1342/2012 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1342 / 2012 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1342/2012

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο, Δήμητρα Παπαντωνοπούλου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 14 Nοεμβρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Αμερικανικής Ανώνυμης Ασφαλιστικής Εταιρείας με την επωνυμία ΑΜΕΡΙΚΑΝ ΛΑΙΦ ΙΝΣΟΥΡΑΝΣ ΚΟΜΠΑΝΥ (AMERICAN LIFE INSURANCE COMPANY) και τον διακριτικό τίτλο ALICO AIG Life που εδρεύει στην Αμερική και εκπροσωπείται νόμιμα στην Ελλάδα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Γεώργιο Μπούρα.

Του αναιρεσιβλήτου: Β. Φ. του Κ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Νικόλαο Μπρουμά, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ..

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 8-2-2006 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4354/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 6115/2009 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 8-12-2009 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Δήμητρα Παπαντωνοπούλου ανέγνωσε την από 4-11-2011 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ, αναίρεση επιτρέπεται αν η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες, ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζητήματα που ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Κατά την έννοια του αναιρετικού αυτού λόγου, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση όταν από τις παραδοχές της, που περιλαμβάνονται στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού της και αποτελούν το αιτιολογικό της, δεν προκύπτουν καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του για ζήτημα με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, με αποτέλεσμα έτσι να μην μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε. (ΟλΑΠ 1/1999).

Στην προκειμένη υπόθεση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο, κατ' αποδοχή της εφέσεως του ενάγοντος και ήδη αναιρεσιβλήτου και εξαφάνιση της αντιθέτως αποφανθείσης πρωτόδικης απόφασης, δέχθηκε την αγωγή του, και αναγνώρισε την υποχρέωση της εναγομένης και ήδη αναιρεσείουσας ασφαλιστικής εταιρείας, να του καταβάλει τμηματικά σε τρεις ισόποσες δόσεις το ποσό των 67.307,52 ευρώ εκ των οποίων επιδίκασε καταψηφιστικά την πρώτη, ως οφειλόμενο ασφάλισμα, λόγω επελεύσεως της ασφαλιστικής περιπτώσεως εκ της καταρτισθείσης ομαδικής συμβάσεως ασφαλίσεως.

Για το σχηματισμό του αποδεικτικού του πορίσματος, δέχθηκε τα ακόλουθα: Με το υπ' αρθμ. .../2004 ομαδικό ασφαλιστήριο συμβόλαιο που καταρτίστηκε μεταξύ της εταιρείας με την επωνυμία "ΠΡΟΚΤΕΡ ΚΑΙ ΓΚΑΜΠΛ ΕΛΛΑΣ ΕΠΕ" και της εναγομένης ασφαλιστικής εταιρείας (ήδη αναιρεσείουσας) στις 14-7-2004 και ίσχυε από 1-8-2004, ασφαλίστηκαν οι εργαζόμενοι στην πρώτη εταιρεία, μεταξύ των οποίων και ο ενάγων (ήδη αναιρεσίβλητος), για ασφάλεια ζωής και μόνιμης ολικής ανικανότητας από ασθένεια ή ατύχημα και με συμπληρωματικό συμβόλαιο για προσωπικά ατυχήματα και ευρεία ιατροφαρμακευτική περίθαλψη.

Το ασφαλιστήριο ήταν ανανέωση αντίστοιχων προγενέστερων συμβολαίων που ίσχυαν από το έτος 1974, τα δε ασφάλιστρα καταβάλλοντο από το μισθό των εργαζομένων που παρακρατούντο για την αιτία αυτή από την εργοδότρια εταιρεία. Στο κεφάλαιο υπό τον τίτλο "Παροχή Μόνιμης Ολικής Ανικανότητας" του παραπάνω ασφαλιστηρίου συμβολαίου, προβλεπόταν, μεταξύ άλλων, ότι "αν κάποιος υπάλληλος 1.

Καταστεί μόνιμα και ολικά ανίκανος για εργασία από σωματική βλάβη λόγω ατυχήματος ή ασθένειας, πριν από την 64η επέτειο των γενεθλίων του και η ανικανότητα αυτή δεν του επιτρέπει να εξασκεί οποιαδήποτε εργασία ή επάγγελμα με αμοιβή ή κέρδος και εφόσον η ασφάλισή του δεν έχει λήξει ... η ασφαλιστική εταιρεία θα καταβάλει αποζημίωση, ίση με το ποσό που ήταν καλυμμένος ο υπάλληλος για την Μόνιμη Ολική Ανικανότητα σε τρεις ισόποσες ετήσιες δόσεις ...

Ο ενάγων εργαζόταν στην ανωτέρω εταιρεία από το έτος 1968 ως οδηγός ανυψωτικού μηχανήματος (κλαρκ), ενώ παλαιότερα ασκούσε το επάγγελμα του οδηγού αυτοκινήτου δημοσίας χρήσεως. Το έτος 2004, σε ηλικία 58 ετών, ασθένησε και συγκεκριμένα στις 4-7-2004 εισήχθη στο Νοσοκομείο ΥΓΕΙΑ, όπου διεγνώσθη ότι έπασχε από στεφανιαία νόσο δύο αγγείων και υποβλήθηκε σε εγχείρηση ανοικτής καρδιάς (διπλή αορτοστεφανιαία παράκαμψη).

Από το Νοσοκομείο εξήλθε στις 11-7-2004 και παρέμεινε κλινήρης στην οικία του. Μετά από γνωμοδότηση της αρμόδιας πρωτοβάθμιας υγειονομικής επιτροπής του ΙΚΑ κρίθηκε βαρειά ανάπηρος με ποσοστό αναπηρίας 80% για το χρονικό διάστημα από 8-10-2004 έως 30-10-2005 και από 31-10-2005 έως 31-10-06. Με απόφαση της δευτεροβάθμιας επιτροπής του ΙΚΑ κρίθηκε ανάπηρος με ποσοστό 80% για την άσκηση του επαγγέλματος που ασκούσε έως τότε, με ποσοστό 67% για την άσκηση οποιουδήποτε άλλου επαγγέλματος και με ποσοστό 50% για την απασχόληση του εκμεταλλευτού, για το χρονικό διάστημα από 1-11-2006 έως 31-10-2007.

Με τις υπ' αριθμ 136/2005, 2119/05 και 3942/06 αποφάσεις του Διευθυντή του ΙΚΑ συνταξιοδοτήθηκε από 4-7-2004 έως 31-10-07 με πλήρη σύνταξη λόγω αναπηρίας. Εν τέλει ο ενάγων, αφού συμπλήρωσε το όριο ηλικίας, προτίμησε να λάβει πλήρη σύνταξη γήρατος ... Από όλα τα αποδεικτικά στοιχεία σε συνδυασμό και με το ποσοστό αναπηρίας που του αναγνωρίστηκε από το ΙΚΑ, την ηλικία και το είδος της πάθησης από την οποία έπασχε, αποδεικνύεται ότι ο ενάγων, ο οποίος βρίσκεται υπό συνεχή φαρμακευτική αγωγή, μετά την εκδήλωση της πάθησης και την εγχείρηση στην οποία υποβλήθηκε, δεν μπορούσε να επανέλθει σε πλήρη δραστηριότητα, αισθανόταν εύκολα κόπωση και είχε καταστεί μονίμως και ολικά ανίκανος για κάθε εργασία, ήτοι τόσο γι' αυτή που ασκούσε έως τότε, δηλ.

του χειριστή ανυψωτικού μηχανήματος, αφού απαιτούσε ιδιαίτερη σωματική καταπόνηση, όπως και για την άσκηση οποιουδήποτε άλλου επαγγέλματος, μεταξύ αυτών και του οδηγού φορτηγού δημοσίας χρήσεως ή ταξί (αναφερομένου στη γνωμοδότηση της επιτροπής του ΙΚΑ ως εκμεταλλευτού). Ο ενάγων μέσω της εργοδότριας εταιρείας, στην οποία εργαζόταν, με τελευταίο μηνιαίο μισθό 1602,56 ευρώ, γνωστοποίησε το πρόβλημα της υγείας του και προσκόμισε τα απαραίτητα δικαιολογητικά, πλην όμως η τελευταία, αρνήθηκε να του καταβάλει το ασφάλισμα ύψους 67.307,52 ευρώ ... .

Η εναγομένη αρνείται ότι συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις για τη χορήγηση του ασφαλίσματος, ωστόσο, αν και με το ασφαλιστήριο συμβόλαιο είχε το δικαίωμα να εξετάσει τον ενάγοντα με ιατρό της επιλογής της, δεν προέβη σε αντίστοιχη ενέργεια. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο ιατρός που κατέθεσε ως μάρτυρας της εναγομένης στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου, απεφάνθη για την κατάσταση της υγείας του ενάγοντος, χωρίς να τον έχει εξετάσει, παραδέχθηκε όμως ότι η ασθένεια αυτή θεωρείται χρόνια.

Τέλος η επικαλούμενη από την εναγομένη υπ' αριθμ. πρωτ. 18898/06 ιατρική βεβαίωση των ιατρών ότι, κατόπιν εξετάσεων στις οποίες υποβλήθηκε ο ενάγων στις 10-10-06, δεν προέκυψε οξύ καρδιολογικό πρόβλημα, δεν αναιρεί τα ανωτέρω, αλλά αντίθετα τα επιβεβαιώνει, αφού προκύπτει ότι αυτός εισήχθη για εξετάσεις κατόπιν ζάλης και καταβολής και ότι τροποποιήθηκε η φαρμακευτική του αγωγή, κατόπιν συστάσεως των ιατρών, γεγονός που αποδεικνύει ότι είχε ο ενάγων κάποιο επεισόδιο, που όμως δεν κρίθηκε στη συγκεκριμένη περίπτωση σοβαρό από τους ιατρούς, χωρίς να σημαίνει ότι κατά διαστήματα δεν παρουσίαζε ανάλογα ενοχλήματα που τον καθιστούσαν πράγματι ανίκανο προς εργασία κατά το επίδικο διάστημα οπωσδήποτε δηλαδή έως το τέλος του έτους 2007.

Κατά την κρατήσασα στο Δικαστήριο άποψη, έτσι που έκρινε το Εφετείο, δεν στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, εξαιτίας ελαττώματος αιτιολογίας, αφού με σαφείς, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο, κατέληξε σε συγκεκριμένο αποδεικτικό πόρισμα ως προς τη συνδρομή των νομίμων όρων και προϋποθέσεων των διατάξεων που εφάρμοσε και ως προς το νομικό χαρακτηρισμό των περιστατικών που έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης.

Επομένως, ο μοναδικός εκ του άρθρου 559 αριθμ. 19 ΚΠολΔ λόγος της αίτησης αναίρεσης, είναι βάσιμος.

Κατά την γνώμη όμως του μέλους του Δικαστηρίου Εισηγήτριας Δήμητρας Παπαντωνοπούλου, υπό τις ανωτέρω διαλαμβανόμενες παραδοχές, η προσβαλλόμενη απόφαση στερείται νόμιμης βάσης εξαιτίας ανεπαρκούς αιτιολογίας ως προς το ουσιώδες ζήτημα της περιελεύσεως του αναιρεσιβλήτου, εξαιτίας της δεκτής γενόμενης πάθησής του, σε κατάσταση μόνιμης και ολικής ανικανότητας για την άσκηση οποιασδήποτε εργασίας, που αποτελεί συμβατική προϋπόθεση για την καταβολή του ασφαλίσματος.

Ειδικότερα, ενώ το Εφετείο δέχεται ότι με την απόφαση της δευτεροβάθμιας υγειονομικής επιτροπής του ΙΚΑ, ο αναιρεσίβλητος κρίθηκε ανίκανος κατά ποσοστό 67% για την άσκηση άλλου, εκτός εκείνου του χειριστή ανυψωτικού μηχανήματος, επαγγέλματος και κατά ποσοστό 50% για την άσκηση του επαγγέλματος του εκμεταλλευτού, για το χρονικό διάστημα από 1-11-2006 έως 31-10-2007, ποσοστά που δεν αποκλείουν την μερική ικανότητα προς εργασία και ότι έκτοτε αυτός έλαβε σύνταξη λόγω γήρατος, δέχεται περαιτέρω, ότι κατά το ίδιο ανωτέρω χρονικό διάστημα, αυτός είχε καταστεί ολικά και μόνιμα ανίκανος για την άσκηση οιουδήποτε επαγγέλματος, χωρίς να αιτιολογεί την αντίθετη περί αυτού κρίση του.

Επίσης, ενώ δέχεται ότι μετά την εκδήλωση της πάθησης και την εγχείρηση στην οποία υποβλήθηκε ο αναιρεσίβλητος δεν μπορούσε να επανέλθει σε πλήρη δραστηριότητα, δεν αιτιολογεί γιατί, η εξ αντιδιαστολής υπονοούμενη μερική δραστηριότητα αυτού, του απέκλειε την δυνατότητα άσκησης οιουδήποτε άλλου, πλην εκείνου του χειριστού ανυψωτικού μηχανήματος, επαγγέλματος.

Δεν αιτιολογεί τέλος το Εφετείο, γιατί οι προσδιοριστικοί παράγοντες της πλήρους ανικανότητας του αναιρεσιβλήτου προς εργασία τους οποίους δέχεται (ηλικία, πάθηση, συνεχής φαρμακευτική αγωγή, εύκολη κόπωση), δικαιολογούν την πλήρη και μόνιμη ανικανότητα αυτού προς άσκηση οιουδήποτε επαγγέλματος.

Συνεπώς, κατά τη γνώμη της μειοψηφίας, ο ανωτέρω αναιρετικός λόγος είναι βάσιμος.

Κατ' ακολουθίαν πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναίρεσης με παράλληλη καταδίκη της αναιρεσείουσας στα δικαστικέ έξοδα του αναιρεσιβλήτου.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 8 Δεκεμβρίου 2009 αίτηση της ανώνυμης ασφαλιστικής εταιρείας με την επωνυμία ΑΜΕΡΙΚΑΝ ΛΑΙΦ ΙΝΣΟΥΡΑΝΣ ΚΟΜΠΑΝΥ (ΑMERICAN LIFE INSURANCE COMPANY) για αναίρεση της υπ' αριθμ. 6115/2009 αποφάσεως του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 10 Απριλίου 2012. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 30 Ιουλίου 2012.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ