1371/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1371 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1371/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο, Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 28 Μαΐου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ε. Μ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Δημητρίου.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ασφαλιστικής Εταιρείας με την επωνυμία "ALFA ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ ΑΕ" που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία εκπροσώπησε η πληρεξούσια δικηγόρος Γεωργία Κονιδιτσιώτη που δήλωσε στο ακροατήριο την αλλαγή της επωνυμίας σε "AXA Aσφαλιστική Ανώνυμος εταιρεία" και 2. "Ανώνυμος Εταιρεία Ξενοδοχειακών Επιχειρήσεων ΤΙΤΑΝΙΑ" που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία εκπροσώπησε ο πληρεξούσιος δικηγόρος Δημήτριος Παπαγιαννάκης, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-7-2006 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, την από 5-12-2006 παρεμπίπτουσα αγωγή, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 6169/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 7196/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 16-11-2010 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Δήμητρα Παπαντωνοπούλου ανέγνωσε την από 18-5-2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη των αντιδίκων του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από τις διατάξεις των άρθρων 566 παρ. 1 και 577 παράγραφοι 1 και 2 ΚΠολΔ, προκύπτει ότι, μεταξύ των στοιχείων που απαιτούνται για το παραδεκτό της αίτησης αναίρεσης, είναι να περιέχεται στο δικόγραφο αυτής, ένας τουλάχιστον σαφής και ορισμένος λόγος, από τους περιοριστικώς αναφερόμενους στο άρθρο 559 του ίδιου κώδικα, διαφορετικά η αίτηση απορρίπτεται αυτεπαγγέλτως ως απαράδεκτη.

Στην προκειμένη περίπτωση, η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης απευθύνεται και κατά της εταιρείας "ΑΛΦΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΗ Α.Ε", πρώτης αναιρεσίβλητης, η εναντίον της οποίας αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, απορρίφθηκε ως μη νόμιμη, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση. Όμως, με την κρινόμενη αίτηση δεν προβάλλεται κανένας λόγος αναίρεσης, σχετικά με τη διάταξη της προσβαλλόμενης, που απέρριψε την αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, εναντίον της πρώτης αναιρεσίβλητης.

Επομένως, κατά το μέρος που στρέφεται κατ' αυτής, η αίτηση αναίρεσης είναι απαράδεκτη. Με την προσβαλλόμενη απόφαση (κατά το μέρος που ενδιαφέρει την παρούσα αναιρετική διαδικασία), κατ' αποδοχή της εφέσεως του ενάγοντος και ήδη αναιρεσείοντος και εξαφάνιση της αντιθέτως αποφανθείσης αποφάσεως του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου, έγινε δεκτή εν μέρει η από 27-7-2006 εξ αδικοπραξίας αγωγή του πρώτου και αναγνωρίσθηκε η υποχρέωση της δεύτερης εναγομένης και ήδη δεύτερης αναιρεσίβλητης, να καταβάλει στον αναιρεσείοντα το ποσό των 12.409, 43 ευρώ με το νόμιμο τόκο, ως αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης, συνεπεία του τραυματισμού τον οποίο υπέστη από την πτώση του στο δάπεδο του ξενοδοχείου της δεύτερης αναιρεσίβλητης, οφειλόμενης στο ότι η τελευταία, κατά την κατασκευή του ξενοδοχείου, δεν είχε μεριμνήσει για την ομαλή προσαρμογή του κεκλιμένου επιπέδου-ράμπας με το κυρίως δάπεδο του ξενοδοχείου.

Κατά άρθρο 559 αρ. 11 περ. γ' ΚΠολΔ αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν. Από τη διάταξη αυτή, συνδυαζόμενη με εκείνες των άρθρων 106, 237 παρ.1 στοιχ. β`, 524 παρ.1 ΚπολΔ, προκύπτει ότι το δικαστήριο οφείλει να λάβει υπόψη του τα νομίμως προσκομισθέντα αποδεικτικά μέσα, εφόσον γίνεται σαφής και ορισμένη επίκληση αυτών από τον διάδικο.

Είναι δε σαφής και ορισμένη η επίκληση εγγράφου όταν είναι ειδική και από αυτή προκύπτει η ταυτότητα του. Για να είναι ορισμένος και άρα παραδεκτός ο λόγος αυτός αναίρεσης, πρέπει να αναφέρονται τα αποδεικτικά μέσα τα οποία παρά τον νόμο δεν έλαβε υπόψη το δικαστήριο της ουσίας, κατά τρόπο που να προκύπτει η ταυτότητά τους, να καθορίζεται ο νόμιμος τρόπος που αυτά προσκομίστηκαν (προτάσεις) και το περιεχόμενο τους, ώστε να είναι δυνατό να κριθεί αν αυτά είναι κρίσιμα για την απόδειξη ή ανταπόδειξη ισχυρισμού πού ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Εξάλλου για το ορισμένο του από το άρθρο 558 αριθμ. 8 ΚΠολΔ αναιρετικού λόγου της μη λήψης υπόψη πραγμάτων προταθέντων, πρέπει να αναφέρονται σ' αυτόν "τα πράγματα", δηλαδή αυτοτελείς ισχυρισμοί θεμελιωτικοί της αγωγής ή ένστασης που το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη.

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο της αίτησης αναίρεσης από τους αριθμούς 8 και 11 περ. γ` του άρθρου 559 ΚΠολΔ, αποδίδεται στο Εφετείο η πλημμέλεια ότι με το να απορρίψει ως κατ' ουσίαν αβάσιμα τα αιτηθέντα αγωγικά κονδύλια των 2.000 και 600 ευρώ για δαπάνη φυσικοθεραπείας στην οποία υποβλήθηκε ο ενάγων κατά το χρονικό διάστημα από 1-12-2005 μέχρι 20-7-2006, "πλημμελώς εκτίμησε το περιεχόμενο της αγωγής, εφέσεως και προτάσεων" του αναιρεσείοντος και δεν έλαβε υπόψη πράγματα προταθέντα.

Ο λόγος, ως προς αμφότερες τις αιτιάσεις, είναι απαράδεκτος, λόγω της αοριστίας του, εφόσον δεν προσδιορίζονται ούτε τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέσθηκε ο αναιρεσείων κατά τρόπο ώστε να προκύπτει η ταυτότητά τους και δεν έλαβε υπόψη το δικαστήριο της ουσίας ούτε ποια είναι τα πράγματα τα οποία δεν έλαβε υπόψη αυτό.

Σε κάθε περίπτωση, και αν εκτιμηθεί ότι με την πρώτη αιτίαση (άρθρο 561 παρ.2 ΚΠολΔ) προβάλλεται η εσφαλμένη εκτίμηση των επικαλουμένων διαδικαστικών εγγράφων της δίκης, ο λόγος είναι επίσης απαράδεκτος, ανεξαρτήτως της αοριστίας του, εφόσον δεν προσδιορίζεται το περιεχόμενο αυτών, διότι ο Άρειος Πάγος δεν δικαιούται, ελέγχοντας το περιεχόμενό τους να προβεί σε επανεκτίμηση των αποδείξεων με σκοπό να ελέγξει την εκτίμηση αυτών στην οποία προέβη η προσβαλλόμενη απόφαση.

Με τον δεύτερο αναιρετικό λόγο, κατ' επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559 αριθμ. 11 ΚΠολΔ, ο αναιρεσείων μέμφεται το Εφετείο ότι με το να απορρίψει το αγωγικό κονδύλιο περί επιδικάσεως ποσού 8.687,77 ευρώ ως διατροφή του ίδιου και των οικιακών βοηθών του, δεν έλαβε υπόψη τις προσκομισθείσες και επικληθείσες αποδείξεις των ετών 2005 και 2006 των οικείων εστιατορίων.

Ο λόγος είναι απαράδεκτος, προεχόντως ως αλυσιτελής, διότι όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση το εν λόγω κονδύλιο απορρίφθηκε κατά την κύρια αιτιολογία του, λόγω ελλείψεως αιτιώδους συνάφειας με το ένδικο ατύχημα, αιτιολογία η οποία δεν πλήττεται με τον ως άνω αναιρετικό λόγο. Με τον αναιρετικό λόγο του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, με τον οποίο αποδίδεται η πλημμέλεια ότι η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση εξαιτίας ανεπαρκών ή αντιφατικών αιτιολογιών σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, ελέγχεται η ορθότητα της ελάσσονος πρότασης του νομικού συλλογισμού, από την άποψη αν οι παραδοχές της απόφασης πληρούν το πραγματικό του κανόνα δικαίου που εφάρμοσε.

Κατ' ακολουθίαν ο τρίτος λόγος της αίτησης αναίρεσης κατά το μέρος του με το οποίο κατ' επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, ο αναιρεσείων μέμφεται το Εφετείο ότι απέρριψε ως αβάσιμο το αγωγικό κονδύλιο επιδίκασης διαφυγόντος κέρδους, λόγω απώλειας των εκ της εργασίας του στην εταιρεία "Κ.

Α.Ε εισοδημάτων, χωρίς αιτιολογία, άλλως με αντιφατικές αιτιολογίες, είναι ως προς μεν το πρώτο σκέλος του αβάσιμος, διότι όπως και ο ίδιος εκθέτει στο αναιρετήριο, το Εφετείο διέλαβε αιτιολογία, ως προς δε το δεύτερο απαράδεκτος, λόγω της αοριστίας του, κυρίως διότι δεν προσδιορίζεται σε τι συνίστανται οι αντιφάσεις των αιτιολογιών, σε κάθε περίπτωση δε, διότι με αυτόν πλήττεται η ανέλεγκτη αναιρετικά εκτίμηση των αποδείξεων.

Ο ίδιος λόγος, κατά το μέρος του με το οποίο κατ' επίκληση πλημμέλειας από το άρθρο 559 αριθμ. 11 ΚΠολΔ, ο αναιρεσείων μέμφεται το Εφετείο ότι δεν έλαβε υπόψη υπεύθυνη δήλωση του Διευθύνοντος Συμβούλου της ανωτέρω εταιρείας για την εργασιακή του απασχόληση σ' αυτήν, είναι αβάσιμος, διότι όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της προσβαλλόμενης, ρητώς το Εφετείο μνημονεύει την εν λόγω βεβαίωση.

Κατά το άρθρο 932 ΑΚ σε περίπτωση αδικοπραξίας, ανεξάρτητα από την αποζημίωση για περιουσιακή ζημία, το δικαστήριο μπορεί να επιδικάσει εύλογη χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης. Από τη διάταξη αυτή συνάγεται, ότι παρέχεται με αυτή δυνητική ευχέρεια στο δικαστήριο να επιδικάσει χρηματική ικανοποίηση και να καθορίσει το εύλογο ποσό, αφού εκτιμήσει τα υπόψη του τιθέμενα περιστατικά, (βαθμό πταίσματος, είδος προσβολής, περιουσιακή και κοινωνική κατάσταση των μερών φυσικών προσώπων), με βάση τους κανόνες της κοινής πείρας και λογικής, εάν κρίνει ότι επήλθε ηθική βλάβη.

Συνεπώς, ο προσδιορισμός του ποσού της εύλογης κατά τα ανωτέρω χρηματικής ικανοποιήσεως επαφίεται στην ελεύθερη εκτίμηση του δικαστηρίου, η δε περί αυτού κρίση του δεν υπόκειται στον έλεγχο του Αρείου Πάγου, αφού σχηματίζεται ύστερα από την εκτίμηση των πραγματικών γεγονότων χωρίς υπαγωγή σε νομική έννοια, ώστε να μπορεί να νοηθεί εσφαλμένη εφαρμογή του νόμου είτε ευθέως είτε εκ πλαγίου.

Εν προκειμένω όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, δεχόμενο ότι συνεπεία του τραυματισμού του ο αναιρεσείων υπέστη ηθική βλάβη, επιδίκασε σ' αυτόν ως χρηματική ικανοποίηση το ποσό των 7.000 ευρώ λαμβάνοντας υπόψη την αποκλειστική υπαιτιότητα της δεύτερης αναιρεσίβλητης, το είδος του τραυματισμού, την οικονομική κατάσταση και την κοινωνική θέση των διαδίκων φυσικών προσώπων και την αρχή της αναλογικότητας. Κατ` ακολουθίαν, ο τέταρτος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως, από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο με το να επιδικάσει ως χρηματική ικανοποίηση "το ευτελές ποσό των 7.000 ευρώ και να απορρίψει το υπόλοιπο αιτηθέν των 193.000 ευρώ", παραβίασε ευθέως τη προαναφερόμενη διάταξη του άρθρου 932 ΑΚ (όχι και τις διατάξεις των άρθρων 929 και 931 ΑΚ οι οποίες δεν ήταν εφαρμοστέες), είναι, προεχόντως, απαράδεκτος.

Κατ' ακολουθίαν πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης, με παράλληλη καταδίκη του αναιρεσείοντος στα δικαστικά έξοδα της δεύτερης αναιρεσίβλητης, η οποία κατέθεσε προτάσεις και υπέβαλε σχετικό αίτημα. Αντίθετα δεν επιδικάζονται δικαστικά έξοδα υπέρ της πρώτης αναιρεσίβλητης, η οποία όπως προκύπτει από τα πρακτικά συνεδριάσεως του Δικαστηρίου αυτού, δεν υπέβαλε σχετικό αίτημα, ούτε άλλωστε κατέθεσε προτάσεις με αντίστοιχο αίτημα.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 16 Νοεμβρίου 2010 αίτηση του Ε. Μ. για αναίρεση της υπ' αριθμ. 7196/2008 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα της δεύτερης αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 11 Ιουλίου 2012.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 23 Αυγούστου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ