1382/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1382 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1382/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο, Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του στις 26 Μαρτίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Δ. Μ. του Β., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αντώνιο Χρυσώτη με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Α. Γ. του Ν., κατοίκου ... και 2) Ν. Γ. του Α., κατοίκου ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Λεόντιο Σφαιρόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 9-6-2006 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Λήμνου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 15/2009 του ίδιου Δικαστηρίου και 35/2011 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Μυτιλήνης (μεταβατικής εδρας Λήμνου). Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 28-4-2011 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ευφημία Λαμπροπούλου ανέγνωσε την από 20-3-2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αναιρεσείοντος στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 57 εδ.α Α.Κ. όποιος προσβάλλεται παράνομα στην προσωπικότητά του έχει δικαίωμα να απαιτήσει να αρθεί η προσβολή και να μην επαναληφθεί στο μέλλον. Από την ανωτέρω διάταξη συνάγεται ότι προϋπόθεση της παρεχόμενης με αυτήν προστασίας είναι η συνδρομή παρανόμου πράξεως από την οποία επέρχεται μειωτική διαταραχή της προσωπικότητας σε κάποια έκφανσή της.

Τέτοια προσβολή δημιουργείται και όταν παρακωλυθεί η χρήση κοινόχρηστης οδού. Ενόψει όμως του ότι η κατά το άρθρο 967 Α.Κ. κοινοχρησία δεν είναι άμεσος εξουσία επί του πράγματος αλλά αποτελεί απόρροια του δικαιώματος επί της προσωπικότητας, έπεται ότι ο τρόπος με τον οποίο αυτή παρήχθη είναι αδιάφορος.

Ως εκ τούτου για τη θεμελίωση του αιτήματος προς άρση της προσβολής αρκεί το γεγονός ότι το πράγμα που εμποδίζεται παράνομα να χρησιμοποιήσει ο ενάγων είναι οδός (Α.Π. 407/2007). Στην προκειμένη περίπτωση με την από 9-6-2006 αγωγή τους επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση οι ενάγοντες και ήδη αναιρεσίβλητοι, επικαλούμενοι παράνομη προσβολή της προσωπικότητάς τους από τον εναγόμενο και ήδη αναιρεσείοντα και συγκεκριμένα παρακώλυση της χρήσεως της αναφερόμενης δημοτικής οδού, η οποία υφίσταται από αμνημονεύτων χρόνων και όσο θυμούνται τουλάχιστον τρεις γενεές ανθρώπων και η οποία χρησιμοποιείται για την απρόσκοπτη μετάβαση των ιδιοκτητών των εκατέρωθεν αυτής ευρισκομένων οικιών στις ιδιοκτησίες τους, ζήτησαν την άρση της προσβολής και την παράλειψή της στο μέλλον με απειλή κατά του εναγομένου χρηματικής ποινής και προσωπικής κρατήσεως.

Επί της αγωγής αυτής εκδόθηκε η απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου που τη δέχθηκε στο σύνολό της, στη συνέχεια δε, μετά από έφεση του αναιρεσείοντος, η προσβαλλόμενη απόφαση, η οποία απέρριψε την έφεση. Με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως ο αναιρεσείων, επικαλούμενος το άρθρο 560 παρ.1 περ.α Κ.Πολ.Δ., αποδίδει στην προσβαλλόμενη απόφαση τις εξής πλημμέλειες:

α) Ότι παρά το νόμο δεν απέρριψε την αγωγή των αναιρεσιβλήτων ως μη νόμιμη διότι με αυτήν δεν καθοριζόταν ο νόμιμος τρόπος με τον οποίο η αναφερόμενη σ' αυτήν οδός κατέστη κοινόχρηστη. Ότι, όπως ισχυρίσθηκε πρωτοδίκως και κατ' έφεση, για να είναι νόμιμη η αγωγή έπρεπε να καθορίζονται όλα τα πραγματικά περιστατικά που είναι απαραίτητα κατά νόμο για την εφαρμογή των διατάξεων του προϊσχύσαντος βυζαντινορωμαϊκού δικαίου περί της αμνημονεύτου χρόνου αρχαιότητας, τις οποίες ερμηνεύει.

Ότι ο μάρτυρας που εξετάστηκε με επιμέλεια των αναιρεσιβλήτων κατέθεσε ότι το χωριό υπάρχει πολλά χρόνια πριν από το 1912, από την τουρκοκρατία, και ότι από τότε υπάρχει ο επίδικος δρόμος. Ότι στην κατάθεσή του δεν γίνεται μνεία ούτε για δύο γενεές προηγουμένως ούτε ότι στις 23-2-1946 είχαν συμπληρωθεί 80 χρόνια ούτε ανέφερε την πηγή της γνώσεώς του περί υπάρξεως του δρόμου διότι αυτός γεννήθηκε το 1959.

Ότι με το περιεχόμενο της αγωγής και με την κατάθεση του μάρτυρα αυτού προκύπτει ότι το δικάσαν δικαστήριο δεν εφάρμοσε το νόμο και ειδικότερα τη διάταξη περί αμνημονεύτου χρόνου αρχαιότητας διότι δεν υπήρχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής της (πρώτος λόγος). β) Ότι υπάγοντας τα ανύπαρκτα πραγματικά περιστατικά που εκτέθηκαν προηγουμένως στη διάταξη περί αμνημονεύτου χρόνου αρχαιότητας, μη αναγνωριζόμενη από τον Αστικό Κώδικα, παραβίασε τη διάταξη αυτή, διότι στην αγωγή έπρεπε υποχρεωτικά να αναφέρεται ότι είχε συμπληρωθεί η πάροδος 80 ετών στις 23-2-1946, οπότε ετέθη σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας, πράγμα που δεν αναφέρεται στην αγωγή ούτε προκύπτει από την κατάθεση του μάρτυρα.

Ότι οι αναιρεσίβλητοι στην από 3-9-2003 εξώδικη απάντησή τους ανέφεραν ότι η δημοτική οδός υφίσταται τουλάχιστον από το 1935, ήτοι επί 70 σχεδόν έτη και ότι αυτή αναφέρεται στον τίτλο κυριότητας της δικαιοπαρόχου του. Ότι το ανωτέρω έγγραφο (εξώδικη απάντηση), αυτός (ο αναιρεσείων) προσκόμισε στο πρωτοβάθμιο και το δευτεροβάθμιο δικαστήριο, και αποτελούσε ομολογία των αναιρεσιβλήτων ότι στις 23-2-1946, οπότε τέθηκε σε ισχύ ο Αστικός Κώδικας, δεν είχαν συμπληρωθεί τα 80 έτη που απαιτούσε ο νόμος.

Ότι το συμβόλαιο που επικαλούνται οι αναιρεσίβλητοι, το οποίο αναφέρει στα νότια δρόμο, το αναφέρει αυτό διότι τότε επρόκειτο για ενιαίο ακίνητο κατά τα αναλυτικότερα εκτιθέμενα στο αναιρετήριο. Ότι από τα ανωτέρω γίνεται αντιληπτό ότι γίνεται κακή εφαρμογή της διατάξεως περί αμνημονεύτου χρόνου αρχαιότητας, παραβλέπεται η ομολογία των αναιρεσιβλήτων, παραποιείται το ανωτέρω συμβόλαιο και γίνεται υπαγωγή ανύπαρκτων περιστατικών στην ανωτέρω διάταξη (δεύτερος λόγος).

γ) Ότι η μη ορθή εφαρμογή των διατάξεων περί αμνημονεύτου χρόνου αρχαιότητας προκύπτει από τα αναφερόμενα έγγραφα και ένορκη βεβαίωση τα οποία αυτός προσκόμισε πρωτοδίκως και κατ' έφεση. Ότι τα έγγραφα αυτά, τα οποία δεν μνημονεύει η προσβαλλομένη, αν τα μνημόνευε και τα λάμβανε υπόψη, δεν θα υπήγαγε τα πραγματικά περιστατικά στην υπό κρίση διάταξη, θα έκανε δεκτή την έφεσή του και θα εξαφάνιζε την απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου (τρίτος λόγος).

Οι λόγοι αυτοί, πέρα από τις απαραδέκτως προβαλλόμενες με αυτούς αιτιάσεις για εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων (άρθρο 561 παρ.1 Κ.Πολ.Δ.), είναι απορριπτέοι ως απαράδεκτοι: Ο πρώτος στο σύνολό του και ο δεύτερος κατά το μέρος του κατά το οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη η πλημμέλεια ότι κατά παράβαση των αναφερόμενων κανόνων δικαίου δεν απέρριψε την αγωγή των αναιρεσιβλήτων ως αόριστη, διότι, σύμφωνα με όσα έχουν εκτεθεί στην αρχή αυτής της σκέψεως, για τη θεμελίωση του αγωγικού αιτήματος από το άρθρο 57 Α.Κ.

λόγω παράνομης προσβολής της προσωπικότητας συνεπεία της παρακωλύσεως της χρήσεως κοινόχρηστης οδού, όπως και η δημοτική οδός, αρκεί η επίκληση του ότι ο ενάγων παρεμποδίζεται από τον εναγόμενο να χρησιμοποιεί την οδό, ανεξαρτήτως του τρόπου κατά τον οποίο αυτή κατέστη κοινόχρηστη. Ο δεύτερος, κατά το μέρος του κατά το οποίο αποδίδεται στην προσβαλλομένη η πλημμέλεια ότι δεν έλαβε υπόψη την ομολογία των αναιρεσιβλήτων, και ο τρίτος στο σύνολό του διότι λόγος αναιρέσεως αντίστοιχος εκείνου του άρθρου 559 αριθ.11 περ.γ Κ.Πολ.Δ.

δεν προβλέπεται από το άρθρο 560 Κ.Πολ.Δ. στο οποίο ορίζονται περιοριστικά οι λόγοι αναιρέσεως κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων και κατά των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, όπως η προκειμένη. Ενόψει όλων αυτών πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως, να καταδικασθεί δε ο αναιρεσείων στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, σύμφωνα με το σχετικό αίτημα των τελευταίων (άρθρα 176, 183 και 191 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 28-4-2011 αίτηση του Δ. Μ. για αναίρεση της 35/2011 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Μυτιλήνης (μεταβατικής έδρας Λήμνου).

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 7 Ιουνίου 2012.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 28 Αυγούστου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ