1349/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1349 / 2011 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1349/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Εμμανουήλ Καλούδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Φούκα, Γεώργιο Χρυσικό, Ιωάννη Σίδερη, και Δημήτριο Κράνη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 6 Δεκεμβρίου 2010, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης Τραπεζικής εταιρίας με την επωνυμία "ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ" και το διακριτικό τίτλο "ΑΛΦΑ BANK", που εδρεύει στην Αθήνα, εκπροσωπείται νόμιμα και εξομοιούται κατά τη διάταξη του άρθρου 75 του ν. 2190/1920, λόγω συγχωνεύσεως με απορρόφηση, με καθολική διάδοχο της "ΙΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΛΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε", η οποία εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Τσενέ, με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ.

Της αναιρεσιβλήτου: Ανώνυμης Τραπεζικής Εταιρίας με την επωνυμία "ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε στο ακροατήριο από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Παναγόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31 Μαρτίου 2003 ανακοπή της ήδη αναιρεσιβλήτου που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θηβών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 273/2004 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 184/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 20 Ιουνίου 2007 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Κράνης, ανέγνωσε την από 25 Απριλίου 2008 έκθεση του κωλυομένου να συμμετέχει στη σύνθεση Αρεοπαγίτη Δημητρίου Δαλιάνη, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο πρώτος και να απορριφθεί ο δεύτερος λόγος της αιτήσεως αναιρέσεως.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Με την κρινόμενη αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η υπ' αριθ. 184/2007 τελεσίδικη και αντιμωλία των διαδίκων εκδοθείσα κατά την τακτική διαδικασία απόφαση του Εφετείου Αθηνών, η οποία απέρριψε κατ' ουσίαν την από 27.10.2005 έφεση της ήδη αναιρεσείουσας κατά της υπ' αριθ. 273/2004 οριστικής απόφασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Θηβών, που είχε δεχθεί ως προς αυτή την από 31.3.2003 ανακοπή της ήδη αναιρεσίβλητης και μεταρρυθμίζοντας τον υπ' αριθ. ... πίνακα διανομής πλειστηριάσματος, που συνέταξε η συμβολαιογράφος Θηβών Ασημίνα Κωστή-Γκόγκου, την απέβαλε από τον πίνακα αυτό και στη θέση της κατέταξε την αντίδικό της. Η αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρ. 552, 553, 556, 558, 564§1, 566§3 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρ. 577§1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθούν οι λόγοι της (άρθρ. 577§3 ΚΠολΔ).

2. Δικόγραφο κατά την έννοια του άρθρ. 118 ΚΠολΔ είναι το έγγραφο που πιστοποιεί διαδικαστική πράξη των διαδίκων, δηλαδή πράξη ρυθμιζόμενη κατά το πραγματικό και τις έννομες συνέπειές της από το δικονομικό δίκαιο, η οποία αποσκοπεί στη δημιουργία, εξέλιξη ή περάτωση συγκεκριμένης διαδικασίας παροχής έννομης προστασίας με τη μορφή είτε της οριστικής (ή και προσωρινής ) δικαστικής κρίσης της υπόθεσης κατά την αμφισβητούμενη ή την εκούσια δικαιοδοσία είτε της αναγκαστικής εκτέλεσης προς πραγμάτωση του περιεχομένου των ιδιωτικών δικαιωμάτων. Κατά το άρθρ. 972§1 ΚΠολΔ, οι δανειστές εκείνου κατά του οποίου έγινε η εκτέλεση έχουν το δικαίωμα να αναγγείλουν την απαίτησή τους με έγγραφη αναγγελία που επιδίδεται, το αργότερο μέσα σε δέκα πέντε ημέρες από τον πλειστηριασμό, στον υπάλληλο του πλειστηριασμού, σε εκείνον υπέρ του οποίου γίνεται και σε εκείνον κατά του οποίου στρέφεται η εκτέλεση και πρέπει να περιέχει α) διορισμό αντικλήτου στην περιφέρεια του ειρηνοδικείου του τόπου της εκτέλεσης, αν ο δανειστής που αναγγέλλει την απαίτησή του δεν κατοικεί μέσα στην περιφέρεια αυτή και β) περιγραφή της απαίτησης του δανειστή που αναγγέλλεται.

Συνεπώς η αναγγελία, ως πράξη που αποσκοπεί στην παροχή έννομης προστασίας με τη μορφή της συμμετοχής του αναγγελλόμενου δανειστή στη διαδικασία διανομής του πλειστηριάσματος και στην ικανοποίηση της απαίτησής του απ' αυτό, αποτελεί διαδικαστική πράξη με την παραπάνω έννοια και αντίστοιχα το αναγγελτήριο έχει το χαρακτήρα δικογράφου.

Ωστόσο δεν είναι αναγκαίο το αναγγελτήριο να υπογράφεται από δικηγόρο και μάλιστα μέλος του δικηγορικού συλλόγου στην περιφέρεια του οποίου έγινε ο πλειστηριασμός, με κύρωση διαφορετικά τον αποκλεισμό του αναγγελλόμενου δανειστή από τη διανομή του πλειστηριάσματος, αφού το άρθρ. 118 αριθ. 5 ΚΠολΔ απαιτεί την υπογραφή του δικογράφου από δικηγόρο μόνον όταν είναι υποχρεωτική η παράσταση με δικηγόρο, αρκούμενο κατά τα λοιπά στην υπογραφή του δικογράφου από μόνο το διάδικο ή το νόμιμο αντιπρόσωπο ή το δικαστικό πληρεξούσιό του.

Υποχρέωση όμως παράστασης του δανειστή με δικηγόρο προκειμένου να αναγγείλει τις απαιτήσεις του στον υπάλληλο του πλειστηριασμού δεν προκύπτει από τις διατάξεις του ως άνω άρθρ. 972 ΚΠολΔ ούτε από τις διατάξεις των άρθρ. 94 ίδιου Κώδικα και 39, 44 και 54 του Κώδικα Δικηγόρων (ν.δ. 3026/1954), αφού αφενός μεν η αναγκαστική εκτέλεση είναι διαδικασία και όχι δίκη, αφετέρου δε με την αναγγελία, το δικόγραφο της οποίας απλώς επιδίδεται στον υπάλληλο (συμβολαιογράφο) του πλειστηριασμού, δεν γίνεται παράσταση ενώπιον δικαστικής αρχής, αλλά ανακοίνωση της σχετικής με την κατάταξή του βούλησης του αναγγελλόμενου δανειστή ενώπιον του υπαλλήλου του πλειστηριασμού.

Αντίστοιχα αυτός δεν αποτελεί δικαστική αρχή ούτε ειδικό δικαιοδοτικό όργανο, αλλά ενεργεί ως βοηθητικό όργανο κατά τη διαδικασία της αναγκαστικής εκτέλεσης, συντάσσοντας εν τέλει τον πίνακα κατάταξης των δανειστών στους οποίους θα διανεμηθεί το πλειστηρίασμα (άρθρ. 974 ΚΠολΔ), χωρίς όμως δεσμευτική διάγνωση των σχετικών απαιτήσεών τους, γι' αυτό και η κατάταξή τους υπόκειται σε δικαστικό έλεγχο με την προβλεπόμενη στο άρθρ. 979 ΚΠολΔ ανακοπή κατά του πίνακα (ΟλΑΠ 1 και 2/2010).

Στη συγκεκριμένη περίπτωση προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης (άρθρ. 561§2 ΚΠολΔ) ότι αυτή δέχθηκε ως προς την ουσία της υπόθεσης, μεταξύ άλλων, και τα ακόλουθα: "Δυνάμει της ... έκθεσης αναγκαστικού πλειστηριασμού της συμβολαιογράφου Θηβών και κατοίκου ομοίως Ασημίνας Κωστή-Γκόγκου εκπλειστηριάσθηκαν ενώπιόν της, ως επί του πλειστηριασμού υπαλλήλου, τα κατασχεθέντα αναγκαστικά δυνάμει της 2326/3.9.1996 έκθεσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Θηβών Χ.

Κ. ακίνητα και κινητά πράγματα της καθ' ης η εκτέλεση εταιρείας με την επωνυμία Π. ΑΕΒΕ ΕΠΕΞΕΡΓΑΣΙΑ-ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑ ΑΓΡΟΤΙΚΩΝ ΠΡΟΪΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΠΟΤΩΝ-ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΕΙΕΣ ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ ΚΑΙ ΕΞΑΓΩΓΕΣ και ειδικότερα ένας αγρός κείμενος στη θέση ... της κτηματικής περιφέρειας του ..., τέως ..., της επαρχίας Θηβών, έκτασης 17.254,92 τ.μ., διαχωριζόμενος σε δυο τμήματα, μετά των επ' αυτού κτηρίων και μηχανημάτων, τεχνικών εγκαταστάσεων, συγκροτημάτων, εξοπλισμού και εργαλείων.

Το εν λόγω ακίνητο κατακυρώθηκε στην τελευταία υπερθεματίστρια, τρίτη των καθ' ων η ανακοπή και ήδη εκκαλούσα (αναιρεσείουσα) ΑΛΦΑ ΤΡΑΠΕΖΑ Α.Ε., αντί ποσού 830.000 ευρώ, το οποίο και κατέβαλε αυτή. Στην παραπάνω υπάλληλο του πλειστηριασμού αναγγέλθηκαν μεταξύ άλλων 1) η ανακόπτουσα και ήδη εφεσίβλητη (αναιρεσίβλητη) ΕΘΝΙΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε.

με την από 15.11.2002 νομότυπη αναγγελία της για τρεις απαιτήσεις της συνολικού ποσού 140.157,17 ευρώ... και ζήτησε την κατάταξή της για μεν το ποσό των 64.787,79 ευρώ ως προσημειούχος δανείστρια, για δε το υπόλοιπο ποσό ως εγχειρόγραφη, 2) η τρίτη των καθ' ων η ανακοπή... για απαίτησή της ποσού 68.264,96 ευρώ με την από 18.11.2002 αναγγελία της υπογεγραμμένη από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Αθανάσιο Συράκουγια 3) η ίδια...

ως καθολική διάδοχος της απορροφηθείσας απ' αυτή τραπεζικής εταιρείας με την επωνυμία ΙΟΝΙΚΗ ΚΑΙ ΛΑΪΚΗ ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε., αφενός μεν για απαίτησή της συνολικού ποσού 1.194.212,74 ευρώ... δυνάμει της από 13.11.2002 αναγγελίας της, υπογεγραμμένης από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Βουτσινά του ΔΣΑ... και ζήτησε την προνομιακή κατάταξή της για το ποσό των 440.205,43 ευρώ ως προσημειούχος δανείστρια και αφετέρου για απαίτησή της συνολικού ποσού 207.557.482 δραχμών...

δυνάμει της από 8.12.1999 αναγγελίας της ΙΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΛΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε., υπογεγραμμένης από τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο Αθηνών Γεώργιο Βουτσινά. Λόγω ανεπάρκειας του πλειστηριάσματος προς ικανοποίηση όλων των αναγγελθέντων δανειστών... η ανωτέρω συμβολαιογράφος συνέταξε τον ανακοπτόμενο ...

πίνακα κατάταξης δανειστών, με τον οποίο κατόπιν προαφαίρεσης ως εξόδων εκτέλεσης του ποσού των 10.454,37 ευρώ, κατέταξε επί του εναπομένοντος καθαρού υπολοίπου των 819.545,63 ευρώ, εκτός άλλων, την τρίτη των καθ' ων η ανακοπή και αναγγελθείσα δανείστρια ALPHA BANK, ως καθολική διάδοχο της ΙΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΛΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ Α.Ε., προνομιακά και τυχαία για ποσό 254.046,28 ευρώ, με την αίρεση της προσκομιδής εντός εξαμήνου πιστοποιητικού τελεσίδικης επιδίκασης της απαίτησης..., ενώ δεν κατατάχθηκε η ανακόπτουσα...

λόγω εξάντλησης του πλειστηριάσματος". Με βάση τις παραδοχές αυτές το Εφετείο έκρινε στη συνέχεια ότι οι ως άνω από 8.12.1999 και 13.11.2002 αναγγελίες, με βάση τις οποίες η αναιρεσείουσα κατατάχθηκε ως καθολική διάδοχος της ΙΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΛΑΪΚΗΣ ΤΡΑΠΕΖΑΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ στον υπ' αριθ. ... πίνακα της συμβολαιογράφου Θηβών Ασημίνας Κωστή-Γκόγκου, είναι άκυρες, επειδή τα σχετικά αναγγελτήρια υπογράφηκαν μόνο από δικηγόρο μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών και δεν συνυπογράφηκαν και από δικηγόρο μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Θηβών, στην περιφέρεια του οποίου έγινε ο πλειστηριασμός και έχει την έδρα η παραπάνω συμβολαιογράφος.

Συνακόλουθα το Εφετείο απέρριψε την έφεση της αναιρεσείουσας κατά της πρωτόδικης απόφασης, η οποία, κρίνοντας με τον ίδιο τρόπο, δέχθηκε ως προς αυτή την ένδικη ανακοπή της αναιρεσίβλητης και μεταρρύθμισε τον ανακοπτόμενο ως άνω πίνακα διανομής πλειστηριάσματος, από τον οποίο απέβαλε την αναιρεσείουσα και στη θέση της κατέταξε την αντίδικό της.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο παρά το νόμο θεώρησε άκυρες τις παραπάνω αναγγελίες, αφού σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που προηγήθηκαν, η έλλειψη υπογραφής των αναγγελτηρίων από δικηγόρο μέλος του Δικηγορικού Συλλόγου Θηβών δεν επηρεάζει την ισχύ τους. Επομένως είναι βάσιμος ο σχετικός πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης από τον αριθμό 14 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ και πρέπει κατά παραδοχή του λόγου αυτού να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, ενώ παρέλκει πλέον η έρευνα του δεύτερου λόγου της αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδονται στην προσβαλλόμενη απόφαση πλημμέλειες από τον αυτό αριθμό 14 του άρθρ. 559 ΚΠολΔ.

Ακολούθως η υπόθεση πρέπει να παραπεμφθεί για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, αφού είναι δυνατή η σύνθεσή του από άλλους δικαστές (άρθρ.580§3 ΚΠολΔ). Η αναιρεσίβλητη, που ηττήθηκε, πρέπει να καταδικασθεί στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, κατά το σχετικό αίτημα της τελευταίας, όπως στο διατακτικό ειδικότερα (άρθρ. 176, 178§2, 183, 189§1, 191§2 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 184/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές σε σχέση με αυτούς που εξέδωσαν την αναιρούμενη απόφαση.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, την οποία ορίζει σε τρείς χιλιάδες (3000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 3 Μαΐου 2011, όπου και δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 11 Αυγούστου 2011.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ