1394/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1394 / 2007 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1394/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κρητικό, Αντιπρόεδρο, Αχιλλέα Νταφούλη, Πλαστήρα Αναστασάκη, Αντώνιο Παπαθεοδώρου και Δημήτριο Πατινίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Μαρτίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Μάρθας Ψαραύτη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. ....., 2. ..... και 3. ....., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Αικατερίνη Μηλιώνη.

Των αναιρεσίβλητων: 1. ....., 2. ...., 3......., οι οποίες δεν παραστάθηκαν και 4. ....., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Μουτζούρη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20 Οκτωβρίου 2003 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 13.177/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 1022/2005 οριστική του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 14 Ιουνίου 2005 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όλοι πλην των τριών πρώτων αναιρεσιβλήτων, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Πατινίδης, ανέγνωσε την από 14 Μαρτίου 2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Η πληρεξούσια των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της 4ης αναιρεσίβλητης την απόρριψή της και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από τις επικαλούμενες και προσκομιζόμενες από τους αναιρεσείοντες ...., ..... και .... εκθέσεις επιδόσεως των αρμοδίων δικαστικών επιμελητών του Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης ..... (οι δύο πρώτες) και του Πρωτοδικείου Χαλκιδικής ........ (η τελευταία) προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης από 14.6.2005 αιτήσεως αναιρέσεως με την πράξη ορισμού δικασίμου για την οριζόμενη στην αρχή της παρούσας συνεδρίαση και με κλήση προς συζήτηση για τη συνεδρίαση αυτή, με επιμέλεια της πληρεξουσίας των αναιρεσειόντων Αικατερίνης Μηλιώνη, επιδόθηκαν νόμιμα και εμπρόθεσμα στις τρεις πρώτες των αναιρεσίβλητων ...., .... και .......

Συνεπώς, εφόσον η τελευταίες αυτές αναιρεσίβλητες δεν εμφανίσθηκαν κατά την προσήκουσα εκφώνηση της υποθέσεως από το οικείο πινάκιο πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση της υποθέσεως παρά την ερημοδικία των απολειπομένων αναιρεσίβλητων (άρθρο 576 ΚΠολΔ).

ΙΙ. Κατά το άρθρο 281 ΑΚ, η άσκηση του δικαιώματος απαγορεύεται αν υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής για να θεωρηθεί η άσκηση του δικαιώματος ως καταχρηστική, θα πρέπει η προφανής υπέρβαση των θεσπιζομένων μ' αυτή αντικειμενικών κριτηρίων να προκύπτει από την προηγηθείσα συμπεριφορά του δικαιούχου ή από την πραγματική κατάσταση που δημιουργήθηκε ή τις περιστάσεις που μεσολάβησαν ή από άλλα περιστατικά, τα οποία χωρίς κατά νόμο να εμποδίζουν τη γέννηση ή να επάγονται την απόσβεση του δικαιώματος, καθιστούν μη ανεκτή τη μεταγενέστερη άσκησή του, κατά τις περί δικαίου και ηθικής αντιλήψεις του μέσου κοινωνικού ανθρώπου (Ολ.

ΑΠ 17/1995, 19/1998). Ειδικότερα στην περίπτωση μακράς αδράνειας του δικαιούχου υπάρχει τέτοια κατάχρηση, εφόσον συντρέχουν, προσθέτως, περιστατικά αναγόμενα στον ίδιο χρόνο και στην όλη συμπεριφορά τόσο αυτού, όσο και εκείνου που αποκρούει το δικαίωμα, από τα οποία γεννάται στον τελευταίο η εύλογη πεποίθηση ότι δεν πρόκειται να ασκηθεί το δικαίωμα κατ' αυτού, έτσι ώστε η με τη μεταγενέστερη άσκηση του δικαιώματος επιδίωξη ανατροπής μιας καταστάσεως, που έχει δημιουργηθεί υπό ορισμένες συνθήκες και έχει διατηρηθεί επί μακρό χρόνο, να συνεπάγεται ιδιαιτέρως επαχθείς για τον υπόχρεο επιπτώσεις.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο προκειμένου να κρίνει ότι ασκήθηκε καταχρηστικά το δικαίωμα των αναιρεσειόντων (εναγόντων), κυρίων των αναφερομένων οριζοντίων ιδιοκτησιών της περιγραφόμενης πολυώροφης οικοδομής, του ζήτησαν όπως υποχρεωθούν οι αναιρεσίβλητοι (εναγόμενοι), να αποδώσουν στην κοινή χρήση τον καταληφθέντα από τους τελευταίους κοινόχρηστο χώρο του ανελκυστήρα της πολυκατοικίας, καθώς και τον καταληφθέντα από την τέταρτη των αναιρεσειόντων διάδρομο για την τοποθέτηση ανελκυστήρα, δέχθηκε ανελέγκτως τα ακόλουθα ως προκύψαντα από τις μνημονευόμενες αποδείξεις:

Οι ενάγοντες και οι εναγόμενες είναι συγκύριοι διαμερισμάτων της, επί της οδού ....., κειμένης πολυωρόφου οικοδομής. Οι οριζόντιες αυτές ιδιοκτησίες περιήλθαν στην κυριότητα των διαδίκων, δυνάμει συμβολαίων νομίμως μεταγεγραμμένων. Η όλη πολυκατοικία ανηγέρθη δυνάμει της υπ' αριθ. ...... άδειας οικοδομής, που προέβλεπε και τοποθέτηση ανελκυστήρα, όπως εμφαίνεται στις προσκομιζόμενες κατόψεις των επιμέρους οριζοντίων ιδιοκτησιών.

Η εργολάβος όμως εταιρεία προέβη στην κατασκευή της πολυώροφης οικοδομής, χωρίς να αφήσει χώρο για την τοποθέτηση του προβλεπόμενου με την ως άνω οικοδομική άδεια ανελκυστήρα. Τον αναλογούντα χώρο τον ενσωμάτωσε, με τη συναίνεση των οικοπεδούχων, στις παραπλεύρως ευρισκόμενες οριζόντιες ιδιοκτησίες και απετέλεσε εξώστη στα διαμερίσματα των εναγομένων, εκτός από το διαμέρισμα του τετάρτου ορόφου, της κυριότητας της τετάρτης εναγομένης, που αποτελεί, μετά μέρους του διαδρόμου, τμήμα του διαμερίσματός της.

Ο αυθαιρέτως, κατά τα άνω, ενσωματωθείς και προβλεπόμενος από την οικοδομική άδεια χώρος του ανελκυστήρα, είναι, κατά τα αποδειχθέντα αναμφίβολα κοινόκτητος χώρος, εφόσον, όπως, επίσης αποδείχτηκε, δεν ορίστηκε ότι αποτελεί χωριστή ιδιοκτησία οποιουδήποτε ιδιοκτήτου διαμερίσματος, ούτε στην υπ' αριθ. .....

συστατική περί οροφοκτησίας πράξη της πολυκατοικίας, ούτε στον υπ' αριθ. ..... κανονισμό λειτουργίας της. Όμως επίσης αποδείχθηκε, ότι η παραπάνω πολυώροφη οικοδομή κατασκευάστηκε το έτος 1965. Επί 38 ολόκληρα έτη, δηλαδή μέχρι της ασκήσεως της ένδικης αγωγής (κατετέθη 20.10.2003), ουδείς από τους δεκαοκτώ ιδιοκτήτες διαμερισμάτων της πολυκατοικίας αυτής, ούτε από τους δικαιοπαρόχους τους, προέβαλε οποιαδήποτε σχετική διαμαρτυρία.

Περί του γεγονότος αυτού κατέθεσαν και οι τρεις εξετασθέντες στο ακροατήριο του πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου μάρτυρες. Η επί τόσα πολλά χρόνια άγνοια του δικαιώματος αυτού των συνιδιοκτητών της οικοδομής δεν δικαιολογείται και κρίνεται, συνεπώς, αβάσιμος ο περί του αντιθέτου ισχυρισμός των εναγόντων. Το σχετικό ζήτημα δημιουργήθηκε και άρχισε να συζητείται μεταξύ των ενδιαφερομένων, μετά την αγορά από την πρώτη ενάγουσα, το έτος 2001, του διαμερίσματός της, που βρίσκεται στον 4ο όροφο.

Γνώριζαν, όμως, κατά το χρόνο αγοράς των διαμερισμάτων, τόσο αυτή όσο και οι λοιποί ενάγοντες, οι οποίοι αγόρασαν αυτά μεταγενέστερα (από έτους 1997 έως 2002), τις από πολλών ετών διαμορφωθείσες στην οικοδομή συνθήκες και ότι η πολυκατοικία από κατασκευής της εστερείτο ανελκυστήρος. Παρόλα αυτά τα αγόρασαν, καίτοι υπήρχαν τα προβλήματα υγείας που επικαλούνται στην αγωγή και την έφεσή τους.

Υπό τα δεδομένα αυτά όμως και συγκεκριμένως λόγω της μακράς αδράνειας των συγκυρίων της πολυκατοικίας αλλά και των δικαιοπαρόχων των εναγόντων, δημιουργήθηκε η εύλογη πεποίθηση στις εναγόμενες ότι οι χώροι αυτοί περιλαμβάνονται στις ιδιοκτησίες τους και ότι οι λοιποί συνιδιοκτήτες δεν έχουν πρόθεση να ασκήσουν το δικαίωμά τους για απόδοσή τους στην κοινή χρήση, ανατρέποντας την παγιωθείσα κατάσταση, η οποία αναμφίβολα, υπό τις διαμορφωθείσες αυτές συνθήκες θα επιφέρει ιδιαίτερα επαχθείς γι' αυτές επιπτώσεις, οι οποίες εντείνονται έτι περισσότερο ενόψει και της παλαιότητας της όλης οικοδομής και των εκ του λόγου τούτου εγκυμονούντων κινδύνων, ως προς την ασφάλειά της, στην περίπτωση επιχειρήσεως εκτελέσεως των σχετικών έργων.

Επομένως, απεδείχθη, και κατά την κρίση του Δικαστηρίου τούτου, ότι η άσκηση του δικαιώματος των εναγόντων υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη, τα χρηστά ήθη, καθώς και ο κοινωνικός και οικονομικός σκοπός του δικαιώματος και είναι πράγματι καταχρηστική, υπό την έννοια του άρθρου 281 του ΑΚ, όπως αυτή αναλύθηκε στην αρχή της παρούσας.

Κατ' ακολουθία των ανωτέρω, η εκκαλουμένη απόφαση, με το να δεχθεί, ως προς το θέμα αυτό, τα ίδια και, κάνοντας δεκτή τη σχετική ένσταση των εναγομένων, να απορρίψει την αγωγή, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε το νόμο και τις αποδείξεις εκτίμησε και τα αντίθετα που ισχυρίζονται οι εκκαλούντες (ενάγοντες) με το μοναδικό λόγο της έφεσής τους είναι απορριπτέα ως αβάσιμα κατ' ουσία".

Έτσι που έκρινε το Εφετείο και δέχθηκε στην ουσία της την πιο πάνω από το άρθρο 281 ΑΚ ένσταση, δεν παραβίασε τη διάταξη αυτή, γιατί πράγματι η άσκηση του αγωγικού δικαιώματος των αναιρεσειόντων υπερβαίνει και μάλιστα προφανώς τον κοινωνικοοικονομικό σκοπό αυτού και είναι απορριπτέος ως αβάσιμος ο από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης, που υποστηρίζει το αντίθετο.

Με την παραπάνω κρίση του το Εφετείο διέλαβε πλήρεις και σαφείς αιτιολογίες και όσα περί του αντιθέτου υποστηρίζονται με τον ίδιο λόγο αναίρεσης, με τον οποίο, επίσης, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ πλημμέλεια, είναι απορριπτέα ως αβάσιμα. Οι λόγοι αναίρεσης που περιέχονται στον ίδιο πιο πάνω λόγο αναίρεσης (από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ), με τους οποίους οι αναιρεσείοντες προβάλλουν αιτιάσεις από τα εδάφια 8, 10 και 11 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτοι, λόγω της αοριστίας τους, αφού δεν προσδιορίζονται με σαφήνεια τα πραγματικά περιστατικά που στοιχειοθετούν τις αποδιδόμενες στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση πλημμέλειες, αλλά αναφέρονται μόνο οι διατάξεις που τις προβλέπουν.

Μετά από αυτά η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί και να επιβληθεί η δικαστική δαπάνη σε βάρος των αναιρεσειόντων (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 14-6-2005 αίτηση των ...., ..... και ..... για αναίρεση της υπ΄ αριθμ. 1022/2005 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Και

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα της παραστάσας αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε επτακόσια εβδομήντα (770) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 6 Ιουνίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 13 Ιουνίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ