1360/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1360 / 2015 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1360/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1’ Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Στυλιανή Γιαννούκου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Χαράλαμπο Μαχαίρα, Γεώργιο Αναστασάκο, Σοφία Καρυστηναίου και Μαρία Νικολακέα, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 6 Οκτωβρίου 2015, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Μ. Π. του Π., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αλέξανδρο Πρατικάκη, με δήλωση κατ’ άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Αποκεντρωμένης Υπηρεσίας του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας με την επωνυμία "Μετοχικό Ταμείο Πολιτικών Υπαλλήλων" (Μ.Τ.Π.Υ.) που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα από τον Πρόεδρο του Διοικητικού Συμβουλίου της, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Χαράλαμπο Τσέλιο, με δήλωση κατ’ άρθρο 242παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-11-21012 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 958/2013 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 3740/2014 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 2-10-2014 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Γεώργιος Αναστασάκος ανέγνωσε την από 25-9-2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 34 παρ.3 και 4 v.1876/1990, όπως αυτές αντικαταστάθηκαν με το άρ. 56 παρ.1 ν.1943/1991 ορίζεται ότι (α) προσωπικά με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου του δημοσίου τομέα, εφόσον με απόφαση του υπηρεσιακού συμβουλίου κρίνεται ότι πλεονάζει, μεταφέρεται, χωρίς αίτηση του, σε υπηρεσίες του Δημοσίου ή ΝΠΔΔ και κατατάσσεται σε κενές θέσεις με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, εφόσον έχει τα προσόντα που προβλέπονται για τις θέσεις αυτές, εάν δε δεν υπάρχουν κενές θέσεις, η κατάταξη γίνεται σε θέσεις με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου αντίστοιχης εκπαιδευτικής βαθμίδας, οι οποίες συνιστώνται αυτοδικαίως με την απόφαση μεταφοράς, κατά ειδικότητα και αριθμό ίσο με τον αριθμό των προσώπων που θα καταταγούν σ’ αυτές και (β) για το προσωπικό που μεταφέρεται έχουν ανάλογη εφαρμογή οι διατάξεις των παρ.

παρ. 14,16 και 17 του αρ. 20 ν, 1735/1987. Περαιτέρω, με τον ν. 1735/1987 "προσλήψεις στον δημόσιο τομέα, κοινωνικός έλεγχος στην δημόσια διοίκηση, πολιτικά δικαιώματα και άλλες διατάξεις" ορίζεται στο αρ. 20 (η ισχύς των διατάξεων του οποίου παρατάθηκε από την λήξη της έως και την 11-11-1992 με το άρ.56 παρ. 5 ν.1943/1991) ότι παρ. 14. Οι υπάλληλοι που μεταφέρονται σε άλλη υπηρεσία επιλέγουν αν θα εξακολουθήσουν να υπάγονται στα ταμεία κύριας, επικουρικής ασφάλισης και πρόνοιας της υπηρεσίας από την οποία προέρχονται ή θα υπαχθούν στα αντίστοιχα ταμεία της νέας υπηρεσίας τους....Με απόφαση του Υπουργού Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων ρυθμίζονται θέματα μεταφοράς ασφαλιστικών εισφορών και προσμέτρησης του χρόνου ασφάλισης σε περίπτωση αλλαγής φορέα επικουρικής ασφάλισης παρ. 16.

Η κατά τις παραγράφους 12-15 μεταφορά προσωπικού είναι υποχρεωτική για τους υπαλλήλους που μεταφέρονται, χωρίς δικαίωμα αποζημίωσης για την αιτία αυτή από τον φορέα από τον οποίο προέρχονται... παρ. 17. Ο χρόνος υπηρεσίας των υπαλλήλων που μεταφέρονται λογίζεται ως χρόνος πραγματικής υπηρεσίας με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου στη νέα υπηρεσία τους για όλα τα θέματα υπηρεσιακής κατάστασης, εκτός από την καταβολή αναδρομικά αυξημένων αποδοχών.

Τυχόν επιπλέον τακτικές αποδοχές του μεταφερομένου προσωπικού, όπως προσδιορίζονται στην κοινή υπουργική απόφαση αριθ. Δ 3020/1662/12-6-1986 (ΦΕΚ 513 τ.Β’ ), διατηρούνται ως προσωπική διαφορά, μέχρις ότου εξισωθούν με τις αποδοχές της νέας θέσης. Η προσωπική αυτή διαφορά δεν λαμβάνεται υπόψη στη βάση υπολογισμού της ΑΤΑ".

Επακολούθησεν η κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών και Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων 2081058/7169/0022 της 11/31-12-1991 "καθορισμός αποδοχών του με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου προσωπικού που μεταφέρθηκε και υπηρετεί σε ΝΠΔΔ αρμοδιότητας ΓΓΚΑ κατ’ εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 56 του Ν. 1943/1991" (ΦΕΚ Β" 1059), με την οποία ορίσθηκεν, εκτός των άλλων, ότι "1.- Για την μισθοδοσία του προσωπικού αυτού έχουν εφαρμογή οι διατάξεις του ν. 1505/1984 ....

όπως τροποποιήθηκε με το ν. 181071988 2.Η κατάταξη στα μισθολογικά κλιμάκια του ν. 1505/1984 θα γίνει με βάση τα τυπικά προσόντα που απαιτήθηκαν κατά την αρχική πρόσληψη των υπαλλήλων αυτών ή εκείνα που απαιτήθηκαν για την τυχόν ένταξη τους σε άλλη ειδικότητα και όχι άλλα αυξημένα τυπικά προσόντα που τυχόν είχαν, χωρίς να απαιτούνται για την πρόσληψη ή ένταξη ή που απέκτησαν μεταγενέστερα ... . 4.

Οι υπηρεσίες που προσφέρθηκαν σε τομείς έξω του Δημοσίου, ΝΠΔΔ και ΟΤΑ (δηλαδή υπηρεσίες ιδιωτικού τομέα) δεν αναγνωρίζονται για την μισθολογική εξέλιξη των υπαλλήλων, Μ.Κ. και χρονοεπίδομα". Από τον συνδυασμό των παραπάνω διατάξεων προκύπτει ότι για την κατάταξη σε μισθολογικά κλιμάκια και το χρονοεπίδομα του μεταφερομένου νομίμως πλεονάζοντος προσωπικού των νπιδ του δημοσίου τομέα στα ως άνω νπδδ δεν συνυπολογίζεται ο χρόνος που έχει διανυθεί εκτός του δημοσίου τομέα, το ποσό δε τις τυχόν προκύπτουσας μείωσης των αποδοχών του καταβάλλεται σε αυτό ως προσωπική διαφορά κατ’ αρ. 20 παρ. 17 ν. 1735/1987, έστω και αν η επιχείρηση του δημοσίου τομέα από την οποία μεταφέρεται είχεν εκουσίως ή κατ’ επιταγή του νόμου αναγνωρίσει κατά την πρόσληψη ή την διάρκεια της υπηρεσίας των ως άνω εργαζομένων την προϋπηρεσία τους νια την βαθμολογική και υπηρεσιακή τους εξέλιξη. (ΑΠ 1406/2009, 1344/2005).

Περαιτέρω, στο άρθρο 49 παρ. 1 Ν. 993/1979, όπως αυτό κωδικοποιήθηκε με το άρθρο 55 παρ. 1 Π.Δ. 410/1988 καθορίζεται ο τρόπος υπολογισμού της αποζημιώσεως λόγω απολύσεως ή καταγγελίας της συμβάσεως εργασίας προσωπικού που υπηρετεί με σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου στο Δημόσιο, τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης και τα λοιπά Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου Δικαίου.

Περαιτέρω, η παράγραφος 4 του ίδιου άρθρου (ή 55 παρ. 4 ΠΔ 410/1988) ορίζει ότι, το προσωπικό του Δημοσίου και των ΝΠΔΔ που δεν υπάγεται για τη χορήγηση σύνταξης στην ασφάλιση του Δημοσίου, όταν συμπληρώσει τις προϋποθέσεις για πι λήψη πλήρους σύνταξης γήρατος, μπορεί να αποχωρεί από την υπηρεσία λαμβάνοντας το επικουρικά ασφαλισμένο το 40% και το μη επικουρικά ασφαλισμένο το 50% της αποζημίωσης που ορίζεται από την παρ. 1 του άρθρου αυτού.

Ενώ κατά την παράγραφο 7 του ίδιου άρθρου, ως επικουρικά ασφαλισμένοι για την εφαρμογή της παραγράφου 4 του άρθρου αυτού, νοούνται όσοι έχουν συμπληρώσει τις προϋποθέσεις για τη λήψη επικουρικής σύνταξης.

Συνεπώς, προϋποθέσεις για πι λήψη από τους παραπάνω μισθωτούς της προβλεπόμενης από τις ως άνω διατάξεις μειωμένης αποζημιώσεως, όταν αποχωρούν από το Δημόσιο, αποτελούν αφενός η μη υπαγωγή τους στην ασφάλιση του Δημοσίου για τη χορήγηση σύνταξης και αφετέρου η συμπλήρωση των προϋποθέσεων προς λήψη πλήρους συντάξεως γήρατος από τον ασφαλιστικό φορέα στον οποίο υπάγονται.

Η επικουρική ασφάλιση και η συμπλήρωση των προϋποθέσεων απολήψεως επικουρικής συντάξεως δεν αποτελεί προϋπόθεση, αλλά συνιστά περίπτωση περαπέρω περιορισμού της μειωμένης αποζημιώσεως. Κατά την έννοια των αναφερομένων στην αποζημίωση αποχωρήσεως διατάξεων, ως επικουρικά ασφαλισμένοι νοούνται μόνον όσοι υπάγονται σε φορέα ασφαλίσεως για την λήψη επικουρικής συντάξεως, όχι δε και όσοι υπάγονται σε φορέα που έχει ως σκοπό την πρόσθετη ασφάλιση των ασφαλισμένων του και τη χορήγηση εφάπαξ βοηθήματος (ΑΠ 1720/2012, ΑΠ 1774/2012).

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση 3740/2014 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, έγιναν δεκτά κατά την ανέλεγκτη αναιρετικώς περί πραγμάτων κρίση του, τα παρακάτω περιστατικά: "Η ενάγουσα προσλήφθηκε την 1-7-1983, με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου στο Ν.Π.Ι.Δ.

με την επωνυμία "Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών". Στην συνέχεια μετετάγη στις 27.7 .2000, με την ίδια σχέση εργασίας, στο εναγόμενο ΝΠΔΔ με την επωνυμία "Μετοχικό Ταμείο Πολιτικών Υπαλλήλων" σε προσωρινή προσωποπαγή θέση ειδικότητας ΔΕ Διοικητικού, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 5 του N.2702/1999, διατηρώντας την ίδια σχέση εργασίας και το ίδιο ασφαλιστικό και συνταξιοδοτικό καθεστώς υπαγόμενη στο ΙΚΑ [φορέας κύριας ασφάλισης] και στο ΚΑ-ΕΤΑΜ [φορέας επικουρικής ασφάλισης].

Στο εναγόμενο προσέφερε τις υπηρεσίες της ως 30/4/2010, οπότε αποχώρησε [με παραίτηση] λόγω συνταξιοδοτήσεως, έχοντας συμπληρώσει τις προϋποθέσεις για λήψη πλήρους σύνταξης, η οποία παραίτηση έγινε αποδεκτή με την υπ’ αρ.16929 /15.6.2010 διαπιστωτική πράξη του Προέδρου του ΔΣ του εναγομένου και λύθηκε η εργασιακή της σύμβαση από την ίδια ως άνω ημερομηνία, καταργηθείσας της συσταθείσας προσωρινής προσωποπαγούς θέσεως, συνταξιοδοτηθείσα από το ΙΚΑ [κύρια σύνταξη] και το ΙΚΑ-ΕΤΑΜ [επικουρική σύνταξη].

Συνεπώς, συντρέχουν στο πρόσωπο της οι προϋποθέσεις του άρθρου 55 παρ.1 του Π.Δ. 410/1988 και δικαιούται το 40% της οριζόμενης από το εν λόγω άρθρο αποζημίωσης, αφού δεν υπάγεται στην ασφάλιση του Δημοσίου για την χορήγηση σύνταξης, έχει συμπληρώσει τις προϋποθέσεις για την λήψη πλήρους σύνταξης γήρατος από τον ασφαλιστικό φορέα στον οποίο υπάγεται [ΙΚΑ] και είναι επικουρικά ασφαλισμένη [ΙΚΑ-ETAM]. Για τον υπολογισμό της δικαιούμενης απ’ αυτήν αποζημίωσης, θα ληφθεί υπόψη, μόνον, η υπηρεσία της [9 έτη, 2 μήνες και 5 ημέρες από 27/2000 (σημ.προδήλως 27/7/2000) έως 30/4/2010] στο εναγόμενο ΝΠΔΔ, χωρίς να ληφθεί υπόψη η προϋπηρεσία της στον προηγούμενο εργοδότη της ["Ινστιτούτο Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών" ΙΓΜΕ], το οποίο δεν αποτελεί ΝΠΔΔ, κατά τα προεκτεθέντα.

Συνεπώς, είναι ίση με το 40% των τακτικών αποδοχών 4 μηνών, υπολογιζόμενη με βάση τις τακτικές [μικτές] αποδοχές του τελευταίου μήνα πριν από την παραίτηση της [Απρίλιος 2010, άρθρο 55 παρ.1 περ.α’ και 2 εδ.α’ του ίδιου ΠΔ/τος 410/1988], ανερχόμενες στο ποσό των 1.635,66€ [1406€ μικτές αποδοχές πλέον της αναλογίας (1/6) για επιδόματα εορτών και αδείας ανερχόμενη στο ποσό των 2617,05 [1635,66€ Χ 4 μήνες = 6.542,64 Χ 40%) €...".

Με τις παραδοχές δε αυτές το Εφετείο δέχθηκε κατά ένα μέρος την αγωγή, ως βάσιμη και κατ’ ουσίαν και υποχρέωσε το εναγόμενο - αναιρεσίβλητο να καταβάλει στην ενάγουσα - αναιρεσείουσα το προαναφερόμενο ποσό, νομιμότοκα από της επιδόσεως της αγωγής, εξαφανίζοντας προς τούτο την πρωτόδικη απόφαση, που απέρριψε την αγωγή της ενάγουσας με άλλη αιτιολογία.

Κρίνοντας έτσι το Εφετείο, ορθά ερμήνευσε και εφάρμοσε τις προαναφερόμενες νομικές διατάξεις, δεχόμενο ότι, για τον υπολογισμό της οφειλόμενης στην ενάγουσα αποζημίωσης του άρθρου 55 του Π.Δ.410/1988, έπρεπε να ληφθεί υπόψη μόνο ο χρόνος υπηρεσίας της στο εναγόμενο, ΝΠΔΔ, χωρίς να ληφθεί υπόψη η προϋπηρεσία της στον προηγούμενο εργοδότη της, που ήταν ΝΠΙΔ.

Και τούτο διότι, κατά τις προαναφερόμενες νομικές διατάξεις και ειδικότερα, του άρθρου 20 παρ.17 του Ν.1735/1987, σε περίπτωση μεταφοράς πλεονάζοντος προσωπικού των ΝΠΙΔ σε ΝΠΔΔ, δεν συνυπολογίζονται οι υπηρεσίες που προσφέρθηκαν σε τομείς έξω του Δημοσίου, ΝΠΔΔ και Ο.Τ.Α. (δηλαδή οι υπηρεσίες ιδιωτικού τομέα) και εντεύθεν, ούτε ο χρόνος που έχει διανυθεί εκτός του δημόσιου τομέα για την κατάταξη σε μισθολογικά κλιμάκια και το χρονοεπίδομα.

Πολύ περισσότερο, συνεπώς, δεν μπορεί να υπολογισθεί ο ίδιος χρόνος και για τον υπολογισμό της αποζημίωσης του άρθρου 55 Π.Δ.410/1988 εργαζομένου που αποχωρεί από την υπηρεσία του λόγω συνταξιοδότησης.

Συνεπώς, είναι αβάσιμος και πρέπει ν’ απορριφθεί ο μοναδικός λόγος αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ.1 ΚΠολΔ. Κατόπιν αυτών, πρέπει ν’ απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης και να καταδικαστεί η αναιρεσείουσα, λόγω της ήττας της, στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσίβλητου τα οποία, όμως, θα είναι μειωμένη (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ σε συνδ.72 παρ.3 Π.Δ. 422/1981 και 22 παρ.1 Ν.3693/1957).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την αίτηση αναίρεσης κατά της απόφασης 3740/2014 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριακοσίων (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 20 Οκτωβρίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 1 Δεκεμβρίου 2015.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ