Supreme Court dismisses appeal against social security court decision regarding procedural errors and temporary execution requests.

Απόφαση 1371 / 2022 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1371/2022

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Χρήστο Τζανερρίκο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωάννα Κλάπα - Χριστοδουλέα, Χρήστο Κατσιάνη - Εισηγητή, Ασημίνα Υφαντή και Κανέλλα Τζαβέλλα - Δημαρά, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 24 Ιανουαρίου 2022, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΕΘΝΙΚΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ" (e-ΕΦΚΑ) που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, ως οιονεί καθολικού διαδόχου του αρχικά ανακόπτοντος Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ - ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ (Ι.Κ.Α. - Ε.Τ.Α.Μ.)", το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Χαράλαμπο Τούμπα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Εταιρείας με την επωνυμία "……ΑΕ", που εδρεύει στην Κηφισιά Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Νικόλαο Δούναβη και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 16/4/2013 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 644/2015 μη οριστική και 2957/2018 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και η 6269/2019 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 25/2/2020 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με την από 25.2.2020 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 6269/2019 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων κατά την τακτική διαδικασία. Η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε εμπρόθεσμα και νομότυπα (άρθρ.552,553,556,558,564 παρ.1 και 566 παρ.1 ΚΠολΔ). Είναι, επομένως, παραδεκτή (άρθρ.577 παρ.1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ.577 παρ.3 ΚΠολΔ).

Κατά τη διάταξη του άρθρου 13 Ν.4578/2018 (ΦΕΚ Α' 200/ 03.12.2018) υπό τον τίτλο " Νομική παράσταση ΕΦΚΑ υπέρ Ε.Ο.Π.Υ.Υ.", "1. Σε δίκες που αφορούν αξιώσεις ή υποχρεώσεις των κλάδων υγείας που μεταφέρθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., σύμφωνα με την παρ. 2 του άρθρου 17 του ν. 3918/2011 (Α` 31), την παρ. 17 του άρθρου 13 του ν. 4052/2012 (Α` 41) και το εδάφιο 1β της υποπαραγράφου ΙΒ.1 της παρ.

ΙΒ` του άρθρου μόνου του ν. 4093/2012 (Α` 222), στις οποίες διάδικος είναι το πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, νυν ΕΦΚΑ, ή/και ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ., ο ΕΦΚΑ εξακολουθεί να νομιμοποιείται στη διεξαγωγή των δικών αυτών και η νομιμοποίηση αυτή περιλαμβάνει και την άσκηση ένδικων μέσων, μέχρι και την αμετάκλητη περάτωσή τους. Η νομική θέση του Ε.Ο.Π.Υ.Υ.

στις δίκες αυτές δεν θίγεται. Οι αποφάσεις δεσμεύουν τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και εκτελούνται υπέρ και εις βάρος του. 2. Οι διατάξεις του παρόντος καταλαμβάνουν και τις εκκρεμείς, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, δίκες". Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών.

Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοστεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή αν εφαρμοστεί ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και αν εφαρμοστεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε με ψευδή ερμηνεία, είτε με κακή εφαρμογή, δηλαδή με εσφαλμένη υπαγωγή (ΟλΑΠ 7/2006).

Με το λόγο αυτό ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου κατά την εκτίμηση του νόμω βάσιμου της αγωγής ή των ισχυρισμών των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Ελέγχεται, δηλαδή, αν η αγωγή, ένσταση κλπ, ορθώς απορρίφθηκε ως μη νόμιμη ή αν, κατά παράβαση ουσιαστικού κανόνα δικαίου, έγινε δεκτή ως νόμιμη ή απορρίφθηκε ή έγινε δεκτή κατ' ουσίαν (ΟλΑΠ 27/1998, ΑΠ 538/2012).

Στην περίπτωση που το δικαστήριο έκρινε κατ' ουσίαν την υπόθεση, η παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου κρίνεται ενόψει των πραγματικών περιστατικών, που ανελέγκτως δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν το δικαστήριο της ουσίας και της υπαγωγής αυτών στο νόμο και ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης αν οι πραγματικές παραδοχές της απόφασης καθιστούν εμφανή την παράβαση (ΑΠ 531/2014).

Τούτο συμβαίνει όταν το δικαστήριο εφάρμοσε το νόμο, παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε ότι αποδείχθηκαν δεν ήταν αρκετά για την εφαρμογή του ή δεν εφάρμοσε το νόμο παρότι τα πραγματικά περιστατικά που δέχθηκε αρκούσαν για την εφαρμογή του, καθώς και όταν προέβη σε εσφαλμένη υπαγωγή των πραγματικών περιστατικών σε διάταξη, στο πραγματικό της οποίας αυτά δεν υπάγονται (ΟλΑΠ 7/2006, ΑΠ 114/2016).

Στην προκειμένη περίπτωση το αναιρεσείον Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ"(ΕΦΚΑ), ως Οιονεί Καθολικός Διάδοχος του Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΙΔΡΥΜΑ ΚΟΙΝΩΝΙΚΩΝ ΑΣΦΑΛΙΣΕΩΝ-ΕΝΙΑΙΟ ΤΑΜΕΙΟ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ ΜΙΣΘΩΤΩΝ (Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ.)", με τον από τον αριθμό 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ δεύτερο αναιρετικό λόγο(όπως το περιεχόμενο αυτού ορθά εκτιμάται ως προς το σχετικό αποδιδόμενο σφάλμα της προσβαλλόμενης απόφασης και όχι από τους εκ των αριθμών 14 και 19 αναιρετικούς λόγους), ζητεί την αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης, αποδίδοντας στο Εφετείο την αιτίαση ότι παραβίασε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του ως άνω άρθρου 13 του Ν.4578/2018, με τη μη εφαρμογή του.

Ειδικότερα, προβάλλεται από το αναιρεσείον με τον παραπάνω λόγο αναίρεσης, ότι, μετά τη δημοσίευση της τελευταίας ως άνω διάταξης, η δίκη συνεχίζεται από τον Ε.Ο.Π.Υ.Υ., και ότι, συνεπώς, δεν νομιμοποιείται πλέον παθητικώς ο ΕΦΚΑ. Η αιτίαση, όμως, αυτή είναι αβάσιμη, διότι η σχετική διάταξη της παραγράφου 1 εδ.

α' του ως άνω άρθρου 13 του Ν.4578/2018, όπως προεκτέθηκε, ορίζει το ακριβώς αντίθετο, και συγκεκριμένα ότι "Σε δίκες που αφορούν αξιώσεις ή υποχρεώσεις των κλάδων υγείας που μεταφέρθηκαν στον Ε.Ο.Π.Υ.Υ... στις οποίες διάδικος είναι το πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ, νυν ΕΦΚΑ, ή/και ο Ε.Ο.Π.Υ.Υ., ο ΕΦΚΑ εξακολουθεί να νομιμοποιείται στη διεξαγωγή των δικών αυτών και η νομιμοποίηση αυτή περιλαμβάνει και την άσκηση ένδικων μέσων, μέχρι και την αμετάκλητη περάτωσή τους", ενώ στην επομένη παράγραφο 2 του ίδιου άρθρου ορίζεται ότι "Οι διατάξεις του παρόντος καταλαμβάνουν και τις εκκρεμείς, κατά την έναρξη ισχύος του παρόντος νόμου, δίκες".

Επομένως, ο παραπάνω λόγος είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, αφού από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Μονομελές Εφετείο Αθηνών, εφάρμοσε τη διάταξη του άρθρου 13 του Ν.4578/2018, δεχόμενο, τυπικά και κατ' ουσίαν, την έφεση του εκκαλούντος και ήδη αναιρεσείοντος Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ"(ΕΦΚΑ), την οποία άσκησε υπό την ιδιότητά του, ως οιονεί καθολικός διάδοχος του "Ιδρύματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων- Ενιαίο Ταμείο Ασφάλισης Μισθωτών"(Ι.Κ.Α.-Ε.Τ.Α.Μ.) και ως υπόχρεος εκ του νόμου για εκτέλεση της πρωτόδικης απόφασης και, επομένως, μόνος ενεργητικά νομιμοποιούμενος και έχων έννομο συμφέρον στην άσκηση της έφεσης αυτής, υπεισελθών αυτοδίκαια, και ως οιονεί καθολικός διάδοχος του πρωτοδίκως ολικά ηττηθέντος-εναγομένου Ν.Π.Δ.Δ. "Ε.Ο.Π.Υ.Υ.", στον οποίο κατά την εκκαλουμένη απόφαση είχε μεταβιβαστεί εκ του νόμου η ένδικη ληξιπρόθεσμη αξίωση της αναιρεσίβλητης.

Από τις διατάξεις του άρθρου 562 παρ.2 ΚΠολΔ συνάγεται ότι είναι απαράδεκτος λόγος αναίρεσης που στηρίζεται σε ισχυρισμό, ο οποίος δεν προτάθηκε ή δεν προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται α)για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση και γ) για ισχυρισμό που αφορά τη δημόσια τάξη.

Το απαράδεκτο αυτό αναφέρεται σε όλους τους λόγους αναίρεσης του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Η παραπάνω διάταξη αποτελεί εκδήλωση της θεμελιώδους αρχής, ότι ο Άρειος Πάγος ελέγχει τη νομιμότητα της απόφασης του δικαστηρίου της ουσίας με βάση την πραγματική και νομική κατάσταση που όφειλε να λάβει υπόψη του ο ουσιαστικός δικαστής, καθιερώνει δε ειδική προϋπόθεση του παραδεκτού των λόγων αναίρεσης, η συνδρομή της οποίας πρέπει να προκύπτει από το αναιρετήριο.

Πρέπει δηλαδή να αναφέρεται σ' αυτό, ότι ο ισχυρισμός που θεμελιώνει τον επικαλούμενο λόγο αναίρεσης είχε προταθεί νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, να καθορίζεται ο τρόπος και χρόνος της πρότασης ή επαναφοράς του ισχυρισμού, ώστε να μπορεί να κριθεί από το αναιρετήριο αν ήταν παραδεκτός και νόμιμος, αν δε το δικαστήριο εξέτασε την υπόθεση στην ουσία της πρέπει επί πλέον να αναφέρονται στο αναιρετήριο και οι κρίσιμες σχετικές παραδοχές υπό τις οποίες συντελέστηκε η επικαλούμενη παραβίαση (ΑΠ 119/2017, ΑΠ 243/2015, ΑΠ 9/2014).

Τέλος, η παράλειψη του δευτεροβαθμίου Δικαστηρίου να αποφανθεί επί του αγωγικού αιτήματος για την κήρυξη της εκδοθησόμενης απόφασης ως προσωρινώς εκτελεστής, δεν θεμελιώνει παραδεκτό λόγο αναίρεσης, αφού με την έκδοση της οριστικής απόφασης του Δικαστηρίου τούτου, δημιουργείται τελεσιδικία και εκτελεστός τίτλος(άρθρ.321,904 παρ.2 στοιχ.α',περ.1 ΚΠολΔ).

Εξάλλου, και η παρά το νόμο κήρυξη της προσωρινής εκτέλεσης δεν στηρίζει παραδεκτό λόγο έφεσης, γιατί με την τελεσιδικία της απόφασης που επέρχεται με την εκδίκαση της έφεσης δεν υφίσταται προς τούτο έννομο συμφέρον του εναγομένου, αφού εξέλιπε το αντικείμενο. Στην προκειμένη περίπτωση με τον πρώτο αναιρετικό λόγο το αναιρεσείον αποδίδει στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση τις από τους αριθμούς 1,9,14 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλειες συνιστάμενες στο ότι το Εφετείο παρέλειψε να αποφανθεί επί της νομικής βασιμότητας του παρεπομένου αγωγικού αιτήματος, που έγινε δεκτό πρωτοδίκως, περί κήρυξης της εκδοθησόμενης απόφασης προσωρινώς εκτελεστής, κρίνοντας ότι τούτο, κατά το στάδιο της κατ' έφεση δίκης, ήταν άνευ αντικειμένου.

Ο εν λόγω, όμως, ισχυρισμός του αναιρεσείοντος, δεν θεμελιώνει κανένα παραδεκτό λόγο αναίρεσης εκ του άρθρου 559 ΚΠολΔ, διότι, σύμφωνα και με τις προεκτεθείσες νομικές σκέψεις, ούτε παραδεκτό λόγο έφεσης μπορούσε αυτός να στηρίξει, δοθέντος ότι, όπως ορθώς, άλλωστε, δέχθηκε και το δευτεροβάθμιο Δικαστήριο, η εκδοθησόμενη απόφασή του, κατά το καταψηφιστικό σκέλος της, που αφορούσε επιδικασθείσα απαίτηση της αναιρεσίβλητης, συνολικού ποσού 113.156,33 ευρώ, ήταν τελεσίδικη και μπορούσε να εκτελεστεί κατά τα άρθρα 321 και 904 παρ.2 εδ.

α' ΚΠολΔ. Τέλος, μη υπάρχοντος άλλου λόγου προς έρευνα, πρέπει να απορριφθεί, στο σύνολό της, η αίτηση αναίρεσης και το ηττηθέν αναιρεσείον Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΕΝΙΑΙΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΑΣΦΑΛΙΣΗΣ"(ΕΦΚΑ) πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσίβλητης, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτής (άρθρα 106, 191 παρ.2, 183, 176 ΚΠολΔ).

Δεν ορίζεται, όμως, η δικαστική δαπάνη μειωμένη, διότι στην υπόθεση αυτή το αναιρεσείον εκπροσωπήθηκε από ιδιώτη δικηγόρο, που υπηρετεί στο αναιρεσείον, με πάγια αντιμισθία (βλ. από 25.2.2020 υπεύθυνη δήλωση του ιδιώτη δικηγόρου) και όχι από μέλος του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους [ΑΠ 18/2020 και άρθρα 30 παράγραφοι 1 και 2 Ν. 4038/2012 (ΦΕΚ Α' 14/2.2.2012), 19 παρ.1 περ. (β) Ν. 2556/1997 (ΦΕΚ Α' 270/24.12.1997), σε συνδυασμό προς το άρθρο 61 παρ.3 Ν. 4194/2013 (ΦΕΚ Α' 208/ 27.9.2013)].

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 25.2.2020 αίτηση για αναίρεση της υπ' αριθμ. 6269/2019 απόφασης του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ το αναιρεσείον στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 21 Απριλίου 2022.

Δημοσιεύτηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 3 Αυγούστου 2022.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ