Supreme Court quashes lower court ruling on mandatory compensation cap for voluntary airline employee resignation.

Απόφαση 132 / 2008 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 132/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αναστάσιο - Φιλητά Περίδη, Αντιπρόεδρο, Μάριο - Φώτιο Χατζηπανταζή, Ειρήνη Αθανασίου, Αλέξανδρο Νικάκη και Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 20 Νοεμβρίου 2007, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) ....., 2) .....και 3) ....., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Απόστολο - Κων/νο Κωνσταντινίδη.

Της αναιρεσίβλητης: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "ΟΛΥΜΠΙΑΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΑ - ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΑΕ", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ανδρέα Πετρόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 30-1-1997 αγωγή του αρχικού ενάγοντος ....., που έχει ήδη αποβιώσει, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 169/1998 του ίδιου Δικαστηρίου και 6451/2002 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε η ήδη αναιρεσίβλητη με την από 29-7-2002 αίτησή της.

Εκδόθηκε η 1623/2003 απόφαση του Αρείου Πάγου, που αναίρεσε την 6451/2002 απόφαση του Εφετείου Αθηνών και παρέπεμψε την υπόθεση προς περαιτέρω συζήτηση στο ίδιο Εφετείο συγκροτούμενο από άλλους δικαστές.

Εκδόθηκε η 1472/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών, την αναίρεση της οποίας ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 12-5-2005 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Μάριος - Φώτιος Χατζηπανταζής, διάβασε την από 31-10-2007 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή των πρώτου και τρίτου λόγων της αναιρέσεως και την απόρριψη του δευτέρου λόγου αυτής. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος της αναιρεσίβλητης την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ο λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ.1 Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται όταν το δικαστήριο της ουσίας εφάρμοσε κανόνα ουσιαστικού δικαίου μη εφαρμοστέο ή παρέλειψε την εφαρμογή του εφαρμοστέου ή προσέδωσε στον εφαρμοσθέντα κανόνα έννοια διαφορετική από εκείνη που έχει. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 2 παρ.2 του Α.Ν. 173/1967, "εις ας περιπτώσεις εργοδότης τυγχάνει το Δημόσιο ή ΝΠΔΔ ή Τράπεζα ή επιχειρήσεις και οργανισμοί κοινής ωφελείας, επιχορηγούμενοι υπό του Κράτους, η από το Ν.2112/1920, ως ούτος ετροποποιήθη και συνεπληρώθη μεταγενεστέρως, οφειλομένη αποζημίωση δεν δύναται να υπερβαίνει εις πάσαν περίπτωσιν το ποσό των 240.000 δραχμών, καταργούμενης πάσης αντιθέτου ειδικής διατάξεως νόμου ή συμβάσεως οιασδήποτε μορφής ή τυχόν υπάρχοντος εθίμου".

Το ανώτατο αυτό όριο με το άρθρο 33 του Ν. 1876/1990 καθορίσθηκε στο ποσό των 1.500.000 δραχμών. Εξ άλλου, με το άρθρο 1 παρ. 1 και 2 του Ν.Δ. 618/1970 "περί εφαρμογής των διατάξεων του Α.Ν. 173/1967 επί αποζημιώσεων κ.λ.π." ορίσθηκαν τα εξής : "Τα υπό των διατάξεων της παρ. 2 του άρθρου 2 και του άρθρου 3 του Α.Ν. 173/1967, περί τροποποιήσεως και συμπληρώσεως του Α.Ν. 99/1967 περί ελέγχου ομαδικών απολύσεων κ.λ.π., τιθέμενα ανώτατα όρια αποζημιώσεως ισχύουν δια πάσαν περίπτωσιν οφείλομενης δυνάμει γενικής ή ειδικής διατάξεως νόμου ή κανονισμού ή συμβάσεως αποζημιώσεως εις τους αποχωρούντος, απομακρυνομένους ή απολυόμενους υπαλλήλους και εργάτας του Δημοσίου, των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοικήσεως, Νομικών προσώπων Δημοσίου Δικαίου, Τραπεζών, Επιχειρήσεων κοινής ωφελείας ή επιχειρήσεων επιχορηγουμένων υπό του Κράτους, εφ' οιαδήποτε σχέσει εργασίας μετ' αυτών συνδεομένων, καταργούμενης πάσης αντιθέτου γενικής ή ειδικής διατάξεως νόμου, κανονισμού συμβάσεως οιασδήποτε μορφής ή εθίμου".

Με τις διατάξεις αυτές ο νομοθέτης απέβλεψε προδήλως στον περιορισμό για λόγους γενικότερου συμφέροντος,

των ως άνω αποζημιώσεων και την εντεύθεν οικονομική ανακούφιση του Δημοσίου, των Ν.Π.Δ.Δ. και των ως άνω Τραπεζών Επιχειρήσεων και Οργανισμών ή Επιχειρήσεων κοινής ωφελείας, δεδομένου ότι οι σχετικές δαπάνες επιβαρύνουν τελικώς τους φορολογουμένους, στην περίπτωση δε των Τραπεζών και των μη επιχορηγουμένων κοινωφελών επιχειρήσεων, το κόστος των παρεχομένων απ' αυτές υπηρεσιών.

Εξ άλλου, από τις διατάξεις των παραγράφων 1 4 και 7 εδ. α' και β' του άρθρου 2 του Ν. 2271/1994 "Εξυγίανση της Ολυμπιακής Αεροπορίας Α.Ε." προκύπτει ότι για να μειωθεί το προσωπικό της Ολυμπιακής Αεροπορίας Α.Ε. (Ο.Α.) και Ολυμπιακής Αεροπλοϊας Α.Ε., στο πλαίσιο εξυγίανσης των εταιρειών αυτών, που εγκρίθηκε από την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, παρασχέθηκε η δυνατότητα και στους χειριστές και ιπταμένους μηχανικούς της Ο.Α., που συμπλήρωσαν 4.500 ημέρες ασφαλίσεως και 3.000 ώρες πτήσεως, από τις οποίες 500 τουλάχιστον την τελευταία δεκαετία και είχαν συμπληρώσει ταυτόχρονα το 53° έτος της ηλικίας τους, να αποχωρήσουν οικειοθελώς και να λάβουν πλήρη σύνταξη από το ΙΚΑ και το ΤΕΑΠΑΕ, καθώς και αυξημένη αποζημίωση (την αποζημίωση του Ν 21 12/1920 προσαυξημένη κατά 25% και ποσό που αντιστοιχεί σε τακτικές αποδοχές δύο μηνών;

χωρίς περιορισμό στο ανώτατο όριο), που θα υπόκειται σε ελαττωμένη φορολογία. Ειδικότερα, με την παράγραφο 4 του προμνησθέντος άρθρου 2 του Ν. 2271/1994 ορίζεται ότι το προβλεπόμενο ποσό αποζημιώσεως στους αποχωρούντες με το νόμο αυτό καταβάλλεται "χωρίς περιορισμό στο ανώτατο όριο από το χαρακτηρισμό της Ολυμπιακής Αεροπορίας και Ολυμπιακής Αεροπλοϊας, ως επιχειρήσεως κοινής ωφελείας" Εκ τούτων παρέπεται ότι οι διατάξεις του άρθρου 2 παρ. 2 του Α.Ν. 173/1967, ως έκτοτε ως ανωτέρω τροποποιήθηκαν και συμπληρώθηκαν με το άρθρο 33 του Ν. 1876/1990 και του άρθρου 1 παρ. 1 και 2 του Ν.Δ. 618/1970 , δεν έχουν εφαρμογή επί του ύψους της κατά τις διατάξεις του Ν. 2271/1994 και δη των παρ. 1, 4 και 7 εδ.

α' και β' του άρθρου 2 αυτού οριζόμενης αποζημίωσης των ως ανωτέρω και κατά τις προϋποθέσεις αυτού οικειοθελώς αποχωρούντων εκ της υπηρεσίας τους στην αναιρεσίβλητη στα πλαίσια του σχεδιασμού της εξυγίανσης αυτής, που εγκρίθηκε από την Επιτροπή των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο δέχθηκε τα εξής:

Ο αρχικός ενάγων και δικαιοπάροχος των αναιρεσειόντων προσελήφθη από την αναιρεσίβλητη, ως χειριστής αεροσκαφών, στις 20-3-1968 και υπηρέτησε σ' αυτήν με την ως άνω ιδιότητα μέχρι τις 27-3-1996, οπότε και διεγράφη από τη δύναμη του προσωπικού των χειριστών αεροσκαφών λόγω συνταξιοδοτήσεως. Προηγουμένως και συγκεκριμένα, στις 12-7-1995 είχε υποβάλει στην αναιρεσίβλητη αίτηση οικειοθελούς αποχωρήσεως, αφού συνέτρεχαν στο πρόσωπο του οι προϋποθέσεις του άρθρου 2 παρ.4 του Ν 2271/1994.

Η αίτηση δεν έγινε δεκτή και η αναιρεσίβλητη συνέχισε να τον απασχολεί μέχρι τις 27-9-1996, οπότε του επέδωσε διαπιστωτική πράξη, με την οποία του δήλωνε ότι συνέτρεχαν στο πρόσωπο του οι προϋποθέσεις για συνταξιοδότηση, λόγω συμπληρώσεως του 60ού έτους της ηλικίας του και του κατέβαλε ως αποζημίωση το ποσό των 9.564.355 δραχμών και όχι την αυξημένη αποζημίωση του άρθρου 2 του Ν. 2271/1994.

Η ενέργεια αυτή της αναιρεσίβλητης, να μη κάνει δεκτή εντός ευλόγου χρόνου την αίτηση του αρχικού ενάγοντος για οικειοθελή αποχώρηση, είναι άδικη πράξη και δημιουργεί υποχρέωση της αναιρεσίβλητης να αποζημιώσει αυτόν με τη διαφορά μεταξύ της καταβληθείσης αποζημιώσεως και αυτής του άρθρου 2 παρ. 4 του Ν. 2271/1994.

Τέλος, το Εφετείο δέχθηκε ότι η αποζημίωση, που πρέπει να καταβληθεί στον αρχικό ενάγοντα για την ανωτέρω αιτία, ανέρχεται, σύμφωνα με τα άρθρα 2 παρ. 2 του Α.Ν. 173/1967, 33 του Ν. 1876/1990, 1 παρ. 1 και 2 του Ν.Δ. 618/1970 και 6 παρ. 1 του Ν. 96//1975, σε 1.500.000 δραχμές ή 4.403 ευρώ. Έτσι, που έκρινε το Εφετείο, παραβίασε τις άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις, καθώς και εκείνες των άρθρων 2 παρ. 1, 4 και 7 εδ.

α' και β' του Ν. 2271/1994. Επομένως, ο πρώτος λόγος της αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δ., με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση της παραβιάσεως των ως άνω διατάξεων, είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός, να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση, σύμφωνα με το άρθρο 580 παρ. 3 Κ.Πολ.Δ., προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές.-

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

-ΑΝΑΙΡΕΙ την υπ' αριθ. 1472/2005 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.-

-ΠΑΡΑΠΕΜΠΕΙ την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους Δικαστές.-

-ΚΑΤΑΔΙΚΑΖΕΙ την αναιρεσίβλητη στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσειόντων, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ.-

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 4 Δεκεμβρίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 22 Ιανουαρίου 2008.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ