Supreme Court allows appeal against First Instance rejection of debt restructuring under Law 3869/2010.

Απόφαση 1379 / 2019 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1379/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ειρήνη Καλού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Μαρία Τζανακάκη, Αντώνιο Τσαλαπόρτα, Ελένη Φραγκάκη και Κωνσταντίνο Παναρίτη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 15 Μαρτίου 2019, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Α. Κ. του Ν., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χριστόφορο Σαράκη με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Του αναιρεσιβλήτου: ΝΠΔΔ με την επωνυμία "ΤΑΜΕΙΟ ΠΑΡΑΚΑΤΑΘΗΚΩΝ ΚΑΙ ΔΑΝΕΙΩΝ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Μαρία Γεωργιάδη, Πάρεδρο ΝΣΚ, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-12-2015 αίτηση του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Αγρινίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 62/2017 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 59/2018 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 19-3-2018 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, με Εισηγητή τον Αρεοπαγίτη Κωνσταντίνο Παναρίτη, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 19-3-2018 (αριθμ. εκθ. καταθ. 44/2018) αίτηση ζητείται η αναίρεση της υπ' αριθμ. 59/2018 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου (διαδικασία εκούσιας δικαιοδοσίας), το οποίο δίκασε την από 26-4-2017 (αριθ. καταθ. 27/2017) έφεση του ήδη αναιρεσιβλήτου ΝΠΔΔ με την επωνυμία Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων κατά της υπ' αριθμ. 62/2017 οριστικής αποφάσεως του Ειρηνοδικείου Αγρινίου, και αφού εξαφάνισε την εν λόγω πρωτόδικη απόφαση, που είχε δεχθεί κατά ένα μέρος την από 30-12-2015 (αριθμ. καταθ. 388/2015) αίτηση του ήδη αναιρεσείοντος για ρύθμιση των χρεών του προς το αναιρεσίβλητο κατά τις διατάξεις του ν. 3869/2010, και κράτησε και δίκασε την αίτηση, απέρριψε αυτή ως μη νόμιμη.

Με τη διάταξη του άρθρου 1 του ν. 3869/2010, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 85 παρ. Α1 του ν. 3995/2011, ορίζεται ότι: "1. Φυσικά πρόσωπα που δεν έχουν πτωχευτική ικανότητα και έχουν περιέλθει χωρίς δόλο σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών τους (εφεξής οφειλέτες) δικαιούνται να υποβάλουν στο αρμόδιο δικαστήριο την αίτηση που προβλέπεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 4 για τη ρύθμιση των οφειλών τους και απαλλαγή.

Την ύπαρξη δόλου αποδεικνύει ο πιστωτής. 2. Δεν επιτρέπεται η ρύθμιση οφειλών οι οποίες: είτε α) έχουν αναληφθεί το τελευταίο έτος πριν την υποβολή της αίτησης για την έναρξη της διαδικασίας κατά την παράγραφο 1 του άρθρου 4, είτε β) προέκυψαν από αδικοπραξία που διαπράχθηκε με δόλο, από διοικητικά πρόστιμα, χρηματικές ποινές, φόρους και τέλη προς το Δημόσιο και τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης πρώτου και δεύτερου βαθμού, τέλη προς Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου και εισφορές προς οργανισμούς κοινωνικής ασφάλισης, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 15 και 16 του ν. 3586/2007, όπως ισχύουν (Α' 151). 3.

Απαλλαγή του οφειλέτη από τα χρέη δύναται να γίνει μία μόνο φορά". Εξάλλου ορίζεται στη διάταξη του άρθρου 62 του ν. 2214/1994 "αντικειμενικό σύστημα φορολογίας εισοδήματος και άλλες διατάξεις", ότι για την εξυπηρέτηση και ασφάλιση των τοκοχρεολυτικών δανείων που χορηγούνται από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων για την απόκτηση πρώτης κατοικίας από δημοσίους υπαλλήλους, συνταξιούχους και λοιπούς δικαιούμενους κατά την κείμενη νομοθεσία, κάθε δανειζόμενος υποχρεούται να εκχωρήσει υπέρ του δανειστή:

α) μέχρι τα 6/10 όλων γενικά τω τακτικών μηνιαίων απολαβών του (μισθό, επιδόματα, μηνιαία αναλογία δώρων Χριστουγέννων και Πάσχα, ΔΙΒΕΕΤ κ.λπ.), β) μέχρι τα 6/10 της κύριας και επικουρικής σύνταξής του και όλων γενικά των μερισμάτων και άλλων παροχών που τακτικά λαμβάνει από τα ασφαλιστικά του ταμεία, γ) από το εφάπαξ βοήθημα που χορηγείται σ' αυτόν από οποιοδήποτε ασφαλιστικό του φορέα ή από την οριζόμενη από την εργατική νομοθεσία αποζημίωση λόγω λύσεως της εργασιακής σχέσεως (παρ. 1).

Οι πιο πάνω εκχωρήσεις είναι ισχυρές καταργούμενης κάθε αντίθετης γενικής ή ειδικής διατάξεως (παρ. 2). Τροποποιήσεις και συμπληρώσεις του άρθρου 25 του ν. 2214/1994 επέφεραν οι νόμοι 3453/2006 και 3867/2010. Κατά το άρθρο 25 παρ. 6 του ν. 3867/2010 με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων μπορεί ύστερα από αίτηση του υποχρέου να καθορίζονται όροι εξυπηρέτησης, επιμέρους συμφωνίες των δανειακών συμβάσεων και η διευθέτηση των τόκων υπερημερίας των μη κανονικά εξυπηρετούμενων οποιουδήποτε είδους δανειακών συμβάσεων που έχει χορηγήσει προς φυσικά πρόσωπα το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.

Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι στη ρύθμιση του Ν. 3869/2010 υπάγονται και οφειλές από στεγαστικά δάνεια, τα οποία το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων χορήγησε σε υπαλλήλους που συγκεντρώνουν τις προϋποθέσεις της κείμενης νομοθεσίας και τα οποία δάνεια οι δανειολήπτες εξοφλούν με επιτρεπόμενη κατά νόμο προεκχώρηση του οριζομένου ποσοστού των μηνιαίων απολαβών τους.

Ο νόμος με την άνω ρύθμιση θέλησε να υπαχθούν στις ρυθμίσεις του χρηματικές οφειλές από δάνεια προς όλους τους πιστωτές (ιδιώτες και μη), στην περίπτωση δε που ήθελε να εξαιρέσει από το νόμο τις εκ δανείων οφειλές προς το ανωτέρω πιστωτικό ίδρυμα θα το είχε πράξει ρητά, όπως έπραξε με την προσθήκη της γ' περίπτωσης στη διάταξη του άρθρου 1 παρ. 1 του νόμου με το άρθρο 20 παρ. 15 του Ν. 4019/2011, όπου προβλέφθηκε εξαίρεση από την προκείμενη ρύθμιση των χορηγούμενων δανείων σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 15 και 17 του Ν. 3588/2007, ενώ, ούτε στις προβλεπόμενες εξαιρέσεις του άρθρου 1 παρ. 2 του Ν. 3869/2010, συμπεριλαμβάνεται η οφειλή προς το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.

Εξάλλου, δεν προκύπτει εξαίρεση ούτε από τη ρύθμιση του άρθρου 25 παρ. 6 του Ν. 3867/2010, με την οποία παρέχεται η δυνατότητα στο δανειολήπτη να ζητήσει-επιτύχει με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του Τ.Π. και Δ. ευνοϊκότερους όρους εξυπηρετήσεως των δανειακών συμβάσεων (ΑΠ 1031/2015). Σε κάθε περίπτωση, η εξαίρεση των δανείων του Τ.Π.

και Δ. από τη ρύθμιση του Ν. 3869/2010, θα προσέκρουε στην αρχή της ισότητας, που προβλέπεται από το άρθρο 4 του Συντάγματος, γι' αυτό οι δανειολήπτες του εν λόγω Ταμείου, σε σχέση με τους δανειολήπτες των υπολοίπων πιστωτικών ιδρυμάτων, θα στερούνταν των ευνοϊκών διατάξεων του Ν. 3869/2010, καθότι από το Ν. 3867/2010 δεν προκύπτουν ευνοϊκές διατάξεις ανάλογες του Ν. 3869/2010, καθώς το άρθρο 25 παρ. 6 του Ν. 3867/2010, όπως προαναφέρθηκε, προβλέπει όρους διευκόλυνσης και εξυπηρέτησης των δανείων, όχι όμως και απαλλαγή, όπως προβλέπει ο Ν. 3869/2010.

Περαιτέρω, από τις προπαρατεθείσες διατάξεις του άρθρου 1 παρ. 1 του Ν. 3869/2010, προκύπτει ότι, για να δικαιούται ο οφειλέτης να υπαχθεί στις διατάξεις του νόμου για τη ρύθμιση των οφειλών και απαλλαγή από το υπόλοιπο αυτών, πρέπει να βρίσκεται σε μόνιμη (και γενική) αδυναμία πληρωμών, που πρέπει να την περιγράφει στην αίτησή του και, ακολούθως, να την αποδείξει και η οποία δεν πρέπει να οφείλεται σε δόλο του, του οποίου (δόλου) η ύπαρξη προτείνεται από τον πιστωτή (ΑΠ 1208/2017).

Αδυναμία πληρωμών σημαίνει ανικανότητα του οφειλέτη να εξοφλήσει τους πιστωτές του, εξαιτίας έλλειψης ρευστότητας, δηλαδή έλλειψης όσων χρημάτων απαιτούνται για να μπορεί ο οφειλέτης να ανταποκρίνεται στα ληξιπρόθεσμα χρέη του, έστω και αν έχει ακίνητη ή άλλη περιουσία, η οποία, όμως δεν μπορεί να ρευστοποιηθεί αμέσως.

Για τον προσδιορισμό της ρευστότητας λαμβάνεται υπόψη το εισόδημα του οφειλέτη. Ειδικότερα, η αδυναμία του οφειλέτη να ανταπεξέλθει στις οφειλές του κρίνεται συνολικά με βάση τη σχέση ρευστότητάς του προς τις ληξιπρόθεσμες οφειλές του και αφού ληφθούν υπόψη, εφόσον το ορίζει ο νόμος, οι απαιτούμενες δαπάνες για την κάλυψη των βιοτικών αναγκών του ιδίου και των προστατευόμενων μελών της οικογενείας του.

Αν η σχέση αυτή είναι αρνητική, με την έννοια ότι η ρευστότητά του δεν του επιτρέπει να ανταποκριθεί στον όγκο των οφειλών του και την κάλυψη των βιοτικών αναγκών του, υπάρχει μόνιμη αδυναμία πληρωμής. Για την αξιολόγηση της σχέσης ρευστότητας ληξιπρόθεσμων οφειλών και βιοτικών αναγκών, λαμβάνεται υπόψη τόσο η παρούσα κατάσταση ρευστότητας του οφειλέτη όσο και αυτή που διαμορφώνεται κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων.

Επισημαίνεται ότι η επίμαχη αδυναμία πληρωμών πρέπει να εξετάζεται υπό το πρίσμα της αξιοπρεπούς διαβίωσης του οφειλέτη και της οικογενείας του, δηλαδή η μεγαλύτερη δυνατή ικανοποίηση των πιστωτών πρέπει να συνδυάζεται με τη βασική προστασία της προσωπικής αξιοπρέπειας και, συνακόλουθα, τη διατήρηση-εξασφάλιση ενός στοιχειώδους επιπέδου διαβίωσης του οφειλέτη και των προστατευόμενων μελών της οικογενείας του, η δε μόνιμη αδυναμία πληρωμής του οφειλέτη πρέπει να υπάρχει κατά το χρονικό σημείο της κατάθεσης της αίτησης και η κατάσταση αυτή να διατηρείται μέχρι τη συζήτηση στο ακροατήριο (ΑΠ 1208/2017).

Συνακόλουθα, η εξόφληση των πιστωτών, όπως συμβαίνει στην περίπτωση οφειλών από στεγαστικά δάνεια που το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων χορήγησε σε υπαλλήλους και τα οποία δάνεια οι δανειολήπτες εξοφλούν με εκχώρηση υπέρ του δανειστή ποσοστού των μηνιαίων απολαβών τους, δεν αναιρεί την αδυναμία πληρωμών του οφειλέτη, όταν η εξόφληση των πιστωτών γίνεται σε βάρος των στοιχειωδών αναγκών του ιδίου και των προστατευόμενων μελών της οικογενείας του.

Και τούτο γιατί η προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας επιβάλλει να χαρακτηρισθεί ως αδυναμία πληρωμών η περίπτωση του οφειλέτη που ικανοποιεί το σύνολο των οφειλών του, αν διαθέτει για το σκοπό αυτό ένα μεγάλο μέρος των εισοδημάτων του, αλλά χωρίς να εξασφαλίζει το στοιχειώδες επίπεδο διαβίωσης για τον ίδιο και την οικογένειά του.

Και το πρόσωπο αυτό βρίσκεται σε μόνιμη και γενική αδυναμία πληρωμών. Διαφορετική αντιμετώπιση θα προέτασσε την ικανοποίηση των πιστωτών σε βάρος της ανθρώπινης αξιοπρέπειας του οφειλέτη ακόμη και της επιβίωσής του, κατάσταση που δεν γίνεται αποδεκτή από το γράμμα και το σκοπό του Ν. 3869/2010. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 560 αριθμ. 1 εδαφ.

α' ΚΠολΔ, κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά αποφάσεων των ειρηνοδικείων, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται, αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συνέτρεχαν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με φευδή ερμηνεία είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή.

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν, η παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται με βάση τα πραγματικά περιστατικά που ανέλεγκτα το δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν και την υπαγωγή τους στο νόμο και ιδρύεται αυτός ο λόγος αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν φανερή την παραβίαση (ΑΠ 189/2018).

Στην προκειμένη περίπτωση, ο αιτών και ήδη αναιρεσείων Α. Κ. με την από 30-12-2015 αίτησή του ενώπιον του Ειρηνοδικείου Αγρινίου, ζήτησε να υπαχθεί το υφιστάμενο χρέος του, ύφους 86.763,94 ευρώ, προερχόμενο από σύμβαση στεγαστικού δανείου αυτού με το καθού η αίτηση και ήδη αναιρεσίβλητο ΝΠΔΔ με την επωνυμία Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, στη ρύθμιση του Ν. 3869/2010, καθόσον βρίσκεται σε μόνιμη και γενική αδυναμία πληρωμών.

Επ' αυτής εκδόθηκε με τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας η υπ' αριθμ. 62/2017 οριστική απόφαση του ανωτέρω Δικαστηρίου, η οποία δέχθηκε εν μέρει την αίτηση, ρύθμισε το χρέος του αιτούντος προς το καθού η αίτηση, με μηνιαίες καταβολές ύψους 250 ευρώ προς αυτό επί μία πενταετία από τη δημοσίευση της απόφασης, εξαίρεσε της εκποίησης την κύρια κατοικία του αιτούντος και τον υποχρέωσε να καταβάλει μηνιαίως για τη διάσωση της κύριας κατοικίας το ποσό των 252,09 ευρώ για χρονικό διάστημα 20 ετών (240) μήνες, αρχόμενη η καταβολή αυτή μετά το πέρας της πενταετίας.

Κατά της απόφασης αυτής το καθού η αίτηση-αναιρεσείον άσκησε την από 26-4-2017 έφεση ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου, το οποίο δίκασε ως Εφετείο με την ίδια διαδικασία και εξέδωσε την υπ' αριθμ. 59/2018 απόφασή του (αναιρεσιβαλλόμενη), με την οποία, αφού δέχθηκε κατά το τυπικό και ουσιαστικό μέρος την έφεση και εξαφάνισε την εκκαλουμένη απόφαση, δίκασε την από 30-12-2015 αίτηση και απέρριψε αυτήν με τις ακόλουθες παραδοχές: "...Ο αιτών και ήδη εφεσίβλητος, ηλικίας 53 ετών περίπου, είναι έγγαμος με την Π.

Χ. από την 8-6-1991, ενώ από το γάμο τους αυτόν έχουν αποκτήσει τρία ενήλικα τέκνα, ηλικίας σήμερα 26, 24, και 22 ετών, εκ των οποίων το πρώτο εργάζεται και είναι οικονομικά ανεξάρτητο, το δεύτερο εξ αυτών είναι άνεργο και συντηρείται οικονομικά από τον αιτούντα, ενώ το τρίτο σπουδάζει στην πόλη της ..... Ο αιτών εργάζεται ως αστυνομικός, υπηρετεί στο Α.Τ. ....

και λαμβάνει μηνιαίες αποδοχές ύψους 1.240,00 ευρώ περίπου, ενώ, όπως κατέθεσε ο μάρτυρας αποδείξεως, οι αποδοχές αυτές δύνανται κατά περίπτωση να συμπληρώνονται με ποσά της τάξεως των 150 ευρώ, ως αποζημίωση για τη νυκτερινή εργασία του αιτούντος. Αναφορικά με τη σύζυγο του αιτούντος, αυτή είναι άνεργη από το έτος 2012 και έπειτα και παρουσιάζει μηδενικά εισοδήματα στις αντίστοιχες δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος.

Αναφορικά δε με το μηνιαίο εισόδημα του αιτούντος, αυτό, σύμφωνα με τα παραπάνω, κυμαίνεται στο ύψος των 1240 - 1400 ευρώ περίπου, εκ των οποίων ένα ποσό δαπανάται για τα έξοδα του τρίτου τέκνου του που σπουδάζει στην πόλη της ..... Ο αιτών με την οικογένειά του διαμένει στο ...., επί της οδού ..., σε διαμέρισμα του τρίτου ορόφου οικοδομής, εμβαδού 102,31 τ.μ., στην οποία ανήκει κατ' αποκλειστική χρήση η υπ' αριθμ.

τρία θέση στάθμευσης αυτοκινήτου εμβαδού 12,50 τ.μ., συνολικής αντικειμενικής αξίας των ανωτέρω, 75.627,55 ευρώ... Σύμφωνα δε με το υπ' αριθμ. ...66/18-12-2015 έγγραφο του εκκαλούντος ΤΠΔ, αποδεικνύεται ότι το εν λόγω και μοναδικό δάνειο του οφειλέτη και ήδη εφεσιβλήτου κατά το χρόνο άσκησης της εν λόγω αίτησης υπαγωγής στο νόμο 3869/2010 ήταν ενήμερο και δεν παρουσίαζε καμία ληξιπρόθεσμη οφειλή, γεγονός που άλλωστε συνομολογεί και ο ίδιος ο εφεσίβλητος.

Αντίθετα ο οφειλέτης και ήδη εφεσίβλητος κατόπιν αιτήσεώς του προς το ΤΠΔ, είχε υπαχθεί στη ρύθμιση μερικότερης καταβολής της δόσης, ποσοστού 50% και διάρκειας 5 ετών, η δε εκάστη μηνιαία δόση είχε διαμορφωθεί στο ποσό των 285,61 ευρώ. Επομένως, ο εφεσίβλητος ζήτησε να υπαχθεί στις ευεργετικές διατάξεις του νόμου 3869/2010, χωρίς να έχει καμία ληξιπρόθεσμη οφειλή από το μοναδικό του δάνειο που έλαβε από το ΤΠΔ, ενώ απεναντίας ισχυριζόταν ότι βρίσκεται σε μόνιμη και γενική αδυναμία πληρωμής ληξιπρόθεσμων χρηματικών οφειλών λόγω του ότι "ο μισθός του υπέστη μείωση και θα υποστεί και στο μέλλον μειώσεις λόγω των μνημονίων".

Άλλωστε, ο ισχυρισμός του ότι έχει τρία τέκνα και ως εκ τούτου ο μισθός του δεν επαρκεί να καλύψει τις ανάγκες των τέκνων του θα πρέπει να απορριφθεί καθόσον τα δύο τέκνα λόγω της ηλικίας τους είναι ικανά να εργασθούν και να αυτοσυντηρηθούν, ενώ διαθέτει και αξιόλογη ακίνητη περιουσία την οποία ευχερώς και μπορεί να εκμεταλλευτεί ώστε να ενισχύσει το εισόδημά του.

Επομένως, το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο, που με την εκκαλουμένη απόφασή του έκανε δεκτή την αίτηση και ρύθμισε τα χρέη του αιτούντος και ήδη εφεσιβλήτου ανάλογα, έσφαλε ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή του νόμου καθώς και στην εκτίμηση των αποδείξεων.

Συνεπώς, πρέπει, δεκτού γενομένου του πρώτου λόγου έφεσης, η έφεση να γίνει δεκτή και ως ουσιαστικά βάσιμη ως προς το εκκαλούν και, αφού εξαφανισθεί η πρωτόδικη απόφαση, να κρατηθεί η υπόθεση και να απορριφθεί η αίτηση ως μη νόμιμη καθόσον δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του νόμου για υπαγωγή του αιτούντος και ήδη εφεσιβλήτου στο νόμο 3869/2010".

Κρίνοντας, όμως, έτσι το ανωτέρω Δικαστήριο παραβίασε ευθέως τις διατάξεις ουσιαστικού δικαίου που παρατέθηκαν στην μείζονα σκέψη. Ειδικότερα, με το να δεχθεί ότι το μοναδικό δάνειο του αιτούντος προς το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων είναι ενήμερο και ότι, εφόσον ο αιτών δεν έχει καμία ληξιπρόθεσμη οφειλή προς το ως άνω πιστωτικό ίδρυμα, δεν μπορεί να υπαχθεί στις ευεργετικές διατάξεις του Ν. 3869/2010, εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε τις διατάξεις του άρθρου 1 παρ. 1 του Ν. 3869/2010, καθόσον, όπως εκτέθηκε στη μείζονα σκέψη, η εξόφληση των πιστωτών δεν αναιρεί την αδυναμία πληρωμών του οφειλέτη, όταν η εξόφληση γίνεται σε βάρος των στοιχειωδών αναγκών του ιδίου και των προστατευομένων μελών της οικογενείας του, όταν δηλαδή αδυνατεί να ικανοποιήσει τις βιοτικές του ανάγκες και να εξασφαλίσει ένα στοιχειώδες επίπεδο διαβίωσης για τον ίδιο και τα προστατευόμενα μέλη της οικογενείας του.

Το γεγονός ότι το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων παρακρατεί, δυνάμει καταρτισθείσας μεταξύ αυτού και του δανειολήπτη σύμβασης εκχώρησης ποσοστού του μισθού του τελευταίου, ποσό εκ του μισθού του, δεν σημαίνει ότι για το λόγο αυτό και μόνο ελλείπει η προϋπόθεση της μόνιμης αδυναμίας πληρωμής και της υπαγωγής του στο ρυθμιστικό πεδίο εφαρμογής του Ν. 3869/2010, εφόσον, μετά από έρευνα των βιοτικών αναγκών του οφειλέτη και της οικογένειάς του, διαπιστωθεί ότι τα εισοδήματά του δεν επαρκούν για την κάλυψη των δαπανών για τις βιοτικές ανάγκες του, παράλληλα με την ικανοποίηση των απαιτήσεων των δανειστών, σύμφωνα με όσα παραπάνω αναπτύχθηκαν.

Εξάλλου, ούτε η διάταξη του άρθρου 25 του Ν. 3867/2010, που προβλέπει τη δυνατότητα του δανειολήπτη να ζητήσει από το Δ.Σ. του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων και να επιτύχει εξωδικαστική ρύθμιση του χρέους του, δεν αναιρεί οποιαδήποτε άλλη διαδικασία δικαστική, όπως η προκείμενη του Ν. 3869/2010, καθώς με τις διατάξεις του τελευταίου προβλέπονται ευνοϊκότερες ρυθμίσεις για τους δανειολήπτες από εκείνες του άρθρου 25 του Ν. 3867/2010 και, επομένως, δεν μπορεί να στερηθεί τις ευνοϊκές αυτές ρυθμίσεις, σύμφωνα με όσα εκτέθηκαν στην αρχή της παρούσας.

Κατά συνέπεια ο σχετικός, από τον αριθμό 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ, μοναδικός λόγος αναίρεσης είναι βάσιμος.

Μετά από αυτά, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, πρέπει να γίνει δεκτή, κατά παραδοχή του προαναφερόμενου λόγου της. Ακολούθως, η υπόθεση πρέπει να παραπεμφθεί για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλον δικαστή, εκτός από εκείνον που δίκασε προηγουμένως (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ). Περαιτέρω, πρέπει να διαταχθεί η επιστροφή του παραβόλου, που έχει καταθέσει ο αναιρεσείων, σε αυτόν (άρθρο 495 παρ. 3 εδ. ε' του ΚΠολΔ). Στην παρούσα απόφαση δεν περιλαμβάνεται διάταξη για δικαστικά έξοδα κατά το άρθρο 746 ΚΠολΔ, έστω και αν πρόκειται για υπόθεση που κρίνεται κατά τους κανόνες της εκούσιας δικαιοδοσίας (άρθρο 3 εδ. ε' του Ν. 3869/2010), γιατί η δικαστική διαδικασία του εν λόγω νόμου δεν επιτρέπει την εφαρμογή του άρθρου αυτού, καθώς επικρατεί η ειδικότερη ρύθμιση, που προβλέπει το άρθρο 8 παρ. 6 εδαφ. β' του πιο πάνω ν. 3869/2010, κατά το οποίο "Δικαστική δαπάνη δεν επιδικάζεται", που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη (ΑΠ 636/2017, ΑΠ 951/2015).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθμ. 59/2018 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αγρινίου, που δίκασε ως Εφετείο.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο παραπάνω δικαστήριο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλον δικαστή, από εκείνον που εξέδωσε την εν λόγω απόφαση. Και

Διατάζει την επιστροφή στον αναιρεσείοντα του παραβόλου που έχει καταθέσει.

ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Οκτωβρίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 22 Νοεμβρίου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ