Supreme Court dismisses appeal on lack of standing and abuse of right claims regarding lease termination.

Απόφαση 1327 / 2013 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1327/2013

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεώργιο Γιαννούλη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Γρηγόριο Κουτσόπουλο, Παναγιώτη Ρουμπή, Δημητρούλα Υφαντή και Βασίλειο Λαμπρόπουλο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του στις 22 Μαρτίου 2013, με την παρουσία και της Γραμματέως Ελένης Τσιουρή, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, νομίμως εκπροσωπουμένου από τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε δια της πληρεξουσίας Παρέδρου του ΝΣΚ Αγγελική Καστανά, βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 Κ.ΠολΔ και δεν κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΚΗ ΚΑΙ ΤΕΧΝΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ Γ. Γ.-Γ. Μ. Α.Ε. που εδρεύει στην ... και εκπροσωπείται νόμιμα, 2. Της Α. συζύγου Γ. Μ., το γένος Β. Θ., κατοίκου ..., 3. Του Δ. Γ. του Γ., κατοίκου ... και 4. Του Α. Γ. του Γ., κατοίκου ..., όλοι οι εκπροσωπήθηκαν δια της πληρεξουσίας δικηγόρου τους Ιωάννα Αχουζαρίδη- Γαλάνη βάσει δηλώσεως κατ' άρθρο 242 παρ.2 ΚΠολΔ και κατέθεσαν προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3-5-2005 αγωγή των ήδη αναιρεσιβλήτων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις:1670/2006 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6759/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 18-2-2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης, Γρηγόριος Κουτσόπουλος, ανέγνωσε την από 20-10-2012 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η νομιμοποίηση του διαδίκου απορρέει κατά κανόνα από το νόμο και κυρίως από διατάξεις ουσιαστικού ή κάποτε και δικονομικού δικαίου. Εκείνος που εμφανίζεται κατά το ουσιαστικό δίκαιο δικαιούχος ή υπόχρεος νομιμοποιείται κατ' αρχήν ως ενάγων ή εναγόμενος αντίστοιχα. Επομένως ο λόγος αναιρέσεως ότι δεν υπάρχει ενεργητική ή παθητική νομιμοποίηση του διαδίκου στηρίζεται στο άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ. Αν όμως ο ενάγων δεν επικαλείται τα στοιχεία νομιμοποιήσεως σύμφωνα με το νόμο η αγωγή απορρίπτεται ως απαράδεκτη και ο λόγος αναιρέσεως από την έλλειψη αυτή στηρίζεται στο άρθρο 559 αριθ 14 ΚΠολΔ (ΑΠ 26/2005).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο λόγο αναιρέσεως προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η πλημμέλεια από το άρθρο 559 αριθμ14 ΚΠολΔ διότι δεν εκτίθεται στην αγωγή στοιχεία ενεργητικής νομιμοποιήσεως των εναγόντων και συνεπώς το Εφετείο παρά το νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτη αυτή. Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος και απορριπτέος, διότι όπως προκύπτει από το περιεχόμενο της αγωγής, στο δικόγραφο αυτής εκτίθενται στοιχεία νομιμοποιήσεως των εναγόντων από την επικαλούμενη σύμβαση μισθώσεως, και επομένως υπαρχόντων στην αγωγή νομιμοποιητικών στοιχείων, δεν ιδρύεται ούτε από το άρθρο 559 παρ 1 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως, όπως αβάσιμος προβάλλει το αναιρεσείον με τον αυτόν (πρώτο) λόγο αναιρέσεως.

Από τη διάταξη του άρθρου 28 παρ.2 εδ.α' του πδ/τος της 19/19-11-1932 "περί στεγάσεως δημοσίων υπηρεσιών", όπως τούτο συμπληρώθηκε με το άρθρο 1του αν 1540/1938, αριθμήθηκε σε 28 από 29 με το άρθρο 28 του αν 1540/1938 και κατ' άρθρο 34 ΕισΝ ΑΚ, διατηρήθηκε σε ισχύ και μετά την εισαγωγή του ΑΚ συνάγεται ότι η χρησιμοποίηση του μισθίου ακινήτου και μετά την λήξη της σύμβασης μίσθωσης του για τη στέγαση σε αυτό δημόσιας υπηρεσίας του αναιρεσείοντος θεωρείται κατ' εξαίρεση ως σιωπηρή παράταση της σημειωθείσας μίσθωσης, κατά τη διάρκεια της οποίας εξακολουθεί να υπάρχει η σύμβαση αυτή και καταβάλλεται μίσθωμα ίσο με αυτό της μίσθωσης, που έληξε και ανάλογο με το χρόνο της χρήσης του μισθίου.

Η παράταση όμως αυτή της ανωτέρω μίσθωσης έχει ως προϋπόθεση και την συνδρομή των όσων ορίζει και η διάταξη του άρθρου 611 ΑΚ, δηλαδή τη γνώση από τον εκμισθωτή της χρήσης από το μισθωτή του μισθίου και μετά τη λήξη της μίσθωσης και της απ' αυτόν (εκμισθωτή), μη εναντίωσης του στη χρήση αυτή, δηλαδή της μη δήλωσης, έστω και σιωπηρά της βούλησης του προς το μισθωτή και ειδικότερα, είτε προς τη στεγαζόμενη υπηρεσία ή τον αρμόδιο οικονομικό έφορο χωρίς να είναι απαραίτητο να είναι λήπτης της δήλωσης αυτής ο Υπουργός Οικονομικών και ότι δεν στέργει στη συνέχιση της μίσθωσης είτε γενικά είτε με τους ίδιους όρους.

Η δήλωση της εναντίωσης αυτής έχει ως αποτέλεσμα τον αποκλεισμό της παράτασης της ανωτέρω μίσθωσης, και, κατ' άρθρο 601 ΑΚ, την καθίδρυση υποχρέωσης του Ελληνικού Δημοσίου καταβολής στον εκμισθωτή, ως αποζημίωση του τελευταίου, του συμφωνημένου μισθώματος για όσο χρόνο αυτό παρακρατεί το μίσθιο, χωρίς η υποχρέωσή του αυτή να αποκλείει δικαίωμα του εκμισθωτή να απαιτήσει για την ανωτέρω παρακράτηση του μισθίου και άλλη περιουσιακή ζημία (ΑΠ 124/2001).

Εξάλλου κατά την έννοια του άρθρου 281 ΑΚ, το δικαίωμα ασκείται καταχρηστικά και όταν η συμπεριφορά του δικαιούχου, που προηγήθηκε της ασκήσεως του, και η πραγματική κατάσταση που διαμορφώθηκε κατά το διάστημα που μεσολάβησε, δημιούργησαν στον οφειλέτη την εύλογη πεποίθηση ότι δεν θα ασκηθεί το δικαίωμα, σε τρόπο ώστε η μεταγενέστερη άσκηση του, που θα έχει επαχθείς για τον οφειλέτη συνεπείς, να μη δικαιολογείται επαρκώς και να υπερβαίνει προφανώς τα όρια που επιβάλλουν η καλή πίστη ή τα χρηστά ήθη ή ο κοινωνικός ή οικονομικός σκοπός του δικαιώματος.

Μόνη η μακρόχρονη αδράνεια του δικαιούχου και όταν ακόμη δημιούργησε στον οφειλέτη την πεποίθηση ότι δεν υπάρχει το δικαίωμα ή ότι δεν πρόκειται πλέον να ασκηθεί, δεν αρκεί για να καταστήσει καταχρηστική τη μεταγενέστερη άσκηση αυτού, αλλά απαιτείται να συντρέχουν προσθέτως ειδικές συνθήκες και περιστάσεις, προερχόμενες κυρίως από την προηγηθείσα συμπεριφορά του δικαιούχου και του οφειλέτη, ενόψει των οποίων και της αδράνειας του δικαιούχου, η επακολουθούσα άσκηση του δικαιώματος, που τείνει σε ανατροπή της καταστάσεως που δημιουργήθηκε υπό τις παραπάνω ειδικές συνθήκες και διατηρήθηκε επί μακρό χρόνο, να εξέρχεται των ορίων που επιβάλλει η διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ.

Στην προκειμένη περίπτωση κατά της ένδικης αγωγής το αναιρεσείον πρότεινε παραδεκτώς ένσταση καταχρηστικής ασκήσεως του δικαιώματος των εναγόντων. Ειδικότερα ισχυρίζεται: 1) ότι οι τελευταίου (ενάγοντες) προέβησαν στην καταγγελία της μίσθωσης και την άσκηση της ένδικης αγωγής, διότι δεν ενέδωσε στην αξίωσή τους για καταβολή μηνιαίως του ποσού των 33750 ευρώ αντί του προσφερόμενου εκ μέρους του (αναιρεσείοντος) του ποσού των 14000 ευρώ κατά παράκαμψη των νομίμων διαδικασιών, προκειμένου να συναινέσουν στην κατάρτιση μιας νέας μίσθωσης, 2) αδράνησαν να ασκήσουν το δικαίωμά τους για καταγγελία της μίσθωσης και άσκηση της ένδικης αγωγής για μεγάλο χρονικό διάστημα και συγκεκριμένα για χρονικό διάστημα πέντε ετών από την εναντίωσή τους, κατά το οποίο αυτό παρέμεινε στη χρήση του μισθίου, με συνέπεια, λόγω της αδράνειάς τους για απόδοση της χρήσης του μισθίου να δημιουργηθεί σε αυτό η εντύπωση, ότι δεν θα ασκηθεί η αγωγή αποδόσεως της χρήσεως του μισθίου, ενόψει και του γεγονότος ότι και κατά το έτος 1996 είχε χωρήσει εναντίωσή τους και στη συνέχεια συνήφθηκε νέα μίσθωση μεταξύ τους.

γ) ότι εάν υποχρεωθεί να αποδώσει τη χρήση του μισθίου θα υποστεί μεγάλη οικονομική βλάβη, διότι το μίσθιο του είναι απολύτως απαραίτητο και η απόδοση της χρήσης του στους ενάγοντες, οι οποίοι θα το παραλάβουν βελτιωμένο λόγω των εργασιών που έχει εκτελέσει σ' αυτό, θα προκαλέσει αναστάτωση στο κοινό και στους εργαζόμενους, οι οποίοι έχουν συνδέσει στη μνήμη ους το μίσθιο με λειτουργίες δημοσίου συμφέροντος που ασκούν οι στεγαζόμενες σ' αυτό υπηρεσίες του αναιρεσείοντος (Ελληνικού δημοσίου).

Με την επίκληση και μόνον αυτών των πραγματικών περιστατικών το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφαση απέρριψε ως μη νόμιμη την προσβληθείσα ένσταση εκ του άρθρου 281 ΑΚ, δεχόμενο ότι τα εν λόγω περιστατικά δεν καθιστούν καταχρηστική, κατά την ανωτέρω διάταξη, ως προφανώς αντίθετη προς την καλή πίστη, τα χρηστά ήθη ή τον κοινωνικό ή οικονομικό σκοπό του δικαιώματος, την άσκηση των αγωγικών αξιώσεων.

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, ορθά ερμήνευσε και εφήρμοσε την ουσιαστικού δικαίου διάταξη του άρθρου 281 ΑΚ και επομένως πρέπει να απορριφθεί ως αβάσιμος ο περί του αντιθέτου δεύτερος λόγος αναιρέσεως από του αριθμ. 1 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Επομένως, πρέπει να απορριφθεί η αίτηση αναιρέσεως και να καταδικασθεί το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο στη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων (άρθρα 176 και 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 18.9.2009 αίτηση του Ελληνικού Δημοσίου για αναίρεση της 6759/2007 απόφαση του Εφετείου Αθηνών. Και

Καταδικάζει το αναιρεσείον στα δικαστικά έξοδα των αναιρεσίβλητων, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 26 Απριλίου 2013.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του στις 25 Ιουνίου 2013.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ