1328/2007 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1328 / 2007 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1328/2007

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές : Δημήτριο Λοβέρδο, Αντιπρόεδρο, Γεώργιο Καλαμίδα, Δημήτριο Κανελλόπουλο, Διονύσιο Γιαννακόπουλο και Ελένη Παναγιωτάκη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 22 Ιανουαρίου 2007, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Γιαννέλη, για να δικάσει μεταξύ :

Των αναιρεσειόντων : 1)... και 2)....., ως ασκούντων από κοινού τη γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου τους Χ1, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Νικόλαο Απέρη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων : 1)..... και 2) ....., για τον εαυτόν τους ατομικά και ως ασκούντων από κοινού τη γονική μέριμνα του ανηλίκου τέκνου τους Ψ1, οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Κωνσταντίνο Καλονόμο, χωρίς να καταθέσει προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 12-2-2001 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις : 4229/2002 οριστική του ίδιου δικαστηρίου και 5552/2003 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 3 Σεπτεμβρίου 2003 αίτησή τους. Κατά τη συζήτηση της αιτήσεως αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγήτρια Αρεοπαγίτης Ελένη Παναγιωτάκη ανέγνωσε την από 5 Ιανουαρίου 2007 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως. Ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων ζήτησε την απόρριψη της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. - Κατά τη διάταξη του άρθρου 923 παρ. 1 του Α.Κ., όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 21 του ν. 2447/1996, όποιος έχει την εποπτεία ανηλίκου ή ενηλίκου ο οποίος τελεί υπό δικαστική συμπαράσταση, ευθύνεται για τη ζημία που τα πρόσωπα αυτά προξενούν παράνομα σε τρίτον, εκτός αν αποδείξει ότι άσκησε την προσήκουσα εποπτεία ή ότι η ζημία δεν μπορούσε να αποτραπεί.

Εποπτεία είναι η επίβλεψη, επιτήρηση και προφύλαξη του εποπτευόμενου, ανάλογα με τις περιστάσεις, ασκείται δε κατ' αρχήν προκειμένου περί ανηλίκου, από τους έχοντες την γονική μέριμνα, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 1510 Α.Κ., γονείς, και περιλαμβάνεται στα καθήκοντα και τα δικαιώματά τους, αλλά και στις υποχρεώσεις τους.

Από το νόμο καθιερώνεται τεκμήριο μαχητό σε βάρος του γονέως (εποπτεύοντος), για την ύπαρξη πταίσματός του περί την άσκηση της εποπτείας, το μέτρο της οποίας εξαρτάται από το σύνολο των περιστάσεων και ιδίως την ηλικία, την ωριμότητα, τη μόρφωση, αλλά και την κατάσταση της υγείας (σωματικής και πνευματικής), εποπτεύοντος και εποπτευόμενου.

Το τεκμήριο αυτό μπορεί να ανατραπεί, εφόσον ο εναγόμενος γονέας, επικαλεστεί κατ' ένσταση και αποδείξει, ότι άσκησε στην συγκεκριμένη περίπτωση, την προσήκουσα εποπτεία ή ότι η ζημία, παρά την άσκηση της προσήκουσας εποπτείας, δεν μπορούσε να αποτραπεί. Η κρίση του δικαστηρίου της ουσίας, ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση ασκήθηκε εποπτεία δεν ελέγχεται από τον Άρειο Πάγο, ενώ ελέγχεται αν η ασκηθείσα εποπτεία, βάσει περιστάσεων που έγιναν δεκτές, είναι προσήκουσα.

Περαιτέρω, κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 εδ. 19 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης για έλλειψη νόμιμης βάσης της απόφασης ιδρύεται, όταν δεν προκύπτουν σαφώς από το αιτιολογικό της τα περιστατικά που συγκροτούν το πραγματικό του κανόνα ουσιαστικού δικαίου ο οποίος εφαρμόστηκε (υπαγωγικός συλλογισμός), ώστε καθίσταται ανέφικτος ο αναιρετικός έλεγχος της ορθής ή μη εφαρμογής της διάταξης, καθώς και όταν η απόφαση έχει ελλιπείς ή αντιφατικές αιτιολογίες στο νομικό χαρακτηρισμό των πραγματικών περιστατικών, τα οποία έγιναν δεκτά και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης.

Αντίθετα δεν υπάρχει έλλειψη νόμιμης βάσης όταν πρόκειται για ελλείψεις αναγόμενες στην εκτίμηση των αποδείξεων και μάλιστα στην ανάλυση, στάθμιση και αιτιολόγηση του εξαγόμενου απ' αυτές πορίσματος, γιατί στην κρίση του αυτή το δικαστήριο προβαίνει ανέλεγκτα κατά το άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ, εκτός αν δεν είναι σαφές το πόρισμα και για το λόγο αυτό γίνεται αδύνατος ο αναιρετικός έλεγχος.

Στην προκείμενη περίπτωση το Εφετείο, ύστερα από εκτίμηση των αποδείξεων, δέχθηκε ανέλεγκτα τα παρακάτω κρίσιμα πραγματικά περιστατικά: Στις 14.5.1998, ο ανήλικος γιος των αναιρεσειόντων Χ1, έπαιζε με άλλα παιδιά έξω από την οικία του στο ....... Μαζί τους ήταν και ο ηλικίας τότε εννέα ετών Ψ1, γιος των αναιρεσιβλήτων.

Κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, και ενώ ο ανήλικος Ψ1 κρατούσε ένα αεροβόλο όπλο - που ανήκε στον επίσης ανήλικο ..... - ένα άλλο ανήλικο παιδί, ο ....., επιχείρησε να αποσπάσει βίαια το αεροβόλο από τα χέρια του. Στην προσπάθεια του Ψ1 να κρατήσει το αεροβόλο, το τράβηξε απότομα, με αποτέλεσμα να πατηθεί η σκανδάλη του, να εκπυρσοκροτήσει και το σφαιρίδιο να πλήξει τον δεξιό οφθαλμό του γιου των αναιρεσειόντων, και να του προκαλέσει χοροαμφιβληστροειδική ουλή, στένωση του οπτικού πεδίου, ελαφρά μείωση της κεντρικής όρασης, και ελαφρά μείωση της οπτικής οξύτητας του οφθαλμού τούτου.

Περαιτέρω δέχθηκε το Εφετείο ότι οι αναιρεσίβλητοι που είχαν από κοινού την γονική μέριμνα του ανήλικου Ψ1, επομένως και την εποπτεία του κατά τον ανωτέρω χρόνο, ανεξαρτήτως του ότι στη συγκεκριμένη χρονική στιγμή δεν είχαν την άμεση οπτική επιτήρησή του, διότι έπαιζε ακριβώς έξω από την οικία τους, ασκούσαν την προσήκουσα εποπτεία επί του τέκνου τους, όπως αυτή επιβαλλόταν από τις περιστάσεις, ελέγχοντας τον τρόπο που έπαιζε με τα άλλα παιδιά της ηλικίας του και λαμβάνοντας όλα τα αναγκαία προληπτικά μέτρα, του είχαν δε κατ' επανάληψη επιστήσει την προσοχή να μην χρησιμοποιεί κατά τη διάρκεια οποιουδήποτε παιχνιδιού επικίνδυνα αντικείμενα και δη αεροβόλα όπλα, ενώ δικό του παρεμφερές αεροβόλο, ο πατέρας του το είχε αφαιρέσει οριστικά από αυτόν.

Μετά από αυτά το Εφετείο απέρριψε την αγωγή περί επιδικάσεως αποζημιώσεως και χρηματικής ικανοποιήσεως που είχαν ασκήσει οι αναιρεσείοντες για λογαριασμό του ανήλικου τέκνου τους Χ1. Κρίνοντας έτσι το Εφετείο δεν παραβίασε εκ πλαγίου την διάταξη του άρθρου 923 § 1 ΑΚ, που εφάρμοσε, ούτε στέρησε την απόφασή του από νόμιμη βάση, αφού διέλαβε αιτιολογίες και μάλιστα επαρκείς και όχι αντιφατικές ως προς το ζήτημα ότι οι αναιρεσίβλητοι άσκησαν την προσήκουσα εποπτεία επί του ανωτέρω τέκνου τους, αναφέρονται δε, αν και δεν είναι απαραίτητο για την πληρότητα της αιτιολογίας, και συγκεκριμένα αναγκαία μέτρα που είχαν οι γονείς λάβει μέσα στα πλαίσια αυτής της εποπτείας.

Έτσι πρέπει να απορριφθεί, ως αβάσιμος ο πρώτος λόγος αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ. με τον οποίο οι αναιρεσείοντες υποστηρίζουν τα αντίθετα. για την ύπαρξη πταίσματός του περί την άσκηση της εποπτείας.

ΙΙ. Κατά το άρθρο 559 αριθμ. 8 Κ.Π.Δ. ιδρύεται λόγος αναιρέσεως και όταν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. "Πράγματα" υπό την έννοια της διατάξεως αυτής είναι και οι λόγοι εφέσεως. οι ασκούντες ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, που υπό την προϋπόθεση της νόμιμης προτάσεώς τους θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ενστάσεως ή αντενστάσεως. Δεν είναι πράγμα ο αρνητικός ισχυρισμός των διαδίκων. Επομένως ο δεύτερος λόγος της αναιρέσεως με τον οποίο αποδίδεται από τους αναιρεσείοντες στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια, με επίκληση του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ., ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό τους, που πρόβαλαν με τις προτάσεις τους στο Εφετείο, κατά τον οποίο "το παιδί των αντιδίκων είναι ιδιαιτέρα ζωηρό και χρήζει μεγαλύτερης επιμέλειας από ότι τα άλλα παιδιά" πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, διότι είναι αρνητικός της αντιταχθείσας κατά της ένδικης αγωγής των αναιρεσειόντων ενστάσεως των αναιρεσιβλήτων περί του ότι άσκησαν την προσήκουσα εποπτεία.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 3.9.2004 αίτηση των ..... και ..... για αναίρεση της 5.552/2003 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων που ορίζει στο ποσόν των εξακοσίων πενήντα [650] Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 19 Μαρτίου 2007. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 11 Ιουνίου 2007.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ