1391/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1391 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1391/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 26 Μαρτίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Δ. θυγ. Ν. Β., κατοίκου ..., 2. Ε. θυγ. Ν. Β., κατοίκου ... και 3. Π. χήρ. θυγ. Ν. Β., κατοίκου ..., οι οποίοι παραστάθηκαν με τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Γεώργιο Ανεστόπουλο.

Του αναιρεσιβλήτου: Β. Σ. του Ι., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Λεωνίδα Αντωνόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-9-1998 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 5743/1999 μη οριστική, 6441/2008 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 246/2010 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 3-5-2010 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Δήμητρα Παπαντωνοπούλου ανέγνωσε την από 21-3-2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την αναίρεση της αποφάσεως, κατά παραδοχή του έκτου λόγου της αυτής και την απόρριψη των λοιπών λόγων.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψη της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την κρινόμενη αίτηση προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 246/2010 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, με την οποία, κατ' αποδοχή της εφέσεως των εναγομένων και ήδη αναιρεσειουσών, έγινε εν μέρει δεκτή η από 22-9-1998 αγωγή του αναιρεσίβλητου. Με την αγωγή αυτή, κατ' εκτίμηση του περιεχομένου της, ο τελευταίος ισχυρίσθηκε; ότι δυνάμει του υπ' αριθμ. .../1989 συμβολαίου της Συμβολαιογράφου Αθηνών Βασιλικής Ζαβιτσιάνου, συνεστήθη εικονικά μεταξύ της συζύγου του Χ.

Σ. και της Δ. Β., εταιρεία με την επωνυμία "ΥΦΑΝΤΕΧ ΕΠΕ", πραγματικοί εταίροι της οποίας ήταν ο ίδιος και ο Ν. Β., πατέρας των δύο πρώτων και σύζυγος της τρίτης των αναιρεσειουσών, με ποσοστό συμμετοχής 50% ο καθένας και διετή διάρκεια, ότι από τον Ιανουάριο του έτους 1992 η εταιρεία τελεί σε εκκαθάριση και την διενέργεια αυτής ανέλαβε ο Ν.

Β., πλην όμως αυτός, το έτος 1993 υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο και απεβίωσε το έτος 1997, ότι οι αναιρεσείουσες από κοινού και άνευ εντολής, προέβησαν στη διοίκηση και διαχείριση της περιουσίας της ως άνω εταιρείας και (πλην άλλων που δεν αποτελούν αντικείμενο αναιρετικού ελέγχου) πώλησαν τα εμπορεύματα που αναφέρονται στην αγωγή, συνολικής αξίας 1.500.000 δραχμών και παράλληλα εισέπραξαν επιταγές διαφόρων εκδοτών, συνολικής αξίας 10.700.000 δραχμών και συναλλαγματικές αποδοχής Π., ύψους 12.000.000 δραχμών.

Ισχυρίσθηκε τέλος ότι τα ως άνω ποσά οι αναιρεσείουσες από κοινού και μολονότι γνώριζαν ότι ανήκαν στην εταιρεία, ιδιοποιήθηκαν παράνομα και υπαίτια, με αποτέλεσμα να ζημιωθεί ο ίδιος κατά την αναλογούσα σ' αυτόν εταιρική μερίδα και ζήτησε να αναγνωρισθεί η υποχρέωση τους να του καταβάλουν, εις ολόκληρον καθεμία, το αναλογούν στην μερίδα του ποσό, με το νόμιμο τόκο.

Υπό το πρίσμα της ως άνω εκτιμήσεως του αγωγικού δικογράφου, κατά τις περί αδικοπραξιών διατάξεις, δεν είναι αναγκαία για το κατ' άρθρο 216 παρ. 1 ΚΠολΔ ορισμένο της αγωγής η ειδικότερη αναφορά των στοιχείων των συναλλαγματικών και επιταγών, οι οποίες περιήλθαν στην κατοχή των αναιρεσειουσών, το ποσόν των οποίων εισέπραξαν αυτές στα πλαίσια της χωρίς εντολή του αναιρεσιβλήτου διενεργηθείσης εταιρικής διαχειρίσεως και ιδιοποιήθηκαν παράνομα, εφόσον τα στοιχεία αυτά μπορούν να προκύψουν από την εκτίμηση των αποδείξεων.

Ως εκ τούτου ο περί αοριστίας ισχυρισμός του αγωγικού δικογράφου λόγω ελλείψεως των στοιχείων των συναλλαγματικών και επιταγών, που πρόβαλαν παραδεκτά πρωτοβαθμίως οι αναιρεσείουσες με τις προτάσεις τους και επανέφεραν με σχετικό λόγο εφέσεως, δεν ήταν ουσιώδης και το Εφετείο που παρέλειψε να απαντήσει σχετικά δεν υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθμ. 8 (όχι και 14) ΚΠολΔ πλημμέλεια, όπως αβασίμως αιτιώνται οι αναιρεσείουσες με τους δέκατο τρίτο και δέκατο τέταρτο λόγους της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο εκ του άρθρου 559 αρ. 19 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως, για έλλειψη νόμιμης βάσεως της αποφάσεως, ιδρύεται όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα περιστατικά που είναι αναγκαία για την κρίση του δικαστηρίου, στη συγκεκριμένη περίπτωση, περί συνδρομής των νομίμων όρων και προϋποθέσεων της διατάξεως που εφαρμόσθηκε ή περί της μη συνδρομής τούτων, που αποκλείει την εφαρμογή της, καθώς και όταν η απόφαση έχει ανεπαρκείς ή αντιφατικές αιτιολογίες ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης (Ολομ. ΑΠ 30/1997, 28/1997).

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο, για το σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος, δέχθηκε τα ακόλουθα: " Μεταξύ του ενάγοντος Β. Σ. (ήδη αναιρεσιβλήτου) και του Ν. Β. -πατέρα της πρώτης και δεύτερης των εναγομένων Δ. και Ε. Β. αντιστοίχως και συζύγου της τρίτης των εναγομένων Π. Β. (ήδη αναιρεσειουσών), συμφωνήθηκε η σύσταση εμπορικής εταιρείας με αντικείμενο την εμπορία υφασμάτων και συναφών ειδών, με το δεδομένο ότι ο Ν.

Β. ήταν ειδήμων του αντικειμένου, καθόσον επεξεργαζόταν το ύφασμα επί δεκαετίες. Προς τον σκοπό αυτό και λόγω προσωπικών καταστάσεων των δύο μερών, που δεν επέτρεπαν την επίσημη συμμετοχή τους σε εταιρεία ..., συμφωνήθηκε η σύσταση εταιρείας μεταξύ της συζύγου του ενάγοντος Χ. Σ. και της πρώτης εναγομένης Δ.

Β.. Δυνάμει του υπ' αριθμόν .../05-10-1989 συμβολαίου της συμβολαιογράφου Αθηνών Βασιλικής Ζαβιτσάνου συνεστήθη εικονικώς και μόνο κατά το φαινόμενο, μεταξύ της Χ. Σ. και Δ. Β. εταιρεία με την επωνυμία "ΥΦΑΝΤΕΞ ΕΠΕ" πραγματικοί εταίροι της οποίας ήταν ο ίδιος (ενάγων) και ο Ν. Β., που συμμετείχαν σ' αυτήν (εταιρεία), κατά 50% ο καθένας, κατόπιν κοινής συμφωνίας όλων των ανωτέρω, που τελούσαν εν γνώσει της εικονικότητας της ανωτέρω εταιρείας και εν γνώσει ότι πραγματικοί εταίροι ήταν αυτός (ο ενάγων) και ο Ν.

Β.... γι' αυτό και ο καθένας τους κατέβαλε κεφάλαιο 2.000.000 δρχ. η διάρκεια της εταιρείας ορίστηκε διετής, πλην όμως από το έτος 1992 έπαυσε να λειτουργεί και τελεί πλέον υπό εκκαθάριση. Ο Ν. Β. ενόψει της εκκαθαρίσεως παρέλαβε στις 21/04/1992 από την εταιρεία συναλλαγματικές οφειλετών-πελατών ποσού 10.200.000 δρχ. και στις 08/06/1992 συναλλαγματικές ποσού 12.000.000 δρχ.

από πλειστηριασμό ακινήτου της τριτεγγυήτριας Α. συζύγου Γ. Π., νομίμου εκπροσώπου της εκδότριας των συν/κών ΑΒΕΕ "ΗΙΤ ΑΒΕΕ"... . Αλλά ακόμη και εμπορεύματα (υφάσματα, νήματα κλπ) που ανήκαν στην εταιρεία, υπογράφοντας προς τούτο σχετικό έγγραφο ο λογιστής της εταιρείας Ν. Γ. . Όλα τα ανωτέρω τα μετέφερε στο ...

και στην έδρα της εταιρείας "Ν. Β. και ΣΙΑ ΕΕ",με αντικείμενο εργασιών της την κατασκευή παντός τύπου υφασμάτων ως και παρεμφερών τοιούτων καθώς και εργασιών για λογαριασμό τρίτων (φασόν), την οποία είχε συστήσει με την πρώτη εναγομένη εν αγνοία του ενάγοντος, στις 06/02/1990 ... και είχε πέσει σε αδράνεια από το έτος 1992.

Ο ενάγων ζητούσε κατά διαστήματα από τον Ν. Β. να λάβει χώρα εκκαθάριση της εταιρείας τους αφού δεν υπήρχαν έσοδα αυτής και ο τελευταίος τον διαβεβαίωσε ότι θα λάβει χώρα η εκκαθάριση, πλην όμως αυτός υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο τον Σεπτέμβριο του έτους 1993 και ακολούθησε είσοδος του σε διάφορα θεραπευτικά ιδρύματα και λόγω της καταστάσεως του αυτής αναβαλλόταν η εκκαθάριση της εταιρείας.

Οι εναγόμενες από τις αρχές του έτους 1994 (Ιανουάριος με Φεβρουάριο) από κοινού υπεισήλθαν πλέον στη διοίκηση και διαχείριση της εταιρικής περιουσίας, που βρισκόταν στο προαναφερόμενο εργοστάσιο υφαντήριο του πατέρα και συζύγου και αντιστοίχως και με αξιόγραφα και πιστωτικούς τίτλους, που είχε λάβει από την εταιρεία ο Ν.

Β., κινήθηκαν για να εισπράξουν τις οφειλές από πελάτες τους είτε τοις μετρητοίς είτε με αναγκαστική εκτέλεση, ενεργώντας και ως κληρονόμοι του ανωτέρω αποβιώσαντος την 21η του έτους 1997, χωρίς βεβαίως την εντολή του ενάγοντος αν και γνώριζαν ότι τα περιουσιακά αυτά στοιχεία ανήκαν και στον τελευταίο κατά ποσοστό 50%, με αποτέλεσμα δολίως και παρανόμως να έχουν ιδιοποιηθεί από κοινού περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας ...

Από την διαχείριση αυτή οι εναγόμενες έλαβαν: α) εμπορεύματα συνολικής αξίας 1.529.812 δραχμών, που πούλησαν στον νόμιμο εκπρόσωπο της εταιρείας "Π. Τ. ΚΑΙ ΣΙΑ ΟΕ" Π. Τ. του Χ., όπως αποδεικνύεται από τις συγκεντρωτικές καταστάσεις της εφορίας ήτοι στις 16/6/1993, με βάση το 127 τιμολόγιο 459.788 δρχ. στις 12/7/1993, με βάση το 132 τιμολόγιο 113.280 δρχ.

στις 6/9/1993, με βάση το 138 τιμολόγιο 211.456 δρχ. στις 7/4/1994, με βάση το 141 τιμολόγιο 745.288 δρχ. σύμφωνα με την από 07/07/1993 υπεύθυνη δήλωση του Π. Τ., θεωρημένου του γνησίου της υπογραφής του από την οικεία αστυνομική Αρχή (Αστυνομικό Τμήμα Αγίων Αναργύρων του τόπου κατοικίας του) β) 12.000.000 δραχμές από τον Γ. Π., νόμιμο εκπρόσωπο της εταιρείας υπό την επωνυμία "ΗIΤ ΑΒΕΕ ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΕΜΠΟΡΙΑ ΕΤΟΙΜΩΝ ΕΝΔΥΜΑΤΩΝ", που είχε την έδρα της στην Αθήνα ...

από αγορά υφασμάτων από την εταιρεία "ΥΦΑΝΤΕΞ ΕΠΕ" για το οποίο ποσό είχαν υπογραφεί ισόποσες συν/κές αποδοχής της ως άνω εταιρείας και τριτεγγυήσεως της ως άνω συζύγου του Α. και είχαν παραληφθεί από τον Ν. Β., βάσει της από 08/06/1992 αποδείξεως του και αφού προηγουμένως συστήθηκε διαδικασία εκτελέσεως κατά της Α.

Π., εκδοθεισών των 1448/1995 και 2262/1994 διαταγών πληρωμής του Μον/λούς Πρωτ/κείου Αθηνών και στη συνέχεια τα υπ' αριθμόν Α/140/1994 και Β/154/1995 επαναληπτικά προγράμματα του δικ/κού επιμελητή του Πρωτ/κείου Αθηνών ..., γ) 10.200.000 δραχμές από 17 συν/κές οφειλετών της ΥΦΑΝΤΕΞ ΕΠΕ, τις οποίες παρέλαβε ο Ν. Β. με βάση την από 2/04/1992 απόδειξη του τελευταίου και εισέπραξαν οι εναγόμενες και δ) 5.000.000 δραχμές, που κατεβλήθη από τον ενάγοντα, ποσό που εισπράχθηκε από επιταγή από πούληση εμπορευμάτων ΥΦΑΝΤΕΞ προς τον αποβιώσαντα Ν.

Β. και καταχωρήθηκε απ' αυτόν στην από 08/06/1992 απόδειξη του ... . Συνολικώς, επομένως, οι εναγόμενες εισέπραξαν από πώληση εμπορευμάτων, είσπραξη απαιτήσεων και γενικώς πράξεις διαχειρίσεως των περιουσιακών στοιχείων της "ΥΦΑΝΤΕΞ ΕΠΕ" το ποσό των 28.729.812 δρχ. (1.529.812 + 12.000.000 + 10.200.000 + 5.000.000 δρχ.) ή άλλως 84.313,46 ευρώ.

Επομένως, επειδή ο ενάγων υπήρξε ο πραγματικός εταίρος και μέτοχος της ως άνω εταιρείας κατά 50% και συνακόλουθα νομιμοποιείται ενεργητικώς για την άσκηση της αγωγής κατά τα ανωτέρω,.. δικαιούται το ποσοστό του 50% από το ως άνω ποσό που του ανήκει ως προς το οποίο του προκλήθηκε ζημία από την παράνομη και υπαίτια από κοινού ιδιοποίηση του από τις εναγόμενες και μάλιστα το ποσό των 14.364.906 δρχ. (28.729.812 : 2) ή 42.156,73 ευρώ".

Με βάση τις ανωτέρω παραδοχές το Εφετείο, κατ' αποδοχή της εφέσεως των αναιρεσειουσών, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση που είχε επιδικάσει μεγαλύτερο ποσό, δέχθηκε κατά ένα μέρος την αγωγή και αναγνώρισε την υποχρέωση των αναιρεσειουσών να καταβάλουν στον ήδη αναιρεσίβλητο, εις ολόκληρον καθεμία, το ανωτέρω ποσό με το νόμιμο τόκο.

Με την κρίση του αυτή, το Εφετείο στέρησε την απόφαση του από νόμιμη βάση εξαιτίας ανεπαρκών και αντιφατικών αιτιολογιών, συνεπεία των οποίων δεν καθίσταται σαφές το αποδεικτικό του πόρισμα. Ειδικότερα, ενώ δέχεται ότι ο αποβιώσας εταίρος Ν. Β., ενόψει της εκκαθαρίσεως παρέλαβε από την εταιρεία και μετέφερε στο ..., πλην άλλων και εμπορεύματα (υφάσματα, νήματα κ,λ,π.) και ότι οι αναιρεσείουσες υπεισήλθαν από κοινού στη διοίκηση και διαχείριση της εταιρικής περιουσίας από τις αρχές του έτους 1994 (Ιανουάριο με Φεβρουάριο), δέχεται περαιτέρω αντιφατικά ότι έλαβαν από τη διαχείριση αυτή ποσό 1.529.812 δραχμών, από εμπορεύματα "που πούλησαν στον νόμιμο εκπρόσωπο της εταιρείας "Π.

Τ. και Σια Ο.Ε", συνάγοντας την περί πωλήσεως κρίση του από τα επικαλούμενα στην απόφαση τιμολόγια, το μεγαλύτερο μέρος των οποίων ανάγεται σε χρόνο προγενέστερο της εκ μέρους τους ανάληψης της διαχείρισης, ήτοι, στις 16-6-1993,12-7-1993, 6-9-1993. Σε κάθε περίπτωση, δεν είναι σαφές, αν οι ανωτέρω πωλήσεις των εμπορευμάτων έγιναν από τις ίδιες της αναιρεσείουσες ή από το δικαιοπάροχο τους Ν.

Β., και σε καταφατική περίπτωση, πότε και με ποιο τρόπο περιήλθε σ' εκείνες το εξ αυτών ποσό, ώστε να θεωρηθεί προϊόν της εκ μέρους τους εταιρικής διαχειρίσεως. Δεν είναι σαφές επίσης, α) αν το ποσό των 12.000.000 δραχμών που αντιπροσωπεύει την αξία των συναλλαγματικών αποδοχής της εταιρείας του Γ. Π., εισπράχθηκε από τις αναιρεσείουσες με επίσπευση εκ μέρους τους της διαδικασίας της αναγκαστικής εκτελέσεως ή από τον δικαιοπάροχο τους, ενόψει της παραδοχής του Εφετείου ότι οι συναλλαγματικές αυτές είχαν παραδοθεί στον τελευταίο και β) εάν το ποσό των 5.000.000 δραχμών, που κατά τις παραδοχές της απόφασης καταβλήθηκε από τον αναιρεσίβλητο και "εισπράχθηκε από επιταγή από πούληση εμπορευμάτων ΥΦΑΝΤΕΞ προς τον αποβιώσαντα και καταχωρήθηκε από αυτόν στην από 8-6-1992 απόδειξη του", εισπράχθηκε από τον αναιρεσίβλητο ή από τις αναιρεσείουσες ή από τον αποβιώσαντα εταίρο, στην τελευταία δε περίπτωση, πότε και με ποιο τρόπο περιήλθε σ' εκείνες το ποσό της επιταγής αυτής.

Επομένως, ο έκτος αναιρετικός λόγος με τον οποίο κατά την εκτίμηση του περιεχομένου του και σε συνδυασμό με το όλο περιεχόμενο της αιτήσεως αποδίδονται στην προσβαλλομένη οι ρηθείσες, εκ του άρθρου 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, πλημμέλειες, είναι βάσιμος.

Κατ' ακολουθίαν, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από δικαστές άλλους από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ). Πρέπει επίσης να επιβληθούν σε βάρος του αναιρεσιβλήτου τα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειουσών.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 246/2010 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειουσών, τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 11 Ιουλίου 2012. Και,

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 29 Αυγούστου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ