1345/2013 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1345 / 2013 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1345/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Βασίλειο Λυκούδη, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Ιωάννη Σίδερη, Νικόλαο Λεοντή, Γεώργιο Γεωργέλλη και Δημήτριο Κράνη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του στις 3 Δεκεμβρίου 2012, με την παρουσία και της Γραμματέως Χριστίνας Σταυροπούλου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: της εδρευούσης στην ... εταιρείας με την επωνυμία "AXA INSURANCE PLC" (ΑΞΑ ΙΝΣΟΥΡΑΝΣ ΠΙΕΛ ΣΙ", πρώην "Guardian Royal Exachange Assurance Plc", νομίμως εκπροσωπουμένης, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Δημήτριο Αβαρκιώτη.

Της αναιρεσίβλητης: της (λυθείσης και διαγραφείσης από τα Μητρώα Ανωνύμων Εταιρειών) εταιρείας με την επωνυμία "Λ. ΑΒΕΕ", εδρευούσης στην ..., νομίμως εκπροσωπουμένη, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Κωτσαρίδη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12 Δεκεμβρίου 1991 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 8662/1995 προδικαστική, 173/2005 οριστική του ιδίου Δικαστηρίου και 2784/2008 του Εφετείου Αθηνών, κατά της οποίας ασκήθηκε η από 7 Απριλίου 2009 αίτηση αναιρέσεως και εκδόθηκε η 13/2011 απόφαση του Αρείου Πάγου, η οποία κήρυξε απαράδεκτη τη συζήτηση. Η υπόθεση έρχεται σήμερα για νέα συζήτηση, με την από 11 Ιουνίου 2012 κλήση.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Ιωάννης Σίδερης, ανέγνωσε την από 20 Σεπτεμβρίου 2010 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτή η αίτηση αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, η πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της καθένας δε την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι). Από το .../10.4.2012 πληρεξούσιο της σ/φου Αθηνών Αγγελικής Μιχαλοπούλου, που προσκομίζεται από την αναιρεσίβλητη, αποδεικνύεται η παροχή πληρεξουσιότητας εκ μέρους αυτής προς τον παραστάντα κατά τη συζήτηση της υποθέσεως πληρεξούσιο αυτής δικηγόρο Γεώργιο Κωτσαρίδη. Κατά συνέπεια, εφόσον η αναιρεσίβλητη παρέστη νομίμως, σύμφωνα με τα άρθρα 94, 96, 97, 104 και 576 ΚΠολΔ, κατά τη συζήτηση της αναιρέσεως, πρέπει να προχωρήσει, απορριπτομένων των περί αντιθέτου ισχυρισμών της αναιρεσείουσας, η περαιτέρω συζήτηση της υποθέσεως.

ΙΙ). Κατά το άρθρο 72 του Α.Κ. "μόλις το νομικό πρόσωπο διαλυθεί, βρίσκεται αυτοδικαίως σε εκκαθάριση. Ωσότου περατωθεί η εκκαθάριση και για τις ανάγκες της θεωρείται ότι υπάρχει". Κατά το άρθρο 49 παρ. 6 του ν. 2.190/1920 "περί ανωνύμων εταιριών", όπως η παρ. 6 έχει προστεθεί με το άρθρο 14 παρ. 1 του ν. 2339/1995. "Το στάδιο της εκκαθάρισης δεν μπορεί να υπερβεί την πενταετία από την ημερομηνία έναρξης της εκκαθάρισης, οπότε και η εταιρία διαγράφεται από τα μητρώα ανωνύμων εταιριών.

Για τη συνέχιση της εκκαθάρισης πέραν της πενταετίας απαιτείται ειδική άδεια του Υπουργού Εμπορίου. Το στάδιο της εκκαθάρισης όμως δεν μπορεί σε καμμιά περίπτωση να υπερβεί τη δεκαετία". Από τις διατάξεις αυτές συνάγεται ότι η ανώνυμη εταιρία, όπως όλα τα νομικά πρόσωπα ιδιωτικού δικαίου, μετά τη λύση της και την είσοδό της στο (αναγκαίο) στάδιο της εκκαθαρίσεως, θεωρείται, κατά πλάσμα του νόμου, ότι υφίσταται μέχρις ότου επιτευχθεί ο σκοπός της εκκαθαρίσεως των εκκρεμών σχέσεών της και η διανομή του τυχόν καθαρού ενεργητικού στους μετόχους της.

Η περάτωση της εκκαθάρισης και συγχρόνως της εταιρείας επέρχεται, όταν οι εκκαθαριστές ενεργήσουν τις αναγκαίες πράξεις εκκαθάρισης, συντάξουν απογραφή, δημοσιεύσουν τις εγκριθείσες από τη γενική συνέλευση οικονομικές καταστάσεις πέρατος της εκκαθάρισης και προβούν στην καταχώριση της διαγραφής της εταιρείας στο ΜΑΕ (άρθρα 7α παρ. 1 στοιχ.

ιβ, ιγ, 49 παρ. 2, 5 ν. 2190/1920. Η καταχώριση της διαγραφής στο ΜΑΕ έχει σχετικά συστατικό χαρακτήρα, με την έννοια ότι χωρίς αυτή δεν επέρχεται περάτωση της ΑΕ. Αν, όμως, διαπιστωθεί ότι η εταιρεία είχε και άλλη περιουσία, δεν επέρχεται η περάτωσή της, έστω και αν είχε διαγραφεί από το ΜΑΕ. Τα παραπάνω ισχύουν και αν ακόμη έχει γίνει υπέρβαση των άνω χρονικών ορίων διάρκειας της εκκαθάρισης, δηλ.

της πενταετίας ή της δεκαετίας μετά από άδεια της διοίκησης. Δηλαδή, οι χρονικοί περιορισμοί, που είχαν τεθεί για την περάτωση της εκκαθαρίσεως της ανώνυμης εταιρίας με το άρθρο 14 παρ.1 του ν. 2339/1995 απέβλεπαν, ως κατευθυντήριες αρχές, στη συντόμευση του χρόνου διενέργειας της εκκαθαρίσεως και όχι σε αποκλεισμό από το νόμο της εκκαθάρισης όσων εκκρεμών σχέσεων δεν θα καθίστατο δυνατό να διεκπεραιωθούν εγκαίρως, δηλαδή μέσα στα χρονικά περιθώρια αυτής της διατάξεως, όπως τούτο εμμέσως επιβεβαιώνεται και από το ότι η παράγραφος 6 του άρθρου 49 ν. 2190/1920, όπως έχει προστεθεί με το άρθρο 14 παρ.1 του ν. 2339/1995, έχει ήδη αντικατασταθεί με το άρθρο 58 του ν. 3604/2007, με το οποίο ανατίθεται, μετά την πενταετία από τη λύση της ανώνυμης εταιρίας, η επιτάχυνση και περάτωση της εκκαθάρισής της, χωρίς χρονικούς περαιτέρω περιορισμούς, στη γενική συνέλευση των μετόχων και επί ασυμφωνίας στο μονομελές πρωτοδικείο της έδρας της εταιρίας, το οποίο αποφασίζει κατόπιν προσφυγής του εκκαθαριστή ή μετόχων, που εκπροσωπούν το 1/20 του καταβεβλημένου μετοχικού κεφαλαίου, με τη διαδικασία της εκούσιας δικαιοδοσίας (ΑΠ 30/2010 ).

Στην προκείμενη περίπτωση με τον πρώτο, εκ του άρθρου 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δικ λόγο αναιρέσεως, αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση ότι απέρριψε εσφαλμένως τον ισχυρισμό της αναιρεσείουσας ότι η αναιρεσίβλητη ανώνυμη εταιρία, η οποία είχε λυθεί και δεν περάτωσε την εκκαθάρισή της μέσα στην προθεσμία του άρθρου 49 παρ. 6 του ν. 2190/1920, όπως έχει προστεθεί με το άρθρο 14 παρ. 1 του ν. 2339/1995, έπαυσε να υπάρχει ως νομικό πρόσωπο, λόγω διαγραφής της από τα οικεία μητρώα με την ΕΜ 12070/05 απόφαση του Νομάρχη Αθηνών, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 6161/29.6.2005 (τεύχος Δ.

Κατά τα προεκτιθέμενα όμως, εφόσον η περιορισμένης χρονικής ισχύος διάταξη του άρθρου 14 παρ. 1 ν. 2339/1995, με την οποία είχε προστεθεί η διάταξη του άρθρου 49 παρ.6 του ν. 2190/1920, δεν απέβλεπε σε αποκλεισμό συνεχίσεως της εκκαθαρίσεως πέρα από τα καθοριζόμενα με αυτή χρονικά πλαίσια, κατ` απόκλιση της γενικής διατάξεως του άρθρου 72 του ΑΚ (που καθιερώνει πλασματική συνέχιση της ύπαρξης του νομικού προσώπου, που έχει διαλυθεί και δεν υφίσταται στην πραγματικότητα, για τις ανάγκες της εκκαθαρίσεώς του), δεν είχε έννομη επιρροή για τη συνέχιση διεξαγωγής της δίκης στο Εφετείο (με τη συναφή δικαστική πληρεξουσιότητα) η διαγραφή της αναιρεσίβλητης από τα μητρώα ανωνύμων εταιριών και ο σχετικός, εκ του άρθρου 559 αρ. 1 του Κ.Πολ.Δικ., πρώτος λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο η πλήττεται η απόφαση του Εφετείου για εσφαλμένη ερμηνεία των ως άνω διατάξεων, είναι, ενόψει όσων έχουν προεκτεθεί, αβάσιμος.

ΙΙΙ). Κατά το άρθρο 559 αριθ. 8 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται και όταν το δικαστήριο παρά τον νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια της διατάξεως αυτής πράγματα είναι οι πραγματικοί ισχυρισμοί, οι οποίοι, παραδεκτώς προτεινόμενοι, στηρίζουν αυτοτελή αίτηση ή ανταίτηση των διαδίκων, όχι δε και εκείνοι που συνιστούν αιτιολογημένη άρνηση ισχυρισμών ή αιτήσεων ή επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, που συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων (Ολ.ΑΠ 3/1997 και 11/1996, ΑΠ 1121/1998). Ισχυρισμός που συνιστά άρνηση της αγωγής είναι και η εκ μέρους του εναγομένου αμφισβήτηση της πληρεξουσιότητας του δικηγόρου του αντιδίκου του, δοθέντος ότι η έλλειψη πληρεξουσιότητας των διαδίκων ανάγεται στις διαδικαστικές προϋποθέσεις της δίκης.

Στην προκείμενη περίπτωση με τον δεύτερο λόγο της αναιρέσεως, από τον αριθμό 8 του άρθρου 559 του ΚΠολΔ, προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο παρά τον νόμο δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό της αναιρεσείουσας περί ελλείψεως πληρεξουσιότητας του πληρεξουσίου δικηγόρου της αναιρεσίβλητης κατά την ενώπιον συζήτηση της εφέσεως, ως και κατά την μετ' απόδειξη συζήτηση της υποθέσεως ενώπιον του Πρωτοβαθμίου Δικαστηρίου.

Ο ισχυρισμός αυτός του αναιρεσείοντος, τον οποίο πάντως το Εφετείο απέρριψε εκ του πράγματος, αφού δέχθηκε ότι η αναιρεσίβλητη είχε παρασταθεί νομίμως, που ανάγεται σε ελλείψεις των διαδικαστικών προϋποθέσεων της δίκης συνιστά άρνηση της και συνεπώς δεν αποτελεί πράγμα κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 8 του ΚΠολΔ.

Επομένως πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος ο δεύτερος λόγος της αναιρέσεως. Εξάλλου απορριπτέος ως απαράδεκτος είναι και ο τρίτος, από τον αριθ.19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ, λόγος αναιρέσεως, με τον οποίο πλήττεται η προσβαλλομένη απόφαση για την εν σιγή απόρριψη των ισχυρισμών της αναιρεσείουσας για την έλλειψη πληρεξουσιότητας του δικηγόρου της αναιρεσίβλητης κατά τη συζήτηση της υποθέσεως ενώπιον των δικαστηρίων της ουσίας κατά τα προεκτεθέντα, καθ' όσον οι διατάξεις περί πληρεξουσιότητας των άρθρων 94 επ.

Κ.Πολ.Δ., που ανάγονται στις διαδικαστικές προϋποθέσεις της δίκης, είναι δικονομικού και όχι ουσιαστικού δικαίου και συνακόλουθα δεν στοιχειοθετείται στην περίπτωση αυτή ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 άριθ. 19 Κ.Πολ.Δ. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως εξ' ολοκλήρου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 7.4.2009 αίτηση αναίρεσης της εταιρίας με την επωνυμία "AXA INSURANCE PLC", για αναίρεση της 2784/2008 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στη δικαστική δαπάνη της αναιρεσιβλήτου, την οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 4 Μαρτίου 2013.

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 26 Ιουνίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ