Supreme Court dismisses appeal against car lease contract judgment citing procedural defects and burden of proof rules.

Απόφαση 1316 / 2010 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ) Αριθμός 1316/2010

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη (κωλυομένου του Αντιπροέδρου), Λεωνίδα Ζερβομπεάκο, Μιχαήλ Θεοχαρίδη, Δημήτριο Μαζαράκη και Χαράλαμπο Αθανασίου, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 17 Μαρτίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Φωτεινής Σαμέλη, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: ΕΠΕ με την επωνυμία "Χ Α. ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΠΕ", που εδρεύει στην ..., νομίμως εκπροσωπουμένης, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Κωνσταντίνο Μικρό.

Της αναιρεσίβλητης: 1. Ανωνύμου Εταιρείας με την επωνυμία "... ΑΝΩΝΥΜΟΣ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΚΑΙ ΜΙΣΘΩΣΕΩΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ", που εδρεύει στην ..., νομίμως εκπροσωπουμένης. Εκπροσω-πήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Μιχαήλ Βαρότσο, ο οποίος δήλωσε στο ακροατήριο, ότι η επωνυμία της ανωτέρω εταιρείας έχει τροποποιηθεί σε " SFS HELLAS FINANCE ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΜΙΣΘΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ" (ΕΣ ΕΦ ΕΣ ΕΛΛΑΣΦΑΪΝΑΝΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΙΑ ΜΙΣΘΩΣΕΩΝ ΚΑΙ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΑΥΤΟΚΙΝΗΤΩΝ), διακριτικό τίτλο "SFS HELLAS FINACE LEASE & TRADE AE".

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 22-11-2004 αγωγή της ήδη αναιρεσίβλητης, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 931/2006 του ίδιου Δικαστηρίου και 1283/2007 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 6-12-2006 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Η Εισηγητής Αρεοπαγίτης Ελισάβετ Μουγάκου-Μπρίλλη ανέγνωσε την από 27-11-2008 έκθεσή της, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης.

Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος της αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Η νομική αοριστία της αγωγής που συνδέεται με τη νομική εκτίμηση του κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που πρέπει να εφαρμοστεί, αποτελεί παράβαση που ελέγχεται με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 1 ΚΠολΔ, αν το δικαστήριο αξίωσε περισσότερα στοιχεία από τα απαιτούμενα από το νόμο προς θεμελίωση του ασκούμενου δικαιώματος για να κρίνει νόμιμη την αγωγή ή αντίθετα αρκέστηκε σε λιγότερα από τα απαιτούμενα στοιχεία.

Η αοριστία όμως του δικογράφου της αγωγής μπορεί να μην είναι νομική αλλά ποσοτική ή ποιοτική, όταν στο δικόγραφο αυτής δεν αναφέρονται με πληρότητα τα πραγματικά περιστατικά, τα οποία αποτελούν την προϋπόθεση εφαρμογής του κανόνα δικαίου στον οποίο στηρίζεται το αίτημα της αγωγής (ποσοτική αοριστία) ή όταν στο δικόγραφο γίνεται απλώς επίκληση των όρων του νόμου χωρίς να αναφέρονται τα περιστατικά που θεμελιώνουν την εφαρμογή του συγκεκριμένου κανόνα δικαίου (ποιοτική αοριστία).

Στις περιπτώσεις αυτές της ποσοτικής ή ποιοτικής αοριστίας της αγωγής, η απόφαση ελέγχεται με βάση τις διατάξεις του άρθρου 559 αριθ. 8 και 14 ΚΠολΔ αντίστοιχα. Τέλος, η αοριστία της αγωγής εξετάζεται αυτεπαγγέλτως από το δικαστήριο της ουσίας, για να δημιουργηθεί όμως λόγος αναίρεσης από τους παραπάνω, πρέπει να προτείνεται στο Εφετείο και να αναγράφεται η πρόταση αυτή στο σχετική λόγο.

Εξάλλου, με τις διατάξεις των άρθρων 1034, 1036 παράγραφος 1 και 1037 ΑΚ, ορίζονται τα ακόλουθα: "Για τη μεταβίβαση της κυριότητας κινητού απαιτείται παράδοση της νομής του από τον κύριο σ' αυτόν που την αποκτά και συμφωνία των δύο ότι μετατίθεται η κυριότητα (άρθρο 1034). Με την εκποίηση κινητού κατά το άρθρο 1034, εκείνος που αποκτά γίνεται κύριος και αν ακόμη η κυριότητα του πράγματος δεν ανήκει σ' αυτόν που εκποιεί, εκτός αν κατά το χρόνο της παράδοσης της νομής εκείνος που αποκτά βρίσκεται σε κακή πίστη (άρθρο 1036 παράγραφος 1).

Στην περίπτωση του προηγουμένου άρθρου, εκείνος που αποκτά βρίσκεται σε κακή πίστη, αν γνωρίζει ή αγνοεί από βαριά αμέλεια ότι το κινητό πράγμα δεν ανήκει κατά κυριότητα σ' αυτόν που εκποιεί (άρθρο 1037)". Η βαριά αμέλεια εκείνου που αποκτά κινητό πράγμα που δεν ανήκει κατά κυριότητα στον εκποιούντα κρίνεται σε κάθε περίπτωση από τις συγκεκριμένες περιστάσεις, από τις οποίες απορρέει η υποχρέωσή του να συλλέξει κατά την κατάρτιση της σύμβασης τις αναγκαίες πληροφορίες για τη νομική σχέση που διέπει το υπό μεταβίβαση πράγμα, ειδικότερα, όταν αυτό είναι μεγάλης αξίας, όταν για το ίδιο τηρούνται δημόσια βιβλία ή καταστάσεις από την έρευνα των οποίων προκύπτει η ύπαρξη κυριότητας του εκποιούντα και, επίσης, όταν αυτό ανήκει στην κατηγορία εκείνων που συνήθως πωλούνται με παρακράτηση της κυριότητας.

Στην προκείμενη περίπτωση, στην ένδικη διεκδικητική αγωγή, όπως το δικόγραφό της παραδεκτά (άρθρο 561 παράγραφος 1 ΚΠολΔ) επισκοπείται από τον Άρειο Πάγο, εκτίθενται τα ακόλουθα: "Με την από 22.8.2003 σύμβαση πώλησης επιβατικού αυτοκινήτου με παρακράτηση της κυριότητας, η ενάγουσα και ήδη αναιρεσίβλητη εταιρεία πώλησε και παράδωσε στον Τ κατά χρήση μόνο το σ' αυτή περιγραφόμενο επιβατικό αυτοκίνητο, κατασκευής BMW, τύπου 520i, με αριθμό πλαισίου ...

και αριθμό κυκλοφορίας ..., αντί συνολικού τιμήματος 46.955 ευρώ, έναντι του οποίου ο αγοραστής κατέβαλε κατά την υπογραφή της σύμβασης το ποσό των 9.933 ευρώ, ενώ το υπόλοιπο ποσό των 37.023 ευρώ όφειλε να καταβάλει σε εξήντα (60) ισόποσες μηνιαίες δόσεις, περιλαμβάνουσες τίμημα και τόκους, ποσού 722,16 ευρώ η καθεμία, κατά το χρονικό διάστημα από 22.9.2003 έως 22.8.2008, αποδέχθηκε δε αυθημερόν ισάριθμες, ισόποσες συναλλαγματικές, έκδοσης της πωλήτριας εταιρείας.

Με τον 6° όρο του πιο πάνω συμφωνητικού, συμφωνήθηκε, ότι, σε περίπτωση που ο αγοραστής ανεξάρτητα από υπαιτιότητά του και όχληση για την πληρωμή, καθυστερήσει την πληρωμή έστω και μιας δόσης ή έστω μέρος αυτής, η ενάγουσα δικαιούται να απαιτήσει την καταβολή ολοκλήρου του υπολοίπου τιμήματος ή να υπαναχωρήσει από τη σύμβαση, ασκώντας τα απορρέοντα από την κυριότητα δικαιώματά της, προβαίνοντας δια της δικαστικής οδού σε αφαίρεση του αυτοκινήτου από τα χέρια του αγοραστή ή οποιουδήποτε τρίτου.

Ο τελευταίος, παράνομα και αντισυμβατικά μεταβίβασε στις 4.2.2004 κατά πλήρη κυριότητα το επίδικο αυτοκίνητο στον Δ, αυτός δε, επίσης, παράνομα και αυθαίρετα, το μεταβίβασε περαιτέρω, στις 10.2.2004, στην ομόρρυθμη εταιρεία με την επωνυμία "Τ και Σια ΟΕ" και τον διακριτικό τίτλο "CAR STAR", της οποίας ήταν ομόρρυθμο μέλος, ενώ στις 12.2.2004 η τελευταία μεταβίβασε αυτό λόγω πώλησής του στην εναγομένη εταιρεία και ήδη αναιρεσείουσα.

Ο αρχικός αγοραστής, κατά παράβαση των συμφωνημένων, δεν κατέβαλε αδικαιολόγητα τις δόσεις του τιμήματος του αυτοκινήτου, λήξης 22.7.2004, 22.8.2004, 22.9.2004, 22.10.2004, 22.11.2004, αντίστοιχα, και έτσι η ενάγουσα υπαναχώρησε από την σύμβαση, ασκώντας την ένδικη διεκδικητική αγωγή. Εκτίθεται, επίσης, στην αγωγή, ότι η εναγομένη δεν έγινε κυρία του επιδίκου αυτοκινήτου, γιατί γνώριζε ότι ο Τ, ο Δ και η "CAR STAR ΟΕ" (της οποίας μοναδικά ομόρρυθμα μέλη είναι οι Τ και ο Δ) δεν ήταν κύριοι του πιο πάνω αυτοκινήτου, αφού η κυριότητά της στο εν λόγω αυτοκίνητο αποδεικνύεται από δημόσια έγγραφα και η ίδια δεν προέβη ποτέ σε άρση της παρακράτησης της κυριότητάς του με οποιονδήποτε τρόπο μέχρι σήμερα, έχουσα στην κατοχή της όλα τα έγγραφα, τα οποία αποδεικνύουν πλήρως την κακοπιστία της αντιδίκου, τα οποία και ειδικότερα μνημονεύονται σ' αυτή - αγωγή.- Και ότι, κατά το χρόνο της σύνταξης της πράξης μεταβίβασης του επίδικου αυτοκινήτου, η αντίδικος τελούσε σε κακή πίστη ως προς την ύπαρξη κυριότητος της πωλήτριας εταιρείας, αφού το γεγονός της παρακράτησης της κυριότητας μπορούσε η ίδια να διαπιστώσει με ιδιαίτερη ευκολία από τα στοιχεία του φακέλου του αυτοκινήτου που τηρούνται στο Υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών, ενόψει και του ότι ως υποψήφια αγοράστρια πολυτελέστατου αυτοκινήτου και μάλιστα ιδιαίτερα μεγάλης αξίας και με δεδομένο ότι πρόκειται για όχημα με ελληνικό αριθμό κυκλοφορίας, τηρείται δε στην Υπηρεσία Συγκοινωνιών φάκελος αυτού, θα μπορούσε να ερευνήσει το φάκελο αυτό, οπότε ευχερώς θα διαπίστωνε την έλλειψη κυριότητας επί του επίδικου αυτοκινήτου της άμεσης δικαιοπαρόχου της εταιρείας.

Άλλωστε, η τελευταία επέδειξε ιδιαίτερη επιμέλεια, προβαίνοντας σε ενδελεχή τεχνικό έλεγχο, λαμβάνοντας και τη σχετική βεβαίωση, προφανώς υποψιασμένη από το χαμηλό τίμημα αγοράς και την καινουργή κατάστασή του. Αντίθετα, όμως, ως προς τον έλεγχο της νομικής κατάστασης του αυτοκινήτου, η αντίδικος δεν επέδειξε την ίδια επιμέλεια αλλά επιπρόσθετα δεν επέδειξε ούτε καν την επιμέλεια του μέσου συνετού ανθρώπου.

Εξάλλου, η ενάγουσα στην πώληση από μέρους της και χρηματοδότηση των ΙΧΕ αυτοκινήτων προβαίνει πάντοτε με παρακράτηση κυριότητας, η οποία αίρεται μόνο από τον Γενικό της Διευθυντή, ..., κατόπιν ειδικής εξουσιοδότησης, με θεωρημένο το γνήσιο της υπογραφής του, συνοδευόμενη από τα απαραίτητα έγγραφα (ΦΕΚ κλπ) και μόνο αφού εξακριβωθεί η πλήρης εξόφληση του πιστωθέντος τιμήματος.

Και, τέλος, ότι η αντίδικος, με τις παράνομες και αυθαίρετες πράξεις της, προσβάλλει χωρίς καμιά αμφιβολία το δικαίωμα της κυριότητας της ενάγουσας στο επίδικο αυτοκίνητο". Με αυτό το περιεχόμενο, η ένδικη διεκδικητική αγωγή είναι πλήρως ορισμένη, αφού περιέχει όλα τα απαιτούμενα κατά νόμο (άρθρο 216 παράγραφος 1 ΚΠολΔ) για την πληρότητά της στοιχεία και, ειδικότερα, εκείνα που θεμελιώνουν την κακή πίστη της αναιρεσείουσας κατά το χρόνο της μεταβίβασης σ' αυτή της κυριότητας του επίδικου αυτοκινήτου, αφού, όπως διαλαμβάνεται στην εν λόγω αγωγή, θα μπορούσε η ίδια, εάν επιδείκνυε την επιμέλεια του μέσου συνετού ανθρώπου, να προέβαινε στον έλεγχο της νομικής κατάστασης του αυτοκινήτου από τον τηρούμενο στο Υπουργείο Μεταφορών και Επικοινωνιών ειδικό φάκελο του εν λόγω αυτοκινήτου και να διαπίστωνε έτσι την παρακράτηση της κυριότητάς του από την ήδη αναιρεσίβλητη πωλήτρια εταιρεία και, συνακόλουθα, την έλλειψη της κυριότητάς του από μέρους της ομόρρυθμης εταιρείας, η οποία το εκποίησε σ' αυτή.

Με τα δεδομένα αυτά, το Εφετείο, με το να κρίνει ορισμένη την ένδικη αγωγή, απορρίπτοντας ως αβάσιμο κατ' ουσίαν το σχετικό αντίθετο λόγο της έφεσης της αναιρεσείουσας, δεν υπέπεσε στην από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια της παρά το νόμο μη κήρυξης απαραδέκτου, γι' αυτό και ο πρώτος λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο προβάλλεται η αμέσως πιο πάνω πλημμέλεια, είναι απορριπτέος ως αβάσιμος.

Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 559 αριθμός 8 Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται λόγος αναίρεσης όταν το δικαστήριο της ουσίας παρά το νόμο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επιρροή στην έκβαση της δίκης. Πράγματα, υπό την έννοια της πιο πάνω διάταξης, θεωρούνται οι ασκούντες ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης αυτοτελείς ισχυρισμοί των διαδίκων, που, υπό την προϋπόθεση της νόμιμης πρότασής τους, θεμελιώνουν ιστορικώς το αίτημα της αγωγής, ανταγωγής, ένστασης ή αντένστασης ουσιαστικού η δικονομικού δικαιώματος. (Ολ.

ΑΠ 25/2003, 12/2000 και 3/1997), όχι δε και εκείνοι που συνέχονται με την ιστορική βάση της αγωγής και αποτελούν άρνηση αυτής. Ο δεύτερος, επομένως, λόγος της αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η από τον αριθμό 8 περίπτ. β' του άρθρου 559 ΚΠολΔ πλημμέλεια, γιατί το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη την καταλυτική της αγωγής ένσταση της αναιρεσείουσας, ότι, κατά το χρόνο της παράδοσης σ' αυτή της νομής του επίδικου αυτοκινήτου από την άμεση δικαιοπάροχό της, τελούσε σε καλή πίστη και, έτσι, απέκτησε την κυριότητα του τελευταίου, είναι απορριπτέος ως απαράδεκτος, αφού ο προαναφερόμενος ισχυρισμός της αναιρεσείουσας δεν είναι αυτοτελής, με την έννοια του άρθρου 559 αριθμός 8 ΚΠολΔ, που προπαρατέθηκε, αλλά συνιστά αιτιολογημένη άρνηση της ένδικης διεκδικητικής αγωγής, στηριζομένης, μεταξύ άλλων, στη διάταξη του άρθρου 1036 παράγραφος 1 ΑΚ, σύμφωνα με τη διατύπωση της οποίας ("....

εκτός αν ..."), το βάρος της απόδειξης της κακής πίστης του αποκτώντα φέρει ο διεκδικών κύριος ή κάθε τρίτος, επικαλούμενος το ανίσχυρο της μεταβίβασης.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 6-12-2006 αίτηση της Εταιρείας Περιορισμένης Ευθύνης με την επωνυμία "Χ Α. ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ ΕΠΕ", για αναίρεση της 1283/2007 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, τα οποία ορίζει σε δύο χιλιάδες επτακόσια (2.700) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 24 Ιουνίου 2010. Και

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, την 1η Ιουλίου 2010.

H ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ