1343/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1343 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1343/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Στυλιανή Γιαννούκου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 30 Ιανουαρίου 2012, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείoυσας: Ε.Π.Ε που εδρεύει στο ... με την επωνυμία "ΔΕΛΤΑ ΕΞΠΡΕΣ ΕΠΕ" και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Βασίλειο Κατέβα.

Της αναιρεσιβλήτου: Α.Β.Ε.Ε. με την επωνυμία "Γκουντ Γηαρ Νταλοπ Ελαστικα ΑΒΕΕ" που εδρεύει στους ... και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Φιλιώτη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31-12-1999 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας και την από 24-9-2001 ανακοίνωση δίκης με προσεπίκληση σε αναγκαστική παρέμβαση και αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3029/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 3916/2005 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 31-10-2005 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Στυλιανή Γιαννούκου ανέγνωσε την από 20-1-2012 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του λόγου της αιτήσεως για αναίρεση της 3916/2005 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψη της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο εκ του άρθρου 559 αρ. 1 ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, ιδρύεται αν το δικαστήριο δεν εφάρμοσε τέτοιο κανόνα, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις της εφαρμογής του, ή αν εφάρμοσε αυτόν, ενώ δεν έπρεπε, καθώς και αν προσέδωσε στον εφαρμοστέο κανόνα έννοια διαφορετική από την αληθινή (Ολομ.ΑΠ 36/1988, ΟλΑΠ 7/2006). Περαιτέρω, από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 1 παρ. 1, 2 και 4 στοιχείο α', 6 παρ. 1, 5 και 6, 7 παρ. 1 και 2 του Ν. 2251/ 1994, σαφώς προκύπτει ότι ο νόμος για την προστασία των καταναλωτών δεν σκοπεί να υποκαταστήσει το πλέγμα των νομικών διατάξεων, το οποίο ρυθμίζει τις συνέπειες από την πώληση ελαττωματικού πράγματος, αλλά θεσμοθετεί την ευθύνη του παραγωγού που διέθεσε στην αγορά προϊόντα μη ασφαλή, από τη χρήση των οποίων προέκυψε ζημία στον καταναλωτή. Η έννοια του καταναλωτή, σύμφωνα με το άρθρο 1 παρ. 4 εδ. α' του ν. 2251/1994 είναι ευρεία, καθώς καταλαμβάνει, κατά το γράμμα του, κάθε πρόσωπο που αποτελεί τον τελικό αποδέκτη ενός προϊόντος ή μιας υπηρεσίας, ασχέτως αν η χρήση, για την οποία προορίζεται, είναι προσωπική ή επαγγελματική (πρβλ. ΑΠ 733/2011, 16/2009, ΑΠ 989/2004).

Ελαττωματικό είναι όχι το προϊόν που έχει ελαττώματα ή στερείται των συμφωνημένων ιδιοτήτων κατά την έννοια του άρθρου 534 Α.Κ, αλλά εκείνο που δεν παρέχει την ευλόγως προσδοκώμενη ασφάλεια, εν όψει όλων των ειδικών συνθηκών, υπό τις οποίες αυτό τίθεται σε κυκλοφορία και του χρόνου κατά τον οποίο κυκλοφόρησε.

Περαιτέρω, με την παρ. 4 του άρθρου 7 του ίδιου νόμου ορίζεται, πότε οι προμηθευτές θεωρούνται ότι συμμορφώθηκαν με την υποχρέωση διαθέσεως ασφαλών προϊόντων. Απορρέει έτσι άμεσα από τον νόμο συγκεκριμένη συναλλακτική υποχρέωση, η παράβαση της οποίας αποτελεί παράβαση επιτακτικού κανόνα δικαίου, που επισύρει αυτόνομα την αδικοπρακτική ευθύνη των προμηθευτών.

Η ως άνω θεσπισθείσα με τον ν. 2251/1994 ρύθμιση αποτελεί στην ουσία ειδική ρύθμιση της αδικοπρακτικής ευθύνης του παραγωγού ελαττωματικών προϊόντων, ενώ οι κοινές διατάξεις εφαρμόζονται μόνο αν στη συγκεκριμένη περίπτωση, παρέχουν μεγαλύτερη προστασία στον καταναλωτή (αρ. 14 παρ. 5 ν. 2251/1994) ή πρόκειται για θέματα τα οποία δεν καλύπτονται από την ειδική ρύθμιση.

Στο πλαίσιο της ειδικής αυτής ρύθμισης του αρ. 6 του ν. 2251/1994, ο παραγωγός ευθύνεται για κάθε ζημία που οφείλεται στο ελάττωμα του προϊόντος του (παρ. 1) και απαλλάσσεται αν αποδείξει τη συνδρομή ορισμένων αρνητικών προϋποθέσεων (παρ. 8). Ο ενάγων δηλαδή καταναλωτής έχει την υποχρέωση να επικαλεσθεί με την αγωγή αποζημιώσεως και να αποδείξει το ελάττωμα και την ταυτότητα του προϊόντος, δηλαδή τη σύνδεση του με τον εναγόμενο παραγωγό ή τα λοιπά εξομοιούμενα με αυτόν πρόσωπα (παρ. 2-4), τη ζημιά του και τον αιτιώδη σύνδεσμο μεταξύ ελαττώματος και ζημίας (παρ. 6), ενώ για τον αποκλεισμό της ευθύνης του παραγωγού και των λοιπών εξομοιούμενων προσώπων πρέπει αυτοί να επικαλεσθούν και να αποδείξουν τη συνδρομή λόγου απαλλαγής τους και μάλιστα ανεξάρτητα από την ύπαρξη ή την έλλειψη υπαιτιότητας τους, αφού η ευθύνη τους έχει διαμορφωθεί ως γνήσια αντικειμενική (ΑΠ 1938/2006).

Στην παρούσα υπόθεση, όπως προκύπτει από την επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης και των διαδικαστικών εγγράφων, η ήδη αναιρεσείουσα ΕΠΕ, με την από 31-12-1999 αγωγή που άσκησε σε βάρος της ήδη αναιρεσίβλητης ανώνυμης εταιρείας, ιστορούσε ότι την 6-9-1998, και ενώ ... βυτιοφόρο, επικαθήμενο αυτοκίνητο ιδιοκτησίας της, έμφορτο καυσίμων, εκινείτο επί της Εθνικής οδού Αθηνών - Πατρών ...

αιφνίδια, στη χ/θ 131,50, "κλατάρισε" το εμπρόσθιο δεξιό ελαστικό του, κατασκευής της αναιρεσίβλητης, με αποτέλεσμα, ο οδηγός του, να μη δυνηθεί να συγκρατήσει τον έλεγχο του, να εκτραπεί αυτό της πορείας του προς τα δεξιά και να κατακρημνισθεί σε παρακείμενο αγροτικό δρόμο ... . Ότι, το εν λόγω ατύχημα και οι προκληθείσες συνεπεία αυτού ζημίες, οφείλονται αποκλειστικά στην αιφνίδια διάλυση (κλατάρισμα) του άνω ελαστικού, το οποίο είχε προσφάτως αγορασθεί από τον αντιπρόσωπο της ήδη αναιρεσίβλητης Β.

Σ., λόγω ελαττωματικής κατασκευής και παραγωγής του από το εργοστάσιο της ήδη αναιρεσίβλητης. Με βάση τα ανωτέρω ζήτησε, μεταξύ άλλων, να υποχρεωθεί η εναγόμενη - παραγωγός του ελαττωματικού αυτού προϊόντος, στο οποίο, κατά τα εκτιθέμενα, αποκλειστικά και μόνο οφείλεται το ένδικο ατύχημα να της καταβάλει το συνολικό ποσό των 16.084.491 δρχ., για την αποκαταστάση των περιγραφόμενων σ' αυτή θετικών και αποθετικών ζημιών που υπέστη συνεπεία αυτού.

Το Εφετείο, με την προσβαλλόμενη απόφαση του, εξαφάνισε την απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου, με την οποία η αγωγή αυτή, ως προς την ήδη αναιρεσίβλητη, κρίθηκε ορισμένη, νόμιμη και μερικώς κατ' ουσία βάσιμη και υποχρεώθηκε η τελευταία να καταβάλει στην ήδη αναιρεσείουσα - ενάγουσα το συνολικό ποσό των 39.133 ευρώ, και στη συνέχεια απέρριψε αυτήν ως μη νόμιμη και αόριστη.

Ειδικότερα, το Εφετείο, στήριξε την απορριπτική κρίση του, ως προς το μη στις ακόλουθες παραδοχές: "... Υπό το άνω όμως περιεχόμενο και αίτημα η αγωγή αυτή δεν ευρίσκει νομικό έρεισμα στις άνω διατάξεις του ν. 2251/1994 περί προστασίας του καταναλωτή, καθόσον ... η ενάγουσα, ως αγοράσασα και χρησιμοποιήσασα το ελαστικό αυτό στο άνω βυτιοφόρο της προς επαγγελματική χρήση, δεν είναι καταναλωτής κατά την έννοια του νόμου τούτου, περαιτέρω δε η ιστορουμένη ζημία της ενάγουσας δεν ρυθμίζεται από το νόμο αυτό και τις κοινοτικές οδηγίες περί προστασίας των καταναλωτών ήτοι αποκλείεται από τη ρύθμιση του νόμου αυτού και της εν γένει κοινοτικής ρύθμισης...

αφού κατά τα εκτιθέμενα στην αγωγή πρόκειται για ζημία σε περιουσιακά αγαθά της ενάγουσας (βυτιοφόρο της κλπ) που εχρησιμοποιείτο από αυτήν κατά την άσκηση του άνω επαγγέλματος της (μεταφορές καυσίμων), προορισμένου τούτου (βυτιοφόρου) για τέτοια επαγγελματική χρήση ... . Όθεν η ένδικη αγωγή έπρεπε να απορριφθεί ως μη νόμιμη και αόριστη, ως άνω ...".

Κρίνοντας έτσι, το Εφετείο, υπέπεσε στην αποδιδόμενη σ' αυτό, με τον πρώτο αναιρετικό λόγο πλημμέλεια εκ του άρθρου 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ., καθόσον παρά το νόμο δεν εφάρμοσε τις αναφερθείσες στην αρχή της παρούσας διατάξεις του ν. 2251/1994 για τη νομική θεμελίωση της αγωγής και απέρριψε αυτήν ως μη νόμιμη, ενώ με βάση τα εκτιθέμενα σ' αυτήν συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής τους.

Τούτο δε, διότι, αν υποτεθούν αληθείς οι αγωγικοί ισχυρισμοί η μεν αναιρεσείουσα είναι καταναλωτής κατά την έννοια των διατάξεων αυτών, η δε αγωγή περιείχε όλα τα κατά νόμο απαιτούμενα στοιχεία και ειδικότερα το ελάττωμα και την ταυτότητα του προϊόντος, δηλαδή τη σύνδεση του με την εναγόμενη παραγωγό, την αντικειμενική βλαπτική ελαττωματικότητα του προϊόντος, κατά το χρόνο της, κατά τον προορισμό αυτού χρήσης του, τη ζημία που επήλθε και την αιτιώδη συνάφεια μεταξύ της βλάβης του προϊόντος και της ζημίας, τα οποία διέλαβε η ενάγουσα στην αγωγή της, την οποία θεμελίωσε στη ρύθμιση του ν. 2251/1994.

Κατ' ακολουθία, πρέπει να γίνει δεκτός, ο άνω εκ του άρθρου 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ., αναιρετικός λόγος, (ενώ παρέλκει η έρευνα του ετέρου λόγου αναίρεσης) να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ). Τα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, που κατέθεσε προτάσεις, πρέπει να επιβληθούν σε βάρος της αναιρεσίβλητης, λόγω της ήττας της (άρθρ. 176, 183 του ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 3916/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, το οποίο θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα της αναιρεσείουσας, τα οποία ορίζει στο ποσό των τριών χιλιάδων (3.000) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 8 Ιουνίου 2012. Και,

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 30 Ιουλίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ