Supreme Court partially allows appeal on grounds of insufficient reasoning regarding customary wage calculation in employment contract.

Απόφαση 1328 / 2006 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1328/2006

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

B1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Θεόδωρο Αποστολόπουλο, Αντιπρόεδρο, Ιωάννη Δαβίλλα, Γεώργιο Καράμπελα, Εμμανουήλ Καλούδη και Μάριο - Φώτιο Χατζηπανταζή, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 21 Μαρτίου 2006, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανωνύμου εταιρείας με την επωνυμία «ΚΡΙΣ ΠΑΝ ΑΒΕΕ – ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΠΛΑΣΤΙΚΩΝ», που εδρεύει στο Περιστέρι Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα. Εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Αθανάσιο Ασημακόπουλο. Του αναιρεσίβλητου: ..........................,ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Θεόδωρο Λάμαρη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20 Αυγούστου 2001 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Θηβών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 124/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 6758/2003 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 25 Σεπτεμβρίου 2003 αίτησή της. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Εμμανουήλ Καλούδης, διάβασε την από 22-11-2004 έκθεση του Αρεοπαγίτη Γεωργίου Αμελαδιώτη, που έχει ήδη αποχωρήσει από την Υπηρεσία, με την οποία εισηγήθηκε να γίνει δεκτός ο τρίτος λόγος της αίτησης αναιρέσεως και να απορριφθούν οι υπόλοιποι.. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως, ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, από το άρθρο 240 του ΚΠολΔ προκύπτει, ότι ο επιβαλλόμενος με τη διάταξη αυτή τρόπος επαναφοράς ισχυρισμών που υποβλήθηκαν σε προηγούμενη συζήτηση στο ίδιο ή ανώτερο Δικαστήριο, αφορά στους ισχυρισμούς που υποβλήθηκαν με τις προτάσεις και όχι σ' εκείνους που περιέχονται στην αγωγή, τους οποίους εξετάζει το Εφετείο μέσα στα όρια που καθορίζονται από την έφεση και τους πρόσθετους λόγους αυτής (άρθρ. 522 και 525 ΚΠολΔ). Επομένως, οι πρώτος και δεύτερος λόγοι της αναιρέσεως, με τους οποίους προβάλλονται αιτιάσεις από το άρθρο 559 αριθ.8 και 14, διότι το Εφετείο α) έλαβε υπόψη τους αναφερόμενους στην αγωγή του αναιρεσίβλητου αυτοτελείς ισχυρισμούς, παρότι αυτός δεν τους επανέφερε με τις προτάσεις που κατέθεσε στο Εφετείο, και β) δεν κήρυξε απαράδεκτες τις ένδικες αξιώσεις, ενόψει της κατά τα ανωτέρω μη νόμιμης επαναφοράς των αγωγικών ισχυρισμών, πρέπει να απορριφθούν ως απαράδεκτοι.

Επειδή στην περίπτωση παροχής εξαρτημένης εργασίας υπό την μορφή της απλής ετοιμότητας ή ετοιμότητας κλήσεως προς εργασία, στην οποία ο εργαζόμενος συμφωνεί να περιορίσει την προσωπική του ελευθερία, αναλαμβάνοντας μόνο την υποχρέωση να παραμείνει σε ορισμένο τόπο για ορισμένο χρόνο, χωρίς να έχει σε εγρήγορση τις σωματικές ή πνευματικές του δυνάμεις, τις οποίες υποχρεούται να κινητοποιήσει μόνο αν υπάρξει ανάγκη, δεν εφαρμόζονται, εκτός αν έχει συμφωνηθεί ειδικά το αντίθετο, οι διατάξεις της εργατικής νομοθεσίας για τα ελάχιστα όρια αμοιβής και τις προσαυξήσεις για παροχή νυκτερινής ή υπερωριακής εργασίας ή άλλης εργασίας κατά τις Κυριακές ή αργίες.

Για τον λόγο αυτό στην πιο πάνω περίπτωση οφείλεται μόνο ο μισθός που συμφωνήθηκε και αν δεν έχει συμφωνηθεί, ο ειθισμένος μισθός, σύμφωνα με το άρθρο 653 ΑΚ. Εξάλλου ειθισμένος μισθός, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, είναι ο μισθός που καταβάλλουν συνήθως οι εργοδότες στην ίδια περιοχή, για όμοιες εργασίες, σε εργαζομένους με τα ίδια προσόντα, κάτω από τις ίδιες συνθήκες.

Ειθισμένος μισθός μπορεί να είναι και τα καθοριζόμενα από τις οικείες Σ.Σ.Ε. ή τις Ε.Γ.Σ.Σ.Ε. κατώτατα όρια μισθών ή και ποσοστό των μισθών αυτών εφόσον όμως συντρέχουν οι προαναφερόμενες προϋποθέσεις, δηλαδή συνηθίζεται η καταβολή του μισθού αυτού από τους εργοδότες υπό τις αντίστοιχες συνθήκες. Στην προκείμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, το Εφετείο δέχθηκε τα ακόλουθα:

Στις 7 Ιουνίου 1993 η αναιρεσείουσα συνήψε με τον αναιρεσίβλητο σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου, με την οποία τον προσέλαβε για να εργασθεί ως φύλακας ημέρας στο εργοστάσιό της που βρίσκεται στο 16° χιλιομετρικό σημείο της εθνικής οδού ..........-............ Σε εκτέλεση της συμβάσεως αυτής ο αναιρεσίβλητος εργάσθηκε μέχρι τις 13-7-2000, οπότε και αποχώρησε λόγω συνταξιοδοτήσεως.

Εργαζόταν επί πέντε ημέρες την εβδομάδα, δηλαδή από Δευτέρα έως και Παρασκευή και από ώρα 08.00΄ έως 16.00΄, για την εργασία του δε αυτή ελάμβανε το προβλεπόμενο από τις ισχύουσες Συλλογικές Συμβάσεις Εργασίας για τους όρους αμοιβής και εργασίας των φυλάκων- νυκτοφυλάκων όλης της χώρας ημερομίσθιο. Παράλληλα όμως η αναιρεσείουσα του ανέθεσε και αυτός ανέλαβε την υποχρέωση να παραμένει στους χώρους του εργοστασίου και κατά τις υπόλοιπες 16 ώρες του 24ώρου (από ώρα 16.00΄έως 08.00΄της επομένης), καθώς και κατά τα Σάββατα και τις Κυριακές, προκειμένου να φυλάττει τις εγκαταστάσεις του εργοστασίου από πιθανούς κινδύνους (πυρκαϊάς, κλοπής κλπ.), και να προβαίνει στον καθαρισμό των ακάλυπτων χώρων αυτού.

Για το σκοπό αυτό ο αναιρεσίβλητος διέμενε σε ένα μικρό οίκημα, που βρίσκεται στο χώρο του εργοστασίου και του είχε παραχωρήσει η αναιρεσείουσα. Ετσι η ελευθερία του αναιρεσίβλητου περιοριζόταν καθ' όλη τη διάρκεια των 16 αυτών ωρών, καθώς και κατά τα Σάββατα και τις Κυριακές, η σχέση δε εργασίας αυτού κατά τα χρονικά αυτά διαστήματα είχε την μορφή της απλής ετοιμότητας προς εργασία.

Ακολούθως δέχθηκε το Εφετείο ότι, για την εργασιακή αυτή σχέση δεν είχε συμφωνηθεί αμοιβή του αναιρεσίβλητου και κατά συνέπεια αυτός εδικαιούτο να λάβει τον ειθισμένο μισθό, που ανέρχεται σε ποσοστό 40% των προβλεπομένων από τις οικείες Σ.Σ.Ε. για τους όρους αμοιβής και εργασίας των φυλάκων-νυκτοφυλάκων όλης της χώρας, με βάση δε το ποσοστό αυτό υπολόγισε τις αποδοχές του για το χρονικό διάστημα από 1-1-1996 έως 13-7-2000.

Με αυτά που δέχθηκε το Εφετείο, διέλαβε στην προσβαλλόμενη απόφασή του ανεπαρκείς αιτιολογίες που καθιστούν ανέφικτο τον αναιρετικό έλεγχο της ορθής ή μη εφαρμογής των διατάξεων των άρθρων 648 επ. ΑΚ, 1 του Ν. 1876/1990 και των προαναφερόμενων Σ.Σ.Ε. Ειδικότερα δεν αναφέρεται στην απόφαση, ότι το παραπάνω ποσοστό (40%) του μισθού που προβλέπουν οι ανωτέρω Σ.Σ.Ε.

ήταν το ποσό που συνήθιζαν να καταβάλουν οι εργοδότες της περιοχής για παρόμοιες εργασίες υπό τις ίδιες με τον αναιρεσίβλητο συνθήκες απασχολήσεως των εργαζομένων και δεν είναι έτσι δυνατό να ελεγχθεί αν το Εφετείο δέχθηκε ότι το ποσό που αντιστοιχεί στο άνω ποσοστό του μισθού των Σ.Σ.Ε. ήταν στη συγκεκριμένη περίπτωση ο ειθισμένος μισθός, με την έννοια που εκτέθηκε, ή έκρινε ότι ο ειθισμένος μισθός ανέρχεται σε κάθε περίπτωση σε ποσοστό του μισθού που προβλέπουν οι οικείες Σ.Σ.Ε.

Επομένως, ο τρίτος λόγος της αναιρέσεως από το άρθρο 559 αριθ. 19 του ΚΠολΔ είναι βάσιμος και πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση κατά το προαναφερόμενο μέρος και να παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο Δικαστήριο που την εξέδωσε, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από άλλους δικαστές (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 6758/2003 απόφαση του Εφετείου Αθηνών κατά το αναφερόμενο στο σκεπτικό μέρος της.

Παραπέμπει την υπόθεση, κατά το αντίστοιχο μέρος, προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές.

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στην εν μέρει δικαστική δαπάνη της αναιρεσείουσας, που ορίζει σε πεντακόσια (500) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 18 Απριλίου 2006. Και

Δημοσιεύθηκε στο ακροατήριό του στις 20 Ιουνίου 2006.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ