Supreme Court dismisses appeal and allows municipality's appeal regarding debt recognition contract validity.

Απόφαση 1335 / 2021 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1335/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Λέκκα Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αθανάσιο Καγκάνη, Αλτάνα Κοκκοβού - Εισηγήτρια, Θωμά Γκατζογιάννη και Χρήστο Τζανερρίκο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 18 Φεβρουαρίου 2019, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Α. Της αναιρεσείουσας: Ά. Α. - Χ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σωτήριο Μπρέγιαννο και κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΑΡΓΟΥΣ - ΜΥΚΗΝΩΝ" που εδρεύει στο Άργος και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Πέτρο Μαρκέτο και κατέθεσε προτάσεις.

Β. Του αναιρεσείοντος: Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την επωνυμία "ΔΗΜΟΣ ΑΡΓΟΥΣ - ΜΥΚΗΝΩΝ" που εδρεύει στο Άργος και εκπροσωπείται νόμιμα, ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Πέτρο Μαρκέτο και κατέθεσε προτάσεις.

Της αναιρεσιβλήτου: Ά. Α. - Χ., κατοίκου ..., η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Σωτήριο Μπρέγιαννο και κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 15/7/2009 αγωγή της υπό στοιχείο Α ήδη αναιρεσείουσας και υπό στοιχείο Β ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Ναυπλίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 457/2012 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 275/2017 του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η υπό στοιχείο Α αναιρεσείουσα με την από 26/2/2018 αίτησή της και ο υπό στοιχείο Β αναιρεσείων με την από 27/12/2017 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο πληρεξούσιος της υπό στοιχείο Α αναιρεσείουσας και υπό στοιχείο Β αναιρεσιβλήτου ζήτησε την παραδοχή της από 26/2/2018 αιτήσεως και την απόρριψη της από 27/12/2017 αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του υπό στοιχείο Β αναιρεσείοντος και υπό στοιχείο Α αναιρεσιβλήτου την παραδοχή της από 27/12/2017 αιτήσεως και την απόρριψη της από 26/2/2018 αιτήσεως και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η από 27-12-2017 αίτηση του εναγομένου-εφεσιβλήτου, Οργανισμού Τοπικής Αυτοδιοίκησης με την επωνυμία " ΔΗΜΟΣ ΑΡΓΟΥΣ-ΜΗΚΥΝΩΝ", για αναίρεση της υπ' αριθ. 275/2017 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου, καθώς και η από 26-2-2018 αίτηση της ενάγουσας-εκκαλούσας, Ά. Α.-Χ. για αναίρεση της ίδιας παραπάνω απόφασης, πρέπει να συνεκδικασθούν, διότι έτσι διευκολύνεται και επιταχύνεται η δίκη και επέρχεται μείωση των εξόδων, σύμφωνα το με το άρθρο 246 Κ.Πολ.Δ. που εφαρμόζεται και στην αναιρετική δίκη κατά το άρθρο 573 του ίδιου Κώδικα. Οι αιτήσεις αναίρεσης ασκήθηκαν νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566 παρ. 1 ΚΠολΔ), είναι συνεπώς παραδεκτές (άρθρο 577 παρ. 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθούν περαιτέρω ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων τους (άρθρο 577 παρ. 3 ΚΠολΔ).

Κατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ, παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που ιδρύει τον προβλεπόμενο από τη διάταξη αυτή λόγο αναίρεσης, υπάρχει, όταν ο κανόνας δικαίου είτε ερμηνεύτηκε εσφαλμένα, δηλαδή το δικαστήριο της ουσίας προσέδωσε σ' αυτόν έννοια διαφορετική από την αληθινή, είτε δεν εφαρμόσθηκε, ενώ συνέτρεχαν οι προϋποθέσεις εφαρμογής του, είτε εφαρμόσθηκε, ενώ αυτές δεν συνέτρεχαν ή εφαρμόσθηκε εσφαλμένα (ΟλΑΠ 4/2005, 7/2006, 2/2013).

Συνεπώς, κατά τις παραπάνω διακρίσεις, η παράβαση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που οδηγεί σε εσφαλμένο νομικό συλλογισμό και κατ' επέκταση σε εσφαλμένη εφαρμογή του δικαίου, εκδηλώνεται είτε ως ψευδής ερμηνεία του κανόνα δικαίου είτε ως εσφαλμένη υπαγωγή σ' αυτόν των περιστατικών της ατομικής περίπτωσης, που καταλήγει σε εσφαλμένο συμπέρασμα με τη μορφή του διατακτικού της απόφασης. Έτσι, με τον παραπάνω λόγο αναίρεσης, ο οποίος για να είναι ορισμένος πρέπει να καθορίζονται στο αναιρετήριο τόσο η διάταξη του ουσιαστικού δικαίου που παραβιάσθηκε, όσο και το αποδιδόμενο στην προσβαλλόμενη απόφαση νομικό σφάλμα (ΑΠ 325/2004), ελέγχονται τα σφάλματα του δικαστηρίου της ουσίας κατά την εκτίμηση της νομικής βασιμότητας της αγωγής ή των ισχυρισμών (ενστάσεων) των διαδίκων, καθώς και τα νομικά σφάλματα κατά την έρευνα της ουσίας της διαφοράς (ΑΠ 1947/2006), οπότε πρέπει να παρατίθενται στο αναιρετήριο και οι αντίστοιχες παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, δηλαδή τα πραγματικά περιστατικά που έγιναν δεκτά και υπό τα οποία συντελέσθηκε η επικαλούμενη παράβαση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου (ΟλΑΠ 20/2005).

Περαιτέρω, η σύμβαση με την οποία αναγνωρίζει κάποιος το χρέος που έχει από ορισμένη αιτία, δεν προβλέπεται ρητά από τον ΑΚ, ισχύει όμως, διεπόμενη από το άρθρο 361 του ίδιου κώδικα, το οποίο παρέχει ελευθερία σύναψης, ποικίλου περιεχομένου συμβάσεων, δεσμευτικά για τους συμβαλλομένους, αρκεί το περιεχόμενο τους να μην προσκρούει σε απαγορευτικό νόμο ή στα χρηστά ήθη.

Η σύμβαση αυτή, η οποία διαφέρει από τη ρυθμιζόμενη από το άρθρο 873 του ΑΚ αφηρημένη υπόσχεση ή αναγνώριση χρέους, καταρτίζεται σε αντίθεση με εκείνη, κατ` αρχήν άτυπα, και ιδρύει νέα ενοχική σχέση, που αποτελεί νέα αυτοτελή βάση υποχρέωσης προς εκπλήρωση της παροχής, δηλαδή ενοχή αυτοτελή και ανεξάρτητη από την υποκείμενη αιτία, όταν αυτό θέλησαν οι συμβαλλόμενοι και δεν απέβλεψαν μόνο στην παροχή αποδεικτικού μέσου για την ύπαρξη του χρέους ή στην επιβεβαίωση μίας υπάρχουσας έννομης σχέσης.

Κατά κανόνα με την αιτιώδη αναγνώριση χρέους επιδιώκεται η δημιουργία νέας ενοχής, είτε παράλληλα με την παλαιά είτε σε αντικατάσταση της παλαιάς, προκαλώντας την απόσβεσή της (άρθρ. 421, 436 ΑΚ) και απαλλαγμένης συνεπώς από τις ενστάσεις, που μπορούσαν να προταθούν στο πλαίσιο εκείνης, η οποία, νέα ενοχή, δεν υπόκειται σε τύπο, εκτός εάν με τη σύμβαση αναγνωρίζεται υποχρέωση για την ανάληψη της οποίας ο νόμος απαιτεί την τήρηση τύπου, οπότε πρέπει να τηρηθεί ο τύπος αυτός και για τη σύμβαση αναγνώρισης (ΑΠ 1086/2017, ΑΠ 1279/2012, ΑΠ 962/2012, ΑΠ 713/2012, ΑΠ 237/2009, ΑΠ 232/2009, ΑΠ 523/2001, ΑΠ 863/1996).

Εξάλλου, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 41 του ΝΔ 496/1974 "Περί Λογιστικού των Νομικών Προσώπων Δημοσίου Δικαίου" κάθε σύμβαση για λογαριασμό ΝΠΔΔ, που έχει αντικείμενο άνω των 10.000 δραχμών (και μεταγενέστερα κατά την υπ` αριθ. 2054839/452/0026/3/9-7-1992 απόφαση του Υπουργού των Οικονομικών (ΦΕΚ Β`447/1992) 150.000 δραχμών (ή 440, 20€), ήδη δε κατά την υπ` αριθ. 2/59649/ 0026/2001 απόφαση του αυτού Υπουργού (ΦΕΚ Β`1427/2001), που ισχύει από 1-1-2002, 2.500 ευρώ) ή δημιουργεί υποχρεώσεις διαρκείας, εφόσον δεν ορίζεται διαφορετικά, υποβάλλεται στον τύπο του ιδιωτικού εγγράφου, η πρόταση όμως για την κατάρτιση της σύμβασης και η αποδοχή της μπορούν να γίνουν και με χωριστά έγγραφα, αίρεται δε η ακυρότητα που προκαλείται από την έλλειψη έγγραφης αποδοχής, αν εκπληρωθεί η σύμβαση.

Από τις διατάξεις αυτές, που αποσκοπούν στην εξυπηρέτηση του γενικότερου συμφέροντος, σε συνδυασμό και με τις αντίστοιχες διατάξεις του άρθρου 80 του Ν. 2362/1995 "περί Κώδικος Δημοσίου Λογιστικού", που εφαρμόζονται αναλόγως και στους οργανισμούς τοπικής αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), εφόσον οι ως προς αυτούς προστατευτικές διατάξεις δεν είναι ευνοϊκότερες (άρθρα 3 του ΝΔ 31/1968, 304 του ΠΔ 410/1995 και 276 του Ν. 3463/2006) (ΑΠ 1442/2014, ΑΠ 284/2011), συνάγεται ότι ο τύπος του ιδιωτικού εγγράφου, που απαιτείται για τις καταρτιζόμενες για λογαριασμό ΝΠΔΔ ή αναλόγως του Δημοσίου ως άνω συμβάσεις, είναι συστατικός και όχι αποδεικτικός, γι` αυτό και η έλλειψή του καθιστά κατά τα άρθρ. 158 και 159 παρ.1 του ΑΚ άκυρη τη σύμβαση, με συνέπεια να θεωρείται αυτή κατά το άρθρ. 180 του ίδιου Κώδικα ως μη γενόμενη, αίρεται δε η ακυρότητα σε περίπτωση εκτέλεσης της σύμβασης μόνον όταν για τη σύμβαση προηγήθηκε χωριστή έγγραφη πρόταση, χωρίς να επακολουθήσει και έγγραφη αποδοχή, όχι όμως και όταν δεν τηρήθηκε καθόλου ο έγγραφος τύπος για την πρόταση και την αποδοχή (ΟλΑΠ 862/1984, ΑΠ 1135/2010, ΑΠ 1057/2011, ΑΠ 766/2014).

Περαιτέρω, σύμφωνα με το άρθρο 106 παρ. 1 του ΠΔ 410/1995 "περί κωδικοποιήσεως σε ενιαίο κείμενο του Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα", που ίσχυε κατά τον κρίσιμο στην προκειμένη περίπτωση χρόνο, "Το δημοτικό συμβούλιο αποφασίζει για κάθε θέμα σχετικό με τις αρμοδιότητες του δήμου, εκτός από τα θέματα που ανήκουν στην αρμοδιότητα του δημάρχου ή της δημαρχιακής επιτροπής.

Το δημοτικό συμβούλιο αποφασίζει ιδίως: α) ..., ζ) Για τη σύναψη δανείων και τους όρους τους ...", ενώ κατά το άρθρο 114 του αυτού Κώδικα "Ο Δήμαρχος α) εκπροσωπεί τον δήμο στα δικαστήρια και σε κάθε άλλη δημόσια αρχή β) εκτελεί τις αποφάσεις του δημοτικού συμβουλίου και της δημαρχιακής επιτροπής ... στ) υπογράφει τις συμβάσεις που συνάπτει ο δήμος".

Από το συνδυασμό των διατάξεων αυτών προκύπτει, ότι η σύμβαση αιτιώδους αναγνώρισης χρέους για λογαριασμό Δήμου περιλαμβάνεται στα θέματα για τα οποία αποφασίζει το δημοτικό συμβούλιο (ΑΠ 1086/2017), για την έγκυρη δε και δεσμευτική σύναψή της, για την οποία, ενόψει οφειλομένου ποσού, απαιτείται επιπλέον έγγραφος τύπος τουλάχιστον ως προς τη δήλωση του εναγομένου Δήμου για την αναγνώριση, δεν αρκεί μόνη η προηγούμενη απόφαση του οικείου δημοτικού συμβουλίου, αλλά απαιτείται και η υπογραφή της από το Δήμαρχο (ΑΠ 304/2010), η έλλειψή της δε καθιστά τη σύμβαση άκυρη και θεωρείται, κατά το άρθρο 180 ΑΚ, ως μη γενόμενη.

Στην περίπτωση αυτή της άκυρης σύμβασης η παροχή, που τυχόν έγινε σε εκτέλεση της σύμβασης παρά την ακυρότητά της, είναι παροχή χωρίς νόμιμη αιτία και μπορεί συνεπώς κατά τις διατάξεις των άρθρων 904 - 913 του ΑΚ για τον αδικαιολόγητο πλουτισμό να αναζητηθεί αυτούσια η παροχή ή αναλόγως η αντίστοιχη ωφέλεια που επήλθε στο άλλο μέρος (ΑΠ 1086/2017, ΑΠ 766/2014, ΑΠ 250/2006).

Στην προκειμένη περίπτωση από την παραδεκτή, κατ' άρθρο 561 παρ. 2 ΚΠολΔ, επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει, ότι το εφετείο δέχτηκε, σε σχέση με την ουσία της υπόθεσης, κατά το μέρος που ενδιαφέρει την αναιρετική διαδικασία, τα ακόλουθα: " Με την από 2-4-2001 σύμβαση ο Δήμος Άργους ανέθεσε στην ενάγουσα την εκτέλεση του έργου "Συντήρηση-Επισκευή Μπουσουλοπούλειου Γυμνασίου Άργους", συμβατικής δαπάνης, ποσού 70.373.134 δραχμών ή 206.524 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, η προθεσμία δε περαιώσεως του έργου ορίσθηκε σε 80 ημέρες από την υπογραφή της συμβάσεως.

Κατά τη διάρκεια εκτελέσεως του έργου διαπιστώθηκε, ότι το υπό συντήρηση κτίριο είχε υποστεί σημαντικές φθορές, το κόστος επιδιορθώσεως των οποίων δεν είχε προβλεφθεί με την ως άνω συναφθείσα σύμβαση. Κατόπιν τούτου, συντάχθηκαν και εγκρίθηκαν από το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Άργους ο 1ος Ανακεφαλαιωτικός Πίνακας Εργασιών (ΑΠΕ) και η 1η Συμπληρωματική Σύμβαση, η οποία υπεγράφη στις 27-7-2001, μ' αυτήν δε αυξήθηκε η συμβατική δαπάνη κατά το ποσό των 35.186.494 δραχμών ή των 103.261,90 ευρώ, συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, και παρατάθηκε η προθεσμία περαιώσεως του έργου κατά 90 ημέρες.

Ακολούθως, συντάχθηκε και εγκρίθηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Άργους ο 2ος Ανακεφαλαιωτικός Πίνακας Εργασιών (ΑΠΕ) για να περιληφθούν οι αυξομειώσεις των ποσοτήτων της αρχικής και της 1ης Συμπληρωματικής Συμβάσεως. Το εν λόγω έργο ολοκληρώθηκε και παραδόθηκε στις 10-9-2001, ο δε Δήμος Άργους παρέλαβε το έργο προσωρινώς με το από 14-3-2002 πρωτόκολλο προσωρινής παραλαβής, που εγκρίθηκε με την υπ' αριθ.

…/2002 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του και οριστικώς με το από 27-2-2003 πρωτόκολλο οριστικής παραλαβής, που εγκρίθηκε με την υπ' αριθ. …/…-3-2003 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του. Ακολούθως, η ενάγουσα με την υπ' αριθμ. πρωτ. …/…-9-2002 αίτησή της, που περιήλθε στο Δήμο Άργους στις 5-9-2002, ζήτησε να της καταβληθεί η αξία των εργασιών, τις οποίες εκτέλεσε κατ' εντολή της Διευθυνούσης το έργο Υπηρεσίας και οι οποίες υπερέβαιναν το 50% του αρχικού συμβατικού αντικειμένου, και ανέρχοντο στο ποσό των 28.306.251 δραχμών ή των 83.070, 43 ευρώ, περιλαμβανομένου του ΦΠΑ.

Το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Άργους με την υπ' αριθ. …/….-11-2002 απόφασή του, αναγνώρισε, ότι ο εναγόμενος Δήμος της οφείλει ποσό 27.993.979 δραχμών ή 82.154,01 ευρώ, νομιμοτόκως, και όρισε δημοτικό σύμβουλο για την παραλαβή των εργασιών αυτών. Ακολούθως, με την υπ' αριθ. …/…-12-2002 απόφαση του Γενικού Γραμματέως Περιφέρειας Πελοποννήσου και σε συνέχεια της ανωτέρω αποφάσεως του Δημοτικού Συμβουλίου του εναγομένου Δήμου, συγκροτήθηκε επιτροπή για την επιμέτρηση και προσωρινή παραλαβή των ανωτέρω εργασιών.

Εν συνεχεία, η εν λόγω επιτροπή με το από 17-12-2002 πρωτόκολλο επιμετρήσεως και παραλαβής και τον συνημμένο σ' αυτό πίνακα εργασιών διαπίστωσε, ότι το έργο κατασκευάστηκε ορθώς και παρέλαβε τις εργασίες αυτές. Το εν λόγω από 17-12-2002 πρωτόκολλο εγκρίθηκε με την υπ' αριθ. …/…-12-2003 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του Δήμου Άργους.

Έτσι η ενάγουσα την 14-2-2003 υπέβαλε στον εναγόμενο Δήμο την υπ' αριθμ. … αίτησή της και ζήτησε την πληρωμή της αξίας των εν λόγω εργασιών. Στην προκειμένη περίπτωση, με την εκκαλούμενη απόφαση έγινε δεκτό, χωρίς να υπάρχει προς τούτο λόγος εφέσεως εκ μέρους τινός των διαδίκων, ότι η ένδικη αγωγή θεμελιώνεται σε απαίτηση προερχόμενη από σύμβαση αιτιώδους αναγνώρισης χρέους του εναγομένου Δήμου και στη συνακόλουθη υπόσχεση καταβολής του οφειλομένου ποσού.

Πράγματι το Δημοτικό Συμβούλιο του Δήμου Άργους με την αριθ. …/2002 απόφασή του, κατόπιν προηγούμενης θετικής εισήγησης του Δημάρχου, αναγνώρισε, ότι, κατά τη διάρκεια της εκτέλεσης του έργου, προέκυψε η ανάγκη εκτέλεσης εργασιών, πέραν και του 50% της αρχικής σύμβασης, οι οποίες εκτελέστηκαν από την ενάγουσα, χωρίς να προβλέπονται από τις μέχρι τότε συναφθείσες συμβάσεις, λόγω των ειδικών συνθηκών που επέβαλαν την άμεση εκτέλεσή τους και ότι αυτές ανέρχονται στο ποσό των 27.993.979 δραχμών ή 82.154,01 ευρώ, νομιμοτόκως.

Σύμφωνα με το άρθρο 106 παρ. 1 του κωδικοποιηθέντος σε ενιαίο κείμενο με το ΠΔ 410/1995 Δημοτικού και Κοινοτικού Κώδικα, που ίσχυε κατά τον επίδικο χρόνο, "Το δημοτικό συμβούλιο αποφασίζει για κάθε θέμα σχετικό με τις αρμοδιότητες του δήμου, εκτός από τα θέματα που ανήκουν στην αρμοδιότητα του δημάρχου ή της δημαρχιακής επιτροπής", ενώ κατά την παρ. 1 του άρθρου 114 του αυτού ΠΔ "Ο Δήμαρχος α) εκπροσωπεί τον δήμο στα δικαστήρια και σε κάθε άλλη δημόσια αρχή β)...

στ) υπογράφει τις συμβάσεις που συνάπτει ο δήμος". Από τη διατύπωση του ανωτέρω άρθρου 114 περ. στ' είναι σαφές, ότι ο Δήμαρχος είναι αρμόδιος να υπογράφει μόνο τις συμβάσεις που συνάπτει ο Δήμος, οι οποίες συμβάσεις συνάπτονται από το Δημοτικό Συμβούλιο ή τη Δημαρχιακή Επιτροπή στα πλαίσια των αρμοδιοτήτων εκάστου οργάνου, όχι όμως από το Δήμαρχο, ο οποίος απλώς υπογράφει τη σύμβαση, που έχει συνάψει ο Δήμος διαμέσου άλλου αρμοδίου οργάνου του.

Συνεπώς, εν προκειμένω, νομίμως ο εναγόμενος Δήμος με την προαναφερόμενη απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου του προέβη εγγράφως σε έγκυρη και δεσμευτική γι' αυτόν σύναψη σύμβασης αιτιώδους αναγνώρισης χρέους...". Με βάση τις παραδοχές αυτές το εφετείο, αφού δέχτηκε ότι ο εναγόμενος Δήμος ( ήδη αναιρεσείων) με την υπ' αριθ.

…/2002 απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου προέβη εγγράφως σε έγκυρη και δεσμευτική γι' αυτόν σύναψη σύμβασης αιτιώδους αναγνώρισης χρέους έναντι της ενάγουσας (ήδη αναιρεσίβλητης) για το ποσό των 82.154,01 ευρώ, δέχτηκε την έφεση αυτής κατά της πρωτόδικης απόφασης, που είχε απορρίψει την αγωγή της ως μη νόμιμη, εξαφάνισε την εκκαλούμενη απόφαση, δίκασε επί της άνω αγωγής και δέχτηκε αυτή ως νόμιμη και ουσιαστικά βάσιμη.

Έτσι όμως που έκρινε το εφετείο, εσφαλμένα ερμήνευσε και εφάρμοσε τις ουσιαστικού δικαίου διατάξεις των άρθρων 361, 106 παρ. 1 και 114 του ΠΔ 410/1995, σε συνδυασμό προς αυτές των άρθρων 158, 160 και 180 ΑΚ, εφόσον για την ένδικη αιτιώδη αναγνώριση χρέους αρκέσθηκε στην ανάληψη ευθύνης του αναιρεσείοντος Δήμου μόνο με την απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, ενώ, κατά τα αναφερόμενα στη μείζονα σκέψη, απαιτείται σύμβαση, για την υπογραφή δε και συνακόλουθα την έγκυρη σύναψή της, για την οποία, ενόψει και του οφειλομένου ποσού, απαιτείται επιπλέον να γίνει εγγράφως τουλάχιστον η δήλωση του Δήμου για την αναγνώριση, αρμόδιος είναι ο Δήμαρχος και όχι το Δημοτικό Συμβούλιο.

Τέτοια δε έγγραφη δήλωση δεν αποτελεί η άνω απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου. Κατ' ακολουθίαν, ο από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πρώτος λόγος της από 27-12-2017 αίτησης αναίρεσης, με τον οποίο ο αναιρεσείων Δήμος μέμφεται το εφετείο, γιατί έκρινε έγκυρη την κατάρτιση της ένδικης σύμβασης αιτιώδους αναγνώρισης χρέους και εντεύθεν νόμιμη την αγωγή και βάσιμη, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτή η άνω αίτηση αναίρεσης και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση, ενώ παρέλκει πλέον η έρευνα του δευτέρου λόγου της ίδιας αίτησης αναίρεσης από τον αριθ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, ενόψει της αναιρετικής εμβέλειας του πρώτου.

Κατά το άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ "Αν ο Άρειος Πάγος αναιρέσει την απόφαση για οποιονδήποτε άλλο λόγο, εκτός από εκείνους που αναφέρονται στις παραγράφους 1 και 2 (για υπέρβαση δικαιοδοσίας και για παράβαση των διατάξεων των σχετικών με την αρμοδιότητα), μπορεί να κρατήσει την υπόθεση και να την δικάσει, αν κατά την κρίση του δεν χρειάζεται άλλη διευκρίνιση...".

Από τη διάταξη αυτή, συνδυαζόμενη και με τη διάταξη της παρ. 4 του ίδιου άρθρου, η οποία ορίζει ότι "Οι αποφάσεις της ολομέλειας και των τμημάτων του Αρείου Πάγου δεσμεύουν τα δικαστήρια που ασχολούνται με την ίδια υπόθεση ως προς τα νομικά ζητήματα που έλυσαν", συνάγεται ότι, οσάκις μετά την αναίρεση της απόφασης δεν υπάρχει δικονομικώς έδαφος για περαιτέρω εκδίκαση της υπόθεσης από το δικαστήριο της ουσίας, υπολείπεται δε μόνο η διατύπωση του διατακτικού της απόφασης με βάση την έκταση της αναίρεσης, μπορεί η τελειωτική επί της υπόθεσης απόφαση να εκδοθεί και από τον Άρειο Πάγο (ΑΠ 25/2001).

Τέτοιο δικονομικό έδαφος για την μετά την αναίρεση της προσβαλλόμενης απόφασης επανεκδίκαση της υπόθεσης από το εφετείο στην ουσία δεν υπάρχει και στην κρινόμενη περίπτωση, αφού υπολείπεται μόνο το απορριπτικό διατακτικό επί της έφεσης, ως αβάσιμης (ΑΠ 84/2004), καθόσον η ένδικη αγωγή, ενόψει της ακυρότητας της ένδικης σύμβασης αιτιώδους αναγνώρισης χρέους, στην οποία και μόνον η αναιρεσίβλητη στηρίζει την αγωγή της, είναι μη νόμιμη.

Επομένως, το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, που απέρριψε την αγωγή για το λόγο αυτό, δεν έσφαλε και η έφεση της ενάγουσας με την οποία υποστηρίζει τα αντίθετα είναι απορριπτέα ως αβάσιμη κατ' ουσία.

Κατ' ακολουθίαν των προαναφερομένων, η συνεκδικαζόμενη από 26-2-2018 αίτηση αναίρεσης της ενάγουσας με την οποία, επικαλούμενη πλημμέλειες από τους αριθ. 1, 8 και 9 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, μέμφεται την προσβαλλόμενη απόφαση του εφετείου, γιατί μετά τον περιορισμό του καταψηφιστικού αιτήματος της αγωγής της σε αναγνωριστικό, απέρριψε το αίτημά της περί καταβολής τόκων υπερημερίας, πρέπει να απορριφθεί ως άνευ αντικειμένου και να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα αυτή παραβόλου στο Δημόσιο Ταμείο, σύμφωνα με το άρθρ. 495 παρ. 3 ΚΠολΔ. Η δικαστική δαπάνη για τη δίκη ενώπιον του Εφετείου και του Αρείου Πάγου του αναιρεσείοντος- αναιρεσίβλητου- εφεσιβλήτου πρέπει να επιβληθεί σε βάρος της αναιρεσείουσας-αναιρεσίβλητης-εκκαλούσας, λόγω της ήττας της (άρθρο 176, 183, 191 ΚΠολΔ), θα ορισθεί όμως αυτή μειωμένη, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 22 ν. 3693/1957 και 307 παρ. 2 ΠΔ 410/1995 "Δημοτικός και Κοινοτικός Κώδικας", όπως ορίζεται ειδικότερα στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Συνεκδικάζει την από 27-12-2017 αίτηση του Δήμου "ΑΡΓΟΥΣ-ΜΥΚΗΝΩΝ" και την από 26-2-2018 αίτηση της Ά. Α.- Χ. για την αναίρεση της υπ' αριθ. 275/2017 τελεσίδικης απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Ναυπλίου.

Απορρίπτει την από 26-2-2018 αίτηση αναίρεσης της Ά. Α.-Χ..

Διατάσσει την εισαγωγή στο Δημόσιο Ταμείο του κατατεθέντος από την αναιρεσείουσα αυτή για την άσκηση της άνω αίτησης αναίρεσης παραβόλου.

Δέχεται την από 27-12-2017 αίτηση του Δήμου "ΑΡΓΟΥΣ-ΜΥΚΗΝΩΝ"

Αναιρεί την άνω απόφαση.

Κρατεί την υπόθεση

και

Δικάζει επί της από 3-1-2014 έφεσης της ενάγουσας Ά. Α.-Χ. κατά της υπ' αριθ. 457/2012 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Ναυπλίου.

Απορρίπτει την έφεση αυτή.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα-αναιρεσίβλητη- εκκαλούσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος- αναιρεσίβλητου-εφεσίβλητου Δήμου, τα οποία ορίζει στο ποσό των οκτακοσίων (800) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Απριλίου 2019.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

(Και τούτου αποχωρήσαντος καθώς και των αρχαιοτέρων μελών από την Υπηρεσία, ο αρχαιότερος της συνθέσεως Αρεοπαγίτης και ήδη Αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου)

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 12 Νοεμβρίου 2021.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ