137/2010 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 137 / 2010 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Περίληψη:

Διπλωματούχοι χειριστές ανυψωτικών μηχανημάτων (κλαρκ) κ.λπ. Επίδομα προϋπηρεσίας (τριετιών). Χορηγείται μόνο σε περίπτωση πραγματικής προϋπηρεσίας. Δεν αρκεί μόνο η λήψη και κατοχή του σχετικού διπλώματος. Αναιρεί την 490/2007 Εφ. Λάρισας για ανεπαρκείς αιτιολογίες (559 αριθ. 19 ΚΠολΔ) ως προς το ζήτημα αυτό.

Αριθμός 137/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ηλία Γιαννακάκη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Σπυρίδωνα Ζιάκα, Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Παναγιώτη Κομνηνάκη και Νικόλαο Πάσσο, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, την 1η Δεκεμβρίου 2009, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αχιλλέα Μπανταβάνο με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. Δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 25-2-2004 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Βόλου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 85/2005 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 490/2007 του Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 12-2-2008 αίτησή του και τους από 11-12-2008 πρόσθετους λόγους. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσείων όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Νικόλαος Πάσσος διάβασε την από 15-12-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του δευτέρου κύριου λόγου αναιρέσεως και την απόρριψη των λοιπών λόγων αναιρέσεως (πρώτου κύριου και πρόσθετων λόγων).

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Όπως προκύπτει από την ... έκθεση επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας Βόλου ... ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης με πράξη προσδιορισμού της αρχικά ορισθείσης δικασίμου της 13-1-2009, κατά την οποία η συζήτηση της υπόθεσης αναβλήθηκε από το πινάκιο για την αναφερομένη στην αρχή της απόφασης αυτής δικάσιμο, καθώς και κλήση για συζήτηση κατά την δικάσιμο εκείνη, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στον αναιρεσίβλητο και επομένως εφόσον αυτός δεν παρέστη καθοιονδήποτε τρόπο ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου κατά την παρούσα μετ' αναβολή δικάσιμο, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε νόμιμα με την σειρά της από το οικείο πινάκιο και για την οποία δεν ήταν απαραίτητη ιδιαίτερη κλήτευσή του, πρέπει η συζήτηση της υπόθεσης να χωρήσει παρά την απουσία του (άρθ.226 § 4, -573 § 1, 576 § 2 ΚΠολΔ).

II. Κατά το αρθ. 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και εάν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως εάν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Από την τελευταία διάταξη προκύπτει, ότι ο προβλεπόμενος απ' αυτήν λόγος αναίρεσης ιδρύεται, όταν στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού δεν εκτίθενται πραγματικά περιστατικά (έλλειψη αιτιολογίας) ή τα εκτιθέμενα δεν καλύπτουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται με βάση το πραγματικό του εφαρμοστέου κανόνα δικαίου για την επέλευση της έννομης συνέπειας που απαγγέλθηκε ή την άρνησή της (ανεπαρκής αιτιολογία) ή όταν αντιφάσκουν μεταξύ τους (αντιφατική αιτιολογία).

Το κατά νόμον αναγκαίο περιεχόμενο της ελάσσονος πρότασης προσδιορίζεται από τον εκάστοτε εφαρμοστέο κανόνα του ουσιαστικού δικαίου, του οποίου το πραγματικό πρέπει να καλύπτεται πλήρως από τις παραδοχές της απόφασης στο αποδεικτικό πόρισμά της και να μην καταλείπονται αμφιβολίες. Εξάλλου, με την από 26-6-2000 ΣΣΕ "για τους όρους αμοιβής και εργασίας των χειριστών-γεωτρυπανιστών-και μηχανοδηγών εκσκαπτικών, ανυψωτικών κλπ.

μηχανημάτων βιομηχανικών, βιοτεχνικών, εμπορικών επιχειρήσεων και εργοστασίων όλης της χώρας, ετών 20ΘΟ-2001" (που κηρύχθηκε υποχρεωτική με την ΥΑ 1 1756/2000, ΦΕΚ 1397 Β/2000), στους όρους και τις ρυθμίσεις της οποίας υπάγονται οι αδειούχοι χειριστές, μηχανοδηγοί, γείοτρυπανιστές και οι βοηθοί τους που απασχολούνται στα εκσκαπτικά, ανυψωτικά, ηλεκτροκίνητα ανυψωτικά κλπ.

μηχανήματα των ναυπηγοεπισκευαστικών, βιομηχανικών, βιοτεχνικών, εμπορικών επιχειρήσεων, αποθηκών και εργοστασίων όλης της χώρας (αρθ. 1 της σύμβασης), καθορίσθηκαν ο βασικός μισθός και το βασικό ημερομίσθιο των εργαζομένων που υπάγονται στην σύμβαση αυτή (αρθ. 2) και με το αρθ. 3 αυτής χορηγήθηκε στους ως άνω εργαζομένους, μεταξύ άλλων, και επίδομα προϋπηρεσίας, υπολογιζόμενο στον βασικό μισθό και το βασικό ημερομίσθιο, όπως ισχύουν κάθε φορά.

Ειδικότερα ορίσθηκε, ότι στους χειριστές των παραπάνω μηχανημάτων χορηγείται επίδομα πολυετούς υπηρεσίας ή προϋπηρεσίας σε ποσοστό 10% για κάθε τριετία και μέχρι πέντε τριετίες και σε ποσοστό 5% για μία ακόμη (έκτη) τριετία και ότι για την χορήγηση του επιδόματος αυτού η προϋπηρεσία αποδεικνύεται με πιστοποιητικά των προηγουμένων εργοδοτών, καθώς και ότι ως προϋπηρεσία υπολογίζεται η πραγματική υπηρεσία που διανύθηκε με την ειδικότητα του χειριστή πριν και μετά την λήψη της σχετικής αδείας και δύο χρόνια υπηρεσίας στην ειδικότητα του βοηθού χειριστή.

Αντίστοιχα, με την 30/2002 ΔΑ για τους όρους αμοιβής και εργασίας των χειριστών κλπ. μηχανημάτων βιομηχανικών, βιοτεχνικών, εμπορικών επιχειρήσεων και εργοστασίων όλης της χώρας (που κηρύχθηκε υποχρεωτική από 5-8-2002 με την ΥΑ 13391/2003, ΦΕΚ 161 Β/2003), στις διατάξεις της οποίας υπάγονται ομοίως οι ως άνω εργαζόμενοι (αδειούχοι χειριστές κλπ.

που απασχολούνται στα εκσκαπτικά, ανυψωτικά, ηλεκτροκίνητα ανυψωτικά κλπ. μηχανήματα των ως άνω επιχειρήσεων, αρθ. 1), καθορίσθηκαν οι βασικοί μισθοί και τα βασικά ημερομίσθια για τα έτη 2002 και 2003 των εργαζομένων που υπάγονται στην απόφαση αυτή με βάση τις ρυθμίσεις της ως άνω από 26-6-2000 ΣΣΕ (και δη την ρήτρα διόρθωσης του αρ. 2 § 2 αυτής) και ορίσθηκε με το αρθ. 3, ότι χορηγείται, εκτός των άλλων, επίδομα προϋπηρεσίας, υπολογιζόμενο στον βασικό μισθό κλπ., ειδικότερα δε ορίσθηκε ότι στους χειριστές των ως άνω μηχανημάτων χορηγείται επίδομα πολυετούς υπηρεσίας ή προϋπηρεσίας σε ποσοστό 10% για κάθε τριετία και μέχρι πέντε τριετίες, ενώ η ήδη χορηγούμενη ως άνω εκ ποσοστού 5% έκτη τριετία αυξήθηκε σε 10%, και ότι για την χορήγηση του επιδόματος αυτού η προϋπηρεσία αποδεικνύεται με πιστοποιητικά των προηγουμένων εργοδοτών, καθώς και ότι ως προϋπηρεσία υπολογίζεται η πραγματική υπηρεσία που διανύθηκε με την ειδικότητα του χειριστή πριν και μετά την λήψη της σχετικής αδείας και δύο χρόνια υπηρεσίας στην ειδικότητα του βοηθού χειριστή.

Από τις παραπάνω διατάξεις προκύπτει με σαφήνεια, ότι προϋπόθεση, με βάση αυτές, της χορήγησης του επιδόματος προϋπηρεσίας στους χειριστές ανυψωτικών μηχανημάτων κλπ. είναι η πραγματική και όχι η πλασματική ή καθοιονδήποτε τρόπο τεκμαιρομένη προϋπηρεσία τους και κατά συνέπεια δεν αρκεί μόνη η λήψη του σχετικού πτυχίου (διπλώματος) και της απαιτουμένης κατά νόμον αδείας, ως εκ τούτου δε για την επιδίκαση του επιδόματος αυτού τα εκτιθέμενα στην ελάσσονα πρόταση του δικανικού συλλογισμού πραγματικά περιστατικά πρέπει να καλύπτουν πλήρως και το στοιχείο αυτό, της πραγματικής δηλ.

προϋπηρεσίας, το οποίο απαιτείται, κατά τα προεκτεθέντα, με βάση το πραγματικό των εφαρμοστέων ως άνω κανόνων ουσιαστικού δικαίου, για την επέλευση της έννομης συνέπειας της χορήγησης της παροχής αυτής, διαφορετικά υφίσταται έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης και δημιουργείται λόγος αναίρεσης από το αρθ. 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ.

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο Λάρισας, κρίνοντας ύστερα από άσκηση έφεσης εκ μέρους του αναιρεσιβλήτου επί αγωγής αυτού με αντικείμενο αξιώσεις του από την εργασία του ως χειριστή ανυψωτικού μηχανήματος στην επιχείρηση του τώρα αναιρεσείοντος, δέχθηκε με την προσβαλλομένη 490/2007 απόφασή του και όπως προκύπτει απ' αυτήν, ότι με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας που συνήψαν οι διάδικοι στον ...την 2-1-2000 ο ενάγων (αναιρεσίβλητος) προσελήφθη από τον εναγόμενο (αναιρεσείοντα) για να προσφέρει τις υπηρεσίες του ως διπλωματούχος χειριστής ανυψωτικού μηχανήματος (κλαρκ) στην εργοληπτική επιχείρηση του εναγομένου, με τις καθοριζόμενες από τις εκάστοτε ισχύουσες οικείες ΣΣΕ και ΔΑ αποδοχές, ότι ο ενάγων προσέφερε τις υπηρεσίες αυτές μέχρι την 17-11-2003, όταν ο εναγόμενος κατήγγειλε την σύμβαση εργασίας, χωρίς, όμως, να του καταβάλει την ανάλογη αποζημίωση, ότι ο ενάγων είχε προϋπηρεσία ως διπλωματούχος χειριστής "κλαρκ" ήδη από το 1980, ιδιότητα που γνωστοποιήθηκε στον εναγόμενο κατά την έναρξη παροχής των υπηρεσιών του ενάγοντος με την κατάθεση απ' αυτόν του διπλώματός του, από το οποίο καθίστατο φανερή η προϋπηρεσία του, ότι κατά το επίδικο χρονικό διάστημα από 1 -1-2000 έως 31-10-2003 και με βάση τις ρυθμίσεις των ως άνω ΣΣΕ και ΔΑ ο νόμιμος μηνιαίος μισθός του ενάγοντος, με τον συνυπολογισμό και του επιδόματος προϋπηρεσίας (τριετιών), ανέρχεται στ' αναφερόμενα εκεί ποσά, και ότι με βάση τον κατά τον τρόπο αυτόν διαμορφούμενο νόμιμο μισθό, και μετ' αφαίρεση των καταβληθέντων από τον εναγόμενο μικρότερων ποσών, ο ενάγων έχει αξιώσεις από διαφορές αποδοχών, επιδομάτων εορτών και αδείας και αμοιβής για απασχόληση κατά τις Κυριακές, καθώς και για αποζημίωση απόλυσης, με βάση δε τις παραδοχές αυτές και αφού εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, με την οποία η ένδικη αγωγή είχε απορριφθεί ως ουσιαστικά αβάσιμη, δέχθηκε εν μέρει την αγωγή και επεδίκασε στον ενάγοντα (αναιρεσίβλητο) για τις αιτίες αυτές το συνολικό ποσό των 21.179,41€ με το νόμιμο τόκο.

Με την κρίση του αυτή το Εφετείο παραβίασεν εκ πλαγίου τις ως άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις και ειδικότερα διέλαβε στην προσβαλλομένη απόφασή του ανεπαρκείς αιτιολογίες ως προς το έχον ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ζήτημα της προϋπηρεσίας του ενάγοντος, καθόσον συνήγαγε προϋπηρεσία του ενάγοντος αναιρεσιβλήτου από μόνο το γεγονός της κατοχής απ' αυτόν διπλώματος χειριστή ανυψωτικού μηχανήματος, χωρίς, όμως, να περιλάβει και περιστατικά πραγματικής προϋπηρεσίας αυτού (προηγούμενους εργοδότες και χρόνο υπηρεσίας του σ' αυτούς), αλλά και χωρίς περαιτέρω να δέχεται ότι ο ενάγων πέραν του πτυχίου κατείχε και άδεια χειριστή.

Επομένως, πρέπει κατά παραδοχή του δευτέρου λόγου αναίρεσης από το αρθ. 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ ως βάσιμου, παρελκούσης δε της έρευνας των λοιπών λόγων αναίρεσης, κύριων και προσθέτων, ν' αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση στο σύνολό της, καθόσον τα επιδόματα προϋπηρεσίας ελήφθησαν υπόψη για τον καθορισμό όλων των επιμέρους ποσών που επιδικάσθηκαν στον αναιρεσίβλητο ενάγοντα για τις ως άνω αιτίες και επηρεάζουν αναγκαίως το ύψος τους, να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο δικαστήριο που εξέδωσε την αναιρουμένη απόφαση, συγκροτούμενο από άλλους δικαστές (αρθ. 580 § 3 ΚΠολΔ), και να καταδικασθεί ο αναιρεσίβλητος στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, κατά τα ειδικότερα στο διατακτικό οριζόμενα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 490/2007 απόφαση του Εφετείου Λάρισας.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ως άνω δικαστήριο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 12 Ιανουαρίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 26 Ιανουαρίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ