Supreme Court dismisses appeal by engineers' association regarding construction permit fee calculation methods.

Απόφαση 1363 / 2019 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1363/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους δικαστές, Σοφία Καρυστηναίου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Μαρία Νικολακέα, Αρετή Παπαδιά, Σοφία Τζουμερκιώτη και Γεώργιο Δημάκη, αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο κατάστημά του, την 18η Σεπτεμβρίου 2018, με την παρουσία και της γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει την υπόθεση, μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1)Ι. Σ. του Λ., 2) Δ. Σ. του Λ. και 3) Μ. Σ. του Δ., κατοίκων ... που παραστάθηκαν δια της πληρεξουσίας δικηγόρου Δέσποινας Μελίδου, η οποία κατέθεσε προτάσεις

Του αναιρεσίβλητου: Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία "Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας", όπως εκπροσωπείται νόμιμα, που εδρεύει στην Αθήνα και παραστάθηκε δια δηλώσεως (ΚΠολΔ 242 παρ.2) της πληρεξούσιας δικηγόρου Αγγελικής Ζηβοπούλου, η οποία δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 14-12-2012 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν η 35/2015 οριστική απόφαση του πρωτοβαθμίου δικαστηρίου και, κατόπιν ασκήσεως εφέσεως, η 201/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας, ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 2-1-2018 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε με τη σειρά της από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Εισηγήτρια ορίσθηκε η αρεοπαγίτης Αρετή Παπαδιά.

Η πληρεξούσια των αναιρεσειόντων ζήτησε να γίνει δεκτή η αίτηση και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στα δικαστικά έξοδα.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Κατά το άρθρο 556 Κ.Πολ.Δικ., "δικαίωμα αναίρεσης έχουν, εφόσον νικηθούν ολικά ή εν μέρει στη δίκη που εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, ο ενάγων, ο εναγόμενος, ο εκκαλών, ο εφεσίβλητος, εκείνος που ζητεί την αναψηλάφηση, εκείνος κατά του οποίου στρέφεται η αναψηλάφηση, εκείνοι, που είχαν ασκήσει κύρια ή πρόσθετη παρέμβαση, οι καθολικοί διάδοχοι και οι ειδικοί διάδοχοι, εφόσον απέκτησαν την ιδιότητα αυτή μετά την άσκηση της αγωγής, καθώς και οι εισαγγελείς, μόνο αν ήταν διάδικοι.

Αναίρεση δικαιούται να ασκήσει και ο διάδικος που νίκησε, εφόσον έχει έννομο συμφέρον". Από τη διάταξη αυτή σε συνδυασμό με αυτήν του άρθρου 68 Κ.Πολ.Δικ., σύμφωνα με την οποία "δικαστική προστασία έχει δικαίωμα να ζητήσει όποιος έχει έννομο συμφέρον", συνάγεται ότι, κύρια θετική προϋπόθεση για την άσκηση του ενδίκου μέσου της αναίρεσης, είναι να υπάρχει στον αναιρεσείοντα έννομο συμφέρον.

Το έννομο αυτό συμφέρον προκύπτει κυρίως από την βλάβη, που υπέστη ο διάδικος, ο οποίος επιδιώκει τον έλεγχο της απόφασης και πρέπει να προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση. Αν δε την αναίρεση ασκεί ο νικήσας διάδικος η βλάβη του εξαρτάται από το αν η απόφαση αναπτύσσει δυσμενείς γι` αυτόν συνέπειες, , πρέπει δε ο αναιρεσείων να επικαλείται αυτό για τη νομιμοποίησή του στην αίτηση αναίρεσης. 2.Στην προκείμενη περίπτωση από την παραδεκτή επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων και της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτουν τα ακόλουθα.

Επί της από 14-12-2012 αγωγής του νπδδ "Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας" ως υποκαταστάτου των μελών του Ε. Π., αρχιτέκτονα μηχανικού και Ά. Π., μηχανολόγου μηχανικού για αναγνώριση (κατόπιν παραδεκτού περιορισμού του αγωγικού αιτήματος σε αναγνωριστικό) της υποχρέωσης των εναγομένων καταβολής σε καθένα των ανωτέρω υποκαθισταμένων της αμοιβής από την εκτέλεση και παράδοση του σ' αυτή αναφερόμενου έργου, εκδόθηκε η 35/2015 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών με την οποία έγινε εν μέρει δεκτή αυτή.

Κατόπιν ασκηθείσας κατ' αυτής έφεσης των εναγομένων εκδόθηκε η αναιρεσιβαλλομένη απόφαση, 201/2017 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών με την οποία έγινε δεκτή η έφεση, εξαφανίστηκε η εκεί εκκαλουμένη, δικάστηκε εκ νέου η αγωγή και α) κατά το μέρος της που αφορούσε την αναγνώριση υποχρέωσης καταβολής αμοιβής στον υποκαθιστάμενο Α.

Π. απορρίφθηκε με τις διαλαμβανόμενες εκεί παραδοχές ότι δεν είχε καταρτιστεί σύμβαση έργου μεταξύ του τελευταίου και των εναγομένων και β)κατά το μέρος που αφορούσε καταβολή αμοιβής στον Ε. Π. έγινε εν μέρει δεκτή. Υπό τα προαναφερόμενα η αίτηση αναιρέσεως των εκκαλούντων-εναγομένων, κατά το μέρος που απευθύνεται κατά του ενάγοντος ως υποκαταστάτου του μέλους του Ά.

Π. ,ως προς τον οποίο απορρίφθηκε η κατ'αυτών αγωγή, είναι απαράδεκτη ελλείψει εννόμου συμφέροντος των αναιρεσειόντων, νικησάντων διαδίκων έναντι του αναιρεσίβλητου ως υποκατάστατου του ανωτέρω μηχανικού.,ενόψει του ότι οι τελευταίοι δεν επικαλούνται έννομο συμφέρον που να δικαιολογεί την άσκηση της αιτήσεως ως προς τον ανωτέρω ούτε προκύπτει αυτό από την προσβαλλομένη.

Επομένως η αίτηση κατά το μέρος της αυτό είναι απαράδεκτη.

3. Από τη διάταξη του άρθρου 681 του ΑΚ με την οποία ορίζεται ότι με τη σύμβαση έργου ο εργολάβος έχει υποχρέωση να εκτελέσει το έργο και ο εργοδότης να καταβάλει τη συμφωνημένη αμοιβή, προκύπτει ότι και η σύμβαση με την οποία ανατίθεται σε μηχανικό η εκπόνηση μελέτης ή / και η επίβλεψη συγκεκριμένου οικοδομικού έργου, φέρει το χαρακτήρα μίσθωσης έργου.

Με τη σύμβαση αυτή ο μηχανικός αναλαμβάνει την υποχρέωση να εκτελέσει το έργο εκπονώντας την αναληφθείσα μελέτη ή / και επιβλέποντας την κατασκευή του έργου, δικαιούται δε, παραδίδοντας τούτο (άρθ. 694 ΑΚ), να λάβει τη συμφωνηθείσα αμοιβή. Σύμφωνα δε με τα όσα ίσχυαν κατά το κρίσιμο χρόνο, πριν την κατάργηση των υποχρεωτικών ελαχίστων ορίων αμοιβής των μηχανικών με το άρθρο 7 του Ν. 3919/2011, η αμοιβή αυτή δεν επιτρεπόταν να είναι κατώτερη από τα ελάχιστα όρια της νόμιμης αμοιβής που καθορίζονται από τις διατάξεις του Π.

Δ/τος 696/1974 "Περί αμοιβών μηχανικών διά σύνταξιν μελετών, επίβλεψιν, παραλαβήν κλπ" (ΦΕΚ Α 301), όπως τροποποιήθηκε και συμπληρώθηκε με το Π.Δ/μα 515/1989 (ΦΕΚ Α 219), που εκδόθηκαν κατ` εξουσιοδότηση των διατάξεων του άρθρου 59 του Ν. Δ/τος της 17.7/16.8.1923 "περί σχεδίων πόλεων κλπ" και του άρθρου μόνου του Ν. Δ/τος 2726/1953, το οποίο διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 46 περ.

δ` του Ν. 3316/2005 (ΦΕΚ Α 42) (ΑΠ 82/2016, ΑΠ 77/2011, ΑΠ 648/2010). Την ως άνω αμοιβή δύναται να αξιώσει είτε το Τεχνικό Επιμελητήριο της Ελλάδας, ως υποκαθιστάμενο στα δικαιώματα του μηχανικού κατά τις διατάξεις του Β. Δ /τος 30/31.5.1956, είτε ο ίδιος ο μηχανικός (ΑΕΔ 26/1993). Περαιτέρω, κατά το άρθρο 104 παρ. 2 εδ. 1 του εν λόγω Π.Δ/τος "Δια τα ιδιωτικά έργα η πλήρης αμοιβή της μελέτης δέον να κατατίθεται, κατά τας κειμένας διατάξεις, προ της υποβολής της συνταχθείσης μελέτης προς έγκρισιν ή έκδοσιν της τυχόν απαιτουμένης αδείας".

Με την διάταξη αυτή, για την πληρωμή της αμοιβής του μηχανικού, εισάγεται παρέκκλιση από την από το άρθρο 694 ΑΚ καθιερωμένη αρχή, κατά την οποία η αμοιβή του εργολάβου καταβάλλεται συγχρόνως με την παράδοση του έργου, και ορίζεται ότι η καταβολή της αμοιβής του μηχανικού για την εκπόνηση μελέτης προς έκδοση αδείας ανεγέρσεως οικοδομής γίνεται μόλις ολοκληρωθεί η μελέτη και πριν αυτή υποβληθεί στην αρμόδια Πολεοδομική Υπηρεσία προς έκδοση της άδειας.

Δεν καταβάλλεται μάλιστα αυτή (αμοιβή) στα χέρια του μηχανικού, αλλά κατατίθεται στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος για λογαριασμό του, μετά την κατάθεση δε αυτής ο μηχανικός υποβάλλει το φάκελο, μαζί με την απόδειξη προκατάθεσης της αμοιβής του, στην Πολεοδομική Υπηρεσία. Εάν δεν προσκομίσει την απόδειξη αυτή ο φάκελος θεωρείται ελλιπής και δεν επιτρέπεται να εκδοθεί άδεια.

Συνεπώς, η αμοιβή του μηχανικού είναι καταβλητέα μόλις αυτός ολοκληρώσει τη μελέτη, η ολοκλήρωση δε της παράδοσης αυτής (του έργου) γίνεται με την υποβολή της μελέτης στην αρμόδια Πολεοδομική Υπηρεσία για την έκδοση της άδειας (ΑΠ 686/2007, ΑΠ 551/2007, ΑΠ 225/2003). Αυτονόητη προϋπόθεση για την εφαρμογή της διάταξης αυτής είναι η εκπόνηση της μελέτης από τον μηχανικό στον οποίο είχε ανατεθεί από τον εργοδότη το έργο αυτό.

Εξάλλου στη μεταξύ του εργολάβου - μηχανικού και του εργοδότη σύμβαση έργου εφαρμόζονται και οι λοιπές διατάξεις των άρθρων 681 επόμ. του ΑΚ, μεταξύ των οποίων και η διάταξη του άρθρου 689 του ΑΚ, με την οποία μπορεί να ασκηθεί υπαναχώρηση εκτελεσθέντος έργου αν έχει ουσιώδη ελαττώματα που το κάνουν άχρηστο ή ελλείπουν συμφωνημένες ιδιότητες.(ΑΠ445/2019) 4.Το δευτεροβάθμιο δικαστήριο με την προσβαλλόμενη απόφαση κατά την αναιρετικώς ανέλεγκτη κρίση του σχετικά με την αγωγή του ενάγοντος, νπδδ ΤΕΕ, ως υποκατάστατου του Ε.

Π., δέχθηκε τα ακόλουθα ουσιώδη: "Ότι οι εναγόμενοι ήδη αναιρεσείοντες, στενοί συγγενείς μεταξύ τους, προτιθέμενοι να ανοικοδομήσουν οικόπεδο συγκυριότητάς τους ευρισκόμενο στο …… του Δήμου ..., επί της οδού ... αριθμός …..,κατά μήνα Ιούλιο του έτους 2005, ανέθεσαν προφορικά στον Αρχιτέκτονα Μηχανικό Ε. Π.

την εκπόνηση μελέτης προς το σκοπό εκδόσεως οικοδομικής άδειας για την ανέγερση τετραόροφης οικοδομής με πυλωτή, υπόγειο και δύο πισίνες στο παραπάνω οικόπεδο. Ότι ειδικότερα ο εξ αυτών Ι. Σ. (πρώτος ενάγων) ενεργών κατ' εντολή και για λογαριασμό και των λοιπών, ήλθε σε επαφή με τον ανωτέρω μηχανικό, και έτσι, συνήφθη μεταξύ τους σύμβαση έργου, δυνάμει της οποίας ο ανωτέρω μηχανικός ανέλαβε να συντάξει την απαραίτητη μελέτη, αλλά και να προβεί σε οποιαδήποτε άλλη ενέργεια ήταν απαραίτητη προκειμένου να καταστεί δυνατή η έκδοση της εν λόγω οικοδομικής άδειας, με συνολική αμοιβή του ανερχόμενη σε 35.716 ευρώ.

Ότι στα πλαίσια εκτέλεσης του ανατεθέντος έργου, ο ως άνω μηχανικός: α) συνέταξε αρχιτεκτονική μελέτη, β) ανέθεσε στον Μηχανολόγο Ηλεκτρολόγο Μηχανικό, Ά. Π., την εκπόνηση των μελετών ηλεκτρικών εγκαταστάσεων, θέρμανσης, πυροπροστασίας, καυσίμων αερίων, ανυψωτικών συστημάτων, ύδρευσης - αποχέτευσης - ηλεκτρικών εγκαταστάσεων για τις πισίνες και σύνταξη τευχών δημοπράτησης Η/Μ εργασιών, γ) αιτήθηκε από την Υπηρεσία Πολιτικής Αεροπορίας γνωμάτευση για το μέγιστο επιτρεπόμενο υψόμετρο ανέγερσης οικοδομής και από την ΚΣΤ' Εφορεία Προϊστορικών και Κλασικών Αρχαιοτήτων έγκριση και ακολούθως υπέβαλε την αρχιτεκτονική μελέτη μαζί με τοπογραφικό διάγραμμα στην αρμόδια Πολεοδομία ………., μαζί με αίτηση, υπογεγραμμένη από τον ίδιο, την 2-5-2006, αιτούμενος την έκδοση οικοδομικής άδειας, η οποία έλαβε αριθμό πρωτοκόλλου ....Ότι ο φάκελος ήταν ελλιπής, καθ' όσον, μεταξύ άλλων, αφ' ενός δεν είχαν.

εκδοθεί ακόμη οι γνωματεύσεις από την Υ.Π.Α. και την Εφορεία Αρχαιοτήτων, αφ' ετέρου έπρεπε να γίνουν αλλαγές στα συμβόλαια ιδιοκτησίας του οικοπέδου σε σχέση με τη δημιουργία χώρου στάθμευσης στην οικοδομή, πράγμα που έπραξαν οι εναγόμενοι, μόλις έλαβαν προς τούτο ενημέρωση από τον μηχανικό, με το ... συμβόλαιο της συμ/φου Θεσσαλονίκης ....

Ότι, επειδή παρήλθε το χρονικό διάστημα των εννέα μηνών χωρίς να ολοκληρωθεί ο φάκελος και συνεπώς χωρίς να έχει εκδοθεί η άδεια, την 26-2-2007 αυτός επεστράφη από την Πολεοδομία. Ότι με την από 5-7-2007 αίτηση των εναγομένων, που υπέγραψε ο μηχανικός, επανυποβλήθηκε ο φάκελος προς έκδοση άδειας, συμπληρωμένος με τις απαιτούμενες μελέτες και έγγραφα.

Ότι, έτσι, στο ειδικό έντυπο του Πολεοδομικού Γραφείου …….., όπου αναφέρονται τα στάδια ελέγχου και σημειώνονται οι παρατηρήσεις από τους αρμοδίους υπαλλήλους της Πολεοδομίας, διπλωματούχους μηχανικούς, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 5 του π.δ. 8/1993, αναγράφονται οι ημερομηνίες ελέγχου εκάστης μελέτης και των λοιπών προϋποθέσεων (έλεγχος πολεοδομικών διατάξεων κλπ), με τις υπογραφές των ελεγξάντων μηχανικών, προκύπτει δε από αυτό, ότι ο έλεγχος των μελετών ολοκληρώθηκε μέχρι την 12-5-2008, έφθασε δε μέχρι τα φορολογικά, όπου και σταμάτησε.

Ότι υπολειπομένου του συγκεκριμένου ελέγχου, ήταν απαραίτητη η κατάθεση εκ μέρους των εναγομένων της αμοιβής του μηχανικού σύμφωνα με όσα ορίζονται στις διατάξεις που έχουν ήδη αναφερθεί. Ότι ,στο μεταξύ, εκκρεμούσης της εκδόσεως της αδείας, ο ανωτέρω μηχανικός, Ε. Π., συναντήθηκε με τον Ι. Σ. και του παρέδωσε και ιδιόγραφο σημείωμα του στο οποίο αποτυπώνεται λεπτομερώς η μεταξύ τους συμφωνία για το κόστος της αδείας (σύνολο αμοιβών μελετών, ΦΠΑ, πλέον λοιπών εξόδων για τρίτους), ανερχόμενο σε 36.716 ευρώ, εκ του οποίου υπολειπόταν, μετά τη ληφθείσα προκαταβολή των 5.869 ευρώ, ποσό των 30.847 ευρώ, με τη σημείωση ότι: "εάν τα χρήματα αυτά δεν πληρωθούν έως την 12-2-2009 η οικοδομική άδεια θα επιστραφεί, να ξαναεξεταστεί, και θα κοστολογηθεί με τα νέα δεδομένα στο ποσό περίπου των 52.000 ευρώ".

Ότι το πιο πάνω έγγραφο φέρει την υπογραφή τόσο του μηχανικού όσο και του Ι. Σ., με θεώρηση του γνησίου του την 20-2-2008. Ότι οι εναγόμενοι, θεωρώντας ότι έχουν χρόνο για την καταβολή της αμοιβής του μηχανικού, κατά τα ως άνω, δεν μερίμνησαν μέχρι τις αρχές Ιανουαρίου του 2009 για την κατάθεση της αμοιβής αυτής.

Ότι σε συνάντηση, όμως, του I. Σ. με τον μηχανικό προς το τέλος Ιανουαρίου του 2009 στην ….., ο τελευταίος ενημέρωσε τον πρώτο ότι ο φάκελος επεστράφη από την Πολεοδομία χωρίς να εκδοθεί οικοδομική άδεια. Ότι, εντός των επόμενων ημερών ο πιο πάνω εργοδότης απέστειλε στον μηχανικό την από 27-1-2009 επιστολή του, αναγράφοντας σε αυτή αυτολεξεί τα ακόλουθα: "Κατόπιν της πρόσφατης συνάντησης μας στο ξενοδοχείο … και της τηλεφωνικής μας επικοινωνίας, για να μας ενημερώσετε για το λογαριασμό της Εθνικής Τραπέζης, σχετικά με την κατάθεση των χρημάτων της αδείας, μας πληροφορήσατε ότι δεν ισχύει πια η οικοδομική άδεια, παρόλο που μας βεβαιώσατε ότι λήγει στις 12-2-2009.

Σχετικά με όλα τα παραπάνω θα σας ενημερώσουμε για το τι θα πράξουμε." Ότι, έκτοτε τα μέρη δεν ήλθαν σε οποιαδήποτε επικοινωνία η άλλη συναλλαγή, οι δε εναγόμενοι δεν προχώρησαν στην επανυποβολή του φακέλου στην Πολεοδομία για την έκδοση οικοδομικής αδείας. ¨Ότι με βάση τα ανωτέρω, κατά το χρόνο επανυποβολής του φακέλου στην Πολεοδομία την 5-7-2007, το ανατεθέν στο μηχανικό έργο είχε ολοκληρωθεί, εφεξής δε, οφειλόταν η αμοιβή του για αυτό.

Ότι η ολοκλήρωση του έργου κατά τον προσήκοντα τρόπο και χωρίς ελλείψεις, προκύπτει από τον διενεργηθέντα εκ μέρους της Πολεοδομίας έλεγχο, ο οποίος αποτυπώνεται στο προαναφερθέν έντυπο, με τις αντίστοιχες υπογραφές των ελεγξάντων μηχανικών. Ότι το γεγονός ότι τα έγγραφα του φακέλου δεν ανευρίσκονται στο Πολεοδομικό Γραφείο δεν οδηγεί σε διαφορετική κρίση, αφού, τα έγγραφα αυτά προσκομίζονται από το ενάγον, και μάλιστα με τις αντίστοιχες θεωρήσεις των αρμοδίων ελεκτικών οργάνων.

Ότι από το προαναφερθέν έντυπο, προκύπτει ότι υπολειπόταν μόνο η φορολογική τακτοποίηση του φακέλου με την καταβολή εκ μέρους των εναγομένων της αμοιβής των μελετών και συνεπώς ο μηχανικός ανταποκρίθηκε επιτυχώς στις συμβατικές του υποχρεώσεις. Ότι δια της καταθέσεως πλήρους της μελέτης μετά των εγγράφων που τη συνοδεύουν στην αρμόδια Πολεοδομία στις 5-7-2007, το έργο εκτελέστηκε και παραδόθηκε στους εναγομένους εργοδότες, καθόσον, ανεξάρτητα από τη μη έκδοση της αδείας, οι εναγόμενοι έχουν δυνατότητα να κάνουν χρήση των μελετών, των διαγραμμάτων και των λοιπών εγγράφων που κατατέθηκαν στο φάκελο, ως μόνοι δικαιούχοι των ωφελειών που εκπηγάζουν από αυτά, δικαιούμενοι, εφόσον δεν τα έχουν στην κατοχή τους, σε απόδοση τους από το μηχανικό.

Ότι ακολούθως, αφού το έργο εκτελέστηκε οι εναγόμενοι δεν έχουν δικαίωμα καταγγελίας της σύμβασης έργου κατ' άρθρο 700 Α.Κ., αφού η διάταξη αυτή αφορά έργο μη παραδοθέν. Ότι, το γεγονός, ότι ο μηχανικός από αμέλεια του, ήτοι από προφανώς εσφαλμένους υπολογισμούς, προέβη σε λανθασμένη ενημέρωση των εναγομένων σχετικά με την προθεσμία που είχαν για την κατάθεση της αμοιβής προκειμένου να εκδοθεί τελικά η άδεια οικοδομής, αποτελεί παραβίαση παρεπόμενης υποχρέωσης, η οποία γεννά αξιώσεις αποζημίωσης τους από αυτόν (μηχανικό) για τη ζημία που υπέστησαν από την πιο πάνω συμπεριφορά του (επιπλέον έξοδα για νέα κατάθεση των εγγράφων, άλλη ζημιά από την καθυστέρηση κ.λ.π.), αλλά δεν επηρεάζει την υποχρέωση τους προς καταβολή της αμοιβής.

Ότι, και αν ήθελε υποτεθεί ότι η πιο πάνω λανθασμένη ενημέρωση αποτελεί έλλειψη του παραδοθέντος έργου, η ανωτέρω από 27-1-2009 επιστολή, δεν δύναται να ερμηνευτεί ως υπαναχώρηση (από εκτελεσμένη σύμβαση κατ' άρθρο 690 Α.Κ.), αφού δεν συνάγεται τούτο σαφώς, ούτε εξάλλου αποδείχτηκε ότι τέτοια υπαναχώρηση των εναγομένων εχώρησε μεταγενέστερα.

Ότι το ενάγον ΤΕΕ μετά από αίτηση του μηχανικού Π. και παροχή εκ μέρους του των απαραίτητων στοιχείων προέβη σε υπολογισμό της αναλογούσης αμοιβής του ύψους 135.485,64 ευρώ. Με τις παραδοχές αυτές και παράθεση διαφόρων επιχειρημάτων το δευτεροβάθμιο δικαστήριο κατέληξε ότι το συμφωνηθέν έργο εκτελέστηκε και παραδόθηκε χωρίς ελλείψεις και αφού υιοθέτησε τον επικαλούμενο με την αγωγή τρόπο προσδιορισμού της αμοιβής του μηχανικού Π.

βάσει αναλυτικού προϋπολογισμού προσδιόρισε το ύψος της νόμιμης αμοιβής. Έτσι περαιτέρω κατέληξε στο οφειλόμενο στο ανωτέρω μηχανικό ποσό, έκανε εν μέρει δεκτή την αγωγή ως προς αυτόν κατά παραδοχή εν μέρει ένστασης καταχρηστικής άσκησης δικαιώματος. Με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως αποδίδεται στην προσβαλλομένη η αναιρετική πλημμέλεια από τον αρ.1 άρθρου 559ΚΠολΔ υπό την επίκληση ότι καίτοι κατά τα διαλαμβανόμενα σ' αυτή διέγνωσε αμφιβολία ως προς την περιεχόμενη στο από 27-1-2009 έγγραφο δήλωση και επί λέξει "και αν ήθελε υποτεθεί ότι η πιο πάνω λανθασμένη ενημέρωση αποτελεί έλλειψη του παραδοθέντος έργου, η ανωτέρω από 27-1-2009 επιστολή, δεν δύναται να ερμηνευτεί ως υπαναχώρηση" δεν προσέφυγε στις διατάξεις των άρθρων 173 και 200 ΑΚ για την ερμηνεία της.

Υπό τα διαλαμβανόμενα όμως, στην προσβαλλομένη αναφέρονται σαφείς παραδοχές για εκτέλεση του έργου χωρίς ελλείψεις και παράδοση αυτού που στηρίζουν αυτοτελώς το διατακτικό της προσβαλλομένης, ενώ η αιτιολογία αυτής ότι "η από 27-1-2009 επιστολή δεν δύναται να ερμηνευθεί ως υπαναχώρηση" τίθεται πλεοναστικά.

Ως εκ τούτου ο εδώ ερευνώμενος λόγος πλήττει αιτιολογία της απόφασης που δεν επιστηρίζει κατά νόμο το διατακτικό ,έχει τεθεί πλεοναστικά και είναι αλυσιτελής. Επομένως, ο πρώτος λόγος της αιτήσεως είναι απαράδεκτος.

5.Συμφώνως προς την διάταξη του άρθρου 681 ΑΚ, ο μηχανικός υπέχει υποχρέωση να εκτελέσει το έργο, ο δε εργοδότης να καταβάλει την συμφωνηθείσα αμοιβή, την είσπραξη της οποίας δύναται να επιδιώξει δικαστικώς και το Τεχνικό Επιμελητήριο συμφώνως προς την διάταξη της παραγράφου 4 του άρθρου μόνου του Ν.Δ. 2726/1953, προστεθείσα δια του άρθρου 15 παρ. 3 Ν. 2308/1995, κατά την οποία "Σε περίπτωση άρνησης, δυστροπίας ή καθυστέρησης κατάθεσης των αμοιβών μελετών ή επιβλέψεων από τον εργοδότη μπορεί και το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας να επιδιώξει δικαστικώς την είσπραξη της οφειλόμενης αμοιβής, ύστερα από αίτηση του ενδιαφερόμενου μέλους του Τ.Ε.Ε.

ή της εταιρείας εκπονήσεως τεχνικών μελετών ή των εκάστοτε συνιστώμενων γραφείων ή συμπραττόντων γραφείων εκπονήσεως τεχνικών μελετών, στην οποία θα προσδιορίζεται και το σύνολο της δικαιούμενης αμοιβής". Η αμοιβή του μηχανικού δεν δύναται να υπολείπεται των υποχρεωτικώς εφαρμοζομένων σχετικώς κατωτάτων ορίων, τα οποία καθορίζονται δια των διατάξεων του Π.Δ. 696/1974 "περί αμοιβών μηχανικών δια σύνταξιν μελετών, επίβλεψιν, παραλαβήν κλπ συγκοινωνιακών, υδραυλικών και κτηριακών έργων, ως και τοπογραφικών κτηματογραφικών και χαρτογραφικών εργασιών και σχετικών τεχνικών προδιαγραφών μελετών", εκδοθέντος δυνάμει νομοθετικής εξουσιοδοτήσεως του άρθρου 59 του από 17ης Ιουλίου 1923 Ν.Δ. "περί σχεδίων πόλεων, κωμών και συνοικισμών του Κράτους και οικοδομής αυτών", ως έχει τροποποιηθεί δια του άρθρου μόνου του Ν.Δ. 2726/1953.

Κατά τις διατάξεις των άρθρων 2 παρ. 1 και 3 παρ. 1 και 6 του ως άνω Π.Δ., όπως έχει αντικατασταθεί δια του άρθρου 2 Π.Δ. 515/1989, αντιστοίχως, "Η αμοιβή Α για την εκπόνηση των μελετών των αναφερομένων στο άρθρ. 1 κατηγοριών έργων και εργασιών καθορίζεται κατά τμήματα και κεφάλαια του παρόντος με έναν από τους ακόλουθους τρόπους:

α. Σε ποσοστά επί τοις εκατό του προϋπολογισμού (Σ) των μελετωμένων έργων που υπολογίζονται βάσει τύπου. β. Κατά μονάδα έργου (π.χ. χλμ οδού, στρέμμα επιφανείας κ.λπ.) με βάση τιμές μονάδας. γ. Κατ` αποκοπή ή ανάλογα με το χρόνο απασχόλησης. δ. Κατά ειδικό τρόπο που καθορίζεται στις επιμέρους διατάξεις του παρόντος", "Ο προϋπολογισμός με τον οποίο υπολογίζεται η αμοιβή κάθε έργου είναι αυτός που εξάγεται με τις ποσότητες όλων των κονδυλίων αυτού, όπως αυτός εγκρίνεται από τον Εργοδότη, σύμφωνα με αναλυτική προμέτρηση και με τις τιμές μονάδας εργασιών που υπολογίζονται με βάση τις εγκεκριμένες από τη Γενική Γραμματεία Δημοσίων `Εργων του Υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων `Εργων αναλύσεις τιμών και τις βασικές τιμές ημερομισθίων, υλικών σύνταξης του προϋπολογισμού του τελευταίου σταδίου της μελέτης που έχει ανατεθεί στον ίδιο μελετητή με την οικεία σύμβαση.

Σε περίπτωση μη ύπαρξης εγκεκριμένης ανάλυσης τιμών για ορισμένες εργασίες η τιμή των εργασιών αυτών υπολογίζεται με νέες τιμές που συντάσσει ο ανάδοχος, σύμφωνα με τις περί εκτελέσεως δημοσίων έργων διατάξεις και όπως αυτές οι τιμές θα εγκριθούν από τον Εργοδότη. Στον παραπάνω προϋπολογισμό, που δηλώνει το κόστος του έργου, δεν προστίθεται ποσοστό γενικών εξόδων και οφέλους εργολάβου ούτε και αφαιρείται τυχόν έκπτωση δημοπρασίας" και "Ειδικά για την έκδοση οικοδομικών αδειών, ο προϋπολογισμός εξάγεται είτε βάσει αναλυτικού προϋπολογισμού, είτε σύμφωνα με τιμές μονάδος που καθορίζονται με υπουργική απόφαση, η οποία λαμβάνει υπόψη το κόστος κατασκευής όπως εξάγεται από τον αντικειμενικό προσδιορισμό της αξίας των ακινήτων, (άρθρ. 41 του Νομ. 1249/1982 ΦΕΚ 43, όπως κάθε φορά ισχύει)".

Κατ` εξουσιοδότηση δε της τελευταίας αυτής διατάξεως, εξεδόθησαν, αρχικώς, η απόφαση 7870/5724/17.11.1989 του Υπουργού Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων `Εργων (Φ.Ε.Κ. Β` 863/1989) και, ακολούθως, η αντικαταστατήσασα αυτήν απόφαση 81304/6083/1989 του ιδίου Υπουργού (Φ.Ε.Κ. Β` 886/1989), δια της οποίας εθεσπίσθη σύστημα καθορισμού των τιμών μονάδος επιφανείας των οικοδομικών έργων, το οποίο, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνει τρόπο υπολογισμού της "τιμής αφετηρίας" (ΤΑ) ως προς έκαστο περιφερειακό διαμέρισμα της Χώρας επί τη βάσει στοιχείων των πινάκων τιμών του αντικειμενικού συστήματος προσδιορισμού της αξίας των ακινήτων του Υπουργείου Οικονομικών και διαφόρων συντελεστών (άρθρο 1 παρ. 1) και ορίζει ότι προς σύνταξη του προϋπολογισμού των ιδιωτικών οικοδομικών έργων οι διάφοροι συντελεστές εφαρμόζονται επί του αριθμητικού μέσου όρου των τιμών αφετηρίας ανά περιφερειακό διαμέρισμα - "ενιαίας τιμής αφετηρίας" (ΕΤΑ) (άρθρο 4 παρ. 1), βάσει της οποίας υπολογίζεται η τιμή μονάδος επιφανείας των κατοικιών, καταστημάτων, γραφείων κλπ.

Από τις ανωτέρω διατάξεις προκύπτει ότι, εάν η ανατεθείσα μελέτη αφορά στην έκδοση οικοδομικής αδείας, η νόμιμη αμοιβή του μηχανικού υπολογίζεται διαζευκτικώς βάσει είτε του ως άνω οριζομένου κατά το άρθρο 3 παρ. 1 Π.Δ. 696/1974 αναλυτικού προϋπολογισμού, είτε προϋπολογισμού εξαγομένου βάσει της προαναφερομένης 81304/6083/1989 Υπουργικής Αποφάσεως (συμβατικού). (ΑΠ 291/2019).

Περαιτέρω, οι αναιρεσείοντες με το δεύτερο λόγο της αιτήσεως μέμφονται το Εφετείο ότι προέβη στον προσδιορισμό της αμοιβής του μηχανικού με βάση αναλυτικό προσδιορισμό κατά το άρθρο 3 παρ.1πδ 696/1974 και έτσι παραβίασε με εσφαλμένη μη εφαρμογή τις διατάξεις της 81304/6083/1989 (ΦΕΚ Β'886) Υπουργικής απόφασης Όμως, σύμφωνα με τις προεκτιθέμενες διατάξεις το δευτεροβάθμιο δικαστήριο που για τον υπολογισμό της αμοιβής του μέλους του μηχανικού προέβη όπως είχε διαζευκτική ευχέρεια σε υπολογισμό της αμοιβής βάσει του αναλυτικού προϋπολογισμού του έργου δεν παραβίασε τις διατάξεις της προαναφερόμενης ΥΑ με τη μη εφαρμογή της.

Επομένως ο δεύτερος λόγος της αιτήσεως από τον α.1 του άρθρου 559ΚΠολΔ είναι αβάσιμος. 6.Σύμφωνα με τις σκέψεις αυτές και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος αναιρέσεως, πρέπει να απορριφθεί η κρινομένη αίτηση και να καταδικασθούν οι αναιρεσείοντες στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, που δεν κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημα αυτού (ΚΠολΔ 176, 183 και 191 παρ.2).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

ΑΠΟΡΡΙΠΤΕΙ την από 2-1-2018 αίτηση περί αναιρέσεως της 201/2017 αποφάσεως του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Και

ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ τους αναιρεσείοντες στην πληρωμή χιλίων εκατό (1.100) ευρώ, για τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 21 Μαΐου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 18 Νοεμβρίου 2019.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ