136/2019 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 136 / 2019 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 136/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αβροκόμη Θούα, Μιλτιάδη Χατζηγεωργίου - Εισηγητή και Γεώργιο Αποστολάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 11 Δεκεμβρίου 2017, με την παρουσία και της γραμματέως, Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νομίμως εκπροσωπουμένου από τον κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα Υπουργό Οικονομικών, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσιά του Νικολέττα Μπελίτση, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσίβλητης: ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "... Α.Ε." και το διακριτικό τίτλο "... S.A.", που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, εκπροσωπήθηκε δε από την πληρεξούσια δικηγόρο της Άννα Ζουρνατζή.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14-6-2010 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4664/2014 του ίδιου Δικαστηρίου και 1075/2016 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 31-10-2016 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η πληρεξούσια της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο λόγος αναιρέσεως του αριθμού 8 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ δίδεται όταν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη του πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής ως "πράγματα" θεωρούνται οι πραγματικοί ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο και άρα στηρίζουν το αίτημα αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ή λόγου εφέσεως, όχι δε οι αιτιολογημένες αρνήσεις τους, ούτε οι ισχυρισμοί που αποτελούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων, αλλά ούτε και οι μη νόμιμοι ισχυρισμοί των διαδίκων (Ολ.ΑΠ 3/1997).

Εξάλλου, ως "ζητήματα", των οποίων η μη αιτιολόγηση ή η αιτιολόγηση κατά τρόπο ανεπαρκή ή αντιφατικό στερεί από την απόφαση τη νόμιμη βάση της, κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, νοούνται μόνο οι αυτοτελείς ισχυρισμοί που έχουν αυθύπαρκτη ύπαρξη, δηλαδή, εκείνοι που τείνουν στη θεμελίωση ή την κατάλυση δικαιώματος που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο, όχι, όμως, και τα απλά πραγματικά ή νομικά επιχειρήματα, που δεν συνέχονται με την αξιολόγηση και στάθμιση των αποδείξεων για την οποία η έλλειψη ειδικής και εμπεριστατωμένης αιτιολογίας δεν ιδρύει λόγο αναίρεσης, ούτε, επίσης, οποιοδήποτε άλλο αντικείμενο που υπόκειται στην κυριαρχική και ανέλεγκτη κρίση του δικαστηρίου της ουσίας (ΑΠ 1988/2008).

Κατά τη διάταξη του αυτού άρθρου 559 αριθ. 19: "Αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης". Ανεπαρκής δε ή αντιφατική αιτιολογία, που έχει ως συνέπεια την αναίρεση για έλλειψη νόμιμης βάσεως, υπάρχει όταν από το αιτιολογικό της αποφάσεως δεν προκύπτουν κατά τρόπο σαφή και χωρίς αντιφάσεις τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία σύμφωνα με το νόμο είναι αναγκαία για τη θεμελίωση του κανόνα δικαίου που εφαρμόσθηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση, σε αντιδιαστολή με τις υπάρχουσες ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και ειδικότερα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του πορίσματος που έχει εξαχθεί από αυτές, εφόσον τούτο εκτίθεται σαφώς (ΑΠ 1738/2008).

Στην κρινόμενη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του, μετά από συνεκτίμηση των αποδεικτικών μέσων που αναφέρει, δέχθηκε, ερευνώντας την κύρια αγωγική βάση από συμβατική ευθύνη, κατά την ανέλεγκτη περί των πραγμάτων κρίση του τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία "...

Α. Ε." και έδρα την …. έχει ως αντικείμενο εργασιών την με προμήθεια έκδοση και πώληση στους πελάτες της αεροπορικών εισιτηρίων, τις κρατήσεις ξενοδοχείων και εν γένει την παροχή τουριστικών υπηρεσιών. Στα πλαίσια των δραστηριοτήτων της συνεργάσθηκε με την Γενική Γραμματεία Αθλητισμού του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, που της ανέθεσε την με πίστωση έκδοση και πώληση αεροπορικών εισιτηρίων, αλλά και την παροχή τουριστικών υπηρεσιών σχετικά με μετακινήσεις, διαμονή εντός και εκτός Ελλάδας του Γενικού Γραμματέα Αθλητισμού και των συνεργατών του, καθώς και υπαλλήλων και υπηρεσιακών παραγόντων του Υπουργείου κατά την άσκηση των καθηκόντων τους με διαδοχικές συμβάσεις, που συνήφθησαν κατά το χρονικό διάστημα από 2005 - 2007.

Επειδή οι μετακινήσεις ήταν επείγουσες, οι σχετικές παραγγελίες δίδονταν τηλεφωνικά από το γραφείο του Γενικού Γραμματέα Αθλητισμού, η δε ενάγουσα εξέδιδε και παρέδιδε τα παραστατικά με πίστωση στη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού, η οποία και εξοφλούσε τις οφειλές της. Στα πλαίσια της συνεργασίας τους εκδόθηκαν τα παρακάτω τιμολόγια παροχής υπηρεσιών: 1) το με αριθμό Π1 ….62/16.6.2005 τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών, ποσού 600 ευρώ, για έξοδα 5 ατόμων κατά τη διαμονή τους από 26/4 έως 29/4/2005 στο ξενοδοχείο …., 2) το με αριθμό Π1 ….94/27.6.2005 τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών ποσού 280 ευρώ για ενοικίαση αυτοκινήτου και μεταφορά της … αποστολής 5 ατόμων, 3) το με αριθμό ….88/31.7.2005 τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών, ποσού 79 ευρώ, για διαμονή κ.

Ο. στις 10/6/2005 στο ξενοδοχείο "..." της …., 4) το με αριθμό …89/31.7.2005 τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών, ποσού 79 ευρώ, για διαμονή κ. Τ. στις 10/6/2005 στο ξενοδοχείο "..." της ….., 5) το με αριθμό Α1 ….9/31.8.2005 τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών, ποσού 169 ευρώ, για διαμονή κας Ν. στις 10 και 11/7/2005 στο ξενοδοχείο "..." στο …., 6) το με αριθμό ….5/30.9.2005 σειρά Α' τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών, ποσού 250 ευρώ, για διαμονή κ.

Σ. στις 21/9/2005 στο ξενοδοχείο "..." των …. 7) το με αριθμό …2/30.9.2005 τιμολόγιο παροχής υπηρεσιών, ποσού 285,40 ευρώ για διαμονή δύο ατόμων στις 16/9/2005 στο ξενοδοχείο "..." της ….. Από τα ανωτέρω αποδεικνύεται ότι το συνολικό ποσό των παραπάνω τιμολογίων ανέρχεται σε 1.742,40 ευρώ, ποσό που δεν έχει καταβληθεί στην ενάγουσα, αν και ενόχλησε το εναγόμενο εγγράφως προς καταβολή αυτού.

Επίσης, με σχετική παραγγελία της Γενικής Γραμματείας Αθλητισμού εκδόθηκαν από την ενάγουσα και παραδόθηκαν προς πληρωμή αποδείξεις πώλησης αεροπορικών εισιτηρίων, που υπάγονται στο καθεστώς απαλλαγής ΦΠΑ (άρθρο 27 ν. 2859/2000) και ειδικότερα: 1) η με αριθμό …76/19.5.2005 απόδειξη πώλησης, αξίας 532,19 ευρώ, 2) η με αριθμό …457/10.6.2005 απόδειξη πώλησης δύο αεροπορικών εισιτηρίων, αξίας 377,82 ευρώ, 3) η με αριθμό ….487/15.7.2005 απόδειξη πώλησης, αξίας 75 ευρώ, 4) η με αριθμό …91/25.11.2005 απόδειξη πώλησης, αξίας 203,91 ευρώ, Ακολούθως από την ενάγουσα εκδόθηκε και παραδόθηκε το με αριθμό ….30/31.12.2005 πιστωτικό τιμολόγιο αεροπορικού εισιτηρίου στις 30/6/2005, αξίας 119,91 ευρώ, που αφορούσε ακυρώσεις εισιτηρίων, που είχαν χρεωθεί στη Γενική Γραμματεία Αθλητισμού και είχαν εξοφληθεί από αυτή.

Το συνολικό οφειλόμενο ποσό από τις παραπάνω αποδείξεις πώλησης αεροπορικών εισιτηρίων ανέρχεται στο ποσό των (1.189,01 - 119,91 =) 1.069,10 ευρώ". Με αυτά που δέχθηκε και έτσι που έκρινε το Εφετείο διέλαβε σαφείς και επαρκείς αιτιολογίες που καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο και συνεπώς ο περί του αντιθέτου από το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ κατά το πρώτο σκέλος του μοναδικός λόγος αναιρέσεως είναι αβάσιμος.

Ειδικότερα, σαφώς προκύπτει από τις ανωτέρω παραδοχές, ότι το Εφετείο δέχεται, ότι η αναιρεσίβλητη εταιρεία συνεβλήθη με την Γενική Γραμματεία Αθλητισμού του Υπουργείου Πολιτισμού και Τουρισμού, που της ανέθεσε την με πίστωση έκδοση και πώληση αεροπορικών εισιτηρίων, αλλά και την παροχή τουριστικών υπηρεσιών σχετικά με μετακινήσεις, διαμονή εντός και εκτός Ελλάδας του Γενικού Γραμματέα Αθλητισμού και των συνεργατών του, καθώς και υπαλλήλων και υπηρεσιακών παραγόντων του Υπουργείου κατά την άσκηση των καθηκόντων τους με διαδοχικές συμβάσεις, που συνήφθησαν κατά το χρονικό διάστημα από 2005 έως 2007, λόγω δε του επείγοντος των μετακινήσεων, οι σχετικές παραγγελίες δίδονταν τηλεφωνικά από το γραφείο του Γενικού Γραμματέα Αθλητισμού και ακολουθούσε η έκδοση από την αναιρεσείουσα των σχετικών πιστωτικών παραστατικών, τα οποία απαριθμούνται στην απόφαση κατ' είδος, χρονολογία και ποσό, χωρίς να είναι αναγκαίο να περιλαμβάνονται και άλλα στοιχεία για την πληρότητα της αιτιολογίας.

Κατά το έτερο σκέλος του ο ίδιος λόγος με την επίκληση πλημμέλειας από τον αρ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ είναι απαράδεκτος, διότι η αιτιολογημένη άρνηση που προέβαλε το αναιρεσείον στην αγωγική αξίωση δεν αποτελεί "πράγμα", ώστε η από το δικαστήριο μη λήψη υπόψη να δημιουργεί τον επικαλούμενο λόγο αναιρέσεως.

Κατόπιν τούτων θα πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως και το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο, λόγω της ήττας του (άρθρα 183 και 176 ΚΠολΔικ) πρέπει να καταδικασθεί στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία όμως θα καταλογισθούν μειωμένα, σύμφωνα με το άρθρο 22 § 1 του Ν.3693/1997, που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αρ. 18 του ΕισΝΚΠολΔικ και όπως τούτο ισχύει, μετά την υπ' αριθμ. 134423/1992 κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης (ΦΕΚ Β' 11/20.1.1993), που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του άρθρου 5 § 12 του Ν. 1738/1987.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 31-10-2016 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της υπ' αριθμ. 1075/2016 αποφάσεως του Τριμελούς Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) Ευρώ.

Κρίθηκε, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 5 Ιουνίου 2018 .

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

και τούτου αποχωρήσαντος από την υπηρεσία ο νυν Αντιπρόεδρος του Α2 τμήματος του Αρείου Πάγου

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 4 Φεβρουαρίου 2019.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ