1395/2017 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1395 / 2017 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1395/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεράσιμο Φουρλάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Πέππα, Γεώργιο Λέκκα, Πηνελόπη Ζωντανού και Αγγελική Τζαβάρα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 19 Σεπτεμβρίου 2016, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Μ. Μ. του Α., κατοίκου ..., η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Του αναιρεσιβλήτου: Ι. Γ. του Μ., ο οποίος παραστάθηκε μετά του πληρεξουσίου δικηγόρου του Εμμανουήλ Φραντζεσκάκη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25/9/2009 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ναυπλίου.

Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 539/2011 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 47/2013 του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου, κατά της οποίας η ήδη αναιρεσείουσα άσκησε την από 14/2/2014 ανακοπή ερημοδικίας.

Εκδόθηκε η 312/2015 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου, την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 30/11/2015 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Πηνελόπη Ζωντανού ανέγνωσε την από 7/9/2016 έκθεση του κωλυομένου να μετάσχει στη σύνθεση του παρόντος Δικαστηρίου Αρεοπαγίτη Αθανασίου Καγκάνη, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του μοναδικού λόγου της αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι) Από τις διατάξεις των άρθρων 108, 110§2, 498§1, 568§§4 και 576§§1-3 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι, αν κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος στη συζήτηση με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος διάδικος, το δικαστήριο ερευνά αυτεπαγγέλτως, ποιος από τους διαδίκους επέσπευσε τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης και αν μεν τη συζήτησή της επέσπευσε εγκύρως ο απολειπόμενος διάδικος, κλητεύοντας νόμιμα και εμπρόθεσμα τους λοιπούς ή κλητεύθηκε ο ίδιος νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση άλλο διάδικο, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι. Διαφορετικά, αν δηλαδή δεν προκύπτει έγκυρη επίσπευση της συζήτησής της ή δεν μπορεί να διαπιστωθεί ποιος διάδικος επέσπευσε τη συζήτησή της, αυτή κηρύσσεται απαράδεκτη και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήση. Στην προκείμενη περίπτωση, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του οικείου πινακίου στη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της απόφασης αυτής, δεν εμφανίσθηκε και δεν έλαβε μέρος στη συζήτηση της υπόθεσης η αναιρεσείουσα. μολονότι κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα για να παραστεί στην παρούσα δικάσιμο, όπως αυτό προκύπτει από την ...30-5-2016 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Εφετείο Ναυπλίου Χ. Κ.. Πρέπει, επομένως, να προχωρήσει η συζήτηση σαν να είναι παρόντες όλοι οι διάδικοι.

ΙΙ) Με την από 27-11-2015 αίτηση αναίρεσης, προσβάλλεται η 312/2015 απόφαση του (Τριμελούς) Εφετείου Ναυπλίου, με την οποία απορρίφθηκε η ασκηθείσα από την ήδη αναιρεσείουσα ανακοπή ερημοδικίας κατά της 47/2013 απόφασης του ιδίου Δικαστηρίου, με την οποία είχε απορριφθεί λόγω ερημοδικίας της η έφεσή της κατά της 539/2011 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ναυπλίου. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ). Είναι, συνεπώς, παραδεκτή (άρθρ. 577§1 Κ.Πολ.Δ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο του λόγου της (άρθρ. 577 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ.).

ΙΙΙ) Κατά την παρ. 1 του άρθρου 495 του Κ.Πολ.Δ., το ένδικο μέσο της έφεσης ασκείται με δικόγραφο που κατατίθεται σε πρωτότυπο στη γραμματεία του δικαστηρίου που έχει εκδώσει την προσβαλλόμενη απόφαση. Κατά δε την παρ. 2 του ίδιου άρθρου, για την κατάθεση συντάσσεται έκθεση στο βιβλίο που τηρείται σύμφωνα με το άρθρο 496, την οποία υπογράφει και αυτός που καταθέτει.

Στο δικόγραφο σημειώνεται ο αριθμός της έκθεσης και η χρονολογία της και βεβαιώνονται με την υπογραφή εκείνου που συντάσσει την έκθεση. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 498 παρ. 1 και 2, όπως η παρ. 2 ίσχυε πριν την τροποποίησή της με τον Ν. 4335/2015, κάθε διάδικος μπορεί μετά την άσκηση του ένδικου μέσου, φέρνοντας αντίγραφο αυτού και της απόφασης που προσβάλλεται στη γραμματεία του δικαστηρίου προς το οποίο το ένδικο μέσο απευθύνεται, να ζητήσει να προσδιοριστεί δικάσιμος και να φέρει για συζήτηση την υπόθεση με κλήση, κάτω από το αντίγραφο του δικογράφου που έχει κατατεθεί ή και αυτοτελώς, η οποία επιδίδεται στον αντίδικο. 2.

Η προθεσμία για την κλήτευση των διαδίκων είναι εξήντα (60) ημέρες και, αν ο διάδικος που καλείται ή κάποιος από τους ομοδίκους διαμένει στο εξωτερικό ή είναι άγνωστης διαμονής, ενενήντα (90) ημέρες πριν από τη συζήτηση. Κατά τα λοιπά για τον προσδιορισμό δικασίμου ισχύουν οι διατάξεις του άρθρου 226 Κ.Πολ.Δ).

Σύμφωνα, επομένως, με τη διάταξη του αμέσως παραπάνω άρθρου, η επίσπευση της συζήτησης του ενδίκου μέσου της έφεσης γίνεται με κλήση, κάτω από το αντίγραφο του δικογράφου που έχει κατατεθεί ή με αυτοτελές δικόγραφο, η οποία (κλήση) επιδίδεται στον αντίδικο. Για την επίσπευση , ως εκ τούτου, της συζήτησης δεν αρκεί μόνον ο προσδιορισμός δικασίμου για το ένδικο μέσο, αλλά απαιτείται και η επίδοση κλήσης στον αντίδικο.

Σε περίπτωση αδυναμίας διακρίβωσης του διαδίκου που επισπεύδει τη συζήτηση, αυτή κηρύσσεται απαράδεκτη, διότι λείπει η απαιτούμενη προδικασία, δηλαδή της κλήσης προς συζήτηση.

ΙV) Με το μοναδικό λόγο της αίτησής της, η αναιρεσείουσα, επικαλούμενη παραβίαση του άρθρου 559 αρ. 14 Κ.Πολ.Δ. (κατ’ ορθή εκτίμηση του δικογράφου), αιτιάται το Εφετείο, ότι, παρά το νόμο απέρριψε, με την προσβαλλομένη 312/2015 απόφασή του, την ασκηθείσα από αυτή ανακοπή ερημοδικίας κατά της εκδοθείσης ερήμην της 47/2013 απόφασης του ιδίου Δικαστηρίου, δεχόμενο εσφαλμένως, ότι ορθώς απορρίφθηκε ως ανυποστήρικτη η έφεσή της και επικυρώθηκε η εκκαλουμένη 539/2011 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ναυπλίου, με την αιτιολογία ότι δεν απαιτείτο από τον παρασταθέντα αντίδικό της επίδοση σ’ αυτή κλήσης για την συζήτηση της υπόθεσης στη συγκεκριμένη δικάσιμο, στηριζόμενο αποκλειστικώς στο γεγονός ότι ο προσδιορισμός της δικασίμου είχε γίνει με επιμέλεια δική της.

V) Από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο δέχθηκε τα εξής: "Στην προκείμενη περίπτωση με την κρινόμενη ανακοπή ερημοδικίας επιδιώκεται η εξαφάνιση της με αριθμό 47/2013 απόφασης του Δικαστηρίου τούτου, με την οποία απορρίφθηκε (ερήμην της εκκαλούσης και ήδη ανακόπτουσας (αναιρεσείουσας) η από 27-10-2011 έφεση της κατά της με αριθμό 539/2011 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ναυπλίου, που εκδόθηκε κατά τη διαδικασία των γαμικών διαφορών.

Η ανακόπτουσα με το μοναδικό λόγο της ανακοπής της ισχυρίζεται ότι δικάστηκε ερήμην χωρίς να έχει κλητευθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον εφεσίβλητο για να παραστεί κατά τη συζήτηση της ασκηθείσας από αυτή (εκκαλούσα-ανακόπτουσα) έφεσης. Όπως προκύπτει όμως, από το δικόγραφο της ασκηθείσας έφεσης, η έφεση που άσκησε η ανακόπτουσα, κατατέθηκε ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ναυπλίου την 4-11-2011, συντάχθηκε η υπ’ αριθμ...2011 έκθεση κατάθεσης και στη συνέχεια ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου την 8-11-2011, με αριθμό κατάθεσης ...2011 από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της εκκαλούσης-ανακόπτουσας, Ι.

Ρ., ο οποίος υπέγραψε τη σχετική πράξη κατάθεσης και παρέστη και κατά τη συζήτηση της εκκαλουμένης απόφασης ως πληρεξούσιος δικηγόρος της τελευταίας. Από το ίδιο πιο πάνω δικόγραφο της έφεσης προκύπτει ότι, ορίστηκε δικάσιμος για τη συζήτηση της η 6-2-2013, οπότε και συζητήθηκε ερήμην της εκκαλούσης. Κατά συνέπεια, εφόσον η ίδια η εκκαλούσα δια του πληρεξουσίου δικηγόρου της κατέθεσε και προσδιόρισε τη συζήτηση της έφεσης κατά την ως άνω δικάσιμο, οπότε και συζητήθηκε αυτή, γνώριζε τη δικάσιμο και δεν υφίσταται υποχρέωση του εφεσίβλητου, σύμφωνα με το νόμο, να την κλητεύσει προκειμένου να παρασταθεί κατά τη συζήτηση της.

Πρέπει, συνεπώς, να απορριφθεί η κρινόμενη ανακοπή ερημοδικίας" VΙ) Έτσι κρίνοντας το Εφετείο, ότι δηλαδή εγκύρως χώρησε η συζήτηση της έφεσης της εκκαλούσης και ήδη αναιρεσείουσας ερήμην της, με την αιτιολογία ότι δεν απαιτείτο επίδοση σ’ αυτή και κλήσης όπως παραστεί στη συζήτηση της έφεσής της εφόσον ο προσδιορισμός της δικασίμου έγινε με επιμέλειά της, έσφαλε που δεν κήρυξε απαράδεκτη την συζήτηση και δεν έκανε δεκτό τον σχετικό λόγο της ασκηθείσης στη συνέχεια από την ίδια ανακοπής ερημοδικίας.

Και αυτό διότι, σε περίπτωση ερημοδικίας, όπως στην υπό κρίση περίπτωση, θα έπρεπε για να συζητηθεί η υπόθεση σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι, είτε η απολειπομένη διάδικος (εκκαλούσα και ήδη αναιρεσείουσα) να είχε κλητεύσει νόμιμα και εμπρόθεσμα τον αντίδικό της (εφεσίβλητο και ήδη αναιρεσίβλητο) ή να είχε κλητευθεί η ίδια νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον τελευταίο, άλλως, εφόσον δηλαδή δεν προέκυπτε έγκυρη επίσπευση της συζήτησης της υπόθεσης ούτε μπορούσε να διαπιστωθεί ποιος διάδικος επέσπευσε τη συζήτησή της, αυτή έπρεπε να κηρυχθεί απαράδεκτη και η υπόθεση να επαναφερθεί για συζήτηση με νέα κλήση.

Ο προσδιορισμός από την εκκαλούσα μόνο της συζήτησης της έφεσής της σε ορισμένη δικάσιμο δεν αποτελεί και επίσπευση της συζήτησης από αυτή, δεδομένου ότι δεν επακολούθησε και επίδοση κλήσης προς συζήτηση της έφεσης κατά την ορισθείσα δικάσιμο, σύμφωνα με το άρθρο 498 ΚΠολΔ, η δε επίδοση κλήσης προς συζήτηση εσφαλμένως κρίνεται περιττή στην ένδικη περίπτωση από την προσβαλλομένη απόφαση (σχ.

απ 658/1974).

Συνεπώς, ο μοναδικός λόγος της αίτησης αναίρεσης, εκ του άρθρου 559 αρ. 14 Κ.Πολ.Δ., πρέπει να γίνει δεκτός ως βάσιμος.

Επομένως, πρέπει η υπό κρίση αίτηση να γίνει δεκτή, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο Εφετείο, εφόσον είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ.3 ΚΠολΔ). Επίσης, πρέπει να επιστραφεί στην αναιρεσείουσα το καταβληθέν παράβολο (άρθρο 495 παρ. 4 Κ.Πολ.Δ, όπως η παράγραφος αυτή προστέθηκε με άρθρο 1παρ. 2 Ν. 4055/2012 με έναρξη ισχύος 2-4-2012) χωρίς να καταδικαστεί ο αναιρεσίβλητος, που ηττάται, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας δεδομένου ότι αυτή δεν υποβλήθηκε σε έξοδα λόγω της ερημοδικίας της.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 312/2015 απόφαση του (Τριμελούς) Εφετείου Ναυπλίου

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές, εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως. Διατάσσει την επιστροφή του παραβόλου στην αναιρεσείουσα.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Ιουνίου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 31 Ιουλίου 2017.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ