1389/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1389 / 2011 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1389/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ρένα Ασημακοπούλου, Αντιπρόεδρο, Αθανάσιο Κουτρομάνο, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, στις 9 Μαΐου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ" και το διακριτικό τίτλο "ALPHA BANK" (ΑΛΦΑ ΜΠΑΝΚ), που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως οιονεί καθολικής διαδόχου λόγω συγχωνεύσεως δι' απορροφήσεως της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "Ιονική και Λαϊκή Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε.", η οποία εκπροσωπήθηκε από τους πληρεξούσιους δικηγόρους της Φώτιο Ντασιώτη και Γεώργιο Σουμέλα.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "ΕΜΠΟΡΙΚΗ ΚΑΤΕΨΥΓΜΕΝΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ Ε.Π.Ε." που εδρεύει στα Τρίκαλα και εκπροσωπείται νόμιμα, 2) Ν. Τ. του Δ., συζύγου Κ. Λ., 3) Ι. Γ. του Α., συζύγου Δ. Λ., 4) Ε. Λ. του Δ., 5) Ε. Λ. του Δ. και 6) Δ. Σ. του Χ., κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ευάγγελο Διανελλάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 19-11-2003 ανακοπή και τους από 3-5-2004 πρόσθετους λόγους ανακοπής των ήδη αναιρεσιβλήτων που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Τρικάλων και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 36/2005 του ίδιου Δικαστηρίου και 504/2007 του Εφετείου Λαρίσης. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 15-5-2009 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ευφημία Λαμπροπούλου ανέγνωσε την από 29-4-2011 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την αναίρεση της προσβαλλόμενης αποφάσεως κατά παραδοχή των πρώτου και δευτέρου, κατά το δεύτερο μέρος του, λόγων της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως και την απόρριψη των λοιπών λόγων αναιρέσεως.

Οι πληρεξούσιοι της αναιρεσείουσας ζήτησαν την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 623 Κ.Πολ.Δ., κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 624 έως 634 του ίδιου κώδικα μπορεί να ζητηθεί η έκδοση διαταγής πληρωμής για χρηματικές απαιτήσεις ή απαιτήσεις παροχής χρεογράφων, εφόσον η απαίτηση και το οφειλόμενο ποσό αποδεικνύεται με δημόσιο ή ιδιωτικό έγγραφο. Διαταγή πληρωμής μπορεί να εκδοθεί και για το κατάλοιπο κλεισθέντος αλληλόχρεου λογαριασμού, εφόσον αποδεικνύονται εγγράφως η σύμβαση του αλληλόχρεου λογαριασμού, η κίνηση, το κλείσιμο και το κατάλοιπο αυτού.

Περαιτέρω η περιλαμβανόμενη στη σύμβαση παροχής πιστώσεως με ανοικτό (αλληλόχρεο) λογαριασμό ειδική συμφωνία (άρθρο 361 Α.Κ.) ότι η οφειλή του πιστούχου προς την πιστώτρια τράπεζα που θα προκύψει από το οριστικό κλείσιμο της πιστώσεως θα αποδεικνύεται από το απόσπασμα των εμπορικών βιβλίων της τράπεζας είναι, ως δικονομική σύμβαση, έγκυρη (Α.Π. 35/2011).

Εξάλλου κατά μεν την παρ.2 του άρθρου 626 Κ.Πολ.Δ., το δικόγραφο της αιτήσεως για έκδοση διαταγής πληρωμής πρέπει να περιέχει: α) όσα ορίζουν τα άρθρα 118 και 117 και το άρθρο 119 παρ.1 του κώδικα αυτού, β) αίτηση για την έκδοση διαταγής πληρωμής και γ) την απαίτηση και το ακριβές ποσό των χρημάτων ή των χρεογράφων, με τους τυχόν οφειλόμενους τόκους των οποίων ζητείται η καταβολή, κατά δε την παρ.3 του ίδιου άρθρου στην αίτηση του δικαιούχου για την έκδοση διαταγής πληρωμής πρέπει να επισυνάπτονται και όλα τα έγγραφα από τα οποία προκύπτει η απαίτηση και το ποσό της.

Από τις τελευταίες αυτές διατάξεις, που δεν περιλαμβάνουν παραπομπή στο άρθρο 216 παρ.1 περ.α Κ.Πολ.Δ., σε συνδυασμό με την ανωτέρω αναφερθείσα διάταξη του άρθρου 623 του ίδιου κώδικα προκύπτει ότι στο δικόγραφο της αιτήσεως για την έκδοση διαταγής πληρωμής, για τον προσδιορισμό της χρηματικής απαιτήσεως για την οποία ζητείται η έκδοσή της, ούτως ώστε να πληρούται ο αντίστοιχος νόμιμος όρος, δεν απαιτείται να παρατίθεται το σύνολο των γενεσιουργών της απαιτήσεως περιστατικών αλλ' αρκεί η παράθεση πραγματικών περιστατικών που να εξατομικεύουν την απαίτηση υπό την έποψη αντικειμένου, είδους και τρόπου γενέσεώς της και που να δικαιολογούν συμπέρασμα αντίστοιχης συγκεκριμένης οφειλής εκείνου κατά του οποίου απευθύνεται η αίτηση έναντι του αιτούντος (Α.Π. 15/2007).

Από τις ίδιες πιο πάνω διατάξεις προκύπτει ότι στην αίτηση για την έκδοση διαταγής πληρωμής με την οποία ζητείται το κατάλοιπο ανοικτού (αλληλόχρεου) λογαριασμού μεταξύ της αιτούσας πιστώτριας τράπεζας και του καθ' ου η αίτηση πιστούχου αρκεί να αναφέρεται ότι μεταξύ των διαδίκων συμφωνήθηκε ότι το ποσό αυτό θα αποδεικνύεται από το απόσπασμα των εμπορικών βιβλίων της αιτούσας, ότι ο λογαριασμός αυτός έκλεισε με ορισμένο κατάλοιπο υπέρ αυτής το οποίο αποδεικνύεται από το πλήρες απόσπασμα των εμπορικών της βιβλίων και ότι το απόσπασμα αυτό, στο οποίο εμφαίνεται όλη η κίνηση του λογαριασμού από την υπογραφή της συμβάσεως μέχρι το κλείσιμο του λογαριασμού (και το οποίο αποτελεί έγγραφο κατά την έννοια του άρθρου 623 Κ.Πολ.Δ.) επισυνάπτεται στην αίτηση, οπότε και δεν είναι απαραίτητο να αναφέρονται σ' αυτήν και τα επί μέρους κονδύλια πιστώσεων και χρεώσεων, αφού τα κονδύλια αυτά περιλαμβάνονται στο επισυναπτόμενο απόσπασμα, από το οποίο κατά τη συμφωνία των διαδίκων αποδεικνύεται η απαίτηση της αιτούσας τράπεζας (Α.Π. 1432/1998).

Στην προκειμένη περίπτωση από την παραδεκτή επισκόπηση της από 20-10-2003 αιτήσεως της ήδη αναιρεσείουσας κατά των ήδη αναιρεσιβλήτων, με βάση την οποία εκδόθηκε η 188/2003 διαταγή πληρωμής του δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων, επί ανακοπής κατά της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, προκύπτει ότι με αυτήν η αναιρεσείουσα εξέθεσε συνοπτικά τα εξής:

Ότι με τη .../23-7-1999 σύμβαση παροχής πιστώσεως με ανοικτό (αλληλόχρεο) λογαριασμό η ανώνυμη τραπεζική εταιρεία με την επωνυμία "Ιονική και Λαϊκή Τράπεζα της Ελλάδος Α.Ε." [η οποία στη συνέχεια συγχωνεύθηκε δι' απορροφήσεώς της από αυτήν (την αιτούσα), με αποτέλεσμα αυτή να εξομοιούται με καθολική της διάδοχο] χορήγησε στην πρώτη καθ' ης και ήδη πρώτη αναιρεσίβλητη πίστωση με ανοικτό λογαριασμό μέχρι το ποσό των 100.000.000 δραχμών, με τους ειδικότερα αναφερόμενους όρους και συμφωνίες.

Ότι την εμπρόθεσμη και ολοσχερή εξόφληση του ποσού της πιστώσεως και του καταλοίπου αυτής εγγυήθηκαν εγγράφως υπέρ της πρώτης καθ' ης, η τρίτη καθ'ης και ήδη δεύτερη αναιρεσίβλητη με σύμβαση εγγυήσεως ενσωματωμένη στην παραπάνω σύμβαση παροχής πιστώσεως και οι δεύτερη, τέταρτη, πέμπτη και έκτος καθ' ων και ήδη τρίτη, τέταρτη, πέμπτη και έκτος αναιρεσίβλητοι με τις από 23-7-1999 πρόσθετες πράξεις εγγυήσεως και με τους ειδικότερα αναφερόμενους όρους.

Ότι με την από 31-1-2000 πρόσθετη πράξη της πιο πάνω συμβάσεως μεταξύ της ανωτέρω δικαιοπαρόχου της και της πρώτης καθ' ης, που προσυπογράφηκε νόμιμα από τους δεύτερη, τρίτη, τέταρτη, πέμπτη και έκτο καθ' ων ως εγγυητές, συμφωνήθηκε ότι εφεξής η πιο πάνω σύμβαση θα λειτουργεί με τους όρους της πρόσθετης αυτής πράξεως που παρατίθενται στην αίτηση.

Ότι με την από 14-8-2000 πρόσθετη πράξη μεταξύ αυτής (της αιτούσας) και της πρώτης καθ' ης ως πιστούχου η πιο πάνω πίστωση αυξήθηκε μέχρι το ποσό των 140.000.000 δραχμών. Ότι την εμπρόθεσμη και ολοσχερή εξόφληση κάθε χρεωστικού υπολοίπου της πιστώσεως της πιο πάνω συμβάσεως και των πρόσθετων πράξεων εγγυήθηκαν υπέρ της πιστούχου, με την ενσωματωμένη στην πιο πάνω πρόσθετη πράξη σύμβαση εγγυήσεως, οι δεύτερη, τρίτη, τέταρτη, πέμπτη και έκτος καθ' ων με τους αναφερόμενους στην αίτηση όρους.

Ότι με την από 4-7-2002 πρόσθετη πράξη ALPHA 600 μεταξύ αυτής και της πρώτης καθ' ης πιστούχου, που προσυπογράφηκε και από τους λοιπούς καθ' ων ως εγγυητές, συμφωνήθηκε στα πλαίσια της πιο πάνω συμβάσεως πιστώσεως η λειτουργία αλληλόχρεου λογαριασμού, ήτοι η χορήγηση στην πιστούχο χρηματικών ποσών μέχρι το όριο των 393.000 ευρώ με τους όρους και συμφωνίες που περιέχονται στην πρόσθετη αυτή πράξη [μεταξύ των οποίων και οι αναλυτικά αναφερόμενοι στην αίτηση όροι για τους τόκους και τον ανατοκισμό και για τη δυνατότητα αυτής (της αιτούσας) να κλείνει το λογαριασμό χωρίς ειδοποίηση] και με τους λοιπούς όρους της αρχικής συμβάσεως και των προηγούμενων πρόσθετων αυτής πράξεων.

Ότι στα πλαίσια της τελευταίας αυτής πρόσθετης πράξεως ανοίχθηκε στις 4-7-2002 ο ... λογαριασμός και χρηματοδοτήθηκε την ίδια ημέρα (4-7-2002) η πρώτη καθ' ης με το ποσό των 363.900 ευρώ και την επομένη (5-7-2002) με το ποσό των 29.130 ευρώ και συνολικά με το ποσό των 393.030 ευρώ, ήτοι με το ανώτατο όριο της πιστώσεως. Ότι στις 28-7-2003 αυτή (η αιτούσα), όπως είχε δικαίωμα, κατήγγειλε τη σύμβαση και έκλεισε το λογαριασμό και στις 12-9-2003 κοινοποίησε στους καθ' ων την καταγγελία και αντίγραφο της κινήσεως του λογαριασμού με τις αναφερόμενες εκθέσεις επιδόσεως.

Ότι το κατάλοιπο του λογαριασμού κατά την ημέρα της καταγγελίας ανερχόταν στο ποσό των 431.902,12 ευρώ, διαμορφώθηκε δε με τις χρεοπιστώσεις που έλαβαν χώρα κατά τη διάρκεια λειτουργίας του λογαριασμού, σύμφωνα με το ενσωματωμένο στην αίτηση αντίγραφο της κινήσεως του λογαριασμού από την έναρξή του και μέχρι το κλείσιμο αυτού.

Ότι στην αίτηση επισυνάπτονται επικυρωμένα αντίγραφα της συμβάσεως παροχής πιστώσεως και των πρόσθετων αυτής πράξεων, των συμβάσεων εγγυήσεως, της καταγγελίας της συμβάσεως, των εκθέσεων επιδόσεως της καταγγελίας και της κινήσεως του λογαριασμού στους καθ' ων, απόσπασμα των εμπορικών της βιβλίων από το οποίο προκύπτει η κίνηση του ...

λογαριασμού και το οποίο κατά τη συμφωνία των διαδίκων αποτελεί πλήρη απόδειξη της απαιτήσεώς της, καθώς και επικυρωμένα αντίγραφα των εγγράφων που αποδεικνύουν την ενεργητική της νομιμοποίηση. Ζήτησε δε να υποχρεωθούν οι καθ' ων να της καταβάλουν εις ολόκληρον έκαστος το ποσό των 431.902,12 ευρώ με το νόμιμο συμβατικό τόκο από τις 29-7-2003 μέχρι τις 12-9-2003 και με το νόμιμο τόκο υπερημερίας από τις 13-9-2003 και μέχρι την εξόφληση, πλέον τόκων υπερημερίας επί των καθυστερούμενων τόκων ανατοκιζομένων ανά εξάμηνο, ήτοι την 30η Ιουνίου και την 31η Δεκεμβρίου κάθε έτους.

Με αυτό το περιεχόμενο η αίτηση ήταν ορισμένη αφού περιείχε όλα τα αναφερόμενα στην αρχή αυτής της σκέψεως στοιχεία που ήταν αναγκαία για την πληρότητα αυτής, ήτοι την επίκληση της συμβάσεως παροχής πιστώσεως και των πρόσθετων αυτής πράξεων καθώς και των συμβάσεων εγγυήσεως, την τήρηση του ανοικτού (αλληλόχρεου) λογαριασμού, το κλείσιμό του με καταγγελία και το κατάλοιπό του, ως εκ περισσού δε και την κίνηση του λογαριασμού.

Εν τούτοις το εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση έκρινε ότι η αίτηση αυτή ήταν απορριπτέα ως αόριστη και γι' αυτό, αφού εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση με την οποία είχε απορριφθεί η ανακοπή των αναιρεσιβλήτων κατά της εκδοθείσης με βάση αυτήν διαταγής πληρωμής και οι πρόσθετοι λόγοι της, δέχθηκε την ανακοπή και τους πρόσθετους λόγους της και ακύρωσε την προσβαλλόμενη διαταγή πληρωμής.

Αιτιολόγησε δε την κρίση του ως εξής: "... ενόσω πράγματι η από 4-7-2002 πράξη με τίτλο "ALPHA 600" είναι πρόσθετη της αρχικής με αριθμό .../23-7-1999 συμβάσεως πιστώσεως, όπως προκύπτει από αυτήν την ίδια πράξη την οποία υπέγραψαν όλα τα συμβαλλόμενα μέρη και στην οποία γίνεται ρητή μνεία ότι πρόκειται για πρόσθετη πράξη της αρχικής με αριθμό .../23-7-1999 συμβάσεως πιστώσεως με ανοικτό (αλληλόχρεο) λογαριασμό, παρά τα αντιθέτως υποστηριζόμενα υπό των εκκαλούντων-ανακοπτόντων και παρότι η σύμβαση αυτή λύθηκε με καταγγελία εκ μέρους της πιστοδότριας τράπεζας, μη αναγνωρισθέντος του οφειλομένου καταλοίπου, δεν παρατίθενται στην αίτηση αυτή τα καθ' έκαστα επί μέρους κονδύλια των ως άνω λογαριασμών και δη του με αριθμό ...

λογαριασμού, ο οποίος ανοίχθηκε την 23-7-1999, ήτοι από της υπογραφής της αρχικής συμβάσεως πιστώσεως, όπως και δεν γίνεται μνεία σ' αυτήν για τον τρόπο που έκλεισε ο λογαριασμός αυτός, αν αναγνωρίσθηκε έστω και προσωρινά από τους ανακόπτοντες το κατάλοιπό του και αν συμπεριελήφθη αυτό ως πρώτο κονδύλιο στον δεύτερο με αριθμό ...

λογαριασμό, οπότε και δεν θα χρειαζόταν να παρατεθούν στην αίτηση τα καθ' έκαστα επί μέρους κονδύλια χρεοπιστώσεων από 23-7-1999 και μέχρι 4-7-2002, ούτε όμως και από τα συνημμένα στην αίτηση αποσπάσματα των εμπορικών βιβλίων της πιστοδότριας τράπεζας προκύπτει η κίνηση του λογαριασμού αυτού από 23-7-1999 μέχρι 4-7-1999 ενόσω μάλιστα στο συνημμένο από 2-8-2002 στην αίτηση απόσπασμα των βιβλίων της τράπεζας για το χρονικό διάστημα από 1-7-2002 μέχρι 31-7-2002 που αφορά τον δεύτερο λογαριασμό, φέρεται ως προηγούμενο της 4-7-2002 μηδενικό υπόλοιπο λογαριασμού".

Έτσι που έκρινε το εφετείο παρά το νόμο κήρυξε απαράδεκτο, αφού, σύμφωνα με όσα έχουν εκτεθεί στην αρχή αυτής της σκέψεως, για το ορισμένο της αιτήσεως για την έκδοση διαταγής πληρωμής δεν είναι αναγκαίο να παρατίθεται η κίνηση του λογαριασμού αλλά το αιτούμενο κατάλοιπο, στην προκειμένη δε περίπτωση η αναιρεσείουσα είχε παραθέσει το κατάλοιπο, ως εκ περισσού δε και την κίνηση του λογαριασμού.

Ούτε ήταν αναγκαίο για το ορισμένο της αιτήσεως η αναιρεσείουσα να επικαλεσθεί τον τυχόν προηγούμενο λογαριασμό που είχε τηρηθεί μεταξύ των διαδίκων, πολύ δε λιγότερο να παραθέσει τα επί μέρους κονδύλια πιστώσεων και χρεώσεων αυτού.

Συνεπώς οι σχετικοί πρώτος λόγος της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ.1 (πράγματι δε αριθ.14) Κ.Πολ.Δ. και δεύτερος λόγος αυτής, κατά το δεύτερο σκέλος του, από το άρθρο 559 αριθ.14 Κ.Πολ.Δ., είναι βάσιμοι.

Επομένως πρέπει να γίνουν δεκτοί οι ανωτέρω λόγοι αναιρέσεως και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, παρελκούσης της έρευνας των λοιπών λόγων αναιρέσεως, να παραπεμφθεί δε η υπόθεση στο ίδιο δικαστήριο, η σύνθεση του οποίου από άλλους δικαστές είναι δυνατή (άρθρο 580 παρ.3 Κ.Πολ.Δ.) και να καταδικασθούν οι αναιρεσίβλητοι στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας σύμφωνα με το σχετικό αίτημα της τελευταίας (άρθρα 176, 183 και 191 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 504/2007 απόφαση του Εφετείου Λαρίσης.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τους αναιρεσιβλήτους στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 13 Ιουλίου 2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Σεπτεμβρίου 2011.

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ