1356/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1356 / 2011 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1356/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ρένα Ασημακοπούλου, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Κουτρομάνο, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 28 Φεβρουαρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ. Κ., κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αργυρούλη Ευάγγελο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Ασφαλιστική εταιρεία με την επωνυμία "ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΝΩΣΗ" που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, 2. Θ. Γ. του Ε., κατοίκου ..., 3. Μ. συζ. Θ. Γ., 4. Β. Γ. του Θ. και 5. Π. Σ. του Γ., κατοίκου ... . Η μεν πρώτη εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Μανουσάκη, οι δε 2ος και 3η εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Ανδρέα Γάτσο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., ενώ οι 4η και 5ος δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με τις από α)25-6-2005, β) 31-5-2005, γ) 31-5-2006 και δ)20-7-2006 αγωγές, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών, και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2831/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 6132/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά ο αναιρεσείων με την από 16-6-2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αθανάσιος Κουτρομάνος ανέγνωσε την από 15-2-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο δεύτερος λόγος αναίρεσης και να απορριφθούν οι λοιποί.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της παραστάσας αναιρεσιβλήτου την απόρριψη της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Όπως προκύπτει από τις υπ' αριθμ. 1146/21.10.2010 και 7324/19.11.2010 εκθέσεις των δικαστικών επιμελητών ... (Ναυπλίου) και ... (Πατρών), αντιστοίχως, στην τετάρτη και στον πέμπτο εκ των αναιρεσιβλήτων επιδόθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα, με επιμέλεια του αναιρεσείοντος, αντίγραφα της κρινόμενης αίτησης με την οικεία έκθεση κατάθεσής της, καθώς και κλήση για εμφάνιση αυτών κατά την ανωτέρω δικάσιμο (28.2.2011). Επομένως, αφού δεν εμφανίσθηκαν στο παρόν Δικαστήριο, κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από το πινάκιο, οι ρηθέντες διάδικοι, πρέπει η συζήτηση να χωρήσει σαν να ήταν και αυτοί παρόντες (άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ). Με το άρθρο 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναιρέσεως, αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση, ιδίως δε αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Εξάλλου, κατά το άρθρο 914 ΑΚ: "Όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει". Κατά δε το άρθρο 300 παρ. 1 ΑΚ: "Αν εκείνος που ζημιώθηκε συντέλεσε από δικό του πταίσμα στη ζημία ή την έκτασή της, το δικαστήριο μπορεί να μην επιδικάσει αποζημίωση ή να μειώσει το ποσό της".

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε, με την προσβαλλόμενη απόφασή του, τα ακόλουθα: "Στις 2.1.2005 και ώρα 19.16 στο 191.300 χ. της Ν.Ε.Ο. Αθηνών Πατρών, σε σημείο της οδού, όπου αυτή είναι διπλής κατευθύνσεως [στο μέσον της οποίας υπάρχει διπλή διαχωριστική γραμμή με συνεχή οριογραμμή ερείσματος σε αμφότερες τις κατευθύνσεις] με δύο λωρίδες κυκλοφορίας ανά κατεύθυνση πλάτους 3,20 μ.

περίπου η μία, με όριο ταχύτητας 80 χιλ. ανά ώρα για το ρεύμα προς Πάτρα και 90 χιλ. για το ρεύμα πορείας προς Αθήνα, στο οποίο δεξιά σε σχέση με την πορεία των οχημάτων προς Αθήνα υπάρχει πέραν του ερείσματος, πρανές απορροής υδάτων πλάτους 2,80 μ. εκινείτο το με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, που οδηγούσε η Π.

Γ. με συνεπιβάτη τον μνηστήρα της Π. Σ., με κατεύθυνση από Αίγιο προς Πάτρα. Η οδός στο σημείο στο ρεύμα πορείας προς Πάτρα παρουσιάζει ελαφρά αριστερή καμπύλη, χωρίς να υπάρχει στην περιοχή τεχνητός φωτισμός. Κατά τον αυτό χρόνο στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας από Πάτρα προς Αθήνα, εκινείτο το με αριθμό κυκλοφορίας ...

ΙΧΕ αυτοκίνητο, που οδηγούσε ο Α. Σ., πίσω από αυτό το με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, που οδηγούσε ο Χ. Κ., πίσω από αυτό το με αριθμό κυκλοφορίας ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, που οδηγούσε ο Η. Σ. και τέλος πίσω από το αυτοκίνητο της Π. Γ. ερχόταν, μεταξύ άλλων, το με αριθμό ... ΙΧΕ αυτοκίνητο, που οδηγούσε ο Δ. Σ. στο ρεύμα πορείας προς Πάτρα.

Όταν το αυτοκίνητο, που οδηγούσε η Π. Γ. έφτασε στο παραπάνω σημείο της οδού, λόγω αυξημένης ταχύτητάς του πλέον [πλέον του επιτρεπομένου ορίου των 90 χιλ. ανά ώρα], παρεξέκλινε αριστερά σε σχέση με την πορεία του εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, και προσέκρουσε αρχικά με την εμπρόσθιο αριστερή γωνία στο πίσω αριστερό μέρος του πρώτου αυτοκινήτου, που εκινείτο στο αντίθετο ρεύμα πορείας και οδηγούσε ο Α.

Σ., του οποίου αυτοκίνητο έκανε περιστροφές περί τον άξονα του, λόγω συγκρούσεως, και κατέληξε επί της διαχωριστικής γραμμής με πρόσοψη αντίθετα προς Πάτρα. Η σύγκρουση του αυτοκινήτου της Π. Γ. με το αυτοκίνητο του Α. Σ., δεν επέφερε διακοπή της πορείας αυτοκινήτου της πρώτης, το οποίο συνέχισε την πορεία του στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, με αποτέλεσμα να συγκρουστεί στην συνεχεία με το εμπρόσθιο αριστερό τμήμα του στην εμπρόσθια αριστερή γωνία του αυτοκινήτου, που ακολουθούσε και οδηγούσε ο Χ.

Κ., και εκινείτο με μεγάλη ταχύτητα προς την Αθήνα, το αυτοκίνητο του οποίου, λόγω συγκρούσεως ωθήθηκε δεξιότερα σε σχέση με την πορεία του και προσέκρουσε στο στηθαίο, που υπάρχει πέραν της βοηθητικής λωρίδας προς Αθήνα. Η σύγκρουση των δύο αυτών αυτοκινήτων ήταν ιδιαίτερα σφοδρή με αποτέλεσμα να επέλθει ο θανάσιμος τραυματισμός της οδηγού Π.

Γ.. Ο οδηγός Χ. Κ., λόγω της μεγάλης ταχύτητας του αυτοκινήτου, που οδηγούσε δεν μπόρεσε να προβεί σε οποιοδήποτε αποφευκτικό της συγκρούσεως ελιγμό [φρενάρισμα, ελιγμό προς τα δεξιά σε σχέση με την πορεία του]. Ο ισχυρισμός του αυτός ... έκανε ελιγμό προς τα δεξιά στο χώρο πέραν του οδοστρώματος και της βοηθητικής λωρίδας, κρίνεται αβάσιμος και πρέπει να απορριφθεί, διότι στο σχεδιάγραμμα της τροχαίας εμφαίνεται το σημείο συγκρούσεως πλησίον της διαχωριστικής γραμμής στο ρεύμα πορείας προς Αθήνα, με θραύσματα, υλικά και πλαστικά κατά μήκος του οδοστρώματος και στις δύο λωρίδες κυκλοφορίας και λίγων υλικών συγκρούσεως μέσα στην βοηθητική λωρίδα, γεγονός, που ενισχύει την κρίση του Δικαστηρίου, ότι η σύγκρουση των οχημάτων έγινε εντός του ρεύματος πορείας της οδού προς Αθήνα, πλησίον της διαχωριστικής γραμμής, όπως το σημείο συγκρούσεως απεικονίζεται στο από 3-1-2005 διάγραμμα της Τροχαίας, που συντάχθηκε από τον υπάλληλο Τ.

Ι.. Στο αυτό σχεδιάγραμμα απεικονίζεται επί του οδοστρώματος στο ρεύμα πορείας προς Αθήνα χαραγή μήκους 4,70 μ., που δεν μπορεί να αποδοθεί σε ίχνη φρεναρίσματος του αυτοκινήτου του Χ. Κ., αφού η χαραγή αυτή βρίσκεται πέραν του σημείου συγκρούσεως των οχημάτων προς την πλευρά του αυτοκινήτου της Π. Γ.. Ο ισχυρισμός των συγγενών της αποβιωσάσης Π.

Γ. ότι το αυτοκίνητο, που οδηγούσε ο Χ. Κ. εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα πορείας κρίνεται αβάσιμος και πρέπει ν' απορριφθεί, διότι οι οδηγοί των άλλων αυτοκινήτων Α. Σ. και Η. Σ., κατέθεσαν προανακριτικά ότι το αυτοκίνητο της Π. Γ. εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, γεγονός, που ενισχύεται και από την προηγηθείσα πρόσκρουση του αυτοκινήτου της επί του προπορευόμενου αυτοκινήτου του Α.

Σ., που εκινείτο στο ρεύμα πορείας του. Μετά την σφοδρή σύγκρουση των αυτοκινήτων της Π. Γ. και του Χ. Κ., το αυτοκίνητο της πρώτης, έφερε περιστροφές περί τον άξονα του και στην συνέχεια προσέκρουσε στην εμπρόσθια αριστερή γωνία του αυτοκινήτου, που οδηγούσε ο Η. Σ. και ακολουθούσε το αυτοκίνητο του Χ. Κ., και τέλος το αυτοκίνητο της Π.

Γ., λόγω ωθήσεως, εισήλθε στο ρεύμα πορείας προς Πάτρα, όπου αυτό εκινείτο αρχικά. Το αυτοκίνητο, που οδηγούσε ο Δ. Σ. και ακολουθούσε αρχικά το αυτοκίνητο της Π. Γ. έπεσε πάνω στο αυτοκίνητο της τελευταίας. Η Π. Γ. μετά το ατύχημα νοσηλεύθηκε στην εντατική, όπου σε εξέταση της βρέθηκε στο αίμα της ελάχιστη ποσότητα αιθυλικής αλκοόλης [0,17 ο/οοο] και βενζοδιαλεπίνες.

Η μικρή περιεκτικότητα αιθυλικής αλκοόλης πιθανόν να προέρχεται από την χρήση αντισηπτικών και απολυμαντικών φαρμακευτικών ουσιών, που χρησιμοποιήθηκαν προς απολύμανση των τραυμάτων της, η ύπαρξη δε βενζοδιαλεπίνων δεν προέκυψε ότι τελεί σε αιτιώδη συνάφεια με το ατύχημα. Σύμφωνα με τα εκτιθέμενα πραγματικά περιστατικά το Δικαστήριο κρίνει ότι συνυπαίτια στο ατύχημα είναι οδηγός Π.

Γ. [ποσοστό 65%], διότι αυτήν δεν επέδειξε κατά την οδήγηση του οχήματός της την προσοχή, που όφειλε και ηδύνατο να επιδείξει εκ των περιστάσεων και ειδικότερα αυτή εκινείτο με αυξημένη ταχύτητα [πέραν του ορίου των 90 χιλ. ανά ώρα], εισήλθε ανεπίτρεπτα στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας. Συνυπαίτιος στο ατύχημα [ποσοστό 35%] είναι και ο οδηγός Χ.

Κ., διότι αυτός δεν επέδειξε κατά την οδήγηση του οχήματός του την προσοχή, που όφειλε και ηδύνατο να επιδείξει εκ των περιστάσεων και ειδικότερα εκινείτο με αυξημένη για τις συνθήκες της οδού ταχύτητα πλησίον της διαχωριστικής των ρευμάτων πορείας γραμμή, δεν μπόρεσε να αντιληφθεί έγκαιρα την είσοδο του αυτοκινήτου της Π.

Γ. στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, και παρά την προηγηθείσα πρόσκρουση με το προπορευόμενο αυτοκίνητο του Α. Σ., αυτός δεν προέβη σε αποφευκτικό της συγκρούσεως ελιγμό [φρενάρισμα, ελιγμό προς τα δεξιά]. Η μεγάλη ταχύτητα του αυτοκινήτου του Χ. Κ. προκύπτει από την σφοδρότητα της συγκρούσεως, την εκτροπή του αυτοκινήτου του προς τα δεξιά στο τσιμεντένιο στηθαίο, πέραν της βοηθητικής λωρίδας κυκλοφορίας του ρεύματος πορείας προς Αθήνα, και εκ του γεγονότος ότι αυτός δεν προέβη σε οποιοδήποτε αποφευκτικό της συγκρούσεως ελιγμό, παρά την προηγηθείσα πρόσκρουση του αυτοκινήτου της Π.

Γ. στο προπορευόμενο αυτοκίνητο, που οδηγούσε ο Α. Σ.". Υπό τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο δεν αιτιολογεί επαρκώς την κρίση του για την ευθύνη (συνυπαιτιότητα) του αναιρεσείοντος στην επέλευση της ένδικης σύγκρουσης οχημάτων και των εξ αυτής ζημιογόνων αποτελεσμάτων. Τούτο δε, διότι δεν είναι σαφές σε ποιά πραγματικά περιστατικά στηρίζει το σχετικό αποδεικτικό του πόρισμα, αφού δεν διευκρινίζει ούτε με ποιά ταχύτητα εκινείτο το αυτοκίνητό του στον χρόνο του ατυχήματος, ούτε σε ποιά απόσταση αυτό βρισκόταν από το αντιθέτως κινούμενο αυτοκίνητο της παθούσης, όταν το τελευταίο εξετράπη της πορείας του και εισήλθε στο αντίθετο ρεύμα κυκλοφορίας, ώστε να δικαιολογείται η εκτίμηση ότι ο αναιρεσείων είχε στη διάθεσή του επαρκή χρόνο αντίδρασης και ότι, επομένως, μπορούσε (ή θα μπορούσε αν είχε τεταμένη την προσοχή του στην οδήγηση) να πραγματοποιήσει εγκαίρως αποφευκτικό του ατυχήματος ελιγμό.

Ενόψει τούτων, είναι βάσιμος ο δεύτερος λόγος του αναιρετηρίου, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η ως άνω πλημμέλεια, και πρέπει να γίνει δεκτός και να αναιρεθεί η απόφαση, να παραπεμφθεί δε η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η συγκρότηση αυτού από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Κατόπιν τούτου, παρέλκει η έρευνα των λοιπών αναιρετικών λόγων.

ΔΙΑ ΤΑΥΤΑ

Αναιρεί την 6132/2008 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Επιβάλλει στους αναιρεσιβλήτους την δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 6 Ιουλίου 2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 25 Αυγούστου 2011.

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ