Supreme Court dismisses appeal on standing and merits, rejecting claims of invalidity due to death and procedural errors.
Legislator summary
AI generatedThe Supreme Court dismissed the appellants' request to overturn the Second Instance Court's final judgment regarding property distribution. The appellants argued they lacked standing after the death of the original claimant and alleged procedural flaws in the lower court's handling of inheritance documents and exclusive ownership claims. The court ruled that the death of the original claimant did not invalidate the proceedings initiated before his death and found the lower court's assessment of evidence sufficient to support its decision on property rights.
Legislator headnote
AI generatedArt. 62 §1, Art. 73, Art. 35 A.K., Art. 313 §1, Art. 286 ff. K.P.D.; A party loses standing upon death, but proceedings initiated before death remain valid unless the death occurred after the lawsuit began, in which case the proceedings are suspended.
Keywords
AI generatedCited Legislation
AI generatedFull text
Απόφαση 1318 / 2010 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1318/2010
ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ
Γ' Πολιτικό Τμήμα
ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου), Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Μιχαήλ Θεοχαρίδη, Δημήτριο Μαζαράκη και Χαράλαμπο Αθανασίου, Αρεοπαγίτες.
ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Μαρτίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:
Των αναιρεσειόντων: 1. Χ1, και 2. Χ2 συζ. Ξ, το γένος Β2 κατοίκων ..., οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από τον πληρεξούσιο δικηγόρο τους Σωτήριο Στρατογιάννη.
Των αναιρεσίβλητων: 1. Ψ1 χας Σ, το γένος ..., κατοίκου ..., η οποία δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο, 2. Ψ2 κατοίκου ..., 3. Ψ3 συζ. Φ, το γένος ..., κατοίκου ..., οι οποίοι, ο μεν 2ος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σπήλιο Παπαθανασόπουλο η δε 3η παραστάθηκε με τον ίδιο ως άνω πληρεξούσιο δικηγόρο της και 4. Ψ4, κατοίκου ..., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Γεώργιο Λιβανό.
Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 1-10-2001 αγωγή των ήδη αναιρεσειόντων, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Χίου. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 115/2003 του ίδιου Δικαστηρίου και 111/2008 οριστική του Εφετείου Αιγαίου (Μεταβατική Έδρα Χίου). Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητούν οι αναιρεσείοντες με την από 19-11-2008 αίτησή τους.
Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη ανέγνωσε την από 8-3-2010 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.
Ο πληρεξούσιος των αναιρεσειόντων ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, οι πληρεξούσιοι των αναιρεσιβλήτων την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.
ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ
Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 62§1 Κ.Πολ.Δ., όποιος έχει την ικανότητα να είναι υποκείμενο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων έχει και την ικανότητα να είναι διάδικος. Η ικανότητα αυτή, που εξετάζεται αυτεπάγγελτα από το δικαστήριο (άρθρο 73 Κ.Πολ.Δ.), προκειμένου για φυσικό πρόσωπο, παύει να υπάρχει με το θάνατό του (άρθρο 35 ΑΚ).
Εξάλλου, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 313 §1 εδάφ. δ' Κ.Πολ.Δ., απόφαση που εκδόθηκε σε δίκη κατά ανύπαρκτου φυσικού προσώπου, όπως είναι και ο θανών, δεν έχει υπόσταση, χαρακτηριζόμενη ρητά ως άκυρη. Περαιτέρω, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 286 επ. Κ.Πολ.Δ, οι οποίες, κατ' εφαρμογή της διάταξης του άρθρου 573§1 του ίδιου Κώδικα, εφαρμόζονται και στη διαδικασία της δίκης για την αναίρεση, σε συνδυασμό με τις αμέσως πιο πάνω διατάξεις, αν ο διάδικος είναι στη ζωή κατά την έναρξη της δίκης, αποβιώσει όμως στη συνέχεια (πριν από την αμετάκλητη περάτωσή της), επέρχεται, τηρουμένων των νόμιμων προϋποθέσεων, διακοπή (εκούσιο ή αναγκαστική) της δίκης, με συνέπεια όλες οι επιχειρούμενες στο μεταξύ και μέχρι τη νόμιμη επανάληψή της διαδικαστικές πράξεις εκτός της τυχόν εκδιδόμενης απόφασης, να λογίζονται άκυρες, μόνο, όμως, εφόσον ο θάνατος του διαδίκου επήλθε μέχρις ότου τελειώσει η προφορική συζήτηση μετά την οποία εκδίδεται οριστική απόφαση και όχι όταν ο θάνατος του διαδίκου επήλθε μετά το πέρας της συζήτησης αυτής, πολύ δε περισσότερο μετά την έκδοση της οριστικής απόφασης, οπότε δεν υπάρχει εκκρεμής δικαστικός αγώνας, ούτε στάδιο εφαρμογής των διατάξεων για διακοπή και επανάληψη της δίκης και, συνακόλουθα, τα ασκούμενα κατά της απόφασης αυτής ένδικα μέσα, άρά και η αίτηση αναίρεσης, πρέπει να απευθύνονται, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 558 εδάφ.
α' Κ.Πολ.Δ., κατά των καθολικών διαδόχων του αποβιώσαντα, απευθυνόμενα δε κατά του τελευταίου είναι άκυρα, υπό την προϋπόθεση όμως ότι ο αναιρεσείων είχε λάβει με οποιονδήποτε τρόπο γνώση του θανάτου του αντιδίκου του, ώστε να διαπιστώσει τους κληρονόμους του και να απευθύνει κατ' αυτών την αναίρεση. Η αναίρεση, επομένως, που απευθύνεται κατά του αποβιώσαντα, χωρίς όμως ο αναιρεσείων να γνωρίζει το θάνατό του, δεν είναι άκυρη και νόμιμα χωρεί η συζήτηση αυτής με τους κληρονόμους του αποβιώσαντα, οι οποίοι καλούνται προς τούτο ή εμφανίζονται κατά τη συζήτηση με την ιδιότητα αυτή στη θέση του αναιρεσιβλήτου και προβάλλουν υπεράσπιση επί της ουσίας της διαφοράς (ΟλΑΠ 27/1987).
Στην προκείμενη περίπτωση, η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης κατά της 111/2008 απόφασης του Εφετείου Αιγαίου (Μεταβατικής Έδρας Χίου) στρέφεται και κατά της πρώτης αναιρεσίβλητης Ψ1 Χας Σ, η οποία δεν εμφανίστηκε κατά τη συζήτηση της εν λόγω αίτησης κατά τη στην αρχή της παρούσας αναφερόμενη δικάσιμο (της 17-3-2010), όταν η υπόθεση εκφωνήθηκε κατά τη σειρά του οικείου πινακίου.
Όπως, όμως, προκύπτει από την 22/2006 παρεμπίπτουσα απόφαση του πιο πάνω Εφετείου, η εν λόγω αναιρεσίβλητη πέθανε στις 29-5-2004, δηλαδή μετά την άσκηση της έφεσης των εναγόντων και ήδη αναιρεσειόντων κατά της απορριπτικής σε βάρος τους πρωτόδικης απόφασης, εξαιτίας δε του θανάτου αυτής η δίκη διακόπηκε, αλλά επαναλήφθηκε εκούσια από το δεύτερο αναιρεσίβλητο, γιο της, ως μοναδικό εξ αδιαθέτου κληρονόμο της.
Με τα δεδομένα αυτά, πρέπει η κρινόμενη αίτηση αναίρεσης, κατά την αυτεπάγγελτη από το Δικαστήριο έρευνα (άρθρα 73 και 577 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ), να απορριφθεί ως άκυρη ως προς την πρώτη αναιρεσίβλητη, εφόσον οι αναιρεσείοντες γνώριζαν, κατά το χρόνο άσκησής της (19-11-2008), τον επισυμβάντα ήδη θάνατο της εν λόγω αναιρεσίβλητης.
Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθ. 8 Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται λόγος αναίρεσης, όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Πράγματα, υπό την έννοια της πιο πάνω διάταξης, θεωρούνται οι ασκούντες ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, που, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης πρότασής τους, θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος (Ολ ΑΠ 25/2003, 12/2000 και 3/1997), όχι δε και εκείνοι που συνέχονται με την ιστορική βάση της αγωγής και αποτελούν άρνηση αυτής, ούτε και εκείνοι που δεν έχουν αυτοτέλεια και αποτελούν επιχειρήματα, νομικά ή πραγματικά, τα οποία αντλούνται από το νόμο ή από την εκτίμηση των αποδείξεων (Ολ.
ΑΠ 469/1984). Ο λόγος δεν ιδρύεται, αν το δικαστήριο που δίκασε, έλαβε υπόψη ισχυρισμό που προτάθηκε και τον απέρριψε για οποιονδήποτε τυπικό ή ουσιαστικό λόγο (Ολ. ΑΠ 25/2003, Ολ ΑΠ 12/1991). Στην προκείμενη περίπτωση, με τον πρώτο, κατά το πρώτο μέρος του, λόγο της αναίρεσης προβάλλεται η από τον αριθμό 8 περίπτ. β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον αγωγικό ισχυρισμό των αναιρεσειόντων ότι έγιναν συγκύριοι των επίδικων ακινήτων κατά το ανήκον στον καθένα απ' αυτούς εξ αδιαιρέτου μερίδιο με βάση την από ...
ιδιόγραφη διαθήκη της θανούσας στις 6-7-1991 μητέρας τους Β1 συζ. Β2, το γένος Ψ2, συγκυρίας των εν λόγω ακινήτων και μάλιστα κατά ποσοστό 31/128 εξ αδιαιρέτου των δύο πρώτων απ' αυτά και 34, 875/64 εξ αδιαιρέτου, του τρίτου, αντίστοιχα, κατά το χρόνο του θανάτου της, που νόμιμα δημοσιεύθηκα με το 3194/2000 πρακτικά δημόσιας συνεδρίασης του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, την κληρονομία της οποίας αποδέχθηκαν νόμιμα με την ...
δήλωση αποδοχής κληρονομίας του συμβολαιογράφου Αττικής Πέτρου Χρηστάκου, που έχει νόμιμα μεταγραφεί. Ο ερευνώμενος αυτός αναιρετικός λόγος είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, εφόσον το Εφετείο, με την παραδοχή, ότι, "και τα τρία επίδικα ακίνητα δεν ανήκαν στην κληρονομία της φερόμενης δικαιοπαρόχου των εναγόντων Β1", έλαβε υπόψη τον επίμαχο αγωγικό ισχυρισμό των αναιρεσειόντων και τον απέρριψε ρητά ως ουσιαστικά αβάσιμο.
Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 559 αριθ. 8, 106, 335, 338 και 339 ΚΠολΔ προκύπτει, ότι πράγματα, κατά την έννοια της πρώτης απ' αυτές, δεν αποτελούν τα αποδεικτικά μέσα. Ο πρώτος, επομένως, κατά το δεύτερο μέρος του, λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 8 περίπτ.
β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη: α) Την ένορκη στο ακροατήριο του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου κατάθεση του μάρτυρα απόδειξης Ξ, β) την από 2-8-1986 δήλωση-πρόσκληση της δικαιοπαρόχου μητέρας των αναιρεσειόντων προς τον αδελφό της, σύζυγο και πατέρα των δυο πρώτων αναιρεσιβλήτων, που νόμιμα κοινοποιήθηκε με τη με αριθμό ...
έκθεση επίδοσης του δικ. επιμελητή του Πρωτοδικείου Χίου ... για διανομή της οικίας και της εν γένει κληρονομίας τους στη θέση "..." (...), η οποία δήλωση μάλιστα παραλήφθηκε ανεπιφύλακτα από τον πιο πάνω αδελφό της χωρίς αντίρρηση, "γενομένη έτσι αποδεκτή εξ ολοκλήρου, δι ο και δεν παρέστη ανάγκη δικαστικής συνδρομής", γ) την από 30.07.1999 εξώδικη διαμαρτυρία - πρόσκληση των ίδιων προς την πρώτη και το δεύτερο από τους αναιρεσιβλήτους, που νόμιμα κοινοποιήθηκε με τις με αριθμούς ..., αντίστοιχα, εκθέσεις επίδοσης του δικ.
επιμελητή του Πρωτοδικείου Χίου ..., για την απ' αυτούς αυθαίρετη - παράνομη χρήση των ακινήτων τους -αναιρεσειόντων-, δηλαδή της οικίας τους στη θέση "..." και αγρού τους στη θέση "... και απόδοση αυτών, δ) την από 09.08.1999 εξώδικη διαμαρτυρία - δήλωση των αναιρεσειόντων προς τον τέταρτο από τους αναιρεσιβλήτους, που νόμιμα κοινοποιήθηκε με τη με αριθμό ...
έκθεση επίδοσης του δικ. επιμελητή του Πρωτοδικείου Χίου ... για την ανέγερση οικοδομής επί του οικοπέδου τους στη θέση ... ή ... επί του οποίου έχουν κληρονομικά δικαιώματα συγκυριότητας, ως και την από 17.08.1999 εξώδικη από μέρους του απάντηση "για διευθέτηση του θέματος", από τις οποίες δηλώσεις τους αποδεικνύεται αναμφισβήτητα, το μεν, ότι αυτοί δεν απεμπόλησαν ποτέ τα κυριαρχικά δικαιώματά τους επί των κληρονομιαίων ακινήτων, το δε ότι ασκούσαν τις πράξεις νομής σ' αυτά, επιβλέποντες και παρακολουθούντες, μόλις δε αμφισβητήθηκε η συγκυριότητά τους, έσπευσαν στην αποστολή των πιο πάνω εξώδικων δηλώσεών τους προς τους αναιρεσιβλήτους, οι οποίοι, ποτέ μέχρι τότε δεν είχαν εκδηλώσει καμιά πρόθεση να νέμονται αυτοί αποκλειστικά τα ακίνητα αυτά, αλλά, αντίθετα, στις κατ' επανάληψη συζητήσεις τους, είχαν συμφωνήσει στη διανομή των ακινήτων τούτων, ε) την από 8-12-1998 μήνυσή τους -αναιρεσειόντων- κατά των πρώτης, δευτέρου και τρίτης από τους αναιρεσιβλήτους, καθώς και κατά της Ε για απάτη σε βαθμό κακουργήματος των δύο πρώτων και άμεση συνέργεια των λοιπών στις πράξεις αποδοχής της ένδικης κληρονομίας και μεταβίβασης των πιο πάνω ακινήτων, καθώς και κατά του συμβ/φου Παν.
Γανιάρη (ήδη αποβιώσαντος) για ψευδή βεβαίωση, στ) το με αριθμό 210/2001 βούλευμα του Συμβουλίου Πλημ/κων Χίου από το οποίο προκύπτει ότι: 1) Η πρώτη και ο δεύτερος από τους αναιρεσιβλήτους, εμφανιζόμενοι με τη με αριθμό ... δήλωση αποδοχής κληρονομίας ως μοναδικοί κληρονόμοι του αποβιώσαντος συζύγου και πατέρα τους Κ της ισόγειας οικίας στη θέση "..." και του οικοπέδου στη θέση "..." και αποκρύπτοντας ότι τα συγκεκριμένα ακίνητα ανήκουν σ' αυτούς -αναιρεσείοντες- κατά ποσοστό 48/60 και ότι μόνο τα 3/60 ανήκουν στον κληρονομούμενο, διέπραξαν πράγματι το αδίκημα της απάτης έστω και σε βαθμό πλημ/τος και 2) Ότι η Ε και η Ψ3 παρείχαν άμεση συνδρομή στην πράξη της απάτης των δύο πρώτων αναιρεσιβλήτων, καθόσον η μεν Ε γνώριζε, ότι η οικία που μεταβίβαζε, δεν ανήκε σ' αυτή, "αλλά παρέστησε εν γνώσει της ψευδώς" την ιδιοκτήτρια και πωλήτρια αυτής, η δε Ψ3, αν και γνώριζε, ότι ο αγρός που αγόραζε, δεν ανήκε εξ ολοκλήρου στους πωλητές, αποδέχθηκε την πώληση και μεταβίβαση σ' αυτή και ζ) τη με αριθμό 46/1005 απόφαση του Εφετείου Αιγαίου (Μεταβατική έδρα Χίου), σύμφωνα με την οποία απορρίφθηκε η έφεση της τρίτης αναιρεσίβλητης -Ψ3-, γιατί αποδείχθηκε, ότι αυτή τέλεσε την πιο πάνω, υπό στοιχεία (στ'), αξιόποινη πράξη της άμεσης συνδρομής σε απάτη, έστω και με τη μορφή πλημμελήματος, αντίστοιχα, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, εφόσον η κατάθεση του μάρτυρα απόδειξης Ξ, καθώς και τα προμνημονευόμενα έγγραφα είναι αποδεικτικά μέσα και όχι "πράγματα", κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ.
Ο ίδιος αναιρετικός λόγος, εκτιμώμενος ως πλημμέλεια από τον αριθμό 11 περίπτ. γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, είναι απορριπτέος προεχόντως ως αόριστος, εφόσον δεν εκτίθεται στο αναιρετήριο, ότι οι αναιρεσείοντες επικαλέστηκαν στο Εφετείο, με τις προτάσεις τους της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, τα επίμαχα αποδεικτικά μέσα.
Ο πρώτος, επίσης, κατά το τρίτο μέρος του, λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο προσάπτεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 8 περίπτ. β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον αυτοτελή ισχυρισμό των αναιρεσειόντων, ότι η πρώτη και ο δεύτερος από τους αντιδίκους τους, αφενός μεν, με τη με αριθμό 27080/14.08.1987 δήλωση αποδοχής κληρονομίας εμφάνισαν το σύζυγο και πατέρα τους ως αποκλειστικό κύριο του πρώτου και τρίτου από τα επίδικα ακίνητα - στη θέση "..." και στη θέση "...", - χωρίς όμως να αναφέρουν κατά ποιο νόμιμο τρόπο απέκτησε ο δικαιοπάροχός τους την αποκλειστική κυριότητά τους, αφετέρου δε, ότι μετά από τέσσερις ακριβώς ημέρες με το με αριθμό ...
συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Χίου Παναγιώτη Γάνιαρη, που νόμιμα μεταγράφηκε, αγόρασαν το πρώτο μεν ακίνητο στη θέση "..." (οικόπεδο με διώροφη παλιά οικία) από τη Ε σύζ. Ε1, η οποία είχε δήθεν αποκτήσει αυτό από άτυπη δωρεά το έτος 1940 από τον πρώτο σύζυγό της ..., ενώ περαιτέρω οι ίδιοι αναιρεσίβλητοι με το με αριθμό ...
συμβόλαιο του ίδιου πιο πάνω συμβολαιογράφου, μεταβίβασαν αυθημερόν με την πράξη αποδοχής κληρονομίας, το τρίτο ακίνητο - στη θέση "..."- στην τρίτη από τους αναιρεσιβλήτους Ψ3 και, συνεπώς, οι αναιρεσίβλητοι με τις πιο πάνω σπασμωδικές ενέργειές τους επιχείρησαν, ύστερα από την από 02.08.1986 εξώδικη δήλωση της μητέρας τους, να σφετεριστούν ταχέως τα κληρονομικά δικαιώματά τους -αναιρεσειόντων- σε όλα τα επίδικα ακίνητα, αφού είναι αδύνατο να μη γνώριζαν οι ίδιοι, κατά την αποδοχή της κληρονομίας, ότι δεν τους ανήκει το οικόπεδο και η οικία την οποία στη συνέχεια αγόρασαν από την Ε, είναι απορριπτέος προεχόντως ως αόριστος, εφόσον δεν εκτίθεται στο αναιρετήριο, ότι ο επίμαχος ισχυρισμός των αναιρεσειόντων προτάθηκε παραδεκτά από τους ίδιους στο Εφετείο, με τις προτάσεις τους της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση και ήταν νόμιμος ή ότι συντρέχει περίπτωση εφαρμογής του άρθρου 562 παρ. 2 ΚΠολΔ (Ολ ΑΠ 12/2000, Ολ.
ΑΠ 43/1990). Κατά τη διάταξη του άρθρου 562 παρ. 2 ΚΠολΔ είναι απαράδεκτος λόγος αναίρεσης που στηρίζεται σε ισχυρισμό, ο οποίος δεν προτάθηκε νόμιμα στο δικαστήριο της ουσίας, εκτός αν πρόκειται α) για παράβαση που δεν μπορεί να προβληθεί στο δικαστήριο της ουσίας, β) για σφάλμα που προκύπτει από την ίδια την απόφαση και γ) για ισχυρισμό που αφορά τη δημόσια τάξη.
Η διάταξη αυτή, η οποία αποτελεί εκδήλωση της θεμελιώδους αρχής, ότι ο Άρειος Πάγος ελέγχει τη νομιμότητα της απόφασης του δικαστηρίου της ουσίας με βάση την πραγματική και νομική κατάσταση που όφειλε να λάβει υπόψη του ο ουσιαστικός δικαστής, καθιερώνει ειδική προϋπόθεση του παραδεκτού των λόγων αναίρεσης, η συνδρομή της οποίας πρέπει να προκύπτει από το αναιρετήριο.
Πρέπει, δηλαδή να αναφέρεται στο αναιρετήριο, ότι ο ισχυρισμός που στηρίζει το λόγο αναίρεσης είχε προταθεί στο δικαστήριο, το οποίο εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση και μάλιστα ότι είχε προταθεί νόμιμα. Το γεγονός, εξάλλου, ότι ο ισχυρισμός έπρεπε να ληφθεί αυτεπαγγέλτως υπόψη από το δικαστήριο της ουσίας δεν έχει σημασία, γιατί, στην περίπτωση αυτή το δικαστήριο παραβίασε μεν το νόμο, λόγος, όμως, αναίρεσης δεν μπορεί να ιδρυθεί, αν ο σχετικός ισχυρισμός δεν είχε προταθεί νόμιμα από το διάδικο, εκτός αν συντρέχει κάποια από τις εξαιρέσεις του άρθρου 562 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ.
Ειδικότερα, αν ο αναιρεσείων είχε ηττηθεί στον πρώτο βαθμό, η νόμιμη επαναφορά του εν λόγω ισχυρισμού στο Εφετείο, πριν από την εξαφάνιση της εκκαλουμένης, πρέπει να γίνεται μόνο με λόγο έφεσης ή πρόσθετο λόγο έφεσης. Με τα δεδομένα αυτά, πρέπει ο ισχυρισμός να παρατίθεται στο αναιρετήριο, όπως προτάθηκε στο δικαστήριο της ουσίας, να αναφέρεται δε και ο χρόνος και τρόπος πρότασής του ή επαναφοράς του στο ανώτερο δικαστήριο, ώστε να μπορεί να κριθεί με βάση το αναιρετήριο, αν ήταν παραδεκτός και νόμιμος.
Όπως δε περαιτέρω προκύπτει από την αμέσως πιο πάνω διάταξη, το καθιερούμενο απαράδεκτο αναφέρεται σε όλους τους προβλεπόμενους από τη διάταξη του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. λόγους αναίρεσης, ακόμη και σε εκείνους των αριθμών 1 και 19, αντίστοιχα, του άρθρου 559 ΚΠολΔ. Στην προκείμενη περίπτωση, με το δεύτερο λόγο της αναίρεσης ψέγονται οι αναιρεσείοντες την προσβαλλόμενη απόφαση για πλημμέλεια από τον αριθμό 10 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, γιατί το Εφετείο, κατ' ορθή εκτίμησή του, δέχθηκε, ότι η πρώτη εναγομένη, στη δικονομική θέση της οποίας υπεισήλθε λόγω του επισυμβάντος κατά τη διάρκεια της δίκης θανάτου της ο δεύτερος εναγόμενος, γιος της, ως μοναδικός καθολικός της διάδοχος, καθώς και ο τελευταίος απέκτησαν τη συγκυριότητα του πρώτου από τα επίδικα ακίνητα με βάση το ...
πωλητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Χίου Π. Γιάνναρη, που έχει νόμιμα μεταγραφεί, από αγορά του από την τότε αληθινή κυρία του Ε, ότι ο τέταρτος αναιρεσίβλητος απέκτησε την κυριότητα του δεύτερου από τα επίδικα ακίνητα με βάση το ...πωλητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Πειραιά Δ. Τσιγκριμάνη, που έχει νόμιμα μεταγραφεί, από αγορά του από την τότε αληθινή κυρία του ...
και, τέλος, ότι η τρίτη αναιρεσίβλητη απέκτησε την κυριότητα του τρίτου από τα επίδικα ακίνητα με βάση το ... πωλητήριο συμβόλαιο του συμβολαιογράφου Χίου Παναγιώτη Γιάνναρη, που έχει νόμιμα μεταγραφεί, από αγορά του από τους τότε αληθινούς συγκυρίους του πρώτη και δεύτερο από τους εναγομένους, αντίστοιχα, δηλαδή, δέχθηκε πράγματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ως αληθινά χωρίς απόδειξη.
Ο λόγος αυτός της αναίρεσης είναι απορριπτέος προεχόντως ως αόριστος, αφού δεν διαλαμβάνεται σ' αυτόν, ότι η περιεχόμενη στον ίδιο πλημμέλεια της εκκαλούμενης απόφασης του πρωτοβάθμιου Δικαστηρίου προτάθηκε παραδεκτά από τους αναιρεσείοντες με σαφή και ορισμένο λόγο της έφεσής τους κατά της απορριπτικής σε βάρος τους πιο πάνω απόφασης.
Ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 11 περίπτ. γ' του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., κατά τον οποίο επιτρέπεται αναίρεση αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν, ελέγχεται ουσιαστικά αβάσιμος, αν αποδεικνύεται από την προσβαλλόμενη απόφαση, ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι προς απόδειξη των ισχυρισμών τους.
Προς τούτο αρκεί η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου (μάρτυρες, έγγραφα κλπ), που έλαβε υπόψη του το δικαστήριο, χωρίς την ανάγκη ειδικής μνείας και αξιολόγησης εκάστου και χωρίς διάκριση από ποια αποδεικτικά μέσα προκύπτει άμεση και από ποια έμμεση απόδειξη. Στην προκείμενη περίπτωση, με τον τρίτο λόγο της αναίρεσης μέμφονται οι αναιρεσείοντες την προσβαλλόμενη απόφαση για πλημμέλεια από τον αριθμό 11 περίπτ.
γ' του άρθρου 559 ΚΠολΔ, γιατί το Εφετείο, προκειμένου να καταλήξει στη δικανική του κρίση περί της απόρριψης ως και κατ' ουσίαν αβάσιμης της ένδικης αναγνωριστικής συγκυριότητας ακινήτων αγωγής τους -αναιρεσειόντων-, δεν έλαβε υπόψη και δεν συνεκτίμησε με τις λοιπές αποδείξεις τα, ειδικότερα, σ' αυτόν μνημονευόμενα έγγραφα, δηλαδή: 1) την από ...
ιδιόγραφη διαθήκη της θανούσας, στις 06.07.1991 μητέρας τους Β1 συζ. Β2 το γένος Ψ2, 2) Τα με αριθμούς 3194/2000 πρακτικά του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, 3) Τη με αριθμό 1269/2000 απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών, 4) Τη με αριθμό ... δήλωση αποδοχής κληρονομίας ενώπιον του συμβ/φου Αττικής Πέτρου Χρηστάκη, που έχει νόμιμα μεταγραφεί, 5) Την από 02.08.1986 εξώδικη δήλωση - πρόσκληση της μητέρας τους Β1 προς τον Κ με τη με αριθμό ...έκθεση επίδοσης, 6) Την από 30.07.1999 εξώδικη διαμαρτυρία - πρόσκλησή τους προς τους δύο πρώτους αναιρεσίβλητους, 7) Την από 09.08.1999 εξώδικη διαμαρτυρία - δήλωσή τους προς τον τέταρτο από τους αναρεσιβλήτους με την από 17.08.1999 απάντηση του ίδιου, 8) Την από 08.12.1998 μήνυσή τους κατά των αναιρεσιβλήτων και της Ε και ..., 9) Το με αριθμό 210/2001 βούλευμα του Συμβουλίου Πλημ/κών Χίου, 10) Τη με αριθμό 46/2005 απόφαση του Εφετείου Αιγαίου, 11) Την από 6.8.1999 εξώδικη απάντηση των δύο πρώτων αναιρεσιβλήτων, 12) Το με αριθμό ...
συμβόλαιο του συμβ/φου Χίου Παν. Γανιάρη, 13) Το με αριθμό ... συμβόλαιο του συμβ/φου Χίου Παν. Γανιάρη, 14) Το με αριθμό ... συμβόλαιο του συμβ/φου Χίου Παν. Γανιάρη, 15) Το με αριθμό ... πληρεξούσιο του συμ/φου Πειραιώς Χρήστου Χατζηκωνσταντή, 16) Το από ... πιστοποιητικό ακτημοσύνης του Υποθηκοφυλακείου ... του ..., 17) Το με αριθμό ...
συμβόλαιο του συμ/φου Καρδαμύλων Μιχαήλ Βαλαντάση, 18) Τα από Αυγούστου 2000 τρία (3) τοπογραφικά των επίδικων ακινήτων του Μηχανικού ..., 19) Το με αριθμό ... πιστοποιητικό εγγραφής αγωγής του Υποθηκοφύλακα ..., 20) Τη με αριθμό ... δήλωση φόρου κληρονομίας τους, 21) Πέντε (5) ληξιαρχικές πράξεις θανάτου των Β1, Β2, Χ2, ..., 22) Την από 22.08.2001 μήνυση της Ψ3 εναντίον τους, 23) Τη με αριθμό 1071/2005 αθωωτική απόφαση του Τριμελούς Πλημ/κείου Χίου, 24) Την από 27.01.2002 αγωγή αποζημίωσης της Ψ3εναντίον τους, 25) Τη με αριθμό ...απορριπτική απόφαση του Μονομελούς Πρωτοδικείου Χίου, 26) Τη με αριθμό ...
δήλωση αποδοχής κληρονομίας της συμ/φου Αθηνών Ελένης Μπρούμα, 27) Τη με αριθμό ... διανομή αγροτικών ακινήτων της συμ/φου Αθηνών Ελένης Μπρούμα, 28) Το με αριθμό ... συμβόλαιο του συμ/φου Πειραιώς Μιχαήλ Τσιγκριμάνη και, τέλος, 29) Τη με αριθμό ... δήλωση αποδοχής κληρονομίας της συμ/φου Αθηνών Ελένης Παπούλια Μαρκάκη, αντίστοιχα, τα οποία -έγγραφα- επικαλέστηκαν οι ίδιοι στο Εφετείο, με τις προτάσεις τους της συζήτησης μετά την οποία εκδόθηκε η προσβαλλόμενη απόφαση, προς απόδειξη του ουσιώδους αγωγικού ισχυρισμού τους περί κτήσης ίδιας συγκυριότητάς τους στα επίδικα ακίνητα με παράγωγο τρόπο -κληρονομία-.
Ο εξεταζόμενος αυτός αναιρετικός λόγος είναι απορριπτέος ως αβάσιμος, αφού, από την υπάρχουσα στην προσβαλλόμενη απόφαση βεβαίωση, κατά την οποία τα περιστατικά που έγιναν δεκτά από το πιο πάνω Δικαστήριο ως αποδεικνυόμενα αναφορικά με τους ισχυρισμούς των διαδίκων αποδείχθηκαν, μεταξύ άλλων και "από τα έγγραφα τα οποία και πάλιν προσκομίζουν και επικαλούνται οι διάδικοι.....", σε συνδυασμό και με το γεγονός ότι στο αιτιολογικό της απόφασης δεν υπάρχει κανένα απολύτως στοιχείο από το οποίο να μπορεί να δημιουργηθεί αμφιβολία για το αν το Εφετείο έλαβε υπόψη του και τα παραπάνω έγγραφα, δεν καταλείπεται καμιά αμφιβολία, ότι το εν λόγω Δικαστήριο, προκειμένου να καταλήξει στο αποδεικτικό του πόρισμα, ως προς τους κρίσιμους ισχυρισμούς των διαδίκων, έλαβε υπόψη και συνεκτίμησε και τα έγγραφα αυτά, χωρίς να είναι υποχρεωμένο να κάνει ειδική μνεία ή χωριστή αξιολόγησή τους.
Με τον τέταρτο, κατ'ορθή εκτίμησή του, λόγο της αναίρεσης αποδίδουν οι αναιρεσείοντες στην προσβαλλόμενη απόφαση την από τον αριθμό 19 του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ. πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο, με το να δεχθεί ότι τα επίδικα ακίνητα περιήλθαν στην αποκλειστική κυριότητα των αναιρεσιβλήτων, με τις στην εν λόγω απόφαση ειδικότερα διαλαμβανόμενες διακρίσεις, με πρωτότυπο τρόπο, δηλαδή, με έκτακτη χρησικτησία, χωρίς, παράλληλα, να δεχθεί σε ποια χρονική στιγμή οι αναιρεσίβλητοι εξεδήλωσαν στους αντιδίκους τους ή στην άμεση δικαιοπάροχο μητέρα τους την απόφασή τους να νέμονται τα παραπάνω ακίνητα αποκλειστικά και μόνο για τον εαυτό τους και ότι οι τελευταίοι έλαβαν γνώση της πιο πάνω απόφασής τους και, περαιτέρω, με το να δεχθεί την ύπαρξη χρησικτησίας στο πρόσωπο των τριών τουλάχιστον πρώτων αναιρεσιβλήτων για το δεύτερο και τρίτο, αντίστοιχα, από τα επίδικα ακίνητα, κατά το από το χρόνο θανάτου του Κ (1-9-1986) και μέχρι το χρόνο άσκησης της ένδικης αγωγής χρονικό διάστημα, που δεν αρκεί για τη συμπλήρωση της 20ετίας, στέρησε την απόφασή του από τη νόμιμη βάση της. Ο ερευνώμενος αυτός αναιρετικός λόγος είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, εφόσον πλήττεται με αυτόν η αναιρετικά ανέλεγκτη περί πραγμάτων κρίση του δικαστηρίου της ουσίας (άρθρο 561 παρ. 1 ΚΠολΔ).
ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ
Απορρίπτει την από 19-11-2008 αίτηση των Χ1 κλπ για αναίρεση της 111/2008 απόφασης του Εφετείου Αιγαίου (Μεταβατικής Έδρας Χίου) ως προς όλους του αναιρεσιβλήτους.
Καταδικάζει τους αναιρεσείοντες στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων των δευτέρου, τρίτης και τετάρτου, αντίστοιχα, από τους αναιρεσιβλήτους, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2700) ευρώ.
Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 15 Ιουνίου 2010. Και
Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του την 1η Ιουλίου 2010.
Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ