου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος-καλούντος: Η. Χ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με την πληρεξούσια δικηγόρο του Αικατερίνη Ανθίμου.

Του αναιρεσιβλήτου-καθ'ού η κλήση: Τεχνολογικό Πανεπιστημίου ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Πολυτεχνείο Κρήτης" που εδρεύει στα Χανιά, όπως εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο δεν εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-2-2002 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χανίων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 133/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 166/2006 του Εφετείου Κρήτης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο αναιρεσείων με την από 10-8-2006 αίτησή του.

Εκδόθηκε η 2137/2007 απόφαση του Αρείου Πάγου που κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση της υπόθεσης. Η υπόθεση επανέρχεται προς συζήτηση με την από 12-1-2009 κλήση του καλούντος-αναιρεσείοντος.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Στυλιανή Γιαννούκου ανέγνωσε την από 20-9-2007 έκθεση του ήδη αποχωρήσαντος από την υπηρεσία Ιωάννη Ιωαννίδη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 576 παρ. 2 και 3, 568 παρ. 1 και 4 και 498 παρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, αν κατά τη συζήτηση της αναίρεσης δεν εμφανιστεί ο αντίδικος εκείνου που επισπεύδει τη συζήτηση ή εμφανιστεί αλλά δεν λάβει μέρος σ' αυτήν με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, σε αποφατική δε περίπτωση κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση ως προς όλους τους διαδίκους και η υπόθεση επαναφέρεται προς συζήτηση με νέα κλήτευση.

Προκύπτει επίσης ότι, αν ο διάδικος που δεν εμφανίσθηκε είναι αναιρεσίβλητος και επισπεύδει τη συζήτηση της αίτησης αναιρέσεως ο αναιρεσείων, δεν αρκεί για το νόμιμο της κλήτευσης του αναιρεσιβλήτου η προς αυτόν επίδοση μόνον της κλήσης για συζήτηση, αλλά απαιτείται να του επιδοθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα και αντίγραφο της αίτησης αναιρέσεως (ΑΠ 1244/2011, 1572/2010, 64/2008, 303/2008).

Ειδικότερα, αν τη συζήτηση επισπεύδει ο αναιρεσείων, η κλήση συντάσσεται κάτω από το αντίγραφο του δικογράφου, που έχει κατατεθεί και επιδίδεται με επιμέλεια του στους αντιδίκους του, τουλάχιστον εξήντα ημέρες πριν από τη δικάσιμο, αν όλοι οι διάδικοι που καλούνται διαμένουν στην Ελλάδα και τουλάχιστον ενενήντα ημέρες, αν κάποιος από τους διαδίκους διαμένει στο εξωτερικό ή η διαμονή του είναι άγνωστη.

Επομένως, στην περίπτωση επισπεύσεως της συζήτησης από τον αναιρεσειόντα, απαιτείται η επίδοση στον αναιρεσίβλητο αφενός αντιγράφου του δικογράφου της αίτησεως αναιρέσεως που έχει κατατεθεί και αφετέρου κλήσεως που συντάσσεται κάτω από το αντίγραφο του δικογράφου αυτού ή και αυτοτελώς (βλ. σχετικώς ΑΠ 1572/2010, ΑΠ 64/2008, 303/2008).

Περαιτέρω, κατά τα άρθρα 94 παρ. 1, 96 παρ. 1, και 104 του ΚΠολΔ, στα πολιτικά δικαστήρια οι διάδικοι έχουν υποχρέωση να παρίστανται με πληρεξούσιο δικηγόρο. Η πληρεξουσιότητα δίνεται είτε με συμβολαιογραφική πράξη, είτε με προφορική δήλωση που καταχωρίζεται στα πρακτικά ή στην έκθεση, μπορεί να αφορά ορισμένες ή όλες τις δίκες εκείνου που την παρέχει και πρέπει να αναγράφει τα ονόματα των πληρεξουσίων.

Για τις προπαρασκευαστικές πράξεις και τις κλήσεις έως τη συζήτηση στο ακροατήριο θεωρείται ότι υπάρχει πληρεξουσιότητα, ενώ για τη συζήτηση στο ακροατήριο απαιτείται ρητή πληρεξουσιότητα και, αν δεν υπάρχει, κηρύσσονται άκυρες όλες οι πράξεις, ακόμη και εκείνες που είχαν γίνει προηγουμένως. Το δικαστήριο εξετάζει αυτεπαγγέλτως σε κάθε στάση της δίκης, την έλλειψη πληρεξουσιότητας, καθώς και την υπέρβαση της (ΟλΑΠ 7/2008).

Ο προβλεπόμενος, ως άνω τύπος παροχής δικαστικής πληρεξουσιότητας με συμβολαιογραφικό έγγραφο ή με προφορική δήλωση στα πρακτικά ή την έκθεση είναι, κατά τη δημοσίας τάξη διάταξη του άρθρου 96 παρ. 1 ΚΠολΔ, συστατικός γιατί απαιτείται για την έννομη σχέση της και όχι για την απόδειξη της, ενώ η έλλειψη του καθιστά ανυπόστατη την πληρεξουσιότητα.

Ενώπιον του Αρείου Πάγου, οι διάδικοι οφείλουν να παρίστανται με δικηγόρο (άρθρ. 20 του Συντάγματος, 94 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ και 39 του Κώδικα περί Δικηγόρων), ο διορισμός του οποίου πρέπει να γίνει κατά τον προεκτεθέντα τρόπο, δηλαδή ή με πληρεξούσιο ή με σχετική δήλωση στα πρακτικά, αν ο ίδιος ο διάδικος παρίσταται, ενώ το πληρεξούσιο είναι απαραίτητο να προσκομισθεί κατά τη συζήτηση της υπόθεσης και αν ακόμη ο δικηγόρος είχε εκπροσωπήσει το διάδικο και ενώπιον του δικαστηρίου που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση (βλ.

σχετ. ΑΠ 26/2011, ΑΠ 248/2011, ΑΠ 1473/2009). Κατά δε το άρθρο 226 παρ. 4 εδαφ. β' και γ' ΚΠολΔ, που εφαρμόζεται και στη δίκη για την αναίρεση, κατά το άρθρο 575 εδαφ. β' ΚΠολΔ, αν η συζήτηση αναβληθεί, ο γραμματέας οφείλει αμέσως μετά το τέλος της συνεδρίασης να μεταφέρει την υπόθεση στη σειρά των υποθέσεων που πρέπει να συζητηθούν κατά τη δικάσιμο που ορίστηκε.

Κλήση του διαδίκου για εμφάνιση στη δικάσιμο αυτή δεν χρειάζεται και η αναγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων. Κατά την έννοια της τελευταίας αυτής διάταξης, η αναβολή της υπόθεσης και η εγγραφή της στο πινάκιο του δικαστηρίου για τη μετ' αναβολή δικάσιμο, ισχύει ως κλήτευση όλων των διαδίκων για τη δικάσιμο αυτή και επομένως δεν χρειάζεται νέα κλήτευση των διαδίκων.

Για να είναι όμως έγκυρη η κλήτευση αυτή, ως συνέπεια της αναβολής της υπόθεσης και της εγγραφής της στο πινάκιο, πρέπει ο απολιπόμενος κατά τη μετ' αναβολή δικάσιμο διάδικος, είτε να είχε αυτός επισπεύσει εγκύρως τη συζήτηση ή να είχε νομίμως και εμπροθέσμως κλητευθεί και παραστεί για τη δικάσιμο κατά την οποία αναβλήθηκε η υπόθεση, είτε να είχε παραστεί νομίμως κατά την πρώτη (αρχική) αυτή δικάσιμο και επομένως, με τη νόμιμη παράσταση και τη μη εναντίωση του, να είχε καλυφθεί τυχόν έλλειψη ή ακυρότητα της κλήτευσης του κατά τη δικάσιμο αυτή (αρχική).

Αν αντιθέτως, κατά την αρχική δικάσιμο, ο απολιπόμενος κατά τη μετ' αναβολή δικάσιμο διάδικος δεν επέσπευσε αυτός τη συζήτηση ή δεν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα να παραστεί κατ' αυτήν (αρχική δικάσιμο), δεν παρέστη δε νομίμως κατά την εν λόγω (αρχική) δικάσιμο, ώστε να καλυφθεί τυχόν έλλειψη ή ακυρότητα της κλήτευσης του, η αναβολή της υπόθεσης από το πινάκιο και η εγγραφή της σ' αυτό για τη νέα, μετά την αναβολή δικάσιμο, δεν ισχύει ως κλήτευση του, για την τελευταία αυτή δικάσιμο και απαιτείται νέα, νόμιμη κλήτευση του (βλ.σχετ.

ΑΠ 1237/2011).

Στην προκειμένη περίπτωση, φέρεται προς συζήτηση, με επίσπευση του αναιρεσείοντος, η υπό κρίση από 10-8-2006 αίτηση για αναίρεση της με αριθμό 166/2006 απόφασης του Εφετείου Κρήτης, για την οποία είχε ορισθεί αρμοδίως αρχική δικάσιμος η 8-10-2007. Κατά τη δικάσιμο αυτή, εκδόθηκε η 2137/2007 απόφαση του Δικαστηρίου αυτού, με την οποία κηρύχθηκε απαράδεκτη η συζήτηση αυτής, για το λόγο ότι, κατά τη δικάσιμο εκείνην, κατά την οποία είχε εμφανισθεί μόνον ο αναιρεσείων Η.

Χ., νομίμως εκπροσωπούμενος από την πληρεξουσία του δικηγόρο Αρχοντία Διαμαντή, ενώ το αναιρεσίβλητο Τεχνολογικό Πανεπιστήμιο ΝΠΔΔ "Πολυτεχνείο Κρήτης" δεν εμφανίσθηκε ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, δεν αποδείχθηκε νόμιμη επίδοση του δικογράφου της ένδικης αίτησης αναίρεσης προς το απολιπόμενο αναιρεσίβλητο "Πολυτεχνείο Κρήτης", κατά τα ειδικότερον εκτιθέμενα σ' αυτήν και εντεύθεν δεν είχε αυτό κληθεί νομίμως για τη συζήτηση της υπόθεσης.

Μετά απ' αυτά, με επίσπευση του αναιρεσείοντος, κατόπιν της από 12-1-2009 κλήσης αυτού, σε συνδυασμό με την από 10-2-2009 Πράξη του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου, ορίσθηκε δικάσιμος, προς εκδίκαση της ένδικης αίτησης αναίρεσης η 28-9-2009. Κατ' αυτήν, κατά την οποία το αναιρεσίβλητο παρέστη δια του δικηγόρου Νικ. Κοτσιφάκη, η υπόθεση αναβλήθηκε, κατόπιν αιτήματος του αναιρεσείοντος, για την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο της 9-5-2011, στην οποία και μεταφέρθηκε η υπόθεση, με εγγραφή της στη σειρά των υποθέσεων που έπρεπε να συζητηθούν κατά την τελευταία αυτή δικάσιμο (πινάκιο).

Περατέρω, όπως προκύπτει από τα ταυτάριθμα με την παρούσα πρακτικά δημοσίας συνεδριάσεως του δικαστηρίου αυτού, κατά την προαναφερθείσα μετ' αναβολή δικάσιμο της 9-5-2011 και κατά την εκφώνηση της υποθέσεως από τη σειρά του ως άνω πινακίου, το αναιρεσίβλητο δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο ούτε με πληρεξούσιο δικηγόρο, ούτε εκπροσωπούμενο από πληρεξούσιο δικηγόρο, παριστάμενο ή βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ. 2 του ΚΠολΔ.

Ουδόλως όμως προκύπτει, ούτε άλλωστε ο αναιρεσείων επικαλείται ότι επέδωσε στο αναιρεσίβλητο, νομίμως και εμπροθέσμως, ακριβές αντίγραφο της ένδικης από 10-8-2006 αίτησης αναίρεσης, μετά μάλιστα την έκδοση της προαναφερθείσας 2137/2007 απόφασης του Δικαστηρίου αυτού, με την οποία κρίθηκε μη νόμιμη η προηγηθείσα επίδοση του δικογράφου αυτής.

Όπως δε λεπτομερώς αναφέρθηκε στην αρχή της παρούσας, δεν αρκούσε για το νόμιμο της κλήτευσης του αναιρεσιβλήτου Πολυτεχνείου Κρήτης η προς αυτό επίδοση μόνον της κλήσης για συζήτηση, αλλά απαιτείτο να του επιδοθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα και αντίγραφο της αιτήσεως αναιρέσεως (ΑΠ 1244/2011), το οποίο δεν εγένετο.

Επί πλέον, από τα στοιχεία του φακέλου της δικογραφίας δεν προκύπτει ότι ο προαναφερθείς δικηγόρος του αναιρεσιβλήτου Νικ. Κοτσιφάκης, που παραστάθηκε για λογαριασμό του, ενώπιον του Δικαστηρίου αυτού, κατά τη δικάσιμο της 28-9-2009, κατά την οποία η υπόθεση αναβλήθηκε για την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, είχε διοριστεί ως πληρεξούσιος δικηγόρος του αναιρεσιβλήτου, κατά κάποιο νόμιμο, προβλεπόμενο, ως ανωτέρω, τρόπο παροχής δικαστικής πληρεξουσιότητας (άρθρο 94, 96 ΚΠολΔ).

Η υπάρχουσα στη δικογραφία και τιτλοφορουμένη ως Πράξη, με ημερομηνία 23-9-2009, με την οποία ο Πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης, εκθέτει ότι" εξουσιοδοτούμε" τον ως άνω δικηγόρο Χανίων και νομικό σύμβουλο του Πολυτεχνείου Κρήτης, που υπηρετεί στο Ίδρυμα με σχέση έμμισθης εντολής, να παραστεί και εκπροσωπήσει το αναιρεσίβλητο, κατά την ως άνω δικάσιμο, δεν εμπίπτει στην έννοια της δικαστικής πληρεξουσιότητος με την προεκτεθείσα έννοια, αφού α) δεν τηρήθηκε ο καθοριζόμενος από τις προπαρατεθείσες διατάξεις τρόπος παροχής της, β) ενόψει της διατάξεως του άρθρου 11 του Νόμου Πλαισίου για τη δομή και λειτουργία των Α.Ε.Ι. (ν. 1268/1982), όπως διαμορφώθηκε με το άρθρο 3 παρ. 1 εδαφ.

στ' του Ν. 2083/1992, κατά το οποίο ο Πρύτανης εκπροσωπεί τα Α.Ε.Ι. δικαστικώς και εξωδίκως, επικουρείται δε κατά την άσκηση των καθηκόντων του από δύο αντιπρυτάνεις, τον αντιπρύτανη οικονομικού προγραμματισμού και ανάπτυξης και τον αντιπρύτανη ακαδημαϊκών υποθέσεων και προσωπικού, οι οποίοι ασκούν τις αρμοδιότητες που αναθέτει σε καθένα απ' αυτούς το πρυτανικό συμβούλιο, χωρίς περαιτέρω οποιαδήποτε πρόβλεψη, για τυχόν δυνατότητα διορισμού δικαστικού πληρεξουσίου από τον πρύτανη Α.Ε.Ι.

με άλλο τρόπο και ιδίως με ιδιωτικό έγγραφο, ουδόλως προκύπτει, δυνατότητα υπαγωγής της συγκεκριμένης περίπτωσης, στις εξαιρέσεις τήρησης του συμβολαιογραφικού τύπου, ιδίως ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου, κατά τα προεκτεθέντα (βλ. σχετικώς ΑΠ 1472/2009, ΑΠ 1473/2009, ΑΠ 26/2011).

Ενόψει τούτων, αφού δηλαδή στο αναιρεσίβλητο που απουσιάζει α) δεν επιδόθηκε από τον επισπεύδοντα αναιρεσείοντα νομίμως και εμπροθέσμως αντίγραφο της ένδικης αίτησης αναίρεσης και β) δεν εκπροσωπήθηκε αυτό (αναιρεσίβλητο) από νομίμως διορισμένο δικηγόρο κατά τη δικάσιμο της 28-9-2009, κατά την οποία ο αναιρεσείων επέσπευσε τη συζήτηση της ένδικης αιτήσεως αναιρέσεως, ούτε κλήθηκε νόμιμα να παραστεί κατ' αυτήν, κατά την οποία η συζήτηση της υπόθεσης αναβλήθηκε για την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, η αναγραφή της υπόθεσης στο πινάκιο της τελευταίας αυτής μετ' αναβολή δικασίμου δεν επέχει, σύμφωνα με την προηγηθείσα μείζονα σκέψη, θέση κλητεύσεώς του και πρέπει για τους προκτεθέντες λόγους, να κηρυχθεί απαράδεκτη η συζήτηση, ως προς όλους τους διαδίκους, όπως ορίζεται στο διατακτικό της παρούσας.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση της από 10-8-2006 αίτησης για αναίρεση της με αριθμό 166/2006 απόφασης του Εφετείου Κρήτης (τακτική διαδικασία).

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα την 6η Ιουλίου 2011. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του την 6η Σεπτεμβρίου 2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ