1386/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1386 / 2011 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Αίτηση αναίρεσης σε απόφαση Ειρηνοδικείου. Όροι, έννοια, «αιτιολογικό» της διάταξης του άρθρου 578 ΚΠολΔ. Νοείται η νομική αιτία. Δεν συνιστά λόγο αναίρεσης η εκδίκαση κατά διαφορετική διαδικασία.

Αριθμός 1386/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ρένα Ασημακοπούλου, Αντιπρόεδρο, Αθανάσιο Κουτρομάνο, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 4 Απριλίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δ. Μ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αιμίλιο Χαρλαύτη.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΛΑΝΑΚΑΜ ΑΕ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χρήστο Ψαρράκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από 25-6-2003 και 10-11-2003 ανακοπή και προσθέτους λόγους αυτής του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 230/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 3968/2008 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 24-7-2008 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεράσιμος Φουρλάνος ανέγνωσε την από 25-2-2010 έκθεσή του ήδη αποχωρήσαντος από την υπηρεσία Αρεοπαγίτη Ιωάννη Ιωαννίδη, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψη της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Από τη διάταξη του άρθρου 17 του Ν. 5352/1932 "Περί συναλλαγματικής και γραμματίου εις διαταγήν", η οποία ορίζει, ότι τα εναγόμενα από τη συναλλαγματική πρόσωπα δεν μπορούν να αντιτάξουν κατά του κομιστή αιτήσεις που στηρίζονται στις προσωπικές σχέσεις τους με τον εκδότη ή τους προηγουμένους κομιστές, εκτός αν ο κομιστής κατά την κτήση της συναλλαγματικής ενήργησε εν γνώσει προς βλάβη του οφειλέτη, προκύπτει σαφώς ότι τα υπόχρεα από την συναλλαγματική πρόσωπα, εναγόμενα από τον κομιστή της συναλλαγματικής, δεν μπορούν να αντιτάξουν ενστάσεις που πηγάζουν από τις προσωπικές τους σχέσεις με τον εκδότη ή προηγουμένους κομιστές.

Κατ' εξαίρεση μόνον επιτρέπεται "η πρόταση τέτοιων ενστάσεων, αν ο. κομιστής κατά τον χρόνο κτήσεως των συναλλαγματικών," αφενός μεν τελούσε εν γνώσει της υπάρξεως των ενστάσεων αυτών κατά του εκδότη ή του προηγουμένου κομιστή, αφετέρου δε ενήργησε αυτός προς βλάβη του οφειλέτη. Ανάλογη ρύθμιση ισχύει και για τα εναγόμενα πρόσωπα εξ επιταγής, κατά το άρθρο 22 του Ν. 5960/1933 "Περί επιταγής", κατά το οποίο "τα εξ επιταγής εναγόμενα πρόσωπα μπορούν να αντιτάξουν κατά του κομιστή τις ενστάσεις τις στηριζόμενες στις προσωπικές σχέσεις αυτών μετά του εκδότη ή των προηγουμένων κομιστών μόνον εάν ο κομιστής κατά την κτήση της επιταγής ενήργησε εν γνώσει προς βλάβη του οφειλέτη (ΑΠ 1436/2003).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 560 ΚΠολΔ, κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων καθώς και των αποφάσεων των Πρωτοδικείων, που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνον: 1) αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορα αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Δεν δημιουργείται ο λόγος αυτός αναιρέσεως, όταν ο Άρειος Πάγος διαπιστώσει εσφαλμένη μνεία άλλης νομικής διατάξεως και όχι της εφαρμοστέας (ΑΠ 748/94).

Εν προκειμένω, ο αναιρεσείων, με τον μοναδικό λόγο της ανακοπής του κατά της επίδικης διαταγής πληρωμής, ισχυρίσθηκε ότι στα πλαίσια παραγγελίας ετοίμων ενδυμάτων, ύψους 9580,00 ευρώ, προς την εταιρεία με την επωνυμία "DOLCE & CABBANA HELLAS ΑΕ", αποδέχθηκε, μεταξύ των άλλων, και τις επίδικες συναλλαγματικές ποσού 4.790,00 ευρώ, ότι η εκδότρια ως άνω εταιρεία τις μεταβίβασε με οπισθογράφηση στην εταιρεία με την επωνυμία "CONNECTION ΑΕ", συνεργάτιδα της, η οποία με την σειρά της τις μεταβίβασε στην καθής η ανακοπή -αναιρεσίβλητη, και ότι η τελευταία, κατά τον χρόνο κτήσης των συναλλαγματικών, τελούσε σε κακή πίστη και ενήργησε προς βλάβη αυτού, αποδεχόμενη την μεταβίβαση αυτή, αν και γνώριζε την αδυναμία της εκδότριας εταιρείας και της συνεργάτιδας της να προμηθεύσει στον ανακόπτοντα τα παραγγελθέντα εμπορεύματα, τα οποία τελικά ουδέποτε παραδόθηκαν, καθότι η πρώτη οπισθογράφος δήλωσε παύση πληρωμών και πτώχευσε, συμπαρασύροντας μαζί της και την εκδότρια θυγατρική της εταιρεία.

Ζήτησε δε με την σχετική ανακοπή του την ακύρωση της υπ' αριθ. 13870/03 διαταγής πληρωμής του Ειρηνοδικείου Αθηνών, η οποία εκδόθηκε με βάση τις ανωτέρω συναλλαγματικές. Το ως Εφετείο δίκασαν Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών δέχθηκε, ανελέγκτως αναιρετικά, τα εξής: Ο ανακόπτων, που διατηρεί επιχείρηση εμπορίας ετοίμων ενδυμάτων επί της οδού ...

αρ. 31 στην Αθήνα, στα πλαίσια της δραστηριότητας του αυτής, παρήγγειλε εμπορεύματα από την εταιρεία DOLCE CABANNA LEISURE TIME HELLAS A.Ε., αξίας 9.580 ευρώ, που η τελευταία ανέλαβε την υποχρέωση να του παραδώσει την 1.3.2003, για να τα διαθέσει από το ως άνω κατάστημα του κατά τη διάρκεια της ανοιξιάτικης - θερινής "σεζόν" του 2003 σε τρίτους, επί κέρδει.

Ταυτόχρονα με την παραγγελία, η ως άνω εταιρεία εξέδωσε σε βάρος του την 9.9.2002 τέσσερις συναλλαγματικές, ποσού 2.395 ευρώ την κάθε μία, πληρωτέες σε διαταγή της, που ο ανακόπτων αποδέχθηκε αυθημερόν σ' εξασφάλιση της καταβολής του ισόποσου τιμήματος των παραγγελθέντων ως άνω εμπορευμάτων. Η άνω εταιρεία μεταβίβασε δι' οπισθογραφήσεως αυτές τις συναλλαγματικές, μεταξύ των οποίων οι ήδη ένδικες δύο, στην εταιρεία CONNECTION ΑΕΒΕ και η τελευταία, επίσης δι' οπισθογραφήσεως τους, στην καθ' ης η ανακοπή, την 31.12.2002.

Δυνάμει της 416/24.3.2003 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, η εταιρεία CONNECTION ΑΕΒΕ κηρύχθηκε σε κατάσταση πτωχεύσεως, με ημερομηνία παύσεως των πληρωμών της την 30.12.2002, και συμπαρέσυρε τη θυγατρική της DOLCE AND CABBANA LEISURE TIME HELLAS Α.Ε., η οποία βεβαίως ουδέποτε παρέδωσε τα παραγγελθέντα εμπορεύματα στον ανακόπτοντα, με αποτέλεσμα οι ένδικες συναλλαγματικές να μην ενσωματώνουν απαίτηση της λήπτριας και εκδότριας των ενδίκων συναλλαγματικών κατά του ανακόπτοντα, αφού δεν επακολούθησε η αιτία για την οποία αυτές εκδόθηκαν.

Ακόμη, δέχθηκε το Εφετείο ότι η καθής, που επί 50 χρόνια βρίσκεται στο χώρο του εμπορίου ασκούσα την αυτή επιχειρηματική δραστηριότητα της εμπορίας ενδυμάτων συνεργαζόμενη με οίκους του εξωτερικού, τελούσε κατά την κτήση των ένδικων συναλλαγματικών (31.12.2002) εν αγνοία της ανυπαρξίας της οφειλής του ανακόπτοντα από τις άνω συναλλαγματικές προς την εκδότρια και πρώτη οπισθογράφο αυτών, λόγω μη επακολουθησάσης παράδοσης των παραγγελθέντων εμπορευμάτων κατά την συμφωνία του ανακόπτοντα με την πρώτη οπισθογράφο "DOLCE AND CABBANA LEΙSURE TIME HELLAS Α.Ε.", καθ' όσον η εταιρεία "Connection ΑΕΒΕ" (δεύτερη οπισθογράφος των άνω συναλλαγματικών), της οποίας θυγατρική εταιρεία είναι η "DOLCE AND CABBANA LEISURE TIME HELLAS Α.Ε.", κηρύχθηκε σε κατάσταση πτώχευσης στις 24.3.2003, δυνάμει της υπ' αριθμ. 416/2003 ως άνω απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών.

Η έλλειψη δόλου της καθ' ης αποδεικνύεται και από το γεγονός ότι οι επίδικες συναλλαγματικές αφορούσαν προκαταβολή για εμπορεύματα που θα έπρεπε να παραδοθούν κατά την Άνοιξη του 2003, κατά ομολογία του ανακόπτοντα, και συνεπώς, αφού η κτήση των συναλλαγματικών συντελέστηκε την 31.12.2002, είναι αδύνατο να γνώριζε η καθ' ης την ανυπαρξία ή μη της απαίτησης της εταιρείας "DOLCE AND CABBANA LEISURE TIME HELLAS Α.Ε.", κατά του ανακόπτοντα, καθώς δεν το γνώριζε ούτε και ο ίδιος ο ανακόπτων.

Το γεγονός δε της άγνοιας τόσο της καθ' ης η ανακοπή, όσο και του ανακόπτοντα για την πρόθεση της άνω εταιρείας να παραδώσει ή όχι τα εμπορεύματα στον ανακόπτοντα, προέκυψε και από το γεγονός της αποστολής εξωδίκου προς την καθ' ης από τον ανακόπτοντα μόλις στις 20.3.2003, ήτοι αφού παρήλθε η ημερομηνία παραδόσεως των εμπορευμάτων και η προμηθεύτρια του ανακόπτοντα κατέστη υπερήμερη, Ο ισχυρισμός του ανακόπτοντα για το αντίθετο δεν στηρίζεται σε βάσιμα στοιχεία, το γεγονός δε ότι μία οικονομική εφημερίδα, το "Κέρδος", στις 3.1.2002 αναφέρει ότι η εταιρεία "Connection" είχε ζημίες 759 εκατομμυρίων, δεν αρκεί για τη στοιχειοθέτηση της ενέργειας της καθ' ης εν γνώσει της προς βλάβη του ανακόπτοντα.

Αντίθετα, αποδείχθηκε η καλοπιστία της. Με τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο δέχθηκε την έφεση της καθής η ανακοπή- αναιρεσιβλητης, εξαφάνισε την πρωτόδικη ειρηνοδικειακή απόφαση και, αφού δίκασε την ανακοπή, αφού την έκρινε νόμιμη ως στηριζομένη στις διατάξεις των άρθρων 22 και 28 του Ν. 5960/1933 "Περί επιταγής", την απέρριψε στην συνέχεια ως αβάσιμη και επικύρωσε την ανακοπτόμενη 13870/03 διαταγή πληρωμής, η οποία εκδόθηκε με αίτηση της καθής η ανακοπή.

Με τον 1ο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, εκ του αριθμού 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, υποστηρίζεται, ότι το Εφετείο εσφαλμένα εφήρμοσε τα άρθρα 22 και 28 του Ν. 5960/1933 "Περί επιταγής", αντί του άρθρου 17 του Ν. 5352/1932 "περί συναλλαγματικής και γραμματίου εις διαταγήν" , γιατί τα αξιόγραφα, βάσει των οποίων εκδόθηκε η ανακοπτόμενη διαταγή πληρωμής, δεν ήταν επιταγές, αλλά συναλλαγματικές.

Ο λόγος αυτός είναι απαράδεκτος γιατί, αφού το Εφετείο ορθώς κατ' αποτέλεσμα έκρινε, ότι η ένδικη ανακοπή ήταν απορριπτέα ως αβάσιμη, η εσφαλμένη θεμελίωση της κρίσης του αυτής στα άρθρα 22 και 28 του Ν. 5960/1933 "Περί επιταγής", αντί του άρθρου 17 του Ν. 5352/1932 "Περί συναλλαγματικής και γραμματίου εις διαταγήν", δεν μπορεί να ιδρύσει λόγον αναιρέσεως (ΚΠολΔ 578).

Άλλωστε ως ''αιτιολογικό'' κατά τη διάταξη του άρθρου 578 Κ.Πολ.Δ, νοείται η νομική αιτία δηλαδή τη διάταξη του νόμου που αποτελεί τη μείζονα πρόταση του νομικού συλλογισμού (ΟλΑΠ 30/1998).

Κατά τον αριθμό 3 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων καθώς και των αποφάσεων των Πρωτοδικείων, που εκδίδονται κατόπιν εφέσεων κατά των αποφάσεων των Ειρηνοδικείων χωρεί αναίρεση αν το δικαστήριο (Ειρηνοδικείο ή Πρωτοδικείο) δίκασε υπόθεση που δεν υπάγεται στην καθ' ύλην αρμοδιότητά του. Η εκδίκαση από το δικαστήριο υποθέσεως που υπάγεται στην καθ' ύλην αρμοδιότητά του, κατά διαδικασία διαφορετική από εκείνη που καθιερώνει ο νόμος, δεν ιδρύει λόγο αναιρέσεως, διότι η διάταξη του αριθμού 3 του άρθρου 560 ΚΠολΔ έχει εφαρμογή μόνο στην περίπτωση κατά την οποία το δικαστήριο ουσίας δίκασε υπόθεση, η οποία δεν υπάγεται στην καθ' ύλην αρμοδιότητά του (ΟλΑΠ 5/2001). Άρα, ο δεύτερος λόγος της αίτησης αναίρεσης, ο οποίος πλήττει την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση για την από το άρθρο 560 παρ. 3 ΚΠολΔ πλημμέλεια, δηλαδή ότι το δικαστήριο, εσφαλμένα, δίκασε την ένδικη ανακοπή κατά την τακτική διαδικασία, αντί της διαδικασίας των πιστωτικών τίτλων πρέπει ν' απορριφθεί, ως απαράδεκτη. Μετά ταύτα, η ένδικη αίτηση πρέπει ν' απορριφθεί ,στο σύνολό της, για τους λόγους που προαναφέρθηκαν, και να καταδικασθεί ο αναιρεσείων, λόγω της ήττας του, στην πληρωμή της δικαστικής δαπάνης της αναιρεσίβλητης, η οποία κατέθεσε προτάσεις (άρθρ. 176 και 183 Κ.Πολ.Δ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 24.7.2008 αίτηση του Δ. Μ. για αναίρεση της με αριθμό 3968/2008 απόφασης του πολυμελούς Πρωτοδικείου Αθηνών. Και

Επιβάλλει τη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης από δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ σε βάρος του αναιρεσείοντος.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 28 Ιουνίου 2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 5 Σεπτεμβρίου 2011.

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ