Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds regarding court's discretion in ordering expert appraisal.

Απόφαση 1363 / 2006 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1363/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ΄ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αλέξανδρο Κασιώλα, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Βασίλειο Νικόπουλο, Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Δημήτριο Κανελλόπουλο και Γεώργιο Καπερώνη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Μαϊου 2006, με την παρουσία και της γραμματέως Γραμματικής Κονταξή, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας:..........., που παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Παπανικολάου.

Της αναιρεσίβλητης:........., ως μόνης εξ αδιαθέτου κληρονόμου της αποβιωσάσης μητέρας της ............, που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Θεοφάνη Σταύρου, ο οποίος ανακάλεσε την από 19-4-2006 δήλωσή του εκ άρθρου 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ και παραστάθηκε αυτοπροσώπως.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3-2-1983 αγωγή της αρχικής ενάγουσας ........., που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2078/1983 προδικαστική, 895/2003 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 505/2004 του Εφετείου Πειραιώς, όπως αυτή διορθώθηκε με την 1017/2004 του ίδιου Δικαστηρίου. Την αναίρεση της εφετειακής απόφασης, όπως αυτή διορθώθηκε, ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 5-1-2005 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη ανέγνωσε την από 26-4-2006 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της από 5-1-2005 αίτησης για αναίρεση της 505/2004 απόφασης του Εφετείου Πειραιά όπως διορθώθηκε με την 1017/2004 απόφαση του ίδιου Εφετείου, μόνο όσον αφορά τη στο σκεπτικό της παρούσας ειδικότερα διαλαμβανόμενη διάταξή της. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης προβάλλεται η από τον αριθμό 10 εδαφ. β΄ του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο παρέλειψε να διατάξει τη διενέργεια νέας συμπληρωματικής πραγματογνωμοσύνης ως προς την ερμηνεία της από 28-11-2003 έκθεση φωτοερμηνείας του δοσολόγου ......, του με αριθμό ....... εγγράφου του Δασαρχείου Πειραιά και της από 9-1-1979 αεροφωτογραφίας του ΥΠΕΧΩΔΕ, αντίστοιχα, κατά παραδοχή του υποβαλλόμενου σχετικού αιτήματος της εναγομένης-εκκαλούσας-εφεσίβλητης και ήδη αναιρεσείουσας. Ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, εφόσον, η συμπλήρωση των αποδείξεων με τη διενέργεια της πραγματογνωμοσύνης εναπόκειται, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 368 παρ.1 ΚΠολΔ, στην κυριαρχική και μη ελεγχόμενη αναιρετικά κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, το οποίο εκτιμά ελεύθερα την ανάγκη της χρησιμοποίησης του αποδεικτικού αυτού μέσου και δεν υποχρεούται να δικαιολογήσει την απορριπτική κρίση του, εκτός αν τη διεξαγωγή της πραγματογνωμοσύνης ζητήσει κάποιος διάδικος και το δικαστήριο εκτιμά ότι χρειάζονται ειδικές (ιδιάζουσες) γνώσεις επιστήμης ή τέχνης, εκτίμηση που δεν περιέχεται στην αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση.

2. Από τις διατάξεις των άρθρων 106, 335, 338, 339 και 346 ΚΠολΔ προκύπτει ότι τα έγγραφα προς άμεση ή έμμεση απόδειξη λαμβάνονται υπόψη όχι αυτεπαγγέλτως αλλά μετά από επίκλησή τους, που αποδεικνύεται από τις έγγραφες προτάσεις της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση είτε από το διάδικο που τα προσκόμισε για να τα χρησιμοποιήσει κατά του αντιδίκου του, είτε από τον τελευταίο κατ' εκείνου.

Με την προϋπόθεση δε της συνδρομής τόσο της προσκομιδής όσο και της επίκλησης εγγράφων, αν αυτά δεν ληφθούν υπόψη, ιδρύεται λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 11 περιπτ.γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Στην προκείμενη περίπτωση, με το δεύτερο λόγο της αναίρεσης προβάλλεται η από τον αριθμό 11 περίπτ. γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη το .........συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Αθηνών ........

με το επισυναπτόμενο σ' αυτό από 8-1-1963 τοπογραφικό διάγραμμα, καθώς και το ......... συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Πειραιά ..........., αντίστοιχα, τα οποία επικαλέστηκε η αναιρεσείουσα προς απόδειξη του ισχυρισμού της ότι η αρχική αντίδικός της δεν είχε γίνει ποτέ κυρία των επίδικων ακινήτων με παράγωγο τρόπο.

Από τις από 18-3-2004, αντίστοιχα, προτάσεις της αναιρεσείουσας που υποβλήθηκαν στο Εφετείο κατά τη συζήτηση της υπόθεσης μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση δεν προκύπτει επίκληση των προμνημονευόμενων εγγράφων. Η επίκληση των εν λόγω εγγράφων έγινε, όπως εκτίθεται στο λόγο, με τις πρωτόδικες προτάσεις της αναιρεσείουσας, στις δε προτάσεις της τελευταίας στο Εφετείο γίνεται απλή μόνο αναφορά στις προτάσεις της που υποβλήθηκαν πρωτόδικα.

Τέτοια, όμως, επίκληση των επίμαχων εγγράφων δεν είναι νόμιμη, ώστε η μη λήψη υπόψη των τελευταίων να ιδρύει τον προβαλλόμενο λόγο αναίρεσης, ο οποίος, συνακόλουθα, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος.

3. Επί διεκδικητικής ακινήτου αγωγής, η οποία διαφέρει την αναγνωριστικής περί κυριότητας ακινήτου αγωγής, αν αποδειχθεί ότι ο εναγόμενος κατέχει το επίδικο με βάση άλλη έννομη σχέση ή αμφισβητεί απλώς την κυριότητα του αντιδίκου του στο τελευταίο-επίδικο, -η αγωγή δεν απορρίπτεται εξ ολοκλήρου, αλλά μόνο κατά το καταψηφιστικό της αίτημα για απόδοση του πράγματος.

Στην προκείμενη περίπτωση, το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, δέχθηκε, κατά τα κρίσιμα σημεία της, ότι, όπως αποδείχθηκε, η εναγομένη δεν κατείχε ολόκληρο το με αριθμό 7 αγροτεμάχιο, εμβαδού 140 τετρ. μέτρων, αλλά μόνο μέρη αυτού 19, 60 τετρ. μέτρων, ενώ τα υπόλοιπα 120,40 τετρ. μέτρα τα κατείχε η τρίτη ........., η οποία είχε καταλάβει και τα με αριθμούς 4,5 και 6, αντίστοιχα, αγροτεμάχια κατά τα έτη 1978 το πρώτο απ' αυτά και κατά το έτος 1981 τα λοιπά, αντίστοιχα, αγροτεμάχια που αποδόθηκαν ήδη στην αρχική ενάγουσα, μετά την παραδοχή των διεκδικητικών αγωγών της με τις 176/2001 και 397/2004, αντίστοιχα, αποφάσεις του Εφετείου Πειραιά, από τις οποίες η πρώτη, μετά την έκδοση της 1390/2002 απόφαση του παρόντος Δικαστηρίου έχει ήδη καταστεί αμετάκλητη.

Η εναγομένη όμως, η οποία κατά μήνα Μάϊο 1980 κατέλαβε ολόκληρο το με αριθμό 1 αγροτεμάχιο (εμβαδού 168 τετρ. μέτρων) και τμήμα του με αριθμό 7 αγροτεμαχίου, εμβαδού 19,60 τετρ. μέτρων, αμφισβητεί την κυριότητα της αντιδίκου της επί των επίδικων αγροτεμαχίων σε όλη τους την έκταση (168 + 140 τετρ. μέτρων) δηλαδή και κατά το ήδη κατεχόμενο από την τρίτη .........

τμήμα του με αριθμό 7 αγροτεμαχίου, εμβαδόν 120,40 τετρ. μέτρων. Ακολούθως, το Εφετείο, δεχόμενο, ότι έσφαλε το Πρωτοδικείο, με το να απορρίψει εξ ολοκλήρου την ένδικη διεκδικητική αγωγή ως προς το τμήμα των 120,40 τετρ. μέτρων του επίδικου με αριθμό 7 ακινήτου-αγροτεμαχίου, -ενώ έπρεπε να απορρίψει την εν λόγω αγωγή μόνο ως προς το καταψηφιστικό αίτημά της για απόδοση του υπόλοιπου ακινήτου των 120,40 τετρ.

μέτρων και όχι και ως προς το αναγνωστικό αίτημά της, ως προς το οποίο μπορούσε να εκδώσει αναγνωριστική της κυριότητας απόφασης προς άρση της μέχρι τούδε αμφισβήτησης της κυριότητας της αρχικής ενάγουσας επί του πιο πάνω τμήματος των 120,40 τετρ. μέτρων του επίδικου με αριθμό 7 ακινήτου, αφού απέρριψε κατ' ουσίαν την έφεση της ήδη αναιρεσείουσας-εναγομένης, δέχθηκε κατ' ουσίαν εν μέρει την αντίθετη έφεση της ήδη αναιρεσίβλητης, καθολικής διαδόχου της αρχικής ενάγουσας, η οποία συνέχισε τη δίκη, λόγω του επισυμβάντος πριν από την άσκηση της έφεσης αυτής θανάτου της τελευταίας και αφού εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση μόνο ως προς τη διάταξή της με την οποία απορρίφθηκε η ένδικη διεκδικητική αγωγή ως προς την αναγνώριση της κυριότητας της αρχικής ενάγουσας στο υπόλοιπο τμήμα του με αριθμό 7 αγροτεμαχίου, εμβαδού 120,40 τετρ.

μέτρων και διακράτησε την αγωγή κατά την εν λόγω διάταξή της, δέχθηκε αυτήν εν μέρει, αναγνωρίζοντας την αρχική ενάγουσα κυρία και του αμέσως πιο πάνω εδαφικού τμήματος. Με αυτά που δέχθηκε και έτσι που έκρινε το Εφετείο δεν υπέπεσε στην από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια της παρά το νόμο μη κήρυξης απαραδέκτου της κρινόμενης διεκδικητικής αγωγής, δηλαδή, της μη απόρριψης της τελευταίας και ως προς το αναγνωριστικό της αίτημα, που αφορούσε το τμήμα του επίδικου με αριθμό .....

αγροτεμαχίου, εμβαδού 120,40 τετρ. μέτρων, για έλλειψη έννομου συμφέροντος της αρχικής ενάγουσας γι' αυτή την αναγνώριση, ενόψει της παραδοχής της αναιρεσιβαλλόμενης απόφασης, ότι η εναγομένη - εκκαλούσα - εφεσίβλητη και ήδη αναιρεσείουσα αμφισβητούσε, κατά το χρόνο άσκησης της αγωγής, την κυριότητας της αρχικής αντιδίκου της στο επίμαχο εδαφικό τμήμα, το οποίο, κατά τον ίδιο πιο πάνω χρόνο, κατείχε η τρίτη ..........

Ο τρίτος, επομένως, λόγος αναίρεσης με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 5-1-2005 αίτηση για αναίρεση της 505/2004 απόφασης του Εφετείου Πειραιώς.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει σε χίλια εκατόν εβδομήντα (1.170) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 14 Ιουνίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 21 Ιουνίου 2006.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ