1380/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1380 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1380/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο, Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 12 Μαρτίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1. Α. Γ. του Ι. και 2. Ε. συζ. Α. Γ., το γένος Φ. Λ., κατοίκων ..., από τους οποίου ο πρώτος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο Μιχαήλ Νικολάου και η 2η εκπροσωπήθηκε από τον ίδιο πληρεξούσιο δικηγόρο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Λ. Κ. του Χ. και 2. Χ. Κ. του Λ., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ζαχαρία Μελεγο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8-11-2005 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Άρτας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 28/2008 του ίδιου Δικαστηρίου και 100/2010 του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 23-7-2010 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Δήμητρα Παπαντωνοπούλου ανέγνωσε την από 7-3-2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψη της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 566 παρ. 1 και 577 παράγραφοι 1 και 2 ΚΠολΔ προκύπτει ότι, μεταξύ των στοιχείων που απαιτούνται για το παραδεκτό της αίτησης αναίρεσης, είναι να περιέχεται στο δικόγραφο αυτής ένας τουλάχιστον σαφής και ορισμένος λόγος αναίρεσης, από τους περιοριστικώς αναφερομένους στο άρθρο 559 του ίδιου Κώδικα, διαφορετικά η αίτηση απορρίπτεται αυτεπαγγέλτως ως απαράδεκτη.

Στην προκειμένη περίπτωση, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης απευθύνεται και κατά του Χ. Κ., δευτέρου αναιρεσιβλήτου, η εναντίον του οποίου αγωγή εκ δανείου των ήδη αναιρεσειόντων, έγινε δεκτή κατά ένα μέρος. Από την επισκόπηση όμως του δικογράφου της αναίρεσης προκύπτει ότι δεν περιέχεται σ' αυτό αιτίαση για τη διάταξη αυτή της προσβαλλόμενης απόφασης, οι δε επικαλούμενες αναιρετικές πλημμέλειες αφορούν μόνον τη διάταξη της αποφάσεως κατά το μέρος που απορρίφθηκε η αγωγή των αναιρεσειόντων ως προς τον πρώτο αναιρεσίβλητο Λ. Κ.. Επομένως, η κρινόμενη αίτηση είναι απαράδεκτη και κατά το μέρος που στρέφεται κατά του δευτέρου αναιρεσιβλήτου.

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 335, 338, 339, 340 και 346 του ΚΠολΔ συνάγεται ότι το Δικαστήριο για να σχηματίσει τη δικανική του πεποίθηση ως προς τη βασιμότητα ή μη των προβαλλομένων από τους διαδίκους πραγματικών ισχυρισμών που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, υποχρεούται να λαμβάνει υπόψη του όλα τα νόμιμα αποδεικτικά μέσα που επικαλούνται και προσκομίζουν οι διάδικοι, είτε για άμεση είτε για έμμεση απόδειξη, χωρίς να είναι ανάγκη να γίνεται ειδική μνεία και ιδιαίτερη αξιολόγηση του καθενός από αυτά, αρκεί να είναι απολύτως βέβαιο από το περιεχόμενο της αποφάσεως ότι συνεκτιμήθηκαν όλα τα αποδεικτικά μέσα των διαδίκων.

Έτσι, ο από το άρθρο 559 αρ. 11γ ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως, είναι αβάσιμος, όταν το δικαστήριο βεβαιώνει με την απόφασή του ότι έλαβε υπόψη τα συγκεκριμένα αποδεικτικά μέσα, για τα οποία προτείνεται ο αναιρετικός λόγος ή έλαβε υπόψη όλα τα με επίκληση προσκομιζόμενα έγγραφα, έστω και χωρίς να γίνεται μνεία και ιδιαίτερη αξιολόγηση, εκτός αν, παρά τη βεβαίωση αυτή, από το περιεχόμενο της αποφάσεως και ιδίως από τις αιτιολογίες, καταλείπονται αμφιβολίες για την συνεκτίμηση όλων ή συγκεκριμένων εγγράφων.

Εξάλλου, ως "πράγματα" που προτάθηκαν ή δεν προτάθηκαν, η μη λήψη ή λήψη υπόψη των οποίων από το δικαστήριο, ιδρύει τον προβλεπόμενο από το άρθρο 559 αριθμ. 8 ΚΠολΔ αναιρετικό λόγο, αποτελούν οι αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων που θεμελιώνουν ή καταλύουν τη βάση της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως, και ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, όχι δε και οι ισχυρισμοί που συνέχονται με την ιστορική αιτία της αγωγής, της ένστασης ή της αντένστασης.

Με την έννοια αυτή, δεν αποτελούν "πράγματα" και τα επικαλούμενα από τους διαδίκους αποδεικτικά μέσα και, πολύ περισσότερο, η αξιολόγηση από το δικαστήριο του περιεχομένου των εγγράφων και των λοιπών αποδεικτικών μέσων. Επίσης, ο ανωτέρω αναιρετικός λόγος, δεν ιδρύεται αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη του τον ισχυρισμό αλλά τον απέρριψε για οποιονδήποτε λόγο τυπικό ή ουσιαστικό, γιατί η απόρριψη αυτή σημαίνει, ότι λήφθηκε υπόψη, ανεξάρτητα αν δεν έγινε δεκτός.

Στην προκειμένη περίπτωση, όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της προσβαλλομένης αποφάσεως, κατά το ενδιαφέρον την παρούσα αναιρετική διαδικασία μέρος, το Εφετείο δέχθηκε: ότι δυνάμει συμφωνίας που είχαν καταρτίσει οι αναιρεσείοντες με τον πρώτο αναιρεσίβλητο, ανέλαβαν την υποχρέωση να καταβάλουν τις δαπάνες κατασκευής και επιπλώσεως διώροφης οικοδομής την οποία θα ανήγειρε αυτός επί οικοπέδου του, με αντάλλαγμα να τους παραχωρήσει ισοβίως δικαίωμα συνοικήσεως στην οικοδομή και επιστροφής του ημίσεος των ως άνω δαπανών εντός πέντε ετών από της περατώσεως της οικοδομής:

ότι σε εκτέλεση της συμφωνίας αυτής, οι αναιρεσείοντες ανέλαβαν τμηματικά από τον υπ' αριθμ. ... κοινό τραπεζικό λογαριασμό τους, το ποσό των 28.400.000 δραχμών, το οποίο κατέθεσαν, τμηματικά επίσης, στον υπ' αριθμ. ... κοινό του πρώτου αναιρεσείοντος και του πρώτου αναιρεσιβλήτου τραπεζικό λογαριασμό, από τον οποίο ο τελευταίος (πρώτος αναιρεσίβλητος) ανέλαβε σταδιακά και διέθεσε για την ανέγερση της οικοδομής το ποσό των 20.500.000 δραχμών και ότι οι αναιρεσείοντες δαπάνησαν επιπλέον σε μετρητά για την αποπεράτωση της οικοδομής το συνολικό ποσό των 7.863.000 δραχμών.

Δεχόμενο περαιτέρω το Εφετείο, μερική εξόφληση από τον πρώτο αναιρεσίβλητο μέρους του οφειλομένου ημίσεος των δαπανών, επιδίκασε τελικά σε κάθε αναιρεσείοντα το ποσό των 6.286,89 ευρώ, στην καταβολή του οποίου υποχρέωσε τον πρώτο αναιρεσίβλητο. Με τους πρώτο και δεύτερο λόγους της αιτήσεως αναιρέσεως, κατά το οικείο μέρος τους, κατ' επίκληση πλημμελειών από το άρθρο 559 αριθμ. 11γ και 8 ΚΠολΔ, προβάλλονται οι αιτιάσεις ότι το Εφετείο, για το σχηματισμό του ανωτέρω αποδεικτικού του πορίσματος, δεν έλαβε υπόψη τα έγγραφα που προσκόμισαν και επικαλέσθηκαν οι αναιρεσείοντες και συγκεκριμένα α) αντίγραφα της κίνησης του υπ' αριθμ. ...

κοινού τραπεζικού λογαριασμού των αναιρεσειόντων και του υπ' αριθμ. ... κοινού του πρώτου αναιρεσείοντος και του πρώτου αναιρεσιβλήτου ομοίου (λογαριασμού), από την αντιπαραβολή των οποίων προέκυπτε, ότι είτε αυθημερόν είτε με χρονική διάρκεια λίγων ημερών μετά την ανάληψη από τον πρώτο λογαριασμό και την κατάθεση στον δεύτερο, ελάμβανε χώρα ανάληψη από τον δεύτερο λογαριασμό στην οποία προέβαινε ο πρώτος αναιρεσίβλητος, β) την καταρτισθείσα από τον πρώτο αναιρεσείοντα χειρόγραφη κατάσταση, με πλήρη ανάλυση καταθέσεων και αναλήψεων στον δεύτερο των προαναφερθέντων κοινό τραπεζικό λογαριασμό, από την οποία προέκυπταν ότι έγιναν οι ειδικότερα αναφερόμενες αναλήψεις, γ) τις ιδιόχειρες αναλυτικές καταστάσεις του πρώτου αναιρεσείοντος, καθώς και την από 9-5-2005 ιδιόγραφη επιστολή προς τον πρώτο αναιρεσίβλητο από τις οποίες προέκυπταν και οι επιπλέον των δεκτών γενομένων από το Εφετείο δαπάνες, στις οποίες προέβησαν για την ανέγερση της διώροφης οικοδομής και δ) την από 26-11-1997 απόδειξη είσπραξης του ΙΚΑ ποσού 343.705 δραχμών.

Διατείνονται, επίσης, με τους ίδιους ανωτέρω λόγους, ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη και τους αντίστοιχους ισχυρισμούς τους, α) περί αναλήψεως από τον πρώτο αναιρεσίβλητο εκ του κοινού τραπεζικού λογαριασμού ολοκλήρου του κατατεθέντος από τους αναιρεσείοντες ποσού, ύψους 28.570.000 δραχμών και β) διενέργειας δαπανών για την αποπεράτωση της οικοδομής σε μετρητά ποσού 12.470.000 δραχμών, μείζονος δηλαδή του υπό του Εφετείο δεκτού γενόμενου.

Οι ως άνω αναιρετικοί λόγοι, κατά το μέρος τους από το άρθρο 559 αριθμ. 8 ΚΠολΔ, ανεξαρτήτως του απαραδέκτου αυτών, διότι οι εν λόγω αιτιάσεις δεν αποτελούν πράγματα κατά την εκτεθείσα ανωτέρω έννοια, εφόσον συνέχονται με την ιστορική βάση της αγωγής των αναιρεσειόντων, είναι σε κάθε περίπτωση αβάσιμοι, διότι, από την επισκόπηση του εκτεθέντος περιεχομένου της προσβαλλόμενης απόφασης, προκύπτει ότι το Εφετείο έλαβε ρητά υπόψη και απέρριψε ως αβάσιμους τους ως άνω ισχυρισμούς των αναιρεσειόντων με αντίθετες παραδοχές.

Εξάλλου, από τη διαβεβαίωση του Εφετείου ότι έλαβε υπόψη, πλην άλλων αποδεικτικών μέσων και όλα τα έγγραφα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν νόμιμα οι διάδικοι, δεν καταλείπεται καμία απολύτως αμφιβολία ότι έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις για το σχηματισμό του ως άνω αποδεικτικού του πορίσματος και τα επικαλούμενα με τους αναιρετικούς λόγους έγγραφα, προβαίνοντας μάλιστα σε ρητή μνεία και αξιολόγηση των δύο τραπεζικών λογαριασμών και της χειρόγραφης κατάστασης και καταλήγοντας στο συμπέρασμα ότι α) "δεν αποδεικνύεται ότι ο πρώτος αναιρεσίβλητος ανέλαβε από τον ως άνω λογαριασμό το ποσό των 28.400.000 δραχμών, όπως ισχυρίζονται οι αναιρεσείοντες" και β) "δεν αποδείχθηκαν δαπάνες που αφορούν την πληρωμή οφειλών προς το ΙΚΑ, αγορά επίπλων, ζαρντινιερών και υδραυλικών εργασιών".

Επομένως οι ίδιοι λόγοι από το άρθρο 559 αριθμ. 11γ ΚΠολΔ, είναι αβάσιμοι. Οι ίδιοι ως άνω λόγοι κατά το λοιπό μέρος τους, είναι απαράδεκτοι, διότι είναι προφανές, ότι οι δι' αυτών προβαλλόμενες αιτιάσεις ανάγονται στην αναιρετικά ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων (άρθρο 561 παρ. 1).

Για να είναι ορισμένος και κατά συνέπεια παραδεκτός, ο εκ του άρθρου 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ απορρέων λόγος αναιρέσεως για έλλειψη νόμιμης βάσης, πρέπει να διαλαμβάνει, πλην άλλων, τις πραγματικές παραδοχές της αποφάσεως και να εξειδικεύει το σφάλμα του δικαστηρίου, δηλαδή αν πρόκειται για παντελή έλλειψη αιτιολογίας, μνεία μόνο της ελλείψεως, αν πρόκειται για ανεπαρκείς αιτιολογίες, ποια επιπλέον περιστατικά έπρεπε να αναφέρει η προσβαλλόμενη ώστε η αιτιολογία της να είναι επαρκής και αν πρόκειται για αντιφατικές αιτιολογίες, σε τι συνίσταται η αντίφαση και από ποια αντιτιθέμενα μέρη των αιτιολογιών προκύπτει (Ολ.ΑΠ 27/1998). Γενικές εκφράσεις για ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα των αιτιολογιών της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης δεν αρκούν, όπως, επίσης, δεν αρκούν οι όλως περιορισμένες, μεμονωμένες και κατ' επιλογήν αποσπασματικές παραδοχές της απόφασης.

Εν προκειμένω με τον τρίτο λόγο του αναιρετηρίου, οι αναιρεσείοντες εκθέτουν δύο αποσπασματικές παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, που αναφέρονται σε εκτίμηση των αποδείξεων σχετικά με το ποσό που ανέλαβε ο πρώτος αναιρεσίβλητος από τον κοινό λογαριασμό αυτού και του πρώτου αναιρεσείοντος και το ύψος των δαπανών που πραγματοποίησε ο πρώτος αναιρεσείων και προσάπτουν στο Εφετείο την αιτίαση ότι " περιέλαβε στην απόφασή του ανεπαρκείς αιτιολογίες επί των ανωτέρω ζητημάτων που ασκούν επιρροή στην έκβαση της δίκης, αφού τούτο είχε ως συνέπεια την απόρριψη των ανωτέρω κονδυλίων". Ο λόγος είναι απαράδεκτος, προεχόντως λόγω της αοριστίας του, εφόσον δεν προσδιορίζεται σε τι συνίσταται η ανεπάρκεια των αιτιολογιών και ειδικότερα τα ελλείποντα για την επάρκεια της αιτιολογίας περιστατικά.

Κατ' ακολουθίαν πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης με παράλληλη καταδίκη των αναιρεσειόντων στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 23 Ιουλίου 2010 αίτηση των 1) Α. Γ. και 2) Ε. συζ. Α. Γ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 100/2010 αποφάσεως του Εφετείου Ιωαννίνων.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσιβλήτων, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 13 Ιουνίου 2012. Και,

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 28 Αυγούστου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ