Supreme Court dismisses appeal against railway carrier liability under COTIF/CIM Convention for international freight transport.

Απόφαση 1347 / 2008 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1347/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές : Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Ρήγα, Δημήτριο Δαλιάνη, Ιωάννη-Σπυρίδωνα Τέντε και Δημήτριο Πατινίδη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 3 Μαρτίου 2008, με την παρουσία και της Γραμματέως Σουζάνας Κουφιάδου, για να δικάσει μεταξύ :

Της αναιρεσείουσας : Δημόσιας Επιχείρησης με την επωνυμία "ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΣΙΔΗΡΟΔΡΟΜΩΝ ΕΛΛΑΔΟΣ" και το διακριτικό τίτλο ΟΣΕ Α.Ε, που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία εκπροσώπησε η πληρεξούσια δικηγόρος της Χαρίκλεια Τζέλλη με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσιβλήτου : Ανωνύμου Εταιρείας με την επωνυμία "ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΚΑΙ ΔΙΕΘΝΩΝ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ ΠΡΟΟΔΟΣ", που εδρεύει στην Καλλιθέα και εκπροσωπείται νόμιμα, την οποία εκπροσώπησε η πληρεξούσια δικηγόρος της Χρυσούλα Τζοβάρα με δήλωση κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.Πολ.Δ.,χωρίς να καταθέσει προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 06.10.1998 αγωγή της ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις : 4897/2002 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 8987/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 17.03.2006 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Δημήτριος Πατινίδης ανέγνωσε την από 17.02.2008 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της κρινόμενης αιτήσεως αναιρέσεως .

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι.Κατά τις διατάξεις των άρθρων 35, 36 παρ.1 και 3, 37 παρ.2 και 55 παρ.3 του Β. Παραρτήματος της από 9-5-1980 Σύμβασης της Βέρνης για τις διεθνείς σιδηροδρομικές μεταφορές εμπορευμάτων (COTIF (CIM), η οποία κυρώθηκε με το ν. 1593/1986, θεσπίζεται συλλογική ευθύνη για την εκτέλεση μεταφοράς, τόσο του σιδηροδρόμου ο οποίος αποδέχεται το εμπόρευμα προς μεταφορά μαζί με τη φορτωτική, όσο και καθενός από τους κατά σειρά επόμενους σιδηροδρόμους με μόνο το γεγονός της παραλαβής του εμπορεύματος μαζί με τη φορτωτική, και της συμμετοχής του στη σύμβαση μεταφοράς, σύμφωνα με τους όρους του εγγράφου αυτού.

Η σχετική αγωγή μπορεί να ασκηθεί είτε κατά του σιδηροδρόμου αποστολής, είτε κατά του σιδηροδρόμου προορισμού ή κατ'εκείνου του σιδηροδρόμου στον οποίο προέκυψε το γενεσιουργό γεγονός της αγωγής, ενώ ο σιδηρόδρομος προορισμού μπορεί να εναχθεί ακόμα και αν δεν παρέλαβε ούτε το εμπόρευμα, ούτε τη φόρτωτική (άρθρ. 55 παρ.3).

Εξάλλου, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 11 παρ.1 και 4, 12 παρ.1, 18 και 20 του ανωτέρω παραρτήματος, συνάγεται ότι, ναι μεν για κάθε αποστολή, πρέπει να συντάσσεται μια φορτωτική και αυτή δεν μπορεί παρά να αφορά στο φορτίο ενός μόνο βαγονιού (άρθρ. 12 παρ.1), όμως η φορτωτική που εκδίδεται δεν είναι συστατικό έγγραφο της σύμβασης μεταφοράς, αλλά μόνο αποδεικτικό μέσο των σχέσεων μεταξύ των εμπλεκομένων στη μεταφορά μερών, ώστε, ατελής εγγραφή στη φορτωτική σχετικών, με τη μεταφορά γεγονότων, δεν αποκλείει την απόδειξή τους με άλλα μέσα.

Στην κρινόμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε ανελέγκτως, ότι η Γερμανική εταιρεία PROCTER & CAMBLE ανάθεσε στην εφεσίβλητη εταιρεία διεθνών μεταφορών (ενάγουσα) τη μεταφορά σιδηροδρομικώς, από Γερμανία στην Αθήνα δέκα πέντε παρτίδων προϊόντων της (χάρτινες πάνες και χαρτομάντηλα), τα οποία πώλησε στη θυγατρική της εταιρία PROCTER & CAMBLE ΕΛΛΑΣ ΑΕ, που εδρεύει στην Αθήνα.

Σε εκτέλεση της συμβάσεως αυτής, η ενάγουσα ανάθεσε στους Γερμανικούς σιδηροδρόμους τη μεταφορά των εν λόγω εμπορευμάτων και για το σκοπό αυτό διατέθηκαν 15 βαγόνια, ένα για κάθε παρτίδα, εκδόθηκαν δε δύο σιδηροδρομικές φορτωτικές, ήτοι μία για τη διαδρομή των εμπορευμάτων από Γερμανία μέχρι τα Αυστροουγγρικά σύνορα, στην οποία (φορτωτική) αναγράφηκε ως παραλήπτρια η ενάγουσα, εκπροσωπουμένη από την εταιρεία GYSEV που εδρεύει στην πόλη Sopron, ως και μία φορτωτική εκδοθείσα από την ως άνω εκπρόσωπο της ενάγουσας και καλύπτουσα τη διαδρομή από τα αυστροουγγρικά σύνορα μέχρι την Αθήνα.

Η φόρτωση έγινε στα εργοστάσια της PROCTER & CAMBLE στις πόλεις Crailsheim και Euskirchen, που συνδέονται, μέσω ειδικών παρακαμπτηρίων γραμμών με το σιδηροδρομικό δίκτυο κατά τις αναφερόμενες ημερομηνίες και για κάθε μία από τις 15 παρτίδες διατέθηκαν ισάριθμα βαγόνια. Μετά τη φόρτωση και αφού έγινε καταμέτρηση των εμπορευμάτων από τους υπαλλήλους της πωλήτριας γερμανικής εταιρίας οι οκτώ (8) θύρες των 15 βαγονίων σφραγίσθηκαν με ισάριθμες ειδικές μολυβδοσφραγίδες του εργοστασίου της πωλήτριας, δηλαδή μία σφραγίδα για κάθε πόρτα.

Δέχεται ακόμη το Εφετείο ανελέγκτως, ότι η έκδοση των δύο αυτών φορτωτικών για κάθε παρτίδα εμπορευμάτων-βαγόνι αποδείχθηκε ότι γίνεται για πρακτικούς λόγους και συγκεκριμένα γιατί στην πόλη Sopron στα αυστροουγγρικά σύνορα λειτουργεί διαμετακομιστικός σταθμός όπου συγκεντρώνονται όλα τα βαγόνια με προορισμό τα Βαλκάνια και στη συνέχεια, αφού διανεμηθούν ανάλογα με τη χώρα προορισμού τους, συγκροτούν ένα συρμό με αποκλειστικό προορισμό τη συγκεκριμένη χώρα.

Η αναχώρηση από το σταθμό γίνεται την ίδια ημέρα της αφίξεώς τους ή την επομένη, χωρίς να γίνεται παραλαβή ή επαναφόρτωση των εμπορευμάτων, σύμφωνα με την αρχική εγγραφή των φορτωτικών. Με τις παραδοχές αυτές έκρινε το Εφετείο ότι πρόκειται για μία ενιαία σιδηροδρομική μεταφορά από Γερμανία στην Αθήνα, για την εκτέλεση της οποίας έχει ευθύνη ο αναιρεσείων, ως σιδηρόδρομος προορισμού, απορρίπτοντας εκ του πράγματος ως αβάσιμο τον ισχυρισμό του περί ελλείψεως παθητικής νομιμοποιήσεως εκ του ότι πρόκειται, κατά τον αναιρεσείοντα, περί δύο αυτοτελών σιδηροδρομικών μεταφορών, στην πρώτη των οποίων δεν έχει συμμετοχή και ευθύνη.

Όπως έκρινε το Εφετείο δεν παραβίασε ευθέως τις ανωτέρω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις σε συνδυασμό με εκείνες του άρθρου 68 ΚΠολΔ και ο υποστηρίζων τα αντίθετα πρώτος λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ, είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

ΙΙ. Σύμφωνα με το άρθρο 13 παρ.3 του Β' παραρτήματος της πιο πάνω Σύμβασης της Βέρνης για τις διεθνείς σιδηροδρομικές μεταφορές εμπορευμάτων, παρά ταύτα ο αποστολέας μπορεί να καταχωρήσει στον καθορισμένο για το σκοπό αυτό χώρο της φορτωτικής, υπό μορφή πληροφοριών για τον παραλήπτη, ενδείξεις που αφορούν στην αποστολή, χωρίς όμως να προκύπτει ούτε υποχρέωση, ούτε ευθύνη για το σιδηρόδρομο. Στην προκειμένη περίπτωση με το δεύτερο λόγο αναίρεσης προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο, κατά παράβαση της πιο πάνω διάταξης του άρθρου 13 παρ.3 δέχθηκε, με την προσβαλλόμενη απόφαση ότι "σε όλες τις φορτωτικές που εκδόθηκαν για τη διαδρομή από τη Γερμανία μέχρι τα Αυστροουγγρικά σύνορα αναγράφεται ρητά ότι τα εμπορεύματα θα προωθηθούν περαιτέρω στην ενάγουσα ΠΡΟΟΔΟΣ ΑΕ, χωρίς μεταφόρτωσή τους με τελικό προορισμό την Αθήνα", μη υπάγοντας την παραδοχή αυτή στον ως άνω κανόνα δικαίου. Ο λόγος αυτός αναίρεσης από το άρθρο 559 αρ.1 ΚΠολΔ, πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος, καθόσον οι προαναφερθείσες παραδοχές του Εφετείου δεν προσκρούουν στην επικαλούμενη από την αναιρεσείουσα διάταξη του άρθρου 13 παρ.3 της πιο πάνω Σύμβασης, και ειδικότερα γιατί η παραδοχή ότι τα μεταφερόμενα είδη θα προωθηθούν περαιτέρω στην αναιρεσίβλητη χωρίς μεταφόρτωσή τους με τελικό προορισμό την Αθήνα, δεν προσκρούει στην διάταξη του άρθρου 13 παρ.3 της πιο πάνω διάταξης.

ΙΙΙ. Σύμφωνα με τις παραδοχές της προσβαλλομένης απόφασης, "όπως αποδείχθηκε πρόκειται για μία ενιαία σιδηροδρομική μεταφορά από Γερμανία στην Αθήνα, επομένως το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, το οποίο με την εκκαλούμενη απόφασή του δέχθηκε το ίδιο... δεν έσφαλε". Με τον τρίτο λόγο αναιρέσεως και υπό την επίκληση της πιο πάνω παραδοχής προβάλλει κατά της προσβαλλόμενης απόφασης την αιτίαση ότι δεν αποδείχθηκε το ενιαίο της μεταφοράς διότι η επίκληση της αναφερθείσας στην προηγούμενη σκέψη αναφορά επί της φορτωτικής δεν δεσμεύει τον σιδηρόδρομο και διότι δεν εξηγείται ποίοι πρακτικοί λόγοι επιφέρουν την ανάγκη εκδόσεως των φορτωτικών.

Ο λόγος αυτός αναίρεσης, κατά το πρώτο μέρος του από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος για τον αναφερόμενο στην προηγούμενη σκέψη λόγο, κατά δε το δεύτερο μέρος του κατ'εκτίμηση από το άρθρο 559 αρ.19 ΚΠολΔ πρέπει και πάλι να απορριφθεί ως αβάσιμος, αφού κατά τις παραδοχές της προσβαλλομένης, η έκδοση για τη μεταφορά δύο φορτωτικών για κάθε βαγόνι έγινε για πρακτικούς λόγους και συγκεκριμένα διότι στην πόλη Sopron της Ουγγαρίας λειτουργεί διαμετακομιστικός εμπορευματικός σταθμός, όπου συγκεντρώνονται όλα τα βαγόνια με προορισμό τις Βαλκανικές χώρες, τα οποία στη συνέχεια, αφού διανεμηθούν ανάλογα με τη χώρα προορισμού τους, συγκροτούν ένα συρμό με αποκλειστικό προορισμό τη συγκεκριμένη χώρα.

Ακολούθως τούτων, η αίτηση αναιρέσεως πρέπει να απορριφθεί και να επιβληθεί η δικαστική δαπάνη σε βάρος της αναιρεσείουσας (άρθρα 176, 183 Κ.Πολ.Δ).

Για τους λόγους αυτούς

Απορρίπτει την από 17-3-2006 αίτηση της ΟΣΕ ΑΕ για αναίρεση της 8987/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων οκτακοσίων (1800) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 2 Ιουνίου 2008. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 13 Ιουνίου 2008 .

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ