1380/2019 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1380 / 2019 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1380/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Καλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Χρήστο Βρυνιώτη, Γεώργιο Χοϊμέ, Κωστούλα Φλουρή - Χαλεβίδου και Μαρία Τζανακάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 4 Οκτωβρίου 2019, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Δ. Θ. του Α., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Απόστολο Παπαδόπουλο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Του αναιρεσιβλήτου: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τους Υπουργούς Οικονομικών και ΠΕΧΩΔΕ, που κατοικοεδρεύουν στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Άννα Μαλιαρά, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-10-2010 αίτηση καθορισμού οριστικής τιμής μονάδος αποζημίωσης απαλλοτρίωσης του ήδη αναιρεσιβλήτου (μετά την έκδοση της 53/2010 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αμαλιάδας που καθόρισε προσωρινή τιμή μονάδος αποζημίωσης), που κατατέθηκε στο Εφετείο Πατρών και συνεκδικάστηκε με την από 5-1-2015 διά των προτάσεων ανταίτηση της ήδη αναιρεσείουσας, καθώς και με τις αιτήσεις, ανταιτήσεις και παρεμβάσεις άλλων προσώπων, μη διαδίκων στην παρούσα δίκη.

Εκδόθηκε η 78/2016 οριστική απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών, την αναίρεση της οποίας ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 17-5-2018 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Γεώργιο Χοϊμέ, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 22 παρ. 1 εδάφ. β' του ν. 2882/ 2001 ("Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων"), που ως ειδική υπερισχύει της γενικής διάταξης του άρθρου 564 παρ. 3 ΚΠολΔ (ΑΠ 548/2019), αν δεν επιδόθηκε η απόφαση του Εφετείου (για τον οριστικό προσδιορισμό της αποζημίωσης), η προθεσμία για την άσκηση αναίρεσης είναι σε κάθε περίπτωση ένα έτος από τη δημοσίευση της απόφασης (ΑΠ Ολομ. 20/2005).

Η θεσπιζόμενη με τη διάταξη αυτή προθεσμία είναι καταχρηστική και η έναρξή της, σε αντίθεση με τις προθεσμίες των παραγράφων 1 και 2 του άρθρου 564 ΚΠολΔ, δεν συνδέεται με οποιαδήποτε πρωτοβουλία ή ενέργεια των διαδίκων (ΑΠ 1975/2007). Η ίδια προθεσμία [που δεν αναστέλλεται κατά το διάστημα των δικαστικών διακοπών, ήτοι από 1 Ιουλίου μέχρι 15 Σεπτεμβρίου κατά το άρθρο 11 παρ. 1 ν. 1756/1988 (ΑΠ 1015/2011, ΑΠ 418/2011, βλ., πάντως, και ΑΠ 1975/2007)], συμπληρώνεται σε κάθε περίπτωση, δηλαδή είτε ο αναιρεσείων διαμένει στην Ελλάδα είτε στο εξωτερικό είτε η διαμονή του είναι άγνωστη, μετά την πάροδο έτους από τη δημοσίευση της απόφασης, εκτός αν, πριν από τη συμπλήρωση του έτους, προηγηθεί επίδοση της απόφασης, οπότε η προθεσμία για την άσκηση της αναίρεσης αρχίζει, κατ' άρθρο 144 παρ. 1 ΚΠολΔ, από την επόμενη της επίδοση της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης ημέρα (ΑΠ 1975/2007).

Εξάλλου, κατά το άρθρο 33 παρ. 6 του ν. 2971/2001 "η αίτηση του ιδιώτη μαζί με την έκθεση της Επιτροπής και τα στοιχεία της απαλλοτρίωσης αποστέλλονται από την αρχή που κήρυξε την αναγκαστική απαλλοτρίωση, στο κατά την παράγραφο 1 του παρόντος άρθρου δικαστήριο. Ο Πρόεδρος του δικαστηρίου ορίζει δικάσιμο σε χρόνο όχι βραχύτερο από τριάντα (30) ημέρες ούτε μικρότερο από σαράντα (40) ημέρες...

Κατά της απόφασης του Εφετείου επιτρέπεται μόνο το ένδικο μέσο της αναίρεσης, εφαρμοζομένων και στην περίπτωση αυτή των διατάξεων του άρθρου 22 του Κώδικα Αναγκαστικών Απαλλοτριώσεων". Περαιτέρω, κατά τις διατάξεις του άρθρου 577 παρ. 1 και 2 ΚΠολΔ, το δικαστήριο πρώτα συζητεί για το παραδεκτό της αναίρεσης και, αν η αναίρεση δεν ασκήθηκε νόμιμα ή αν λείπει κάποια προϋπόθεση για να είναι παραδεκτή, ο Άρειος Πάγος την απορρίπτει και αυτεπαγγέλτως.

Τέλος, κατά τη διάταξη του άρθρου 570 παρ. 1 ΚΠολΔ, οι διάδικοι δεν είναι υποχρεωμένοι να καταθέσουν προτάσεις, εκτός αν προβάλλονται ισχυρισμοί ως προς το παραδεκτό και το εμπρόθεσμο της αίτησης της αναίρεσης και των πρόσθετων λόγων. Οι διάδικοι (στην περίπτωση αυτή) καταθέτουν τις προτάσεις τους είκοσι τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δικάσιμο.

Από τις πιο πάνω διατάξεις των άρθρων 570 και 577 του ΚΠολΔ προκύπτει ότι ο Άρειος Πάγος εξετάζει και αυτεπαγγέλτως, με βάση τα διαδικαστικά έγγραφα της δίκης που παραδεκτά επισκοπεί, κατ' άρθρ. 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, το εμπρόθεσμο της άσκησης της αίτησης αναιρέσεως που αποτελεί προϋπόθεση του παραδεκτού της και απορρίπτει αυτή, αν δεν συντρέχει η εν λόγω προϋπόθεση, έστω και αν δεν προτάθηκε με τις προτάσεις του αναιρεσιβλήτου είκοσι τουλάχιστον ημέρες πριν από τη δικάσιμο (ΑΠ 548/2019, ΑΠ 268/2002).

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων που υπάρχουν στη δικογραφία, με την 78/2016 απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Πατρών που προσβάλλεται με την ένδικη αίτηση αναιρέσεως, καθορίστηκε οριστική τιμή μονάδας αποζημίωσης για το ΚΠΑ 325 ακίνητο της αναιρεσείουσας, ως προς το έδαφος και τα επικείμενά του, καθώς και ιδιαίτερη αποζημίωση για το τμήμα του που απέμεινε μετά την απαλλοτρίωση, κατ' άρθρ. 13 παρ. 4 ν. 2882/2001, ενώ απορρίφθηκε το αίτημα αυτής (αναιρεσείουσας) για άρση του τεκμηρίου ωφέλειας για τη φερόμενη ως αυτοαποζημιούμενη εδαφική έκταση του ακινήτου της, το οποίο απαλλοτριώθηκε αναγκαστικά με την 1009491/642/ 0010/11-2-2008 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομίας, Οικονομικών και ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε (ΦΕΚ 71/τ.

Α.Α και Π.Θ./25-2-2008), για λόγους δημόσιας ωφέλειας, υπέρ και με δαπάνες του ήδη αναιρεσίβλητου Ελληνικού Δημοσίου (σε συνδυασμό με τις διατάξεις του ν. 653/1977). Η πληττόμενη αυτή απόφαση, για την οποία από κανένα στοιχείο του φακέλου της δικογραφίας δεν προκύπτει επίδοσή της (η ίδια η αναιρεσείουσα αναφέρει στη δεύτερη σελίδα των προτάσεών της ότι δεν έχει επιδοθεί), δημοσιεύθηκε στις 31 Μαΐου 2016, ενώ η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως ασκήθηκε, με την κατάθεσή της στη γραμματεία του Εφετείου Πατρών, στις 30 Μαΐου 2018, όπως προκύπτει από τη σχετική με αριθμό 21/2018 πράξη κατάθεσης επί του δικογράφου της αίτησης αναιρέσεως του αρμόδιου γραμματέα.

Επομένως, αφού από τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης απόφασης μέχρι και την άσκηση της ένδικης αίτησης αναιρέσεως παρήλθε η προαναφερόμενη ετήσια προθεσμία, η αίτηση αυτή, στρεφόμενη κατά της παραπάνω απόφασης που εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία του ν. 2882/2001, είναι, κατ' αυτεπάγγελτη έρευνα, απαράδεκτη, αφού ασκήθηκε εκπρόθεσμα.

Ως εκ τούτου, η υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτη και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου, που έχει καταθέσει η αναιρεσείουσα, στο δημόσιο ταμείο (άρθρ. 495 παρ. 3 ΚΠολΔ, όπως ισχύει) Τέλος, η αναιρεσείουσα που ηττήθηκε στη δίκη, πρέπει να καταδικαστεί στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσίβλητου Ελληνικού Δημοσίου, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά του (άρθρ. 176, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), μειωμένων, όμως, κατά το άρθρ. 22 παρ. 1 ν. 3693/1957 (που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αριθμ. 18 ΕισΝΚΠολΔ και που έχει εφαρμογή και όταν ηττάται ο αντίδικος του Ελλ.

Δημοσίου), σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 5 παρ. 12 ν. 1738/1987 και αριθμ. 2 της 134423 οικ/8-12-1992 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης (ΦΕΚ 11/Β/20-1-1993), καθώς και άρθρ. 22 παρ. 3 ν. 2882/2001, όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 17 Μαΐου 2018 και με αύξοντα αριθμό κατάθεσης 21/30-5-2018 αίτηση της Δ. Α. Θ. για αναίρεση της 78/2016 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πατρών.

Διατάζει την εισαγωγή του παραβόλου, που έχει καταθέσει η αναιρεσείουσα, στο δημόσιο ταμείο. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσίβλητου Ελληνικού Δημοσίου, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 18 Οκτωβρίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 22 Νοεμβρίου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ