1364/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1364 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1364/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 28 Μαΐου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ά. Σ. ή Κ. του Ι., συζ. Κ. Κ., κατοίκου ..., η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Του αναιρεσιβλήτου: Κ. Κ. του Μ., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Στυλιανό Μανουσάκη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 26-5-2006 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Χίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 47/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 9/2009 του Εφετείου Αιγαίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 26-5-2009 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσίβλητος, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης, Χρυσόστομος Ευαγγέλου ανέγνωσε την από 11-3-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Όπως προκύπτει από την υπ' αριθ. 3879 Δ/ 18-1-2011 έκθεση του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Χίου ..., ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου και κλήση για συζήτηση αυτής κατά την αρχική δικάσιμο της 21-3-2011 επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα στην αναιρεσείουσα. Κατά την ως άνω δικάσιμο η υπόθεση αναβλήθηκε από το πινάκιο για τη δικάσιμο της 13-2-2012 και κατ' αυτή για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσης.

Οι αναβολές αυτές επέχουν θέση κλήτευσης όλων των διαδίκων ( άρθρο 226 παρ.4 ΚΠολΔ ). Η αναιρεσείουσα δεν εμφανίσθηκε κατά τη συζήτηση της υποθέσεως ούτε παρέστη με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 ΚΠολΔ. Επομένως, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία της (άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ). Ο από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ.11 περ.γ' ΚΠολΔ προβλεπόμενος λόγος αναίρεσης ιδρύεται, αν το δικαστήριο της ουσίας, για το σχηματισμό της κρίσης του, επί ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ζητήματος, δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα τα οποία ο αναιρεσείων επικαλέστηκε και προσκόμισε νομίμως, για άμεση ή έμμεση απόδειξη ή ανταπόδειξη.

Από τη διάταξη αυτή, σε συνδυασμό με εκείνες των άρθρων 106, 237 παρ.1, 453 και 524 παρ. 1 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι το δικαστήριο οφείλει να λάβει υπόψη τα νομίμως προσκομιζόμενα αποδεικτικά μέσα. Και έχει μεν υποχρέωση το δικαστήριο της ουσίας να αιτιολογήσει την απόφασή του, να αναφέρει δηλαδή τους λόγους που το οδήγησαν στο σχηματισμό της δικανικής του πεποίθησης, επί ουσιώδους για την έκβαση της δίκης ισχυρισμού των διαδίκων, όχι όμως και να κάνει ειδική μνεία καθενός από τα αποδεικτικά μέσα.

Αν όμως από το όλο περιεχόμενο της απόφασης δεν καθίσταται απολύτως βέβαιο ότι αυτό έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε όλα τα αποδεικτικά μέσα, υποπίπτει στην από το άρθρο 559 αρ. 11 γ' ΚΠολΔ πλημμέλεια. Για να είναι ορισμένος ο λόγος αυτός αναίρεσης πρέπει να εξειδικεύεται στο αναιρετήριο το φερόμενο ως μη ληφθέν υπόψη αποδεικτικό μέσο, κατά τρόπο που να προκύπτει η ταυτότητά του, να προσδιορίζεται το περιεχόμενό του, ώστε να είναι δυνατό να κριθεί αν αυτό είναι κρίσιμο για την απόδειξη ή ανταπόδειξη του ισχυρισμού, ο οποίος και πρέπει να προσδιορίζεται, καθώς και οι κρίσιμες παραδοχές του δικαστηρίου (Α.Π. 324/2009).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο από το άρθρο 559 αριθ. 11 γ' ΚΠολΔ λόγο του αναιρετηρίου προβάλλεται ότι το Εφετείο για τον σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος, ότι από το μήνα Ιούλιο του έτους 2002 και μέχρι τη συζήτηση της αγωγής ενώπιον του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Χίου, που δίκασε σε πρώτο βαθμό, οι διάδικοι βρίσκονταν συνεχώς σε διάσταση και ότι επομένως επήλθε κατά τρόπο αμάχητο ισχυρός κλονισμός της έγγαμης σχέσης τους, που δικαιολογεί τη λύση του γάμου τους, δεν έλαβε υπόψη του τις από 29-1-2003, 22-2-2003 και 23-3-2003 επιστολές του αναιρεσιβλήτου προς την αναιρεσείουσα, που η τελευταία είχε επικαλεσθεί με τις προτάσεις τις ενώπιον του Εφετείου, από τις οποίες προκύπτει ότι "οι οικογενειακές και προσωπικές τους σχέσεις ήταν καλές στους ανωτέρω χρόνους και προφανώς δεν υπήρχε διάσπαση της έγγαμης σχέσης τους τον Ιούλιο του 2002". Ο λόγος αυτός είναι προεχόντως αόριστος, διότι δεν εκτίθεται στο αναιρετήριο το περιεχόμενο των επιστολών, ώστε να μπορεί να κριθεί αν αυτές είναι κρίσιμες ή όχι για την ανταπόδειξη της αγωγής, ότι δηλαδή δεν έχει συμπληρωθεί συνεχής τετραετής διάσταση των διαδίκων, σε κάθε δε περίπτωση είναι αβάσιμος, διότι δεν προσκομίζονται τα ανωτέρω έγγραφα.

Με τον δεύτερο από το άρθρο 559 αριθ. 10 ΚΠολΔ λόγο του αναιρετηρίου προβάλλεται ότι το Εφετείο κατέληξε στο αποδεικτικό του πόρισμα ότι οι διάδικοι βρίσκονταν σε συνεχή διάσταση από τον Ιούλιο του 2002 χωρίς καμία απόδειξη Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, διότι στηρίζεται σε εσφαλμένη προϋπόθεση, αφού από την προσβαλλόμενη απόφαση προκύπτει ότι το Εφετείο στήριξε την κρίση του στις καταθέσεις των μαρτύρων, στα έγγραφα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι και στις ένορκες βεβαιώσεις μαρτύρων.

Ο λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθ. 13 ΚΠολΔ ιδρύεται, αν το δικαστήριο εσφαλμένα εφάρμοσε τους ορισμούς του νόμου ως προς το βάρος της απόδειξης. Εξ' άλλου, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1439 § 3 ΑΚ, όπως αντικαταστάθηκε με το άρθρο 16 του ν. 1329/1983 "εφόσον οι σύζυγοι βρίσκονται σε διάσταση συνεχώς από τέσσερα τουλάχιστον χρόνια ο κλονισμός τεκμαίρεται αμάχητα και το διαζύγιο μπορεί να ζητηθεί, έστω και αν ο λόγος του κλονισμού αφορά το πρόσωπο του ενάγοντος.

Η συμπλήρωση του χρόνου διάστασης δεν εμποδίζεται από μικρές διακοπές που έγιναν ως προσπάθεια αποκατάστασης των σχέσεων ανάμεσα στους συζύγους". Από τη διάταξη αυτή, που καθιερώνει ως λόγο διαζυγίου τον αντικειμενικό κλονισμό της έγγαμης σχέσεως των συζυγών, προκύπτει ότι, εφόσον αποδειχθεί η τετραετής διάσταση, η οποία υπολογίζεται αναδρομικά από το χρόνο της συζήτησης της αγωγής ενώπιον του πρωτόδικου δικαστηρίου, τεκμαίρεται αμάχητα ο κλονισμός των σχέσεων των συζύγων και το δικαστήριο χωρεί στη λύση του γάμου.

Τα όποια διακοπτικά της ψυχικής και σωματικής απομάκρυνσης περιστατικά, που τυχόν επικαλείται ο εναγόμενος, στον εκ του άρθρου 1439 § 3 ΑΚ λόγο διαζυγίου, τείνουν σε αποδυνάμωση της έννοιας της διάστασης, που αποτελεί στοιχείο της βάσης της αγωγής και συνιστούν άρνηση, αν δε, κατά το στάδιο της αποδεικτικής διαδικασίας προκύψουν τέτοια διακοπτικά περιστατικά, εκτιμώνται ανελέγκτως από το δικαστήριο της ουσίας αν αναιρούν ή όχι το στοιχείο της διάστασης (Ολ.ΑΠ 20/1990, Α.Π. 586/2009, ΑΠ 635/2002, Α.Π. 621/1999).

Στην προκειμένη περίπτωση, με την προσβαλλόμενη απόφαση έγινε ανελέγκτως δεκτό ότι: "το μήνα Ιούλιο του έτους 2002 ο ενάγων αποχώρησε από τη συζυγική οικία και οι διάδικοι διέμεναν σε διαφορετικούς τόπους. Κατά διαστήματα ο ενάγων επισκεπτόταν την συζυγική οικία, προκειμένου να δει τα τέκνα του. Δεν αποδείχθηκε ότι σκοπός των επισκέψεών του ήταν η αποκατάσταση των συζυγικών τους σχέσεων, ως αβασίμως διατείνεται η εναγομένη.

Από το μήνα Ιούλιο 2002 και μέχρι τη συζήτηση της αγωγής οι διάδικοι βρίσκονταν συνεχώς σε διάσταση". Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο, ότι δηλαδή η διάσταση των διαδίκων ήταν συνεχής από τον μήνα Ιούλιο του έτους 2002 και μέχρι τη συζήτηση της αγωγής στις 21-2-2007, καθόσον οι όποιες επισκέψεις του ενάγοντος στη συζυγική οικία κατά το ανωτέρω χρονικό διάστημα έγιναν προκειμένου να επικοινωνεί με τα τέκνα του και όχι με πρόθεση αποκατάστασης των σχέσεών του με την εναγομένη, όπως εκείνη ισχυρίσθηκε, δεν μετέθεσε σε βάρος της εναγομένης το βάρος της απόδειξης ότι οι επισκέψεις στη συζυγική οικία του ενάγοντος έγιναν με σκοπό την αποκατάσταση των σχέσεών τους, αλλά, εκτιμώντας το σύνολο των αποδείξεων, δέχθηκε ότι οι εν λόγω επισκέψεις του ενάγοντος έγιναν αποκλειστικά για την επικοινωνία με τα τέκνα του και ότι συνεπώς δεν διακόπηκε η διάσταση των διαδίκων.

Επομένως, ο τρίτος από το άρθρο 559 αριθ.13 ΚΠολΔ λόγος του αναιρετηρίου, με τον οποίο υποστηρίζεται ότι το Εφετείο εσφαλμένα εφάρμοσε τους ορισμούς του νόμου για το βάρος απόδειξης, είναι αβάσιμος. Κατ' ακολουθίαν πρέπει να απορριφθεί η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΣ

Απορρίπτει την από 26-5-2009 αίτηση της Ά. Σ., κατοίκου ..., για αναίρεση της υπ' αριθ. 9/2009 αποφάσεως του Εφετείου Αιγαίου.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 2 Ιουνίου 2012.

Δημοσιεύθηκε σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 30 Ιουλίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ