1322/2015 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1322 / 2015 (Β2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1322/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β2’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Νικόλαο Πάσσο Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, (λόγω μη υπάρξεως Αντιπροέδρου στο τμήμα), Ασπασία Καρέλλου, Απόστολο Παπαγεωργίου, Παναγιώτη Κατσιρούμπα και Δήμητρα Κοκοτίνη, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο Κατάστημά του, στις 29 Σεπτεμβρίου 2015, με την παρουσία και της γραμματέως Αγγελικής Ανυφαντή, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Νομικού Προσώπου Ιδιωτικού Δικαίου με την επωνυμία "Οργανισμός Ελληνικών Γεωργικών Ασφαλίσεων" (ΕΛ.ΓΑ) που εδρεύει στην … και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσια δικηγόρο του Δροσιά Μπάκου, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Του αναιρεσιβλήτου: Χ. Μ. του Α., κατοίκου ..., ο οποίος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 6/2/2007 του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2947/2008 του ίδιου Δικαστηρίου και 4928/2014 του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών.

Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον νομικό πρόσωπο με την από 17/11/2014 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Απόστολος Παπαγεωργίου ανέγνωσε την από 10/9/2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή του δεύτερου λόγου της αίτησης αναίρεσης και την απόρριψη των λοιπών λόγων αυτής. Η πληρεξούσια του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αίτησης και την καταδίκη του αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη του.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1. Από την υπ’ αριθμ. ...δ/2-4-2015 έκθεση επίδοσης του δικαστικού επιμελητή του Πρωτοδικείου Ηρακλείου Α. Β., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης με πράξη ορισμού δικασίμου είχε επιδοθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα στον αναιρεσίβλητο για την αναφερομένη στην αρχή της απόφασης αυτής δικάσιμο (29-9-2015).

Επομένως, εφόσον ο αναιρεσίβλητος δεν εμφανίσθηκε στο δικαστήριο, κατά την από το οικείο πινάκιο νόμιμη εκφώνηση της υπόθεσης ούτε εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο, πρέπει να δικαστεί ερήμην και να προχωρήσει η συζήτηση της υποθέσεως παρά την απουσία του (άρθρο 576 παρ. 2 ΚΠολΔ). 2. Ως "πράγματα" κατά την έννοια του άρθρου 559 αρ. 8 του ΚΠολΔ, τα οποία ασκούν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης και των οποίων η μη λήψη υπόψη καίτοι μη προταθέντων ιδρύει τον προβλεπόμενο από τη διάταξη αυτή λόγο αναιρέσεως, θεωρούνται οι ισχυρισμοί που έχουν αυτοτελή ύπαρξη και τείνουν στη θεμελίωση ή κατάργηση δικαιώματος ουσιαστικού ή δικονομικού που ασκήθηκε είτε ως επιθετικό είτε ως αμυντικό μέσο, όχι δε αρνητικοί ισχυρισμοί της αγωγής ή της ενστάσεως, ή ισχυρισμοί που αποτελούν επιχειρήματα ή συμπεράσματα των διαδίκων ή του δικαστηρίου, τα οποία συνάγονται από την εκτίμηση των αποδείξεων (ΑΠ 81/2013, ΑΠ 1877/2014).

Στην προκείμενη περίπτωση με τον πρώτο λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως, κατά το πρώτο σκέλος του προβάλλεται η αιτίαση ότι το Εφετείο με τα παραπάνω που δέχτηκε παραβίασε τη διάταξη του ως άνω άρθρου, γιατί δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό του αναιρεσείοντος ότι δεν δικαιούται ο αναιρεσίβλητος τα επίδικα επιδόματα θέσης ευθύνης και εποπτείας ,αφού από 25-7-2002 και εντεύθεν δεν κατείχε θέση Προϊσταμένου Διεύθυνσης Τμήματος της Κεντρικής Διοίκησης ή Περιφερειακών Υποκαταστημάτων του ΕΛΓΑ.

Ο λόγος αυτός πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος, αφού τα επικαλούμενα περιστατικά δεν συνιστούν "πράγματα" υπό την έννοια της ως άνω διατάξεως, αλλά αρνητικούς της αγωγής ισχυρισμούς.

3. Σύμφωνα με το άρθρα 559 αριθ. 11 περ. γ’ ΚΠολΔ, ιδρύεται λόγος αναίρεσης της απόφασης και αν το δικαστήριο παρά το νόμο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν. Για την ίδρυση του λόγου αυτού αναίρεσης αρκεί και μόνη η ύπαρξη αμφιβολιών για το αν το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη του όλα τα αποδεικτικά μέσα που νόμιμα επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, τα οποία ήταν υποχρεωμένο να λάβει υπόψη σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 335, 338, 339, 340 και 346 ΚΠολΔ, όπως ισχύουν μετά το ν.2915/2001, υπό την προϋπόθεση ότι το πραγματικό γεγονός που επικαλείται ο διάδικος προς απόδειξη με το αποδεικτικό μέσο ασκεί επίδραση στην έκβαση της δίκης (Ολ ΑΠ 2/2008).

Καμία, ωστόσο, διάταξη δεν επιβάλλει την ειδική μνεία και τη χωριστή αξιολόγηση καθενός από τα αποδεικτικά μέσα, αλλ’ αρκεί η γενική βεβαίωση του δικαστηρίου της ουσίας ότι ελήφθησαν υπόψη όλα τα κατ είδος μόνο αναφερόμενα αποδεικτικά μέσα. Μόνο αν από τη γενική αυτή αναφορά, σε συνδυασμό με το περιεχόμενο της απόφασης, δεν προκύπτει κατά τρόπο αναμφίβολο ότι λήφθηκε υπόψη κάποιο συγκεκριμένο έγγραφο, στοιχειοθετείται ο από το άρθρο 559 αριθ. 11 περ.

γ’ ΚΠολΔ λόγος αναίρεσης. Στην προκειμένη περίπτωση, το αναιρεσείον ΝΠΙΔ, με μέρος του πρώτου λόγου αναίρεσης , από τον αριθ. 11 περ. γ’ του άρθρου 559 ΚΠ0λΔ, προσάπτει στο Εφετείο την αιτίαση, ότι δεν έλαβε υπόψη το έγγραφο που προσκόμισε και επικαλέστηκε με την έφεση και τις προτάσεις του κατά τη συζήτηση της έφεσης, και ειδικότερα την υπ’ αριθμ. .../25-7-2002 απόφαση του προέδρου του ΕΛΓΑ , δυνάμει της οποίας έγιναν οι τοποθετήσεις των προϊσταμένων της υπηρεσίας και ότι ο αναιρεσίβλητος δεν τοποθετήθηκε προϊστάμενος στο Υποκατάστημα ΕΛΓΑ Ηρακλείου με συνέπεια αυτός να μην δικαιούται τα επίδικα επιδόματα.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος, διότι από την προσβαλλόμενη απόφαση και ειδικότερα από την αναφορά της ότι λήφθηκαν υπόψη όλα τα έγγραφα που επικαλέσθηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι, σε συνδυασμό με τις σκέψεις που περιέχει για τη στήριξη του αποδεικτικού πορίσματος σε σχέση με το κρίσιμο ζήτημα του «προϊσταμένου», δε γεννάται αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη και το ως άνω έγγραφο και το συνεκτίμησε με τις υπόλοιπες αποδείξεις για τη στήριξη του προαναφερθέντος αποδεικτικού πορίσματός του.

Ο ίδιος λόγος, όσον αφορά την προβαλλόμενη αιτίαση, ότι από το εν λόγω έγγραφο συνάγεται αντίθετο πόρισμα από εκείνο που δέχθηκε το Εφετείο ως προς το προαναφερθέν ζήτημα, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος (άρθρο 561 παρ.1 ΚΠολΔ), διότι αναφέρεται στην εκτίμηση της αποδεικτικής βαρύτητας των μέσων αυτών.

4. Το αναιρεσείον, με το αναιρετήριο, προβάλλει κατά της προσβαλλόμενης απόφασης αιτιάσεις και από τους αριθμούς 19 και 20 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, χωρίς όμως να της προσάπτει συγκεκριμένες πλημμέλειες, που ιδρύουν τους εκ των αριθμών αυτών λόγους αναίρεσης. Επομένως, οι αιτιάσεις αυτές είναι εντελώς αόριστες και ως εκ τούτου απορριπτέες.

5. Κατά το άρθρο 559 αριθ. 9 περ. β’ ΚΠολΔ: "Αναίρεση επιτρέπεται αν το δικαστήριο επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν". Εξάλλου, στο πλαίσιο της καθιερουμένης από το άρθρο 106 του ΚΠολΔ θεμελιακής δικονομικής αρχής της ελευθέρας διαθέσεως του αντικειμένου της δίκης, το δικαστήριο δεν έχει εξουσία να επιληφθεί αυτεπαγγέλτως μιας διαφοράς παρά μόνο ύστερα από σχετική αίτηση του διαδίκου, αν δε παρά ταύτα προβεί σε εκδίκαση και έκδοση αποφάσεως, τότε αυτή η απόφαση είναι ελαττωματική, διότι αντίκειται στην εν λόγω διαθετική αρχή (ΑΠ 318/2014).

Στην προκειμένη περίπτωση, το Εφετείο δεχόμενο την έφεση του ενάγοντος-αναιρεσίβλητου και δικάζοντας, μετ’ εξαφάνιση της πρωτοδίκου αποφάσεως, την ένδικη αγωγή δέχθηκε εν μέρει αυτήν και υποχρέωσε το αναιρεσείον-εναγόμενο να καταβάλει στον ενάγοντα, πλην των άλλων, τα αντιστοιχούντα στα κονδύλια των επιδομάτων θέσης ευθύνης και πλασματικής εποπτείας ποσά των 372,20 ευρώ και 538,40 ευρώ, αντίστοιχα, και για το μήνα Ιανουάριο του έτους 2002, μολονότι όπως προκύπτει από την επισκόπηση του δικογράφου της αγωγής ο ενάγων είχε ζητήσει τα αντιστοιχούντα στα κονδύλια των επιδομάτων αυτών προαναφερόμενα ποσά μετά την 31-1-2012, ήτοι από 1-2-2002 και εντεύθεν (δεδομένου ότι τα επιδόματα αυτά είχαν ζητηθεί με την από 19-6-2001 προηγούμενη αγωγή του και είχαν επιδικασθεί με την με την 6754/2004 τελεσίδικη απόφαση του Εφετείου Αθηνών).

Έτσι κρίνοντας το Εφετείο επιδίκασε με την προσβαλλομένη απόφασή του πλέον του αιτηθέντος και υπέπεσε στην εκ του άρθρου 559 αριθμ. 9 περ. β’ ΚΠολΔ αναιρετική πλημμέλεια, όπως βασίμως διατείνεται με τον δεύτερο λόγο της υπό κρίση αιτήσεώς του το αναιρεσείον. Επομένως ο λόγος αυτός είναι βάσιμος και πρέπει να γίνει δεκτός.

Μετά από αυτά πρέπει να γίνει δεκτή η ένδικη αίτηση, κατά τον ως άνω αναφερόμενο λόγο (από τον αριθμό 9 περ. β’ του άρθρου 559 του ΚΠολΔ), να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και να παραπεμφθεί η υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, που θα συντεθεί από άλλο δικαστή (άρθρο 580 παρ. 3 ΚΠολΔ). Τέλος, ο αναιρεσίβλητος, που ηττήθηκε, πρέπει να καταδικασθεί στην πληρωμή της δικαστικής δαπάνης του αναιρεσείοντος ΝΠΙΔ, που δεν κατέθεσε προτάσεις, κατ’ άρθρα 178 και 183 ΚΠολΔ.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ’ αριθμ. 4928/2014 τελεσίδικη απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Αθηνών, κατά τα ειδικότερα στο σκεπτικό αναφερόμενα.

Παραπέμπει την υπόθεση, προς περαιτέρω εκδίκαση, στο ίδιο δικαστήριο, που θα συντεθεί από άλλο δικαστή. Και

Καταδικάζει τον αναιρεσίβλητο στην πληρωμή της δικαστικής δαπάνης του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων πεντακοσίων (1500) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 10 Νοεμβρίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 24 Νοεμβρίου 2015.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ