1331/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1331 / 2011 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1331/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ρένα Ασημακοπούλου, Αντιπρόεδρο, Αθανάσιο Κουτρομάνο, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 31 Ιανουαρίου 2011, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Α. Κ. του Χ., κατοίκου ..., η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Του αναιρεσιβλήτου: Ε. Υ. του Κ., κατοίκου ..., ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Χαρίλαο Κοψαχείλη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 5-10-2005 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αλεξανδρούπολης. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 4/2008 του ίδιου Δικαστηρίου και 389/2009 του Εφετείου Θράκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 30-10-2009 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο ο αναιρεσίβλητος, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Φουρλάνος ανέγνωσε την από 21-1-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και της καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

I. Όπως προκύπτει από την αριθμό 835Γ'/21.5.2010 έκθεση επίδοσης της αρμόδιας δικαστικής επιμελήτριας στο Πρωτοδικείο Αλεξανδρούπολης ..., ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με τις κάτω απ' αυτήν Πράξεις του Προέδρου και του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου, με τις οποίες ορίστηκε το αρμόδιο τμήμα, η δικάσιμος πού σημειώνεται στην αρχή της παρούσας και ο Εισηγητής Δικαστής, επιδόθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, με επιμέλεια του αναιρεσίβλητου, στην αναιρεσείουσα. Η τελευταία, όμως δεν εμφανίστηκε κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, όταν αυτή εκφωνήθηκε, κατά τη σειρά της, α το οικείο πινάκιο, ούτε εκπροσωπήθηκε με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 ΚΠολΔ. Άρα, πρέπει να δικασθεί ερήμην και να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία της (αρθρ. 576 παρ.2 ΚΠολΔ).

II. Κατά τη διάταξη του άρθρου 1439 παρ.1 ΑΚ, καθένας από τους συζύγους μπορεί να ζητήσει διαζύγιο, όταν οι μεταξύ τους σχέσεις έχουν κλονισθεί τόσο ισχυρά, από λόγο πού αφορά το πρόσωπο του εναγομένου ή και των δύο συζύγων, ώστε βάσιμα, η εξακολούθηση της έννομης σχέσης να είναι αφόρητη για τον ενάγοντα. Με τη διάταξη αυτή καθιερώνεται ως λόγος διαζυγίου, ο αντικειμενικός κλονισμός της έγγαμης σχέσης και προσδιορίζονται γενικά όρια, εντός των οποίων θα κινηθεί ο δικαστής χωρίς να τίθεται η υπαιτιότητα ως βάση του ισχυρού κλονισμού.

Συνεπώς, τα γεγονότα που μπορούν να προκαλέσουν ισχυρό κλονισμό μπορεί να είναι και ανυπαίτια, ή ακόμη και μη καταλογιστά, δεν έχει δε σημασία ποιός από τους δύο συζύγους δημιούργησε πρώτος το λόγο κλονισμού της έγγαμης συμβίωσης. Με την έννοια αυτή αν το κλονιστικό γεγονός αφορά και τους δύο συζύγους, το προς διάζευξη δικαίωμα γεννάται ανεξάρτητα ποιόν από τους δύο βαρύνει περισσότερο η ύπαρξή του και από το αν υπάρχει υπαιτιότητα, μόνο στο πρόσωπο του ενός από τους συζύγους.

Το ότι, για τη λύση του γάμου είναι, πλέον, αδιάφορο, αν ο κλονισμός οφείλεται σε υπαίτιο ή σε ανυπαίτιο κλονιστικό γεγονός σημαίνει, ότι στη δίκη του διαζυγίου δεν δικαιολογείται, σε οποιαδήποτε πλευρά, έννομο συμφέρον για την έρευνα της υπαιτιότητας, αφού το δεδικασμένο, της διαπλαστικής απόφασης του διαζυγίου, δεν εκτείνεται σε ζητήματα υπαιτιότητας (ΑΠ 1751/1999, ΑΠ 1260/1999).

Συνέπεια τούτων είναι, ότι η απόφαση που κηρύσσει τη λύση του γάμου, δεν αποτελεί δεδικασμένο, ούτε ως προς την ύπαρξη, καθεαυτή, των επί μέρους, πραγματικών περιστατικών, τα οποία επέφεραν τον κλονισμό της έγγαμης σχέσης, αφού το δεδικασμένο αφορά την έννομη σχέση ή το δικαίωμα που κρίθηκε τελεσίδικα (αρθρ. 322, 324 ΚΠολΔ), ούτε ως προς το ζήτημα της υπαιτιότητας για τον κλονισμό αυτό, ακόμη και αν ο λόγος διαζυγίου αφορά, αποκλειστικά, το πρόσωπο του εναγόμενου.

Στην πραγματικότητα, δηλαδή, αντικείμενο της δίκης διαζυγίου είναι, όχι η δικαστική διάγνωση του λόγου που δικαιολογεί την απαγγελία του διαζυγίου, αλλά το διαπλαστικό δικαίωμα της λύσης του γάμου. Άρα, στις περιπτώσεις συνεκδίκασης αντίθετων αγωγών διαζυγίου, με τις οποίες, καθένας από τους συζύγους επιδιώκει τη λύση του γάμου για ισχυρό κλονισμό της έγγαμης σχέσης από λόγο που αφορά το πρόσωπο του άλλου συζύγου, αν η μία απ' αυτές γίνει δεκτή και η άλλη απορριφθεί, είναι προφανές, ότι ο διάδικος, του οποίου η αγωγή απορρίφτηκε, δεν έχει έννομο συμφέρον, κατ' άρθρα 68 και 556 παρ.2 ΚΠολΔ να ασκήσει αναίρεση, κατά της τελεσίδικης απόφασης και να ζητήσει την εξαφάνισή της, με σκοπό να απορριφθεί η αγωγή του αντιδίκου του και να γίνει δεκτή η δική του αγωγή, γιατί η έννομη συνέπεια που και αυτός επιδίωξε με την αγωγή του, δηλαδή η λύση του, γάμου, στην οποία εμμένει, έχει, ήδη, επέλθει και, ως εκ τούτου, το, εκατέρωθεν, υποβληθέν αίτημα δικαστικής διάπλασης έχει ικανοποιηθεί με την απαγγελία του διαζυγίου, έστω και με βάση διαφορετικά περιστατικά, απαρτίζοντα, όμως, τον ίδιο λόγο-αντικειμενικό κλονισμό του γάμου (ΑΠ 1301/2005).

Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την νόμιμη επισκόπηση των δικογράφων της προσβαλλόμενης απόφασης (αρθρ. 561 παρ.2 ΚΠολΔ) ασκήθηκαν, από τα διάδικα μέρη, δύο, αντίθετες αγωγές διαζυγίου, με βάση τον ισχυρό κλονισμό της έγγαμης σχέσης των διαδίκων. Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο, συνεκδίκασε τις αγωγές αυτές, απέρριψε την αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας ως αβάσιμη, δέχτηκε την αγωγή του αναιρεσίβλητου και απήγγειλε τη λύση του γάμου, των διαδίκων.

Η αναιρεσείουσα άσκησε έφεση, η οποία απορρίφτηκε, με την προσβαλλόμενη απόφαση, για έλλειψη εννόμου συμφέροντος, αφού δέχτηκε, πως η έννομη συνέπεια, δηλαδή, η λύση του γάμου επήλθε, έστω και με παραδοχή της αγωγής του αναιρεσίβλητου, για δε τις αιτιολογίες αυτής, δεν δημιουργείται δεδικασμένο. Με τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο, ορθά ερμήνευσε, σύμφωνα με τις νομικές σκέψεις που προπαρατέθηκαν, το νόμο, και δεν κήρυξε απαράδεκτο, παρά το νόμο.

Εδώ, σημειώνονται και τα ακόλουθα: α) η αναιρεσείουσα προβάλλει ύπαρξη ηθικού εννόμου συμφέροντος, για την άσκηση της εφεσής της, τούτο, όμως, το προβάλλει εντελώς αόριστα, χωρίς να το συγκεκριμενοποιεί, αναφερόμενη γενικά, σε "νομική αβεβαιότητα και τον εξ αυτής προερχόμενο κίνδυνο ...", χωρίς, περαιτέρω, διευκρινίσεις, β) ακόμη και αν, θα κρίνονταν, πως το συμφέρον αυτό, εδράζεται στο ενδεχόμενο, μελλοντικά, σε αβέβαιο χρόνο, να μην τηρηθεί η μνημονευόμενη στο δικόγραφο της αναίρεσης συμφωνία (καταβολή από τον αναιρεσίβλητο των μηνιαίων δόσεων δανείου), οπότε θα ήγειρε αγωγή διατροφής για λογαριασμό των ανήλικων τέκνων της, τούτο πρέπει ν' απορριφθεί διότι: 1) αφορά, κατά τα προεκτεθέντα μέλλον, και αβέβαιο γεγονός, 2) η τυχόν υπαιτιότητα του αναιρεσίβλητου, για τη λύση του γάμου, θα κριθεί στην τότε δίκη (διατροφής).

Συνεπώς οι λόγοι της αναίρεσης, οι οποίοι πλήττουν την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση για τις από το άρθρο 559 αρ1 και 14 ΚΠολΔ πλημμέλειες, πρέπει ν' απορριφθούν, ως αβάσιμοι. Η αναιρεσείουσα, πρέπει, λόγω της ήττας της να καταδικασθεί στην πληρωμή της δικαστικής δαπάνης του αναιρεσίβλητου, ο οποίος δεν κατέθεσε προτάσεις (αρθρ. 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 30.10.2009 αίτηση της Α. Κ. για αναίρεση της με αριθμό 389/2009 απόφασης του Εφετείου Θράκης. Και

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή της δικαστικής δαπάνης του αναιρεσίβλητου από χίλια οκτακόσια (1.800) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα 29-3-2011.

Η ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του στις 8-8-2011.

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ