1357/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1357 / 2011 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1357/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ρένα Ασημακοπούλου, Αντιπρόεδρο, Αθανάσιο Κουτρομάνο, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 17 Ιανουαρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΑΚΤΗ ΖΕΥΣ ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑΚΩΝ-ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΩΝ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΕΩΝ ΑΕ", που εδρεύει στο Δήμο Γάζι Ηρακλείου Κρήτης και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον νόμιμο εκπρόσωπο της Νικόλαο Κεφαλογιάννη, που παραστάθηκε στο ακροατήριο με τον πληρεξούσιο δικηγόρο Γεώργιο Νικολόπουλο.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΗΛΕΚΤΡΙΣΜΟΥ- ΔΕΗ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γρηγόριο Λογοθέτη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 10-12-2011 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Ηρακλείου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 970/2004 του ίδιου Δικαστηρίου και 25/2008 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 15-5-2008 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Κουτρομάνος ανέγνωσε την από 7-5-2010 έκθεση της ήδη προαχθείσας σε Αντιπρόεδρο Ρένας Ασημακοπούλου, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψη της, καθένας δε την καταδίκη της αντιδίκου της στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με το άρθρο 560 αριθμ. 1 ΚΠολΔ ιδρύεται λόγος αναιρέσεως κατά αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, αν παραβιάσθηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών αδιάφορα αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Έτσι δεν ιδρύεται λόγος αναίρεσης για κήρυξη ή μη απαραδέκτου λόγω αοριστίας, ποσοτικής ή ποιοτικής (ΑΠ 567/1993, Ελλ.Δικ. 1994.1276, ΑΠ 1065/1999 Ελλ.Δικ. 1999.1522, ΑΠ 420/1988 Ελλ.Δικ. 1988.1675). Ειδικά όταν η αοριστία της αγωγής πλήττει την ιστορική βάση της, γίνεται διάκριση σε νομική αοριστία, όταν υφίσταται παντελής απουσία ενός ουσιώδους γεγονότος που απαιτείται κατά νόμο προς θεμελίωση του ασκούμενου δικαιώματος και σε πραγματική αοριστία, όταν το ουσιώδες γεγονός εξειδικεύεται ανεπαρκώς ή ασαφώς (ΑΠ 118/1994, Ελλ.Δικ. 1995.1073).

Με βάση τη διάκριση αυτή, η νομική αοριστία της αγωγής ελέγχεται ως παραβίαση από το εδάφιο 1 του άρθρου 559 ή το εδαφ. 1 του άρθρου 560 Κ.Πολ.Δ. (Ολ.ΑΠ 18/1998, Ελλ.Δικ. 1998.307), ενώ η ποσοτική και ποιοτική αοριστία ελέγχεται με τους από το άρθρο 559 αριθ. 8 και 14 Κ.Πολ.Δ. λόγους (ΑΠ 1330/2002 Ελλ.Δικ. 44.414, ΑΠ 1871/1999 Ελλ.Δικ. 41.1303 ΑΠ 712/1993, Ελλ.Δικ. 1995.93, ΑΠ 567/1993 Ελλ Δικ. 35.1276).

Εξ άλλου το δικόγραφο της αγωγής, κατά το άρθρο 216 Κ.Πολ.Δ., πρέπει να περιέχει, εκτός από τα στοιχεία που αναφέρονται στα άρθρα 118-119 του ίδιου Κώδικα: α) σαφή έκθεση των γεγονότων τα οποία θεμελιώνουν κατά νόμο την αγωγή και δικαιολογούν την άσκηση της από τον ενάγοντα (ιστορική βάση της αγωγής β) ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς και γ) ορισμένο αίτημα.

Τα πραγματικά περιστατικά πρέπει να είναι τόσα, όσα απαιτούνται για την θεμελίωση της αξίωσης, να αναφέρονται δε αυτά με τέτοια σαφήνεια, ώστε όχι μόνο να μην αφήνεται αμφιβολία για την αξίωση του ενάγοντα που απορρέει απ' αυτά, αλλά ακόμη και κατά τρόπο ώστε ο εναγόμενος να έχει τη δυνατότητα άμυνας με ανταπόδειξη ή ένσταση κατά της αξίωσης του ενάγοντα.

Αν λείπουν αυτά τα στοιχεία, το δικόγραφο της αγωγής είναι απορριπτέο ως απαράδεκτο λόγω αοριστίας, το απαράδεκτο δε αυτό ερευνάται και αυτεπάγγελτα, ως αναγόμενο στην προδικασία, η οποία αφορά τη δημόσια τάξη, γι' αυτό η αοριστία αυτή δεν μπορεί να θεραπευθεί με τις προτάσεις, ούτε με την παραπομπή σε άλλα έγγραφα της δίκης, ή με την εκτίμηση των αποδείξεων.

Στην προκειμένη περίπτωση η αναιρεσείουσα, με την από 10-12-2001 αγωγή της, επί της οποίας εκδόθηκε η προσβαλλομένη απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου (που δίκασε ως Εφετείο), εξέθετε: Ότι τυγχάνει ανώνυμη εταιρεία με αντικείμενο των δραστηριοτήτων της την εκμετάλλευση ξενοδοχειακής επιχείρησης, δυναμικότητας 710 κλινών, που εδρεύει στη θέση Λινοπεράματα της τότε κοινότητας Ροδιάς Ηρακλείου επί ακινήτου κυριότητάς της.

Ότι η εναγομένη εταιρεία με την επωνυμία "ΔΕΗ Α.Ε.", η οποία έχει εγκαταστήσει σε ακίνητο, που ευρίσκεται πλησίον της ως άνω επιχείρησης θερμοηλεκτρική μονάδα παραγωγής ηλεκτρικού ρεύματος, προέβη το έτος 1990 σε εγκατάσταση τεσσάρων νέων μηχανών εσωτερικής καύσης βαρέως μαζούτ, πολωνικής κατασκευής προς αντιμετώπιση των αυξημένων ενεργειακών αναγκών της νήσου Κρήτης.

Ότι η εγκατάσταση και λειτουργία των ως άνω μηχανημάτων έγινε παράνομα καθ' όσον η εν λόγω περιοχή, έχει χαρακτηρισθεί, από τον Ελληνικό Οργανισμό Τουρισμού, "περιοχή τουριστικού ενδιαφέροντος" ενώ η μελέτη των περιβαλλοντικών επιπτώσεων από την αρμόδια υπηρεσία του Υπουγείου ΠΕ.Χω.Δε, που απαιτείται για την έκδοση σχετικής αδείας εγκατάστασης και λειτουργίας αναλόγων μηχανών δεν περιέχει τα απαιτούμενα εκ του νόμου στοιχεία για τη λήψη αναλόγων μέτρων και μέσων προστασίας του περιβάλλοντος.

Ότι η αναιρεσίβλητη προέβη στην επιλογή των ως άνω μηχανών δίχως αύτες να τηρούν τις εκ του νόμου αναγκαίες προδιαγραφές, ώστε να μη βλάπτεται το περιβάλλον εκ της λειτουργίας τους, γιατί τυγχάνουν παλαιάς κατασκευής και ελαττωματικές. Ότι συνεπεία, όλων των πράξεων και παραλείψεων αυτών της αναιρεσίβλητης, ήτοι της εγκατάστασης θερμοηλεκτρικών μονάδων σε τουριστική περιοχή πλησίον ξενοδοχειακών μονάδων, ελλιπούς περιβαλλοντολογικής μελέτης, επιλογής παλαιών και ελαττωματικών ντιζελομηχανών, πλημμελούς συντήρησης αυτών, παράλειψης λήψης μέτρων προστασίας κατά της ρύπανσης του περιβάλλοντος από τον Ιούλιο του 1990, που τέθηκε σε λειτουργία η νέα θερμοηλεκτρική μονάδα, σε συνδυασμό με την υπέρμετρη χρήση αυτών για την κάλυψη των αυξημένων ενεργειακών αναγκών προεκλήθη εκπομπή υψηλών ποσοτήτων καπνού, αιθάλης και σωματιδίων, εκρήξεις αλλά και έκλυση υγρών αποβλήτων με συνέπεια τη μόλυνση και την υποβάθμιση του ευρύτερου περιβάλλοντος και κατά συνέπεια του ακινήτου αυτής (αναιρεσείουσας) λόγω της εγγύτητας του με το ακίνητο της αναιρεσίβλητης.

Με βάση το ανωτέρω ιστορικό η αναιρεσείουσα ζητούσε να υποχρεωθεί η αναιρεσίβλητη να κατασκευάσει κατά μήκος της ανατολικής πλευράς των εγκαταστάσεων της και μέχρι τη θάλασσα χωμάτινο ανάχωμα ύψους τουλάχιστον 50 μέτρων και να προβεί στη δεντροφύτευση αυτού και να διακόψει τη λειτουργία των παλαιάς τεχνολογίας ρυπογόνων ντιζελο-ηλεκτρικών μηχανών, περαιτέρω δε ζητούσε, κατόπιν επιτρεπτού περιορισμού των αιτημάτων της από καταψηφιστικά σε αναγνωριστικά να αναγνωριστεί ότι η αναιρεσίβλητη υποχρεούται να της καταβάλει το ποσόν των 1.750.000.000 δραχμών ή 5.513.730,7 ευρώ, ποσόν κατά το οποίο μειώθηκε η αγοραστική αξία του ακινήτου και της επιχείρησης της (αναιρεσείουσας) άλλως το ποσόν των 907.409.500 δραχμών ή 2.662.977,25 ευρώ, που συνίσταται στην απώλεια των κερδών που θα απεκέρδαινε αυτή (αναιρεσείουσα) κατά τη συνήθη πορεία των πραγμάτων κατά τα έτη 1991, 1992, 1993, 1994 και 1995.

Έκρινε δε το δικάσαν ως Εφετείο Πολυμελές Πρωτοδικείο ότι με το ως άνω περιεχόμενο η αγωγή είναι αόριστη - πλην άλλων και - για τους ακόλουθους λόγους: "Επιπλέον όσον αφορά στις επικαλούμενες από την αναιρεσείουσα ζημιογόνες συμπεριφορές της αναιρεσίβλητης και ειδικότερα στην επιλογή ελαττωματικών ντιζελομηχανών, παλαιάς κατασκευής και στην πλημμελή συντήρηση αυτών, η αναιρεσείουσα, δεν εκθέτει στο δικόγραφο σε τι συνίσταται η παράνομη και υπαίτια συμπεριφορά της αναιρεσίβλητης, δηλαδή ποια ήταν η πράξη ή η παράλειψη της δια του ενίοτε φυσικού προσώπου υπαλλήλου ή εργάτη που απασχολείτο σ' αυτήν κατά τα ανωτέρω, και πως συνδέεται η τελευταία αιτιωδώς με τη ζημία που επικαλείται ότι υπέστη, στοιχεία απαραίτητα για τη θεμελίωση της αδικοπρακτικής ευθύνης της αναιρεσίβλητης, που αποτελεί τη βάση της αγωγής της, ενώ συγχρόνως δεν αναφέρει ποια μέτρα και μέσα προστασίας έπρεπε να ληφθούν από την αναιρεσίβλητη για την προστασία του περιβάλλοντος και με ποιό τρόπο η τελευταία (αναιρεσίβλητη) θα μπορούσε ν' αποτρέψει τις επιβλαβείς για το περιβάλλον συνέπειες και παρέλειψε να το πράξει.

Τέλος, η ενάγουσα επικαλείται αορίστως γεγονότα, που συνιστούν τις συνέπειες της κατά τα ανωτέρω παράνομης και υπαίτιας συμπεριφοράς της αναιρεσίβλητης, δηλαδή εκπομπή καπνού, αιθάλης σωματιδίων, υγρά απόβλητα, εκρήξεις, θόρυβοι, δίχως να εκθέτει κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, το χρόνο που έλαβον χώρα, την πυκνότητα και την ποσότητα αυτών, τα όρια που υπερέβησαν με επιστημονικά δεδομένα ώστε συγκρινόμενα με τα επιτρεπόμενα όρια προκάλεσαν την κατά τους ισχυρισμούς της μόλυνση και υποβάθμιση του περιβάλλοντος".

Σύμφωνα με τις παραδοχές τους αυτές το Πολυμελές Πρωτοδικέιο, που δίκασε ως εφετείο, δεν αξίωσε περισσότερα στοιχεία, ούτε αρκέσθηκε σε λιγότερα από όσα απαιτεί ο νόμος προς θεμελίωση του ενδίκου δικαιώματος της αναιρεσείουσας, αλλά έκρινε αόριστη την ένδικη αγωγή για έλλειψη εξειδίκευσης με πληρότητα των πραγματικών περιστατικών που αποτελούν την προϋπόθεση εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 914 και 922 ΑΚ.

Επομένως δεν πρόκειται για νομική αοριστία και γιαυτό δεν ιδρύεται κατά τα προεκτεθέντα ο από το άρθρο 560 εδ. 1 Κ.Πολ.Δ. λόγος αναιρέσεως. Συνακόλουθα είναι αβάσιμοι οι περί του αντιθέτου πρώτος και δεύτερος λόγοι της αιτήσεως αναιρέσεως, με τους οποίους υπό την επίκληση του άρθρου 560 αριθμ. 1 Κ.Πολ.Δ., προβάλλεται πράγματι η από το άρθρο 559 αριθμ. 14 Κ.Πολ.Δ.

πλημμέλεια, η οποία όμως δεν ελέγχεται σε αποφάσεις των πρωτοδικείων, που δίκασαν ως Εφετείο. Κατά συνέπεια, πρέπει η κρινόμενη αίτηση αναιρέσεως να απορριφθεί.

ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ

Απορρίπτει την από 15-5-2008 αίτηση της εταιρίας "Ακτή Ζεύς Ξενοδοχειακών - Τουριστικών Επιχειρήσεων Α.Ε." για αναίρεση της 25/161/25/2008 αποφάσεως του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ηρακλείου.

Επιβάλλει στην αναιρεσείουσα την δικαστική δαπάνη της αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 6 Ιουλίου 2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 25 Αυγούστου 2011.

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ