Supreme Court allows appeal against first-instance judgment regarding joint liability and partial debt offset in Greek civil law.

Απόφαση 1354 / 2019 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1354/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Πηνελόπη Ζωντανού, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Θεόδωρο Τζανάκη - Εισηγητή, Νικόλαο Πιπιλίγκα, Αντιγόνη Καραΐσκου - Παλόγου και Λουκά Μόρφη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 14 Μαΐου 2019, με την παρουσία και της Γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ανώνυμης τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία "..." και το διακριτικό τίτλο "...", η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αντώνιο Τσιαλίκη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., που κατέθεσε προτάσεις. Του αναιρεσιβλήτου: Κ. Α. του Δ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνου Ξουλίδη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ., που κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 24/11/2014 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Θεσσαλονίκης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1709/2015 του ίδιου Δικαστηρίου και 4442/2018 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα εταιρεία με την από 19/4/2018 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΚΑΤΑ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η υπόθεση εισάγεται για συζήτηση ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου με την από 26.09.2018 κλήση της αναιρεσείουσας, κατόπιν ματαιώσεως της συζητήσεως κατά την αρχικώς ορισθείσα δικάσιμο της 25.09.2018 Με την από 19.04.2018 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η με αριθ. 4442/2018 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης , που εκδόθηκε αντιμωλία των διαδίκων, κατόπιν άσκησης: α) της από 12.05.2015 έφεσης της πρωτης εναγόμενης και ήδη αναιρεσείουσας και β) της από 13.10.2016 ασκηθείσας αντέφεσης του ενάγοντος και ήδη αναιρεσιβλήτου κατά της εκδοθείσας κατά την τακτική διαδικασία με αριθ. 1709/2015 απόφασης του Ειρηνοδικείου, με την οποία είχε γίνει δεκτή κατά ένα μέρος η αγωγή. Με την προσβαλλομένη απόφαση του δευτεροβαθμίου δικαστηρίου α) θεωρήθηκε καταργημένη η δίκη ως προς αμφοτέρους τους βαθμούς δικαιοδοσίας κατά το μέρος που στρεφόταν κατά της δεύτερης εναγόμενης εταιρείας "... ΑΕ", β) θεωρήθηκε ως μη ασκηθείσα η έφεση κατά το μέρος που στρεφόταν κατά της δεύτερης εναγόμενης και γ) απορρίφθηκαν κατά τα λοιπά οι παραπάνω έφεση και αντέφεση. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564 παρ.3, 566 παρ.1 και 144 του ΚΠολΔ). Είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθ. 577 παρ.1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων αυτής (άρθ. 577 παρ.3 ΚΠολΔ).

Κατά το άρθρο 926 ΑΚ αν από κοινή πράξη περισσοτέρων προήλθε ζημία ή αν από την ίδια ζημία ευθύνονται παράλληλα περισσότεροι, ενέχονται όλοι εις ολόκληρον. Το ίδιο ισχύει και αν έχουν ενεργήσει περισσότεροι συγχρόνως ή διαδοχικά και δεν μπορεί να εξακριβωθεί τίνος η πράξη επέφερε τη ζημία. Ως ζημία νοείται τόσο η περιουσιακή όσο και η ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη που προξενήθηκε από την αδικοπραξία, για τις οποίες οφείλεται χρηματική ικανοποίηση κατ' άρθρο 932 ΑΚ, και για την πληρωμή της οποίας ευθύνονται όλοι οι υπαίτιοι εις ολόκληρον.

Με την παραπάνω διάταξη του άρθρου 926 ΑΚ, η οποία αναφέρεται στην περίπτωση ύπαρξης περισσοτέρων υπόχρεων, καθιερώνεται η εις ολόκληρον ευθύνη περισσοτέρων προσώπων είτε επειδή η ζημία προκλήθηκε από κοινή πράξη αυτών, είτε επειδή τα περισσότερα πρόσωπα ευθύνονται κατά το νόμο το καθένα αυτοτελώς για την αποκατάσταση της ζημίας, αντικειμενικά ή υποκειμενικά, είτε, στην περίπτωση της σωρευτικής ή διαζευκτικής αιτιότητας, ήτοι, όταν η ζημία προήλθε από αυτοτελείς και διακεκριμένες ενέργειες (πράξεις ή παραλείψεις) περισσοτέρων προσώπων, ταυτόχρονες ή διαδοχικές, που η καθεμία από αυτές από μόνη της, συνιστά αιτιώδη όρο επαγωγής της ζημίας, με την έννοια της προσφορότητας να προκαλέσει, αυτή καθ' εαυτή, ολόκληρη τη ζημία, χωρίς ωστόσο, να είναι εφικτή ή εξακρίβωση ποιος αληθινά είναι ο πρόξενος της ζημίας ή ποιο το ποσοστό συμβολής του κάθε δράστη στο επελθόν ζημιογόνο αποτέλεσμα.

Στην ανωτέρω περίπτωση η παθητική εις ολόκληρον ενοχή στηρίζεται στο νόμο και οι περισσότεροι οφειλέτες ευθύνονται σε εκπλήρωση της ίδιας παροχής. Υπάρχει δηλαδή ταυτότητα παροχής, που δεν προϋποθέτει αναγκαστικά ταυτότητα του νομικού και πραγματικού λόγου γενέσεως αυτής και ως εκ τούτου η υποχρέωση ή κοινή ευθύνη των συνοφειλετών μπορεί να πηγάζει από διαφορετική αιτία και να γεννήθηκε σε διαφορετικό χρόνο.

Οι διατάξεις αυτές εφαρμόζονται όχι μόνο όταν περισσότερα πρόσωπα ευθύνονται για αδικοπραξία με την έννοια του άρθρου 914 ΑΚ, αλλά και όταν όλα ή μερικά από αυτά ευθύνονται αντικειμενικά και μάλιστα ανεξάρτητα από το αν η αντικειμενική ευθύνη ρυθμίζεται στον ΑΚ ή σε ειδικούς νόμους. Ο δανειστής έχει το δικαίωμα επιλογής του συνοφειλέτη από τον οποίο θα απαιτήσει την παροχή .

Εφόσον ασκήσει το δικαίωμα αυτό, εάν ικανοποιηθεί πλήρως από το συνοφειλέτη κατά του οποίου έχει στραφεί, το δικαίωμα αναλίσκεται, αφού μόνο μία φορά μπορεί να αξιώσει την εκπλήρωση της παροχής και δεν μπορεί αυτός να αξιώσει εκ νέου την παροχή ή μέρος της από τους λοιπούς συνοφειλέτες. Εάν όμως η παροχή εκπληρωθεί κατά ένα μόνο μέρος, η οφειλή εξακολουθεί να υπάρχει για το ανεκπλήρωτο τμήμα της εις ολόκληρον μεταξύ των οφειλετών.

Εξάλλου, στις διατάξεις των άρθρων 416 επ. ΑΚ, προβλέπονται οι τρόποι απόσβεσης της ενοχής. Μεταξύ αυτών είναι η καταβολή (άρθρο 416 ΑΚ) και η με συμφωνία μεταξύ δανειστή και οφειλέτη άφεση του χρέους (άρθρο 454 ΑΚ). Τα άρθρα 483 έως 485 ΑΚ καθιερώνουν την αρχή της αντικειμενικής ενέργειας των σ' αυτά αναφερόμενων γεγονότων στην περίπτωση που περισσότεροι οφειλέτες οφείλουν την ίδια παροχή και καθένας από αυτούς έχει την υποχρέωση να την καταβάλει ολόκληρη, ο δανειστής όμως έχει το δικαίωμα να την απαιτήσει μόνο μία φορά.

Μεταξύ των γεγονότων που έχουν αντικειμενική ενέργεια είναι και η ολική ή μερική εκπλήρωση της οφειλής με καταβολή της από οποιονδήποτε εις ολόκληρο συνοφειλέτη που γίνεται με σκοπό την ικανοποίηση της απαίτησης του δανειστή και επομένως αυτή έχει ως αποτέλεσμα την απόσβεση της απαίτησης του δανειστή και έναντι των υπόλοιπων συνοφειλετών κατ' ίσο με την καταβολή μέρος, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 416 και 483 παρ. 1 εδ. 1 του ΑΚ.

Η τελευταία μάλιστα είναι αναγκαστικού δικαίου και συνεπώς τυχόν συμφωνία του δανειστή με τον καταβαλλόντα οφειλέτη για υποκειμενική μόνο ενέργεια της καταβολής είναι χωρίς σημασία . Εξάλλου, σύμφωνα με το άρθρο 454 ΑΚ, επέρχεται απόσβεση της ενοχής και όταν ο δανειστής συμφωνήσει με τον οφειλέτη την άφεση του χρέους αυτού.

Σε περίπτωση δε παθητικής εις ολόκληρον ενοχής , η άφεση του χρέους προς έναν από τους συνοφειλέτες από το δανειστή, ενεργεί κατ' αρχήν, σύμφωνα με το άρθρο 484 ΑΚ, μόνο για αυτόν τον οφειλέτη. Μπορεί, όμως, να συμφωνηθεί μεταξύ αυτών η αντικειμενική ενέργεια της άφεσης χρέους, οπότε ενεργεί και υπέρ των λοιπών και απαλλάσσονται και οι τελευταίοι από την οφειλή.

Περαιτέρω, στο άρθρο 871 Α.Κ. ορίζεται ότι με τη σύμβαση του συμβιβασμού οι συμβαλλόμενοι διαλύουν με αμοιβαίες υποχωρήσεις μία φιλονικία τους ή μια αβεβαιότητα για κάποια έννομη σχέση. Από το συνδυασμό της διάταξης αυτής με εκείνες των άρθρων 483, 454 και 484 του ΑΚ προκύπτει ότι, ο συμβιβασμός που συνάπτει ένας από τους εις ολόκληρον συνοφειλέτες με το δανειστή, εφόσον δεν προκύπτει κάτι διαφορετικό από αυτόν, ήτοι η αντικειμενική του ενέργεια, ενεργεί υπέρ και σε βάρος του συνοφειλέτη με τον οποίο συμφωνήθηκε ο συμβιβασμός, ενεργεί δηλαδή υποκειμενικά και δεν απαλλάσσει συνεπώς τους άλλους συνοφειλέτες.

Αν όμως ο από τις αμοιβαίες υποχωρήσεις των μερών συμβιβασμός περιέχει γεγονότα που ενεργούν αντικειμενικά, όπως είναι η καταβολή από τον άνω συνοφειλέτη, τότε ο συμβιβασμός, κατά το μέρος αυτό, ενεργεί αντικειμενικά δηλαδή απαλλάσσει και τους λοιπούς συνοφειλέτες, οι οποίοι, επομένως, εφεξής, υποχρεούνται αλληλεγγύως σε καταβολή μόνο της υπόλοιπης παροχής.

Επίσης, αν ο συμβιβασμός περιέχει άφεση χρέους προς το συνοφειλέτη από το δανειστή, τότε απαλλάσσει και τους λοιπούς συνοφειλέτες, δηλαδή ενεργεί αντικειμενικά, εφόσον συνομολογήθηκε με τέτοιο σκοπό.

Συνεπώς ο δικαιούχος έχει το δικαίωμα να εναγάγει ή όλους τους υπαίτιους ταυτόχρονα, ή διαδοχικά, απαιτώντας από καθένα τους ολόκληρη τη χρηματική ικανοποίηση. Στην περίπτωση, όμως, που κάποιος από τους συνυπόχρεους κατέβαλε το ποσό που επιδικάστηκε ως χρηματική ικανοποίηση, δεν δικαιούται ο δικαιούχος να στραφεί πλέον για το ποσό αυτό κατά των υπολοίπων, καθώς η καταβολή, και αν αυτή έγινε στα πλαίσια συμβιβασμού, αναπτύσσει αντικειμενική ενέργεια υπέρ των υπολοίπων συνυπόχρεων, οι οποίοι δικαιούνται να προβάλουν τη σχετική από το άρθρο 483 ΑΚ ένσταση . Το ίδιο συμβαίνει και εάν για οποιοδήποτε λόγο που ενεργεί κατά τα ανωτέρω αντικειμενικώς, όπως λόγω άφεσης χρέους ή συμβιβασμού, έχει αποσβεσθεί η απαίτηση της χρηματικής ικανοποίησης. Εάν όμως η καταβολή από κάποιο συνοφειλέτη ή η άφεση χρέους ή η παραίτηση που συνιστά άφεση χρέους του δανειστή προς κάποιο συνοφειλέτη ή ο συμβιβασμός του δανειστή με κάποιον των συνοφειλετών, αφορά μέρος της χρηματικής ικανοποίησης, κατά το μέρος που ενεργούν αυτά τα γεγονότα αντικειμενικά, επιφέρουν απαλλαγή των λοιπών συνυπόχρεων μόνο κατά το μέρος τούτο και ο δικαιούχος δικαιούται να απαιτήσει από τους συνοφειλέτες το υπόλοιπο μη αποσβεσθέν μέρος της γι' αυτή την αιτία απαίτησής του (ΑΠ 1694/2017 με εκεί παραπομπές στη νομολογία).

Kατά τη διάταξη του άρθρου 560 παρ.1 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων αν παραβιάστηκε κανόνας του ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνο αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την ερμηνεία κανόνων δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σε αυτούς. Ο κανόνας δικαίου παραβιάζεται αν δεν εφαρμοσθεί, ενώ συντρέχουν οι πραγματικές προϋποθέσεις για την εφαρμογή του, ή εάν εφαρμοσθεί, ενώ δεν συντρέχουν οι προϋποθέσεις αυτές, καθώς και εάν εφαρμοσθεί εσφαλμένα, η δε παραβίαση εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου, δηλαδή όταν το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σε αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε ως κακή εφαρμογή, ήτοι εσφαλμένη υπαγωγή σ` αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού (ΟλΑΠ 1/2016, ΟλΑΠ 2/2013, ΟλΑΠ 7/2006).

Με τον παραπάνω λόγο αναίρεσης ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής και των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα του ανωτέρω δικαστηρίου κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς. Στην τελευταία δε περίπτωση, η παραβίαση του κανόνα αυτού ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο αποκλειστικώς και μόνο με βάση τα πραγματικά περιστατικά που δέχεται το δικαστήριο της ουσίας ότι αποδείχθηκαν ή ότι δεν αποδείχθηκαν (ΑΠ 130/2016, ΑΠ 1420/2013).

Στη προκειμένη περίπτωση, ο ενάγων με την από 24.11.2014 αγωγή ενώπιον του Ειρηνοδικείου Θεσσαλονίκης ισχυρίσθηκε ότι το Μάρτιο του 2012 κατήρτισε στη ..... με την πρώτη εναγόμενη (...) σύμβαση πιστωτικής κάρτας; παροχής καταναλωτικών αγαθών και υπηρεσιών, κατά το χρόνο κατάρτισης της οποίας η τελευταία συνέλεξε τα προσωπικά δεδομένα αυτού που αποτελούν στοιχεία, της προσωπικότητάς του.

Ότι η εναγόμενη προέβη σε παράνομη επεξεργασία των συλλεγέντων από αυτήν-κατά την κατάρτιση της παραπάνω μεταξύ τους συμβάσεως-προσωπικών δεδομένων του, με την διαβίβαση αυτών προς την δεύτερη εναγόμενη (... ... ΑΕ), στην οποία ανέθεσε τη διαχείριση και είσπραξη των ληξιπροθέσμων οφειλών του, χωρίς προηγουμένως να τον ενημερώσει με τρόπο σαφή για τους σκοπούς της επεξεργασίας κατά το στάδιο κατάρτισης της μεταξύ τους σύμβασης και κατά το χρόνο πριν από τη διαβίβασή τους στη δεύτερη εναγόμενη για τη μέλλουσα ανακοίνωση των προσωπικών του δεδομένων σ' αυτήν.

Ότι η δεύτερη εναγόμενη, εισπρακτική εταιρία, επεξεργάστηκε παράνομα προσωπικά του δεδομένα, διότι μη νόμιμα συνέλεξε αυτά από την πρώτη εναγόμενη και τα περιέλαβε στο αρχείο της, χωρίς να τον ενημερώσει για την πρόθεση της να τα χρησιμοποιήσει, ούτε να λάβει την έγκρισή του, ενώ στη συνέχεια τα χρησιμοποίησε, δια των υπαλλήλων της, που καλούσαν αυτόν τηλεφωνικά επανειλημμένως στην οικία του κατά τις αναφερόμενες σ'αυτήν ημερομηνίες και μάλιστα πραγματοποιώντας συχνότερες των επιτρεπόμενων από το νόμο οχλήσεις, ενοχλώντας φορτικά ακόμη και έτερα οικεία του πρόσωπα και ζητούσαν την επιβεβαίωση των γνωστών σε εκείνους προσωπικών του δεδομένων, δηλώνοντας του συγχρόνως πιεστικό και επιτακτικά ότι έχει ληξιπρόθεσμο οφειλή στην πρώτη εναγόμενη, που όφειλε να εξοφλήσει άμεσα, μολονότι κατά την 15-10-2014 είχε ήδη πληρώσει αυτήν καταβάλλοντας το ποσό των 150 ευρώ, ενώ η ελάχιστη οφειλόμενη δόση ήταν 90 ευρώ" Ότι λόγω της ως άνω υπαίτιας και παράνομης συμπεριφοράς των εναγομένων ο ενάγων υπέστη ψυχική αναστάτωση, θυμό και στενοχώρια και προσβλήθηκε η προσωπικότητα του.

Ενόψει αυτών, ο ενάγων ζήτησε να υποχρεωθούν οι εναγόμενες να του καταβάλλουν, εις ολόκληρον η καθεμία, το ποσό των 11.000 ευρώ (μετ' αφαίρεση ποσού 45 ευρώ για το οποίο επιφυλάχθηκε να ασκήσει παράσταση πολιτικής αγωγής στο αρμόδιο ποινικό δικαστήριο), ως χρηματική ικανοποίηση για την αποκατάσταση της ηθικής βλάβης που υπέστη από τις ως άνω παράνομες και υπαίτιες πράξεις των εναγόμενων, άλλως διαιρετώς εκάστη και ισομερώς, με τον νόμιμο τόκο από της επιδόσεως της αγωγής και μέχρις εξοφλήσεως.

Το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο με την υπ' αριθ. 1709/2015 οριστική απόφασή δέχθηκε εν μερει την αγωγή και υποχρέωσε τις εναγόμενες να καταβάλλουν, εις ολόκληρον η καθεμία από αυτές, στον ενάγοντα ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής βλάβης λόγω διαβίβασης προσωπικών δεδομένων χωρίς ενημέρωση και έγκριση και παράνομης επεξεργασίας το ποσό των 5.824,40 ευρώ, με το νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής και μέχρι την εξόφληση.

Ακολούθως ασκήθηκαν α) η με αριθ. καταθ. 11357/2015 έφεσης της πρώτης εναγόμενης και ήδη αναιρεσείουσας, β) η με αριθμ.καταθ. 1709/2015 έφεση της δεύτερης εναγόμενης (μη διαδίκου στην παρούσα δίκη) και γ) η από 12.04.2017 ασκηθείσα με τις προτάσεις αντέφεση του ενάγοντος και ήδη αναιρεσιβλήτου. Ο ενάγων παραιτήθηκε έναντι της δεύτερης εναγόμενης ...

από τη με αριθμό 17230/2014 αγωγή του με το υποβληθέν ενώπιον του Ειρηνοδικείου Θεσσαλονίκης με αριθμό κατάθεσης 81/5.10.2016 δικόγραφο παραίτησης από το δικόγραφο και το δικαίωμα της αγωγής λόγω εξωδικαστικού συμβιβασμού. Η δεύτερη εναγόμενη παραιτήθηκε από το δικόγραφο και το δικαίωμα εφέσεως με το με αριθμό κατάθεσης 2294/14.10.2016 δικόγραφο της ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης.

Ακολουθως, η δεύτερη εναγόμενη εταιρία ... Α.Ε. κοινοποίησε μετά της από 24.01.2017 εξωδίκου δηλώσεώς της το από 5.10.2016 ιδιωτικό συμφωνητικό συμβιβασμού μεταξύ αυτής και του ενάγοντος και το αποδεικτικό σημείωμα της τράπεζας από το οποίο αποδεικνύεται η καταβολή στον αντίδικο του υπολοίπου ποσού των 2.824,40€ πλέον του ποσού των 3.000 ευρώ που είχε εισπράξει ο ενάγων ως προσωρινά εκτελεστό μετά την έκδοση της πρωτόδικης απόφασης.

Κατ' ακολουθία αυτών, ο ενάγων εισέπραξε από την δεύτερη εναφομένη (εις ολόκληρον συνοφειλετρια) το σύνολο του επιδικασθέντος ποσού ύψους 5.824,40€ στην καταβολή του οποίου είχαν υποχρεωθεί εις ολόκληρον η ... ΑΕ και η αναιρεσείουσα Τραπεζα. Περαιτέρω, το Μονομελές Πρωτοδικείο δικάζοντας ως Εφετείο εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, με την οποία συνεκδικάζοντας την ως άνω από 12.05.2016 έφεση της πρωτης εναγόμενης και την από 12.04.2017 ασκηθείσα δια των προτάσεων αντέφεση, α) θεώρησε καταργημένη τη δίκη ως προς αμφοτέρους τους βαθμούς δικαιοδοσίας κατά το μέρος που στρεφόταν κατά της δεύτερης εναγόμενης εταιρείας "...

ΑΕ", β) θεώρησε μη ασκηθείσα την έφεση κατά το μέρος που στρεφόταν κατά της δεύτερης εναγόμενης και γ) απέρριψε κατά τα λοιπά τις παραπάνω έφεση και αντέφεση.

Το Μονομελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης δέχθηκε σε σχέση με την προβληθείσα ένσταση εξόφλησης της πρώτης εναγόμενης και ήδη αναιρεσείουσας- μεταξύ των άλλων- ακόλουθα: "η 1η εναγόμενη και νυν εκκαλούσα άσκησε, στις 18-5-2015, την επίδικη έφεσή της αναβιούσης δε της εκκρεμοδικίας ο ενάγων και νυν εφεσίβλητος νομίμως παραιτήθηκε έναντι της 2ης εναγομένης, εταιρείας ..., από τη με αριθμό 17230/2014 αγωγή του, με το υποβληθέν ενώπιον του Ειρηνοδικείου Θεσσαλονίκης με αριθμό κατάθεσης 81/5.10.2016 δικόγραφο παραίτησης από το δικαίωμα της αγωγής όπως συνομολογεί και η εκκαλούσα, έχει δε καταβληθεί ποσό έναντι της επιδικασθείσας απαίτησης από την εταιρεία ενημέρωσης οφειλετών ... προς τον ενόγοντα, πλην όμως η καταβολή αυτή ουδόλως λειτουργεί αντικειμενικά για την εκκαλούσα ως εις ολόκληρον συνοφειλέτιδα......δεδομένου ότι μεταξύ των αρχικώς εναγόμενων υφίσταται σχέση απλής ομοδικίας και όχι αναγκαστικής ο δε δικαστικός συμβιβασμός, ακόμη κι αν υπήρχε τέτοιος καταργεί τη δίκη μόνο για τον ομόδικο προς τον οποίο ενεργεί και όχι για τους λοιπούς εξ αυτών, ενώ η παραίτηση από δικόγραφο για έναν εκ των διαδίκων δεν επιφέρει αποτελέσματα για τους λοιπούς απλούς ομοδίκους..".

Η αναιρεσείουσα με τον πρώτο λόγο αναίρεσης προσάπτει στην προσβαλλομένη απόφαση την πλημμέλεια από το άρθρο 559 αρ.1 ΚΠολΔ, ισχυριζόμενη ότι το κατ' έφεση δικάζον Δικαστήριο παραβίασε με εσφαλμένη ερμηνεία και εφαρμογή τις διατάξεις των άρθρων 483 εδ. α, 484 εδ. α, 416, 871 και 926 ΑΚ., με το να δεχθεί ότι η γενόμενη προς τον ενάγοντα και ήδη αναιρεσίβλητο από την δεύτερη εναγομένη εταιρεία ενημέρωσης οφειλετών ... ( μη εδώ διάδικο) καταβολή ποσού 5.824,40 ευρώ, στα πλαίσια καταρτισθέντος μεταξύ τους συμβιβασμού δεν ενεργεί αντικειμενικά για την συνοφειλέτρια πρώτη εναγομένη και ήδη αναιρεσείουσα .

Ο λόγος αυτός είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, διότι, στην παθητική εις ολόκληρο ενοχή, όπως εν προκειμένω, ο ενάγων και ήδη αναιρεσίβλητος έχει δικαίωμα να απαιτήσει την παροχή μόνο μία φορά, η δε πληρωμή από την δεύτερη εναγομένη εταιρεία ενημέρωσης οφειλετών ... ( μη εδώ διάδικο) προς αυτόν του ποσού των 5.824,40 ευρώ , που έγινε στα πλαίσια καταρτισθέντος μεταξύ τους συμβιβασμού με σκοπό την ικανοποίηση της απαίτησής του , έχει ως αποτέλεσμα την απόσβεση της απαίτησης αυτού και έναντι της άλλης συνοφειλέτριας, ήτοι της πρώτης εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας, κατ' ίσο με την καταβολή μέρος, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 416 και 483 παρ. 1 εδ. 1 του ΑΚ.

Επομένως , η οφειλή της αναιρεσείουσας αποσβέστηκε κατά το καταβληθέν από την συνοφειλέτριά της δεύτερη εναγομένη (μη εδώ διάδικο) ποσό των 5.824,40 ευρώ, έστω και αν η καταβολή αυτή έγινε στα πλαίσια συμβιβασμού μεταξύ αναιρεσιβλήτου και εταιρείας ..., καθόσον η καταβολή αναπτύσσει αντικειμενική ενέργεια υπέρ του άλλου συνυπόχρεου, ο οποίος δικαιούται να προβάλει τη σχετική από το άρθρο 483 ΑΚ ένσταση.

Κατά το ανεκπλήρωτο βέβαια τμήμα της, ήτοι τους νομίμους τόκους, η οφειλή εξακολουθεί να υφίσταται για την αναιρεσείουσα Τράπεζα , δεδομένου ότι η παροχή εκπληρώθηκε κατά ένα μόνο μέρος από την δεύτερη των εις ολόκληρο συνοφειλετριών, δεδομένου ότι οι εναγόμενες υποχρεώθηκαν τελεσιδίκως να καταβάλουν, καθεμία εις ολόκληρο, στον ενάγοντα ως χρηματική ικανοποίηση λόγω ηθικής του βλάβης το παραπάνω ποσό των 5.824,40 ευρώ, με τον νόμιμο τόκο από την επίδοση της αγωγής.

Επομένως, πρέπει, κατά παραδοχή του λόγου αυτού, να αναιρεθεί η προσβαλλομένη απόφαση κατά το μέρος αυτό , παρελκούσης της έρευνας των δεύτερου και τρίτου λόγων αναίρεσης, εφόσον αναφέρονται στο ίδιο κεφάλαιο . Κατόπιν αυτών, πρέπει να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Μονομελές Πρωτοδικείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλον δικαστή εκτός από εκείνον που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση, κατά το άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ. Τέλος, πρέπει να καταδικαστεί ο αναιρεσίβλητος στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, που κατέθεσε προτάσεις (άρθρα 176, 183 και 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 4442/2018 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Πρωτοδικείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλο δικαστή.

Επιβάλλει σε βάρος του αναιρεσίβλητου τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες τριακόσια (2300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ και ΑΠΟΦΑΣΙΣΘΗΚΕ στην Αθήνα, στις 18 Σεπτεμβρίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 12 Νοεμβρίου 2019.

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ