Supreme Court annuls lower court sentence and applies newer lenient law to extinguish penalties via prescription.

Απόφαση 1370 / 2016 (Ε, ΠΟΙΝΙΚΕΣ)

Αριθμός 1370/2016

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

E’ Ποινικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βιολέττα Κυτέα, Αικατερίνη Βασιλακοπούλου-Κατσαβριά, Δήμητρα Μπουρνάκα και Δημήτριο Χονδρογιάννη-Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 14 Φεβρουαρίου 2014, με την παρουσία του Αντεισαγγελέα του Αρείου Πάγου Χαράλαμπου Βουρλιώτη (γιατί κωλύεται η Εισαγγελέας) και του Γραμματέα Γεράσιμου Βάλσαμου, για να δικάσει την αίτηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, περί αναιρέσεως της 332/2013 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αγρινίου και με κατηγορούμενη την Β. Κ. του Κ., κάτοικο ..., η οποία δεν εμφανίστηκε.

Το Τριμελές Πλημμελειοδικείο Αγρινίου, με την ως άνω απόφασή του διέταξε όσα λεπτομερώς αναφέρονται σ’ αυτή, και ο αναιρεσείων Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου ζητεί τώρα την αναίρεση αυτής, για τους λόγους που αναφέρονται στην με αριθμό και ημερομηνία 32/12-6-2013 έκθεση αναιρέσεως, η οποία συντάχθηκε ενώπιον του Γραμματέως του Ποινικού Τμήματος του Αρείου Πάγου Γεωργίου Σωφρονιάδη και καταχωρίστηκε στο οικείο πινάκιο με τον αριθμό 693/2013.

Αφού άκουσε

Τον Αντεισαγγελέα, που πρότεινε να γίνει δεκτή η έκθεση αναίρεσης,

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου μπορεί, σύμφωνα με το άρθρο 505 παρ. 2 εδ. α’ ΚΠοινΔ, να ζητήσει την αναίρεση οποιασδήποτε αποφάσεως, μέσα στην προθεσμία του άρθρου 479 εδ. α’ του ίδιου Κώδικα, δηλαδή μέσα σε ένα μήνα από την καταχώρηση της απόφασης καθαρογραμμένης στο υπό του άρθρου 473 παρ. 3 του αυτού Κώδικα προβλεπόμενο ειδικό βιβλίο. Από τη διάταξη αυτή προκύπτει ότι ο Εισαγγελέας του Αρείου Πάγου δικαιούται να ασκήσει αναίρεση κατά οποιασδήποτε αποφάσεως, εκδιδομένης υπό οποιουδήποτε ποινικού δικαστηρίου και για όλους τους λόγους που περιλαμβάνονται στο άρθρο 510 παρ. 1 ΚΠοινΔ μεταξύ των οποίων και η εσφαλμένη ερμηνεία ή εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διατάξεως (άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ. Ε ΚΠοινΔ). Στην προκειμένη περίπτωση, η υπό κρίση αίτηση του Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου, για αναίρεση της υπ’ αρ. 332/2013 αποφάσεως του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αγρινίου που καταχωρίσθηκε καθαρογραμμένη στο ειδικό βιβλίο του άρθρου 473 παρ. 3 του ΚΠοινΔ στις 31-5-2013, έχει ασκηθεί νόμιμα, με εμπρόθεσμη δήλωση του αναιρεσείοντος Εισαγγελέα στον αρμόδιο γραμματέα του Αρείου Πάγου και τη σύνταξη της σχετικής, υπ’ αρ. 32/12-6-2013, εκθέσεως (άρθρα 504 παρ.1, 505 παρ.2, 509 παρ. 1, 473 παρ.3, 474 παρ. 1 του ΚΠοινΔ). Επομένως, είναι παραδεκτή και πρέπει να εξετασθεί ως προς τη βασιμότητα του λόγου της.

Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 2 παρ. 1 και 2 του ν.4043/2012, η ισχύς του οποίου, σύμφωνα με το άρθρο 8 αυτού, άρχισε από τη δημοσίευσή του στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η οποία έγινε στις 13 Φεβρουαρίου 2012 (Φ.Ε.Κ. Α 25/13-2-2012), 2 παρ.1 και 114 του ΠΚ και 568 του ΚΠοινΔ, προκύπτει ότι ποινές διάρκειας μέχρι έξι μηνών που έχουν επιβληθεί με αποφάσεις, οι οποίες έχουν εκδοθεί μέχρι 13-2-2012, εφόσον οι αποφάσεις δεν έχουν καταστεί αμετάκλητες και οι ποινές αυτές δεν έχουν εκτιθεί με οποιονδήποτε τρόπο, παραγράφονται και δεν εκτελούνται υπό τον όρο ότι ο καταδικασθείς δεν θα τελέσει μέσα σε δύο έτη, από τη δημοσίευση του άνω νόμου (13-2-2012) νέα υπό δόλο αξιόποινη πράξη, για την οποία θα καταδικασθεί αμετάκλητα οποτεδήποτε σε ποινή στερητική της ελευθερίας ανώτερη των έξι μηνών, ενώ οι μη εκτελεσθείσες άνω αποφάσεις τίθενται στο αρχείο με πράξη του Εισαγγελέα ή δημόσιου κατηγόρου, κατά περίπτωση.

Κατά την παρ. 3 του άρθρου 2 του άνω νόμου εξαιρούνται από τις άνω ρυθμίσεις αποφάσεις που αφορούν παραβάσεις των άρθρων 235, 236, 237, 242, 256, 258, 259 και 390 του Π.Κ. Επομένως, ποινές που επιβλήθηκαν μετά την ισχύ (13-2-2012) του άνω νόμου δεν παραγράφονται. Εξ άλλου, σε περίπτωση που το δικαστήριο προχωρήσει στην παύση υφ’ όρο της εκτελέσεως ποινών που επιβλήθηκαν μετά την ισχύ του ν.4043/2012 τη 13-2-2012 κατ’ εφαρμογή των διατάξεων που αναφέρθηκαν, παραβιάζει ευθέως τις διατάξεις αυτές, που είναι ουσιαστικού ποινικού δικαίου, αφού αφορούν την παραγραφή ποινών και ιδρύεται εκ τούτου ο σχετικός εκ του άρθρου 510 παρ. 1 στοιχ.

Ε του ΚΠοινΔ λόγος αναιρέσεως για εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή ουσιαστικής ποινικής διατάξεως. Στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη υπ’ αρ. 332/27-2-2013 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αγρινίου, που δίκασε ως δευτεροβάθμιο δικαστήριο, μετά από έφεση της κατηγορουμένης Β. Κ. του Κ., κατοίκου ..., κατά της υπ’ αρ.15/6-3-2012 καταδικαστικής αποφάσεως του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Θέρμου, αποφασίσθηκε σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 2 του ν.4043/2012 η παύση υφ’ όρο της εκτέλεσης της ποινής φυλάκισης έξι (6) μηνών, μετατραπείσας σε χρηματική προς πέντε (5) ευρώ για κάθε ημέρα φυλάκισης, και της χρηματικής ποινής πέντε χιλιάδων (5000) ευρώ που είχαν επιβληθεί στην κατηγορουμένη με την εκκληθείσα απόφαση για την πράξη της αυθαίρετης κατασκευής (άρθρο 17 παρ. 8α ν.1337/1983), φερόμενη ως υπ’ αυτής τελεσθείσα στις 15-9-2008.

Πλην, όμως, η πρωτόδικη καταδικαστική απόφαση εκδόθηκε στις 6-3-2012, δηλαδή μετά την ισχύ του ν.4043/2012. Κατά συνέπεια, το δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 2 του ν.4043/2012, κατά τον βάσιμο περί αυτού, από το άρθρο 510 παρ. 1 στοιχ.

Ε ΚΠοινΔ, μοναδικό λόγο της κρινομένης αιτήσεως αναιρέσεως, η οποία, μετά ταύτα, πρέπει να γίνει δεκτή και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση. Κατά το άρθρο 8 παρ. 4 του ν.4198/2013, ισχύσαντος κατ’ άρθρο 10 αυτού από τη δημοσίευση του στις 11-10-2013 στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ Α 215/11-10-2013) "4.α. Ποινές στερητικές της ελευθερίας διάρκειας μέχρι έξι μηνών που έχουν επιβληθεί με αποφάσεις, οι οποίες έχουν εκδοθεί μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος νόμου, εφόσον οι αποφάσεις αυτές δεν έχουν καταστεί αμετάκλητες και οι επιβληθείσες ποινές δεν έχουν εκτιθεί με οποιονδήποτε τρόπο μέχρι τη δημοσίευση του παρόντος νόμου, παραγράφονται και δεν εκτελούνται υπό τον όρο ότι ο καταδικασθείς δεν θα τελέσει μέσα σε δύο έτη από τη δημοσίευση του νόμου αυτού, νέα από δόλο αξιόποινη πράξη, για την οποία θα καταδικασθεί αμετάκλητα οποτεδήποτε σε ποινή στερητική της ελευθερίας ανώτερη των έξι μηνών ...

β) Οι μη εκτελεσθείσες κατά τα ανωτέρω αποφάσεις τίθενται στο αρχείο με πράξη του αρμόδιου εισαγγελέα ή δημόσιου κατηγόρου ... Εξαιρούνται των άνω ρυθμίσεων αποφάσεις που αφορούν παραβάσεις των άρθρων 167, 189, 235, 236, 237, 242, 256, 258, 259, 292, 309, 334 παρ. 3, 372, 382 και 390 του Ποινικού Κώδικα. Ομοίως εξαιρούνται αποφάσεις που αφορούν παραβάσεις α) του ν.2168/1993, β) του άρθρου 6 του ν.456/1976, γ) της Α5/3010 από 14-8-1985 απόφασης του Υπουργού Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων (Β.593) και δ) του άρθρου 41 ΣΤ’ του ν.2725/1999".

Οι ανωτέρω διατάξεις που θεσπίζουν παραγραφή ποινών εφαρμόζονται και για τις χρηματικές ποινές, παρά το ότι δεν γίνεται ρητή μνεία σ’ αυτές, διότι, αν η νομοθετική βούληση ήταν να παραμένουν οι χρηματικές ποινές, θα γινόταν ρητή μνεία για την τύχη τους και δεν θα προβλεπόταν γενικά η αρχειοθέτηση των αποφάσεων.

Εξ άλλου, από τη διάταξη του άρθρου 2 παρ. 1 ΠΚ, που ορίζει ότι, αν από την τέλεση της πράξης έως την αμετάκλητη εκδίκασή της ίσχυσαν δύο ή περισσότεροι νόμοι, εφαρμόζεται αυτός που περιέχει τις ευμενέστερες για τον κατηγορούμενο διατάξεις, προκύπτει ότι καθιερώνεται η αρχή της αναδρομικότητας του επιεικέστερου νόμου που ίσχυσε κατά την τέλεση της πράξης μέχρι τον χρόνο της αμετάκλητης εκδίκασης της υπόθεσης, ενώ είναι πρόδηλο ότι ευμενέστερος για τον κατηγορούμενο είναι και ο νόμος που θεσπίζει παραγραφή των ποινών και πρόκειται για ουσιαστικού ποινικού δικαίου διάταξη.

Σύμφωνα με τα προεκτεθέντα, εφόσον η πρωτοβάθμια απόφαση είχε εκδοθεί προ της ενάρξεως ισχύος του ν.4198/2013, ο οποίος είναι νεότερος του ν.4043/2012, και δεν έχουν καταστεί αμετάκλητες οι μη εκτιθείσες ως άνω ποινή φυλακίσεως και χρηματική ποινή που επιβλήθηκαν συμπλεκτικά με την ανωτέρω απόφαση, αυτή εμπίπτει ήδη στο πεδίο εφαρμογής του άρθρου 8 παρ. 4 του ν.4198/2013 και ισχύει η θεσπιζόμενη από το εν λόγω άρθρο παραγραφή των άνω ποινών. Παρέπεται ότι συντρέχει περίπτωση επιεικέστερου νεότερου νόμου, δηλαδή του ισχύσαντος μετά τη δημοσίευση της προσβαλλόμενης αποφάσεως ν. 4189/2013 που πρέπει να εφαρμοσθεί από τον ‘ Αρειο Πάγο και κατ’ αυτεπάγγελτη έρευνα (άρθρα 2 ΠΚ και 511 εδ. γ’ ΚΠοινΔ) και να παραγραφούν υπό όρο η ποινή φυλακίσεως έξι (6) μηνών και χρηματική ποινή πέντε χιλιάδων (5.000) ευρώ που έχει επιβληθεί στην κατηγορουμένη με την πρωτοβάθμια απόφαση, μη συντρέχοντος λόγου παραπομπής της υποθέσεως στο δικαστήριο που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ’ αρ. 332/2013 απόφαση του Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αγρινίου.

Παραγράφει υπό τον προβλεπόμενο στο άρθρο 8 παρ. 4 στοιχ. α’ του ν.4198/2013 όρο την ποινή φυλακίσεως έξι (6) μηνών και την χρηματική ποινή πέντε χιλιάδων (5000) ευρώ που επιβλήθηκαν με την υπ’ αρ. 15/6-3-2012 απόφαση του Μονομελούς Πλημμελειοδικείου Θέρμου στην Β. Κ. του Κ., για την πράξη της αυθαίρετης κατασκευής.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 14 Μαρτίου 2014. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 14 Σεπτεμβρίου 2016.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ