Supreme Court allows appeal against appellate court for failing to declare appeal inadmissible due to improper joint defendant procedure.

Απόφαση 1352 / 2008 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1352/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωάννη Παπανικολάου, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Πετράκη, Αθανάσιο Πολυζωγόπουλο, Ιωάννη Σίδερη και Γεωργία Λαλούση (κωλυομένης της Αρεοπαγίτου Ελένης Μαραμαθά), Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Μαΐου 2008, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Χ1, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Αθανάσιο Γρέβια και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Ψ1, 2) Εδρεύουσας στην Αθήνα ασφαλιστικής εταιρείας υπό την επωνυμία "ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΝΩΣΙΣ Α.Ε.Γ.Α.", όπως εκπροσωπείται νομίμως, άπαντες οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Ευθύμιο Ζήση με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30/10/2002 αγωγή του 1ου των ως άνω αναιρεσιβλήτων και την από 12/2/2003 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκαν στο Μονομελές Πρωτοδικείο Άρτας και συνεκδικάστηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 39/2004 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 446/2005 του Εφετείου Ιωαννίνων. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί ο αναιρεσείων με την από 6/6/2007 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Γεωργία Λαλούση, ανέγνωσε την από 22/4/2008 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη του πρώτου λόγου της αναίρεσης και την παραδοχή του δεύτερου και τρίτου λόγου αυτής. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά το άρθρο 517 Κ.Πολ.Δ η έφεση απευθύνεται κατά εκείνων που ήταν διάδικοι στην πρωτόδικη δίκη ή των καθολικών διαδόχων ή των κληροδόχων τους. Αν υπάρχει αναγκαστική ομοδικία, η έφεση πρέπει να απευθύνεται κατά όλων των ομοδίκων, αλλιώς απορρίπτεται ως απαράδεκτη. Σε περίπτωση απλής ομοδικίας, επομένως, η οποία υπάρχει και όταν ενάγονται περισσότεροι του ενός ως εις ολόκληρον υπόχρεοι για αποζημίωση από αδικοπραξία δεν είναι αναγκαίο να απευθύνεται η έφεση κατά όλων των διαδίκων.

Περαιτέρω, κατά τον αρ. 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ επιτρέπεται αναίρεση αν το δικαστήριο παρά το νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από δικαίωμα ή απαράδεκτο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση ο αναιρεσείων με τον πρώτο λόγο της αναίρεσης προσάπτει στην προσβαλλόμενη απόφαση την προαναφερόμενη πλημμέλεια ότι παρά το νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτο, επειδή παρά το νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτη την έφεση του πρώτου αναιρεσίβλητου (Ψ1) κατά της 39/2004 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Άρτας, το οποίο είχε εκδικάσει δύο αντίθετες αγωγές αποζημίωσης για ζημία που είχε προκληθεί από αδικοπραξία (αυτοκινητικό ατύχημα) και η οποία (έφεση) απευθυνόταν μόνο κατ' αυτού (Χ1) και όχι και κατά της ομοδίκου του ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία VICTORIA AE.

Το Εφετείο όμως, εφόσον πρόκειται για ευθύνη από αδικοπραξία (ζημίες από αυτοκινητικό ατύχημα) και συντρέχει περίπτωση απλής και όχι αναγκαστικής ομοδικίας, δεν παραβίασε τις διατάξεις των διατάξεων 517, 532 ΚΠολΔ σε σχέση με την έφεση του αναιρεσιβλήτου, ούτε παρά το νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτο. Άλλωστε, δεν έπρεπε σε καμία περίπτωση η από 1-9-2004 έφεση των αναιρεσιβλήτων να στραφεί και κατά της ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία "VICTORIA" αφού με την έφεση αυτή, που στρεφόταν κατά της εκκαλουμένης μόνο κατά το μέρος της που δέχθηκε την αγωγή του αναιρεσείοντος, ζητείτο η εξαφάνιση της εκκαλουμένης σχετικώς, και η απόρριψη της από 12-2-2003 αγωγής του αναιρεσείοντος.

Έτσι, η έφεση των αναιρεσιβλήτων δεν έπληττε την εκκαλουμένη, κατά το μέρος της που απέρριψε την από 30-10-2002 αγωγή του πρώτου αναιρεσιβλήτου κατά του αναιρεσείοντος και της Α.Α.Ε "VICTORIA". Κατ' ακολουθίαν η προσβαλλόμενη απόφαση δεν υπέπεσε στην αποδιδόμενη πλημμέλεια από το εδάφιο 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, γι' αυτό ο πρώτος λόγος αναίρεσης είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Ο προβλεπόμενος από το άρθρο 559 αρ. 8 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης ιδρύεται, αν το δικαστήριο παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα", κατά την έννοια της διάταξης αυτής, θεωρούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί, που, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης πρότασής τους, θεμελιώνουν, καταλύουν ή παρακωλύουν ουσιαστικό ή δικονομικό δικαίωμα, που ασκείται με την αγωγή, ανταγωγή, ένσταση ή αντένσταση, καθώς και οι λόγοι έφεσης, που περιέχουν ισχυρισμούς οι οποίοι ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. (ΟλΑΠ 3/1997).

Από το συνδυασμό των ανωτέρω συνάγεται ότι η λήψη υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας ισχυρισμού που δεν έχει επανυποβληθεί νόμιμα ενώπιον του εφετείου είναι θεμελιωτική του αναιρετικού λόγου από το εδ 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ της λήψης υπόψη "πραγμάτων" που δεν προτάθηκαν. Στους ισχυρισμούς που αν ληφθούν υπόψη χωρίς να συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις υποβολής τους ιδρύεται ο προαναφερόμενος λόγος αναίρεσης υπάγεται και η ένσταση συνυπαιτιότητας (300 ΑΚ) στην πρόκληση του τροχαίου ατυχήματος σε περίπτωση αξίωσης αποζημίωσης από αυτό, αφού από τις διατάξεις των άρθρων 522 και 535 παρ. 2 ΚΠολΔ προκύπτει ότι το εφετείο και όταν εξαφανίζει την εκκαλούμενη απόφαση και κρατεί την υπόθεση, δικάζει κατ' ουσίαν τη διαφορά, στα πλαίσια όμως του μεταβιβαστικού αποτελέσματος μόνο ως προς τα θιγέντα με την έφεση κεφάλαια.

Τέλος, κατά την Κ.Πολ.Δ 240 για την επαναφορά ισχυρισμών που υποβλήθηκαν σε προηγούμενη συζήτηση στο ίδιο ή ανωτέρω δικαστήριο αρκεί η ενυποβολή τους με σύντομη περίληψη και αναφορά στις σελίδες των προτάσεων της προηγούμενης συζήτησης που τους περιέχουν. Στη συγκεκριμένη περίπτωση από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων προκύπτει ότι το Εφετείο Ιωαννίνων δίκασε α) έφεση του πρώτου αναιρεσίβλητου (Ψ1) και της ασφαλιστικής εταιρίας με την επωνυμία ΔΙΕΘΝΗΣ ΕΝΩΣΗ κατά της 39/2004 απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Άρτας με την οποία διατυπώνονταν παράπονα,που αφορούσαν μόνο το κεφάλαιο της σε σχέση με την αγωγή του αναιρεσείοντος, για εσφαλμένη εκτίμηση των αποδείξεων σχετικά με τις συνθήκες του ατυχήματος και με αίτημα την εξαφάνιση της απόφασης και την απόρριψη της αγωγής του αναιρεσείοντος, και β) έφεση του αναιρεσείοντος κατά της ίδιας απόφασης με την οποία διατυπώνονταν παράπονα μόνο για το ύψος των κονδυλίων της ζημίας που επιδικάστηκαν σ' αυτόν και ζητούσε την εξαφάνιση της απόφασης και την εξολοκλήρου παραδοχή της αγωγής του.

Το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος, δέχθηκε την έφεση των αναιρεσιβλήτων έκρινε ότι ο αναιρεσείων και ο πρώτος αναιρεσίβλητος είναι συνυπαίτιοι για την πρόκληση του ατυχήματος, εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση, εξέτασε τις δύο ένδικες αγωγές και δέχθηκε αυτές ως μέρει κατ' ουσίαν βάσιμες.

Από την επισκόπηση των διαδικαστικών εγγράφων και ειδικότερα του δικογράφου της έφεσης των αναιρεσιβλήτων και των προτάσεών τους ενώπιον του εφετείου προκύπτει ότι αυτοί δεν επανέφεραν προς επανάκριση ούτε την αγωγή του πρώτου αναιρεσιβλήτου κατά του αναιρεσείοντος και της ασφαλιστικής εταιρείας "VICTORIA", ούτε την ένσταση συνυπαιτιότητας του αναιρεσείοντος που είχαν προτείνει στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο.

Συγκεκριμένα, με την έφεσή τους ζητούν την εξαφάνιση της απόφασης επικαλούμενοι τον αρνητικό για την αγωγή του αναιρεσείοντος ισχυρισμό για αποκλειστική υπαιτιότητα αυτού και με τις προτάσεις που υπέβαλαν ενώπιον του εφετείου, απλώς αναφέρονται στις προτάσεις τους που είχαν υποβάλει ενώπιον του πρωτόδικου δικαστηρίου και εκθέτουν ότι τις προσκομίζουν.

Με τον τρόπο αυτό όμως δεν επαναφέρθηκε προς κρίση η αγωγή του πρώτου αναιρεσιβλήτου (με λόγο έφεσης) και δεν γίνεται νόμιμη επαναφορά της ένστασης συνυπαιτιότητας του αναιρεσείοντος κατά της έφεσης του ιδίου και κατόπιν τούτου το Εφετείο που δέχθηκε ανύπαρκτο λόγο έφεσης των αναιρεσιβλήτων κατά του αναιρεσείοντος, εξαφάνισε την εκκαλουμένη και κατά παραδοχή της από 30-10-2002 αγωγής (μόνον κατά Χ1) υποχρέωσε τον αναιρεσείοντα να καταβάλει στον πρώτο αναιρεσίβλητο το ποσό των 6.680 ευρώ (νομιμοτόκως) και ακόμη ότι ο αναιρεσείων-ενάγων ήταν συνυπαίτιος στην πρόκληση του ατυχήματος, χωρίς να συντρέχουν οι νόμιμες προϋποθέσεις υποβολής της, και κατά παραδοχή συνυπαιτιότητας του αναιρεσείοντος υποχρέωσε τους αναιρεσίβλητους να καταβάλουν στον αναιρεσείοντα το ποσό των 4.933,60 ευρώ (νομιμοτόκως) υπέπεσε στην πλημμέλεια από το αρ. 8 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Ο δεύτερος λόγος της αναίρεσης επομένως, όπως εκτιμάται είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο δικαστήριο, που μπορεί να συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Μετά από αυτά παρέλκει η εξέταση του άλλου λόγου της αναίρεσης.(από τον αρ. 19 της Κ.Πολ.Δ 559).

Για τους λόγους αυτούς

Αναιρεί την 446/2005 απόφαση του Εφετείου Ιωαννίνων.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο Ιωαννίνων που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές εκτός από εκείνους που δίκασαν προηγουμένως.

Καταδικάζει τους αναιρεσίβλητους στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει σε χίλια τριακόσια (1300) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 28 Μαΐου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 18 Ιουνίου 2008 .

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ