Supreme Court dismisses appeal on procedural grounds due to absent defendant and substantive grounds regarding legal interest.

Απόφαση 1324 / 2019 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1324/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αβροκόμη Θούα, Γεώργιο Αποστολάκη, Θεόδωρο Κανελλόπουλο και Αναστασία Περιστεράκη - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 13 Μαΐου 2019, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Των αναιρεσειόντων: 1) Ι. Κ. του Π., κατοίκου ... και 2) Α. Α. του Ν., κατοίκου ..., αμφοτέρων με την ιδιότητά τους ως τέως διαχειριστών, νομίμων εκπροσώπων και ομορρύθμων εταίρων της πτωχεύσασας ομόρρυθμης εταιρείας με την επωνυμία "... Ο.Ε.", που εδρεύει στην ...... Εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Θωμά Τραυλό, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ.

Της αναιρεσίβλητης: εταιρείας περιορισμένης ευθύνης με την επωνυμία "... Ε.Π.Ε.", που εδρεύει στο ..., εκπροσωπείται νόμιμα και δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 20-12-2010 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Πειραιώς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3127/2015 του ίδιου Δικαστηρίου και 223/2017 του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 12-7-2017 αίτησή τους.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκαν μόνο οι αναιρεσείοντες, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Aπό τις διατάξεις του άρθρου 576 παρ. 1-3 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι αν κατά τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης δεν εμφανισθεί και δεν μετάσχει με τον προσήκοντα τρόπο σ` αυτή κάποιος διάδικος, το δικαστήριο ερευνά αυτεπαγγέλτως ποιος από τους διαδίκους επέσπευσε τη συζήτηση της αίτησης αναίρεσης. Και αν μεν τη συζήτησή της επέσπευσε εγκύρως ο απολειπόμενος διάδικος κλητεύοντας νόμιμα και εμπρόθεσμα τους λοιπούς ή κλητεύθηκε ο ίδιος νόμιμα και εμπρόθεσμα από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση άλλο διάδικο, η υπόθεση συζητείται σαν να ήταν παρών και απολειπόμενος, διαφορετικά, αν δηλαδή δεν προκύπτει έγκυρη επίσπευση της συζήτησής της ή δεν μπορεί να διαπιστωθεί, ποιος διάδικος επέσπευσε τη συζήτησή της, αυτή κηρύσσεται απαράδεκτη και η υπόθεση επαναφέρεται για συζήτηση με νέα κλήση (ΑΠ 1061/2010, ΑΠ 407/2004).

Στην προκειμένη περίπτωση όπως προκύπτει από την ....51Δ/28-8-2018 έκθεση επίδοσης του Δικ Επιμελητή του Εφετείου Αθηνών με έδρα το Πρωτοδικείο Αθηνών Β. Π. την οποία προσκομίζουν και επικαλούνται οι αναιρεσείοντες, η αναιρεσίβλητη έχει κληθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα για την αναφερομένη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο. Εφόσον, λοιπόν κατά την εκφώνηση και συζήτηση της υπόθεσης από το οικείο πινάκιο η αναιρεσίβλητη ούτε παρέστη ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, θα δικασθεί αυτή ερήμην, πλην όμως η συζήτηση της υπόθεσης θα χωρήσει σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι(άρθρ576παρ2 ΚΠοΛΔ).

Από το άρθρο 559 αρ 6ΚΠολΔ συνάγεται ότι αναίρεση συγχωρείται και αν παρά το νόμο ο διάδικος δικάστηκε ερήμην, όχι δε και στην αντίθετη περίπτωση, δηλ όταν εσφαλμένα δικάστηκε κατ' αντιμωλία, ενώ έπρεπε να δικαστεί ερήμην .Στην τελευταία αυτή περίπτωση δεν δημιουργείται λόγος αναίρεσης ούτε από τον αριθμό 14 του παραπάνω άρθρου, κυρίως γιατί το ζήτημα του πότε επιτρέπεται αναίρεση στην περίπτωση που ο διάδικος δικάστηκε ή δεν δικάστηκε παρανόμως ερήμην ρυθμίζεται ειδικά από τον αριθμό 6 του άρθρου 559 ΚΠολΔ (ΑΠ1839/1986).

Συνεπώς ο πρώτος λόγος της αίτησης αναίρεσης με τον οποίο οι αναιρεσείοντες ισχυρίζονται ότι η αναιρεσίβλητη εσφαλμένα δικάστηκε στο πρωτοβάθμιο δικαστήριο αντιμωλία και όχι ερήμην, μολονότι δεν κατέθεσε προτάσεις κατά τη συζήτηση της ένδικης αγωγής, μετά από επανασυζήτηση αυτής, κατ' αρθρο 307 ΚΠολΔ, με το αιτιολογικό ότι είχε καταθέσει προτάσεις κατά την αρχική συζήτηση αυτής (αγωγής) και ότι κατά συνεπεία η αγωγή θα έπρεπε να είχε απορριφθεί λόγω της ερημοδικία της, είναι απαράδεκτος εφόσον ο λόγος αυτός αναιρέσεως δεν ιδρύεται, όταν η επικαλούμενη ερημοδικία είχε γίνει στον πρώτο βαθμό (ΑΠ 216/1999).

Από τις συνδυασμένες διατάξεις των άρθρων 79 του ν5960/1933,914,297 και 298 του ΑΚ συνάγεται ότι ο εκδίδων επιταγή σε διαταγή, γνωρίζοντας ότι δεν έχει διαθέσιμα κεφάλαια στην πληρώτρια τράπεζα, ζημιώνει τον κομιστή από την μη πληρωμή της επιταγής κατά την εμφάνισή της, παρά τον νόμο, αφού παραβιάζει την προαναφερθείσα διάταξη του άρθρου 79 του ν5960/1933,πού χαρακτηρίζει την πράξη αυτή του εκδότη ποινικό αδίκημα.

Εντεύθεν είναι υποχρεωμένος, σύμφωνα με τις περί αδικοπραξιών διατάξεις, σε αποζημίωση του κομιστή, γιατί η ως άνω διάταξη έχει θεσπισθεί για να προστατεύσει όχι μόνο το δημόσιο συμφέρον, αλλά και το ατομικό συμφέρον του δικαιούχου της επιταγής. Η αξίωση αυτή προς αποζημίωση, κατά το άρθρο 914 τουΑΚ, συρρέει παράλληλα με την αξίωση από το νόμο περί επιταγών (άρθρο 40),διότι, όπως γίνεται δεκτό, επί συρροής αξιώσεων από συμβατική και αδικοπρακτική ευθύνη, οι οποίες τείνουν στον ίδιο σκοπό, δηλαδή στην ικανοποίηση της ίδιας παροχής, απόκειται στο δικαιούχο να ασκήσει οποιαδήποτε από αυτές προτιμά, η ικανοποίηση, όμως της μιας επιφέρει την απόσβεση και της άλλης (Ολ.ΑΠ 23/2007,Ολ.Α.Π. 30/2003), εκτός αν η τελευταία έχει ευρύτερο περιεχόμενο, οπότε σώζεται για το επί πλέον.

Έτσι, στην περίπτωση εκδόσεως ακάλυπτης επιταγής, η άσκηση της αξιώσεως από την αδικοπραξία δεν αποκλείεται από την τυχόν ασκηθείσα από το δικαιούχο αξίωση από την επιταγή. Περαιτέρω, κατά το άρθρο 559 αρ. 14 του Κ.Πολ.Δ αναίρεση επιτρέπεται και αν το δικαστήριο παρά ο νόμο κήρυξε ή δεν κήρυξε ακυρότητα, έκπτωση από το δικαίωμα ή απαράδεκτο .Κατά την έννοια της διάταξης αυτής, η ακυρότητα πρέπει να έχει λάβει χώρα ενώπιον του δικάσαντος δικαστηρίου και να χαρακτηρίζεται ως δικονομική.

Το έννομο συμφέρον όμως και η νομιμοποίηση του διαδίκου, αποτελούν, σύμφωνα με το άρθρο 68ΚΠολΔ, ουσιαστικές προϋποθέσεις για την παροχή δικαστικής προστασίας.

Συνεπώς, η εσφαλμένη κρίση του δικαστηρίου ότι συντρέχουν ή όχι οι προϋποθέσεις αυτές ιδρύει τον αναιρετικό λόγο του αριθμού 1 του άρθρου 559 και όχι εκείνον του αριθμού 14, ο οποίος ανακύπτει μόνον όταν στο δικόγραφο της αγωγής δεν εκτίθενται τα στοιχεία που θεμελιώνουν τη νομιμοποίηση και δικαιολογούν το έννομο συμφέρον για την άσκησή της(ΟΛΑΠ25/2008). Με το δεύτερο λόγο της αίτησης αναίρεσης οι αναιρεσείοντες μέμφονται την προσβαλλομένη απόφαση κατά τη νοηματική του έννοια για παράβαση του άρθρου 559 αρ 1ΚΠοΛΔ .Ειδικότερα, ισχυρίζονται ότι όπως είχαν ισχυρισθεί και ενώπιον των δικαστηρίων της ουσίας, η αναιρεσίβλητη έχοντας εξοπλίσει τις επίδικες επιταγές με τίτλους εκτελεστούς με ισχύ δεδικασμένου σε βάρος της ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία <... ΟΕ>, της οποίας ομόρρυθμα μέλη είναι οι αναιρεσείοντες επομένως και σε βάρος τους, με τις ...73/2005 και...45/2006 Διαταγές πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, απαράδεκτα, καταχρηστικά και παράνομα ζητούσε με την αγωγή της, της οποίας τα αίτημα μετέτρεψε από καταψηφιστικό σε αναγνωριστικό την επιδίκαση για δεύτερη φορά του αυτού ποσού των 572000ευρώ, αν και δεν είχε έννομο συμφέρον προς τούτο .

Από την επισκόπηση της προσβαλλομένης απόφασης κατά το ενδιαφέρον την αναιρετική διαδικασία ζήτημα, προκύπτει ότι το Εφετείο δέχθηκε τα ακόλουθα:

"Με το δεύτερο λόγο έφεσης οι εκκαλούντες ισχυρίζονται ότι εσφαλμένα το πρωτόδικο Δικαστήριο δέχθηκε την αγωγή ενώ έπρεπε να την είχε απορρίψει ελλείψει εννόμου συμφέροντος, όπως είχαν προβάλει με σχετική ένσταση ενώπιον του, διότι ήδη για τις επίδικες επιταγές έχουν εκδοθεί κατόπιν αιτήσεων της ενάγουσας εταιρίας δυο διαταγές πληρωμής.

Πράγματι αποδεικνύεται ότι κατόπιν των από 8/12/2005 και 22/12/2005 αιτήσεων της ενάγουσας εκδόθηκαν οι υπ' αριθμ. ...73/2005 και ...45/2006, αντίστοιχα, διαταγές πληρωμής του Δικαστή του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών κατά της ομόρρυθμης εταιρίας "... Ο.Ε.", η πρώτη με βάση τις πρώτες τέσσερις ως άνω επιταγές και η δεύτερη με βάση τις υπόλοιπες 42 ως άνω επιταγές, με τις οποίες η πιο πάνω ομόρρυθμη εταιρία επιτάσσεται να καταβάλει στην ενάγουσα τα ποσά των επιταγών.

Η έκδοση όμως των πιο πάνω διαταγών πληρωμής, οι οποίες στηρίζονται στην ενδοσυμβατική ευθύνη της ομόρρυθμης εταιρίας που απορρέει από την έκδοση των επιταγών, δεν στερεί από την ενάγουσα εταιρεία, ως τελευταία κομίστρια αυτών, το δικαίωμα να ζητήσει και την αποκατάσταση της ζημίας που υπέστη από τη μη πληρωμή αυτών, διότι η αξίωση προς αποζημίωση από τα άρθρα 914 επ.

ΑΚ συρρέει με την αξίωση από την επιταγή από τα άρθρα 40-47 του Ν. 5960/1933 και απόκειται στο δικαιούχο να ασκήσει αυτήν που προκρίνει... Εφόσον επομένως η ενάγουσα εταιρία διατηρεί το έννομο συμφέρον για την αποκατάσταση της ζημίας της από την αδικοπραξία, νομίμως άσκησε με την αγωγή τη σχετική αξίωσή της. Το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο που όμοια έκρινε και απέρριψε τη σχετική ένσταση των εναγόμενων ορθά εφάρμοσε το νόμο και ο δεύτερος λόγος της έφεσης πρέπει να απορριφθεί".

Έτσι που έκρινε το Εφετείο, δεχόμενο ότι η αναιρεσίβλητη εταιρεία έχει έννομο συμφέρον για την άσκηση της αγωγής εκ της αδικοπραξίας, μολονότι έχει εκδώσει διαταγή πληρωμής για την αξίωση της από την μη πληρωμή των επιταγών ορθά το νόμο ερμήνευσε και εφάρμοσε, και ως εκ τούτου ο λόγος αυτός αναίρεσης είναι αβάσιμος .Κατόπιν τούτων πρέπει να απορριφθεί η αναίρεση και να διαταχθεί η εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (αρθ 495ΚΠολΔ)Δικαστικά έξοδα δεν θα επιδικασθούν, αφού λόγω της ερημοδικίας της η αναιρεσίβλητη δεν υποβλήθηκε σε δαπάνες.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12-7-2017 αίτηση αναίρεσης των Ι. Κ. και Α. Α. κατά της 223/2017 απόφασης του Τριμελούς Εφετείου Πειραιώς.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου στο δημόσιο ταμείο.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 17 Σεπτεμβρίου 2019.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 6 Νοεμβρίου 2019.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ και νυν Πρόεδρος του Αρείου Πάγου

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ