Supreme Court dismisses appeal on contract payment dispute, ruling lower court correctly applied law and evidence.

Απόφαση 131 / 2014 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 131/2014

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α2' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αθανάσιο Κουτρομάνο, Αντιπρόεδρο Αρείου Πάγου, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Γεράσιμο Φουρλάνο, Εμμανουήλ Κλαδογένη και Ιωσήφ Τσαλαγανίδη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 23 Σεπτεμβρίου 2013, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία "Noisis Σύμβουλοι Επιχειρησιακής Στρατηγικής και Ανάπτυξης Α.Ε." και διακριτικό τίτλο "Noisis Σύμβουλοι Ανάπτυξης Α.Ε." που εδρεύει στη … και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Ρηγάκο.

Των αναιρεσιβλήτων: 1)ομόρρυθμης εταιρίας με την επωνυμία "…", που εδρεύει στην …και εκπροσωπείται νόμιμα, 2)Σ. Δ. του Π. και 3)Π. Δ. του Σ., κατοίκων ... Οι 2ος και 3ος ατομικά και ως ομόρρυθμα μέλη της 1ης, όλοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Βασίλειο Αντωνόπουλο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 3/12/2007 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Καστοριάς. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 35/2010 του ίδιου Δικαστηρίου και 53/2011 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Καστοριάς. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα εταιρία με την από 12/6/2012 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεράσιμος Φουρλάνος ανέγνωσε την από 13/9/2013 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της από 12/6/2012 αίτησης της "NOISIS ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ και ΑΝΑΛΥΣΗΣ Α.Ε." προς αναίρεση της με αριθμό 53/2011 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Καστοριάς.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Ι. Εισάγεται αναίρεση κατά απόφασης Πολυμελούς Πρωτοδικείου, το οποίο, ως δευτεροβάθμιο δικαστήριο, έκρινε έφεση κατά απόφασης ειρηνοδικείου, για υπόθεση καταβολής υπολοίπου εργολαβικής αμοιβής.

ΙΙ. Κατά την έννοια του άρθρου 560 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ, αναίρεση επιτρέπεται κατά των αποφάσεων των πρωτοδικείων που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, πλην άλλων και αν παραβιάστηκε κανόνας ουσιαστικού δικαίου. Tούτο γίνεται, όταν το δικαστήριο της ουσίας, με την απόφασή του προέβη, είτε σε ψευδή ερμηνεία, είτε σε εσφαλμένη εφαρμογή των πιο πάνω κανόνων δικαίου (Ολ. ΑΠ 20/2005, ΑΠ 869/2011). Εξ άλλου, η απαρίθμηση των λόγων αναίρεσης στην πιο πάνω διάταξη είναι περιοριστική και δεν περιλαμβάνεται, μεταξύ αυτών, ο από το άρθρο 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ λόγος (ΑΠ 1130/2009). Περαιτέρω: 1) Κατά την έννοια του άρθρου 681 ΑΚ, με τη σύμβαση έργου, ο εργολάβος έχει υποχρέωση να εκτελέσει το έργο και ο εργοδότης να καταβάλει τη συμφωνημένη αμοιβή. Ως έργο νοείται: α) η κατασκευή νέου, κινητού ή ακινήτου πράγματος (ΑΠ 1154/2008, ΑΠ 1199/2007), β) η μεταβολή ενός πράγματος (ΑΠ 363/1982, ΑΠ 685/2008), γ) κάθε άλλο αποτέλεσμα εργασίας ή υπηρεσίας εκτός από την κατασκευή ή μεταβολή πράγματος (ΑΠ 1431/2004, ΑΠ 552/2007, ΑΠ 1696/2007), 2) Κατά το άρθρο 694 ΑΚ, η αμοιβή του εργολάβου καταβάλλεται, κατά την παράδοση του έργου.

Στην υπό κρίση περίπτωση, με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση έγιναν δεκτά τα ακόλουθα: "... Η ενάγουσα και ήδη εφεσίβλητη ανώνυμη εταιρία ... δραστηριοποιείται στον τομέα παροχής υπηρεσιών και συγκεκριμένα στον τομέα των συμβούλων ανάπτυξης επιχειρήσεων. Στις 2-11-2006, η ενάγουσα συνήψε στην Καστοριά, διά του νομίμου εκπροσώπου της, Γ, Ν., με τον νόμιμο εκπρόσωπο της εναγομένης και ήδη εκκαλούσας ομόρρυθμης εταιρίας ....

η οποία έχει ως αντικείμενο την εκτροφή γουνοφόρων ζώων, Σ. Δ., ομόρρυθμο μέλος της οποίας αποτελεί ο ίδιος και ο τρίτος εναγόμενος, έγγραφη σύμβαση έργου, σύμφωνα με την οποία η ενάγουσα ανέλαβε την υποχρέωση : 1. να εκπονήσει την απαιτούμενη τεχνικοοικονομική μελέτη για την υπαγωγή επενδυτικού προγράμματος της εναγομένης στις ευεργετικές διατάξεις της Κοινοτικής Πρωτοβουλίας Leader+ "Ενισχύσεις σε επενδύσεις - στήριξη στην επιχειρηματικότητα, Κατηγορία Πράξης 1.2.2, Κατηγορία Δράσης 1.2.2.8 - Εκτροφεία Θηραμάτων και γουνοφόρων ζώων", καθώς και την κατάθεση του πλήρους φακέλου στις αρμόδιες υπηρεσίες.

Ειδικότερα, με το άνω πρώτο μέρος, ανέλαβε την υποχρέωση να παράσχει τις ακόλουθες υπηρεσίες: Συλλογή απαραίτητων στοιχείων για την εκπόνηση της τεχνικοοικονομικής μελέτης, αξιολόγηση του επενδυτικού προγράμματος και οριστικοποίησή του με υποδείξεις για την επιλογή του πλέον συμφέροντος χρηματοδοτικού σχήματος για την επιχείρηση, επεξεργασία των στοιχείων και προετοιμασία του φακέλου, οικονομική ανάλυση και μελέτη βιωσιμότητας της επένδυσης, συμπλήρωση του φακέλου με όλα τα απαραίτητα νομιμοποιητικά στοιχεία (καταστατικά, ισολογισμοί, προτιμολόγια εξοπλισμού, lay-out, σχέδια κτιριακών εγκαταστάσεων κ.λπ.) και κατάθεση του φακέλου στις αρμόδιες υπηρεσίες και 2.

τη συνολική διαχείριση του υποβληθέντος φακέλου και την έγκριση και διαχείριση του επενδυτικού έργου της ενάγουσας εταιρίας, που περιλάμβανε δύο στάδια. Ειδικότερα, κατά το Πρώτο Μέρος (Διαχείριση Φακέλου και Έγκριση Επενδυτικού Έργου), το οποίο ξεκινά αμέσως μετά την κατάθεση του φακέλου της τεχνικοοικονομικής μελέτης στις αρμόδιες υπηρεσίες, η ενάγουσα ανέλαβε την υποχρέωση παρακολούθησης της πορείας αξιολόγησης της πρότασης και υποβολής τυχόν πρόσθετων διευκρινίσεων, οι οποίες θα ζητηθούν από την υπηρεσία, τεχνικής υποστήριξης της υποβληθείσας μελέτης όσον αφορά στη βιωσιμότητα και την ανάλυση του επενδυτικού σχεδίου, συναντήσεων με φορείς των υπηρεσιών, καθώς και μετακινήσεων των στελεχών της, εφόσον απαιτηθούν, ενημέρωσης και καθοδήγησης της εναγομένης σε όλα τα στάδια αξιολόγησης της πρότασης μέχρι τον οριστικό καθορισμό του ύψους της επένδυσης και την τελική έγκριση, ενώ κατά Δεύτερο Μέρος (Διαχείριση Επενδυτικού Έργου), το οποίο αρχίζει με τη δημοσίευση της σχετικής υπουργικής απόφασης υπαγωγής στο ΦΕΚ, αναλήφθηκε από την ενάγουσα η υποχρέωση παρακολούθησης της πορείας υλοποίησης του επενδυτικού έργου, υποβολής αίτησης για τη σύσταση επιτροπής ελέγχου του υλοποιηθέντος έργου στις αρμόδιες υπηρεσίες, υποστήριξης στη συγκέντρωση απαραίτητων δικαιολογητικών και νομιμοποιητικών στοιχείων, υποβολής εκθέσεων για την πορεία του έργου στους αρμόδιους φορείς που θα αναλάβουν την παρακολούθησή του, συμβουλευτικές υπηρεσίες για άλλες διατάξεις, στις οποίες μπορούν να υπαχθούν τμήματα της σχετικής ή άλλων επενδύσεων και παροχής ολοκληρωμένων συμβουλευτικών υπηρεσιών για την αποτελεσματικότερη υλοποίηση του επενδυτικού σχεδίου και την απορρόφηση του μέγιστου επιτρεπτού ύψους επιχορήγησης.

Για τη σύνταξη της ως άνω τεχνικοοικονομικής μελέτης, ως συμφωνηθείσα αμοιβή ορίστηκε το ποσό των 2.000,00 ευρώ, η οποία κατά το 50% θα προκαταβαλλόταν με την υπογραφή του έγγραφου ιδιωτικού συμφωνητικού και το υπόλοιπο 50% θα καταβαλλόταν με την κατάθεση του φακέλου στις αρμόδιες υπηρεσίες μετά την παραλαβή του σχετικού αριθμού πρωτοκόλλου, ενώ η αμοιβή για την πλήρη διαχείριση του φακέλου και την έγκριση του επενδυτικού έργου (Μέρος Πρώτο), ορίστηκε σε ποσοστό 2% επί του συνολικού ύψους του επενδυτικού προγράμματος που θα εγκρινόταν και η οποία θα έπρεπε να καταβληθεί άμεσα, μετά τη λήψη της ειδοποίησης έγκρισης του επενδυτικού προγράμματος, η δε αμοιβή που αφορά στο ανωτέρω Δεύτερο Μέρος, συμφωνήθηκε σε ποσοστό 1% επί του συνολικού ύψους του επενδυτικού προγράμματος που θα εγκρινόταν και θα έπρεπε να καταβληθεί σταδιακά, με την πρόοδο των εργασιών του επενδυτικού προγράμματος.

Μετά την υπογραφή της εν λόγω συμφωνίας, η ενάγουσα εκτέλεσε όλες τις ανωτέρω περιγραφόμενες υπηρεσίες, που αφορούν στην εκπόνηση της τεχνικοοικονομικής μελέτης (στοιχείο "1" της σύμβασης) και την 6.12.2006 υποβλήθηκε ο σχετικός φάκελος στην ανώνυμη εταιρία με την επωνυμία Αναπτυξιακή Καστοριάς Α.Ε, (ΑΝ.ΚΑΣ.

Α.Ε.), η οποία αποτελούσε τον φορέα υλοποίησης του έργου. Για την εκτέλεση του άνω υπό στοιχείο "1" έργου, καταβλήθηκε από τους εναγόμενους στην ενάγουσα εταιρία το συμφωνηθέν ποσό των 2.000,00 ευρώ. Στη συνέχεια, αποδείχθηκε ότι η επένδυση της α' εναγομένης εγκρίθηκε με τη με αριθμό 35/2006 απόφαση της Επιτροπής διαχείρισης προγράμματος Leader+ και, ακολούθως, στις 27.12.2006 καταρτίστηκε μεταξύ της εναγόμενης εταιρίας και της άνω ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία Αναπτυξιακή Καστοριάς Α.Ε., σύμβαση για την υλοποίηση του επενδυτικού σχεδίου στο πλαίσιο της κοινοτικής πρωτοβουλίας Leader+, σχετικά με την ένταξη στο τοπικό πρόγραμμα του επενδυτικού σχεδίου "Δημιουργία εκτροφείου γουνοφόρων ζώων στο Χιλιόδενδρο του Δήμου Αγίας Τριάδας του τελικού αποδέκτη ….", συνολικού προϋπολογισμού του επενδυτικού σχεδίου, ποσού 439.776,56 ευρώ.

Πλην, όμως, για την ανωτέρω έγκριση του επενδυτικού έργου της εναγομένης, δεν αποδείχθηκε ότι συνέβαλε καθοιονδήποτε τρόπο η ενάγουσα. Ειδικότερα, από κανένα αποδεικτικό μέσο δεν αποδείχθηκε ότι παρέσχε οποιαδήποτε από τις υπηρεσίες που λεπτομερώς περιγράφονται στο άνω από 2.11.2006 ιδιωτικό συμφωνητικό (Μέρος Πρώτο) και με την εκτέλεση των οποίων θα οφειλόταν η ανάλογη συμφωνηθείσα αμοιβή της ...

Επιπλέον, αποδείχθηκε ότι περί τα μέσα Νοεμβρίου του έτους 2006 και πριν την έγκριση του εν λόγω επενδυτικού προγράμματος, ο δεύτερος εναγόμενος πληροφορήθηκε ότι η αρμόδια διεύθυνση της Νομαρχίας Καστοριάς είχε υποβάλει αρνητική εισήγηση προς το Νομαρχιακό Συμβούλιο σχετικά με την έγκριση της υποβληθείσας από την εναγομένη μελέτης περιβαλλοντικών όρων, γεγονός το οποίο καθιστούσε ιδιαιτέρως πιθανή την, κατά την ορισθείσα στις 15.12.2006 συνεδρίασή του, λήψη απόφασης για αρνητική γνωμοδότησή του προς τον Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας, ο οποίος και θα λάμβανε την τελική απόφαση για την παροχή έγκρισης του επενδυτικού προγράμματος.

Ενόψει του κινδύνου αυτού, για τον οποίο, σημειωτέον, δεν είχε λάβει γνώση η ενάγουσα εταιρία, ο άνω δεύτερος εναγόμενος επισκέφθηκε τον νόμιμο εκπρόσωπο της τελευταίας στο γραφείο του στη Θεσσαλονίκη, ενημερώνοντάς τον για τη σχετική αρνητική εξέλιξη, αιτούμενος τη συνδρομή του. Πλην, όμως, ο τελευταίος αρνήθηκε την αρωγή της εταιρίας του, επικαλούμενος για τη δεδομένη χρονική περίοδο και για λόγους που δεν αφορούν στους εναγόμενους, αδυναμία αντιμετώπισης οποιουδήποτε ανακύψαντος προβλήματος ...

ενώ στην κρίσιμη συνεδρίαση του Νομαρχιακού Συμβουλίου την 15.12.2006 παρέστη ο δεύτερος εναγόμενος, ο οποίος μετά από σχετικές υποδείξεις του Δ. Μήρτσιου, ανέδειξε τα σημαντικότερα σημεία της μελέτης περιβαλλοντικών όρων, ώστε τελικά αποφασίστηκε η υποβολή θετικής γνώμης προς τον Γενικό Γραμματέα Περιφέρειας Κ.Μ.

Στο σημείο αυτό πρέπει να σημειωθεί ότι η άνω μελέτη περιβαλλοντικών όρων, συνυποβλήθηκε από την ενάγουσα με τον πλήρη φάκελο της υπόθεσης.

Συνεπώς, εφόσον η σχετική μελέτη περιλαμβανόταν στον υποβληθέντα φάκελο, η παροχή διευκρινίσεων σχετικά με αυτή εντασσόταν στο πλαίσιο των υποχρεώσεων της ενάγουσας, καθώς η έγκρισή της (μελέτης περιβαλλοντικών όρων) αποτελούσε απαραίτητη προϋπόθεση της συνολικής έγκρισης του επενδυτικού προγράμματος. Άλλωστε, υποχρέωση της ενάγουσας, που πηγάζει απευθείας από το σχετικό όρο του ιδιωτικού συμφωνητικού (... "Συναντήσεις με φορείς των Υπηρεσιών"...) αποτελούσε και η συνδρομή της στην εναγομένη, με τη μορφή της αυτοπρόσωπης παρουσίας στελεχών της στην ως άνω συνεδρίαση του Ν.Σ.

Συνεπώς, ο περί του αντιθέτου ισχυρισμός της ενάγουσας, ήτοι ότι δεν ενέπιπτε στις υποχρεώσεις της η παροχή διευκρινίσεων που αφορούσε τη μελέτη περιβαλλοντικών όρων, καθώς δεν συντάχθηκε από την ίδια, κρίνεται απορριπτέος ως ουσιαστικά αβάσιμος, αφού εξάλλου, δεν υπάρχει και σχετική ρητή εξαίρεση αυτής στο άνω ιδιωτικό συμφωνητικό.

Συνακόλουθα και εφόσον δεν αποδείχθηκε, ότι η ενάγουσα εταιρία εκτέλεσε οποιαδήποτε από τις υπηρεσίες που περιγράφονται στο από 2.11.2006 ιδιωτικό συμφωνητικό και ειδικότερα στο Μέρος Πρώτο αυτού (Διαχείριση Φακέλου και Έγκριση Επενδυτικού έργου) και ως εκ τούτου δεν συνέβαλλε στο αποτέλεσμα της λήψης της σχετικής εγκριτικής απόφασης, δεν δικαιούται την ορισθείσα από το άνω ιδιωτικό συμφωνητικό αμοιβή....".

Σύμφωνα με τις πιο πάνω παραδοχές της, η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση ορθά υπήγαγε τα, από μέρους του δικαστηρίου ως ακριβή δεκτά γενόμενα πραγματικά περιστατικά, στις πιο πάνω διατάξεις, αφού, ούτε ψευδώς ερμήνευσε, ούτε κακώς εφήρμοσε αυτές. Η αναιρεσείουσα, υπό την επίκληση της προαναφερθείσας πλημμέλειας, αξιολογεί εκ νέου τα πραγματικά περιστατικά, κρίνει, ανεπιτρέπτως, τις αποδείξεις, εκθέτει περιστατικά που αναφέρονται στην ουσία της υπόθεσης (επιτυχής διαχείριση φακέλλου, έκδοση εγκριτικής απόφασης, άρνηση επαφής των αναιρεσιβλήτων με αυτήν).

Ακόμη παραπονείται, πως η αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση "... εδέχθη εσφαλμένα τον ισχυρισμό των αντιδίκων ..." για υποχρέωσή της προς διόρθωση της μελέτης για το περιβάλλον, αν και υπεύθυνος ήταν ο μηχανικός των αντιδίκων της και ερμήνευσε εσφαλμένα την μεταξύ των μερών σύμβαση. Στη συνέχεια, παραθέτει, το, κατ' αυτήν, αποδειχθέν αποδεικτικό υλικό, ερμηνεύει, όπως η ίδια εκτιμά, την επίδικη σύμβαση και παραπονείται, εκ νέου, για το ότι τα παραπάνω πραγματικά περιστατικά "...

έκανε εσφαλμένα δεκτά η προσβαλλόμενη απόφαση ...", αναλύουσα, μάλιστα, λεπτομερώς τα αποδεικτικά στοιχεία. Τα παραπάνω, όμως, στο σύνολό τους, αφορούν επανάκριση αποδείξεων και εκτίμηση αποδεικτικού υλικού, η οποία κείται πέραν του πεδίου έρευνας του παρόντος δικαστηρίου (αρθρ. 561 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ.).

Συνεπώς, οι από το άρθρο 560 παρ.1 Κ.Πολ.Δ., πρώτος και δεύτερος λόγοι αναίρεσης, είναι αβάσιμοι. Μετά ταύτα, πρέπει να απορριφθεί, στο σύνολό της, η κρινόμενη αναίρεση και να επιβληθεί σε βάρος της αναιρεσείουσας, η δικαστική δαπάνη των αναιρεσίβλητων, οι οποίοι κατέθεσαν προτάσεις (αρθρ. 176, 180, 183 Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 12-6-2012 αίτηση της εταιρείας με την επωνυμία "NOISIS ΣΥΜΒΟΥΛΟΙ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΗΣ ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗΣ και ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ ΑΕ" προς αναίρεση της 53/2011 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Καστοριάς.

Επιβάλλει σε βάρος της αναιρεσείουσας τη δικαστική δαπάνη των αναιρεσιβλήτων από δύο χιλιάδες επτακόσια (2700) Ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε, στην Αθήνα, στις 26 Νοεμβρίου 2013.

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 21 Ιανουαρίου 2014.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ