Supreme Court quashes lower court sale contract ruling for unclear formation of specific renovation obligations.

Απόφαση 1376 / 2010 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1376/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ρένα Ασημα-κοπούλου, Προεδρεύουσα, (κωλυομένου του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου, Δημητρίου Δαλιάνη), Ιωάννη Ιωαννίδη, Χαράλαμπο Ζώη, Αθανάσιο Κουτρομάνο και Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Μαΐου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του καλούντος-αναιρεσείοντος: Χ, κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Παναγιώτη Αθανασόπουλο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Της καθής η κλήση-αναιρεσιβλήτου: 1. Ψ, κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Διονύσιο Κρέστο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 28-3-2003 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ηλείας. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 82/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 1137/2006 του Εφετείου Πατρών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο αναιρεσείων με την από 20-12-2006 αίτησή του και με τους από 25-2-2008 πρόσθετους λόγους.

Εκδόθηκε η 1916/2009 απόφαση του Αρείου Πάγου που έκρινε απαράδεκτη την συζήτηση της υπόθεσης. Ήδη η υπόθεση επανέρχεται προς συζήτηση με την από 27-10-2009 κλήση του καλούντος.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Κουτρομάνος ανέγνωσε την από 20-3-2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνουν δεκτοί οι αναιρετικοί λόγοι υπό στοιχεία

ΙΙ του κυρίου δικογράφου και 1 και 2 του προσθέτου δικογράφου και να απορριφθούν οι λοιποί.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου της στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 361 ΑΚ: "Για τη σύσταση ή αλλοίωση ενοχής με δικαιοπραξία απαιτείται σύμβαση, εφόσον ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά". Κατά το άρθρο 192 ΑΚ: "Η σύμβαση συντελείται μόλις περιέλθει σ' αυτόν που πρότεινε η δήλωση αποδοχής της πρότασής του". Κατά το άρθρο 513 ΑΚ: "Με τη σύμβαση της πώλησης ο πωλητής έχει την υποχρέωση να μεταβιβάσει την κυριότητα του πράγματος ή το δικαίωμα, που αποτελούν το αντικείμενο της πώλησης, και να παραδώσει το πράγμα και ο αγοραστής έχει την υποχρέωση να πληρώσει το τίμημα που συμφωνήθηκε".

Κατά το άρθρο 543 εδ. α' ΑΚ: "Αν κατά τη σύναψη της πώλησης λείπει η συμφωνημένη ιδιότητα του πράγματος, ο αγοραστής έχει δικαίωμα, αντί για τη μείωση του τιμήματος ή την αναστροφή, να απαιτήσει αποζημίωση για μη εκτέλεση της σύμβασης". Κατά το άρθρο 544 ΑΚ: "Ο αγοραστής έχει το δικαίωμα του προηγούμενου άρθρου και αν η συμφωνημένη ιδιότητα έπαψε να υπάρχει ή το ελάττωμα του πράγματος εμφανίσθηκε από υπαιτιότητα του πωλητή μετά την πώληση και πριν μεταβεί ο κίνδυνος στον αγοραστή".

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, δέχθηκε τα ακόλουθα:" "Δυνάμει ... προσυμφώνου και εργολαβικού συμβολαίου... ... οι οικοπεδούχοι ... ... ανέθεσαν στον εναγόμενο (σημ. δηλαδή στον εδώ αναιρεσείοντα) και αυτός ανέλαβε να κτίσει με αντιπαροχή πολυκατοικία .... σε οικόπεδο 984,34 τ.μ.

που βρίσκεται εντός του εγκεκριμένου σχεδίου της πόλεως του ... Οι οικοπεδούχοι ανέλαβαν την υποχρέωση από το παραπάνω οικόπεδό τους να μεταβιβάσουν στον εναγόμενο ή σε πρόσωπο που θα υποδείκνυε αυτός ποσοστό 750/1000 εξ αδιαρέτου, καθώς και τις οριζόντιες ιδιοκτησίες που αντιστοιχούσαν στα ποσοστά αυτά, ενώ οι οικοπεδούχοι παρακράτησαν τα 250/1000 εξ αδιαιρέτου, τα οποία αντιστοιχούν στις οριζόντιες ιδιοκτησίες που συμφωνήθηκε να λάβουν.

Μεταξύ των οριζόντιων, ιδιοκτησιών που σύμφωνα με τους όρους του παραπάνω εργολαβικού περιλαμβάνεται το υπό στοιχεία Δ-2 διαμέρισμα του τέταρτο ορόφου της παραπάνω πολυκατοικίας. Το διαμέρισμα αυτό .... έχει επιφάνεια 100,87 τμ.... Το παραπάνω διαμέρισμα βρισκόταν στο στάδιο των επιχρισμάτων το έτος 2002 και ο εναγόμενος και οι οικοπεδούχοι δυνάμει του υπ' αριθμ. ...

συμβολαίου της συμβολαιογράφου Πύργου Ηλείας Βασιλικής Παυλίδη - Ταυλοπούλου, που μεταγράφηκε νόμιμα, το μεταβίβασαν κατά πλήρη κυριότητα αντί του ποσού των 60.656,66 ευρώ, το οποίο εξοφλήθηκε δυνάμει της υπ' αριθμ. 13765/18-9-2002 πράξεως εξοφλήσεως της παραπάνω συμβολαιογράφου. Σύμφωνα με τον από 11-4-2002 αναλυτικό προϋπολογισμό του έργου και την από μηνός Απριλίου 2002 τεχνική περιγραφή του που ο εναγόμενος υπέβαλε στο υποκατάστημα της Εμπορικής Τράπεζας Πύργου που αποτελούν τη συγγραφή των υποχρεώσεων του συμφώνησε και ανέλαβε την αποπεράτωση του διαμερίσματος αυτού με υλικά άριστης ποιότητας.

Καίτοι ο εναγόμενος ανέλαβε την υποχρέωση σύμφωνα με τον αναλυτικό προϋπολογισμό του έργου να προβεί σε συγκεκριμένες εργασίες, αυτός κατά παράβαση των συμβατικών του υποχρεώσεων δεν τις εκτέλεσε". Στη συνέχεια το Εφετείο αναφέρεται στις συγκεκριμένες υποχρεώσεις που ανέλαβε ο αναιρεσείων, και δη: στην υποχρέωση να τοποθετήσει στα δύο υπνοδωμάτια δρύινα δάπεδα συνολικής αξίας 2.465 ευρώ, στην υποχρέωση να τοποθετήσει στα δάπεδα του διαμερίσματος πλακίδια πολυτελείας συνολικής αξίας 6.127 ευρώ, στην υποχρέωση να τοποθετήσει:

πλήρες σετ λουτρού αξίας 1.907 ευρώ και ντουλάπια κουζίνας συνολικής αξίας 9.508 ευρώ, στην υποχρέωση να κατασκευάσει τζάκι με καπνοδόχο, αξίας 5.282 ευρώ, και να τοποθετήσει πλακίδια στους τοίχους της κουζίνας, θερμοσίφωνες και μία μπαταρία. Προσθέτει δε το Δικαστήριο ότι η αναιρεσίβλητος αναγκάσθηκε για την συμπλήρωση των οικείων ελλείψεων, να δαπανήσει εξ ιδίων χρηματικό ποσό 14.864 ευρώ συνολικώς, το οποίο και τους επιδίκασε ως αποζημίωση, κατά τα άρθρα 513 και 543 ΑΚ.

Κρίνοντας, όμως, έτσι το Εφετείο, διέλαβε στην απόφασή του ασαφείς αιτιολογίες σχετικώς με ουσιώδες για την υπόθεση ζήτημα, και δη με το ζήτημα του τρόπου, με τον οποίο οι διάδικοι συνήψαν μεταξύ τους σύμβαση με το προεκτεθέν περιεχόμενο, ήτοι σύμβαση κατά την οποία ο αναιρεσείων (πωλητής και εργολάβος) ανέλαβε έναντι της αναιρεσιβλήτου (αγοράστριας) τις συγκεκριμένες ως άνω υποχρεώσεις.

Ειδικότερα, δεν είναι σαφές αν οι υποχρεώσεις αυτές του αναιρεσείοντος προεβλέποντο στην συμβολαιογραφικώς συναφθείσα μεταξύ των διαδίκων σύμβαση περί πωλήσεως του ενδίκου (υπό κατασκευήν τότε) διαμερίσματος και στο από 26.6.2001 "προσύμφωνο και εργολαβικό συμβόλαιο" ή αν αυτές θεωρήθηκε ότι προέκυπταν από τα (μεταγενέστερα) έγγραφα που αναφέρονται ως "αναλυτικός προϋπολογισμός του έργου" και ως "τεχνική περιγραφή" αυτού.

Υπό την τελευταία δε εκδοχή ουδόλως διευκρινίζεται αν, και με ποιόν τρόπο, τα έγγραφα αυτά αποτέλεσαν συμβατική δέσμευση των διαδίκων, ήτοι με ποιόν τρόπο οι διάδικοι προσέδωσαν στο περιεχόμενο των εγγράφων αυτών συμβατική ισχύ για τις μεταξύ τους σχέσεις, δεδομένου ότι ο μεν αναιρεσείων φέρεται ότι απηύθυνε (υπέβαλε) τα δύο έγγραφα σε τρίτο (μη συμμετέχον στην σύμβαση περί πωλήσεως) πρόσωπο, και δη στην Εμπορική Τράπεζα, η δε αναιρεσίβλητη δεν αναφέρεται αν (και πώς) διατύπωσε περί αυτών την σχετική δικαιοπρακτική της βούληση.

Ενόψει αυτών, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά παραδοχή του αναιρετικού λόγου υπό στοιχ. II 1 του κυρίου δικογράφου με τον οποίο -κατά την εκτίμηση του περιεχομένου του- αποδίδεται σ' αυτήν η εκ του άρθρου 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ πλημμέλεια. Στη συνέχεια πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο Δικαστήριο που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση, αφού είναι εφικτή ή συγκρότησή του από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ), παρέλκει δε η εξέταση των λοιπών αναιρετικών λόγων.

ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ

Αναιρεί την 1137/2006 απόφαση του Εφετείου Πατρών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος, τα οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 13 Ιουλίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 22 Ιουλίου 2010.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ