Supreme Court dismisses appeal on property delay penalty, citing lack of legal basis and contradictory reasoning in lower court judgment.

Απόφαση 1313 / 2017 (Α1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1313/2017

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Α1' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Γεράσιμο Φουρλάνο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Βασίλειο Πέππα, Γεώργιο Λέκκα, Αθανάσιο Καγκάνη και Ιωάννη Μπαλιτσάρη, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΕ δημόσια στο ακροατήριό του, στις 20 Φεβρουαρίου 2017, με την παρουσία και του Γραμματέα Γεωργίου Φιστούρη για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Π. Σ. του Α. , κατοίκου ... , ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Δημήτριο Παπαδόπουλο και κατέθεσε προτάσεις.

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Θ. συζύγου Δ. Η. το γένος Δ. Π. , κατοίκου ... , ως αρχικής διαδίκου και υπό την ιδιότητα της κληρονόμου των αποβιωσάντων αρχικών διαδίκων: α) Κ. Π. του Δ. , η οποία ήταν και κληρονόμος της αρχικής διαδίκου E. χήρας Δ. Π. το γένος Α. Γ. , β) E. χήρας Δ. Π. το γένος Α. Γ. , 2) Α. - Α. Ι. του Α. , κατοίκου ... , ως αρχικού διαδίκου και υπό την ιδιότητα του κληρονόμου της αποβιώσασας αρχικής διαδίκου Κ. Π. του Δ. , η οποία ήταν και κληρονόμος της αρχικής διαδίκου E. χήρας Δ. Π. το γένος Α. Γ. , οι οποίοι εκπροσωπήθηκαν από την πληρεξούσια δικηγόρο τους Ευαγγελία Ποδηματά και κατέθεσαν προτάσεις, 3) Ι. Ι. του Ι. , κατοίκου ... , ο οποίoς δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 31/7/1992 αγωγή των αρχικώς εναγόντων 1) Ε. χήρας Δ. Π. το γένος Α. Γ. , κατοίκου ... , 2) Κ. θυγατέρας Δ. Π. , κατοίκου ... , 3) Θ. συζύγου Δ. Η. το γένος Δ. Π. , κατοίκου ... και 4) Ι. Ι. Ι. , κατοίκου ... ως και την από 31/3/1994 αγωγή των 1) Ε. χήρας Δ. Π. το γένος Α. Γ. , 2) Κ. θυγατέρας Δ. Π. , 3) Θ. συζύγου Δ. Η. το γένος Δ. Π. , κατοίκων ... , που κατατέθηκαν στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης και συνεκδικάσθηκαν. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 16936/1995 μη οριστική, 22037/2009 οριστική του ιδίου δικαστηρίου και 1603/2012 του Εφετείου Θεσσαλονίκης. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζήτησε ο ως άνω αναιρεσείων με την από 5/9/2012 αίτησή του και τους από 18/6/2013 πρόσθετους λόγους αυτής, επί της οποίας εκδόθηκε η 1950/2013 απόφαση του Αρείου Πάγου που αναίρεσε την 1603/2012 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης και παρέπεμψε την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο συντιθέμενο από άλλους δικαστές.

Εκδόθηκε η 1784/2015 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης, την αναίρεση της οποίας ζητεί ο ως άνω αναιρεσείων με την από 16/11/2015 αίτησή του και τους από 7/7/2016 πρόσθετους λόγους αυτής.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Λέκκας ανέγνωσε την από 10/2/2017 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αιτήσεως αναιρέσεως και των πρόσθετων λόγων αυτής. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και των πρόσθετων λόγων αυτής, η πληρεξούσια των παραστάντων αναιρεσιβλήτων την απόρριψή τους και καθένας την καταδίκη του αντίδικου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Οι ενώπιον του Δικαστηρίου αυτού εκκρεμείς από 16-11-2015 αίτηση αναίρεσης και από 7-7-2016 πρόσθετοι λόγοι, με τους οποίους προσβάλλεται η υπ' αριθμ. 1784/2015 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης, πρέπει να συνεκδικαστούν, διότι έτσι διευκολύνεται και επιταχύνεται η διεξαγωγή της δίκης και επέρχεται μείωση των εξόδων (ΚΠολΔ 246 και 573 § 1).

Η προσβαλλόμενη απόφαση εκδόθηκε επί των από 22-10-2009 και 17-12-2010 εφέσεων του αναιρεσείοντος και της πρώτης και του δευτέρου των αναιρεσιβλήτων αντίστοιχα, κατά της υπ' αριθμ. 22037/2009 οριστικής απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης, δυνάμει της οποίας έγιναν εν μέρει δεκτές οι 31-7-1992 και 31-3-1994 αγωγές των αναιρεσιβλήτων και των δικαιοπαρόχων τους, μετά την έκδοση της υπ' αριθμ. 1950/2013 απόφασης του Αρείου Πάγου, με την οποία αναιρέθηκε κατά ένα μέρος η υπ' αριθμ. 1603/2012 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης, που είχε εκδοθεί αρχικά επί των ως άνω εφέσεων.

Κατά την έννοια της διάταξης του άρθρου 576 του ίδιου Κώδικα, εάν κατά τη συζήτηση της αναιρέσεως δεν εμφανιστεί ή εμφανιστεί, αλλά δεν λάβει μέρος με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος κάποιος από τους διαδίκους, ο 'Αρειος Πάγος ερευνά αυτεπαγγέλτως, αν ο απολιπόμενος διάδικος επέσπευσε εγκύρως τη συζήτηση, οπότε συζητεί την υπόθεση σαν να ήταν παρόντες όλοι οι διάδικοι ή αν τη συζήτηση επέσπευσε ο παριστάμενος ομόδικος του απολιπομένου διαδίκου ή ο αντίδικος αυτού, οπότε εξετάζει αυτεπαγγέλτως, αν κλητεύθηκε νομίμως και εμπροθέσμως.

Αν η κλήση για τη συζήτηση δεν επιδόθηκε καθόλου ή δεν επιδόθηκε νομίμως και εμπροθέσμως, ο Άρειος Πάγος κηρύσσει απαράδεκτη τη συζήτηση και η υπόθεση επαναφέρεται προς συζήτηση με νέα κλήση. Στην προκειμένη περίπτωση, ο τρίτος των αναιρεσιβλήτων δεν εμφανίστηκε στο ακροατήριο κατά τη συζήτηση της υπόθεσης, ούτε και εκπροσωπήθηκε από πληρεξούσιο δικηγόρο.

Από τις προσκομιζόμενες από τον επισπεύδοντα τη συζήτηση αναιρεσείοντα υπ' αριθμ. ... /5-12-2016 και ... /5-12-2016 εκθέσεις επίδοσης του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Θεσσαλονίκης Τ. Τ. , που ενήργησε ύστερα από έγγραφη παραγγελία του πληρεξουσίου δικηγόρου του αναιρεσείοντος Δ. Π. , προκύπτει, ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης, της οικείας έκθεσης κατάθεσής της και της κλήσης για εμφάνισή του κατά την αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας δικάσιμο, καθώς και του δικογράφου των προσθέτων λόγων επιδόθηκε σ' αυτόν, νομότυπα και εμπρόθεσμα.

Επομένως, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία του (ΚΠολΔ 576 §§ 1 και 3).

Kατά την έννοια του άρθρου 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, η απόφαση δεν έχει νόμιμη βάση και υφίσταται έτσι εκ πλαγίου παράβαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου, όταν από τις παραδοχές της, που περιλαμβάνονται στην ελάσσονα πρόταση του νομικού συλλογισμού της και αποτελούν το αιτιολογικό της, δεν προκύπτουν καθόλου ή αναφέρονται ανεπαρκώς ή αντιφατικώς τα πραγματικά περιστατικά, στα οποία το δικαστήριο της ουσίας στήριξε την κρίση του για ζήτημα με ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, με αποτέλεσμα έτσι να μην μπορεί να ελεγχθεί αν στη συγκεκριμένη περίπτωση συνέτρεχαν οι όροι του κανόνα ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή δεν συνέτρεχαν οι όροι εκείνου που δεν εφαρμόσθηκε.

Ειδικότερα, αντιφατικές αιτιολογίες έχει η απόφαση, όταν τα πραγματικά περιστατικά που στηρίζουν το αποδεικτικό πόρισμά της για κρίσιμο ζήτημα, δηλαδή για ζήτημα αναφορικά με ισχυρισμό των διαδίκων που τείνει στη θεμελίωση ή στην κατάλυση του επίδικου δικαιώματος, συγκρούονται μεταξύ τους και αλληλοαναιρούνται, αποδυναμώνοντας, έτσι, την κρίση της απόφασης για την υπαγωγή ή μη της ατομικής περίπτωσης στο πραγματικό συγκεκριμένου κανόνα ουσιαστικού δικαίου, που συνιστά και το νομικό χαρακτηρισμό της ατομικής περίπτωσης.

Αντίστοιχα, ανεπάρκεια αιτιολογίας υπάρχει, όταν από την απόφαση δεν προκύπτουν σαφώς τα περιστατικά που, είτε είναι κατά το νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση, στη συγκεκριμένη περίπτωση, της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε, είτε αποκλείουν την εφαρμογή της, όχι δε και όταν υφίστανται ελλείψεις στην ανάλυση, στάθμιση και γενικώς στην εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή εκτίθεται με σαφήνεια και πληρότητα.

Δηλαδή, δεν υπάρχει ανεπάρκεια αιτιολογίας, όταν η απόφαση περιέχει συνοπτική, αλλά πλήρη αιτιολογία, αφού αναγκαίο να εκτίθεται σαφώς στην απόφαση είναι μόνο το τι αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε και όχι ο λόγος για τον οποίο αποδείχθηκε ή δεν αποδείχθηκε. Συνακόλουθα, τα επιχειρήματα του δικαστηρίου, που σχετίζονται με την εκτίμηση απλώς των αποδείξεων, δεν συνιστούν παραδοχές διαμορφωτικές του αποδεικτικού πορίσματός του και επομένως αιτιολογία της απόφασης ικανή να ελεγχθεί αναιρετικά με τον παραπάνω λόγο για ανεπάρκεια ή αντιφατικότητα, ούτε ιδρύεται ο λόγος αυτός αναίρεσης από το άρθρ. 559 αριθ. 19 ΚΠολΔ, αν το δικαστήριο της ουσίας δεν ανέλυσε ιδιαιτέρως ή διεξοδικά τα επιχειρήματα των διαδίκων που δεν συνιστούν αυτοτελείς ισχυρισμούς τους (ΑΠ 215/2016).

Με την προσβαλλόμενη απόφαση, έγιναν δεκτά τα ακόλουθα μεταξύ άλλων πραγματικά περιστατικά, κατά την ανέλεγκτη εκτίμηση των αποδείξεων: "Με το υπ' αριθμ. ... /1987 συμβόλαιο συνένωσης οικοπέδων του συμ/φου Θεσσαλονίκης Τ. Τ. Τ. , που μεταγράφηκε νόμιμα, οι αρχικώς ενάγοντες Ε. Π. , Κ. Π. , Θ. Η. και Ι. Ι. έγιναν συγκύριοι, συννομείς και συγκάτοχοι, κατά ποσοστό εξ αδιαιρέτου 16,337%, 42,051%, 31,992% και 9,620% επί ενός διαμπερούς οικοπέδου, εκτάσεως 544,91 τμ, που βρίσκεται στη Θεσσαλονίκη και με προσόψεις επί των οδών Λεωφόρου Νίκης και Προξένου Κορομηλά.

Στη συνέχεια, με το ... /22-10-1987 συμβόλαιο, του ίδιου ως άνω συμβολαιογράφου Θεσσαλονίκης, οι ανωτέρω ενάγοντες κατήρτισαν, με τον εναγόμενο και ήδη εκκαλούντα Π. Σ. , σύμβαση έργου, δυνάμει της οποίας ο τελευταίος ανέλαβε την υποχρέωση να ανεγείρει, με δικές του δαπάνες, επί του προαναφερθέντος οικοπέδου τους, πολυώροφη οικοδομή, με το σύστημα της αντιπαροχής, η οποία θα αποτελούνταν, όσον αφορά το επί της οδού Λεωφόρου Νίκης τμήμα του οικοπέδου, από υπόγειο, ισόγειο και 8 ορόφους, ενώ, όσον αφορά το επί της οδού Προξένου Κορόμηλά, τμήμα του οικοπέδου, από υπόγειο και ισόγειο.

Οι ως άνω οικοπεδούχοι ανέλαβαν την υποχρέωση να μεταβιβάσουν στον εργολάβο, ή σε τρίτα πρόσωπα, που θα υποδείκνυε αυτός, ποσοστό 30,31% εξ αδιαιρέτου του οικοπέδου, με τις αντιστοιχούσες σε αυτό οριζόντιες ιδιοκτησίες, ως εργολαβικό αντάλλαγμα, παρακρατώντας για τον εαυτό τους, το υπόλοιπο ποσοστό εξ αδιαιρέτου, με τις αντιστοιχούσες σε αυτό, οριζόντιες ιδιοκτησίες και συγκεκριμένα:

Α) η Ε. Π. : α) ένα διαμέρισμα του πρώτου ορόφου, εμβαδού μικτού 158,46 τ.μ. και β) ένα διαμέρισμα του δευτέρου ορόφου, εμβαδού μικτού 141,36 τ.μ., Β) η Κ. Π. : α) το ήμισυ εξ αδιαιρέτου του έχοντος πρόσοψη επί της Λεωφόρου Νίκης ισογείου καταστήματος, εμβαδού 269,97 τ.μ., μετά παταριού, εμβαδού 135 τ.μ. και του κάτωθι του καταστήματος αυτού υπογείου χώρου, εμβαδού 120 τ.μ., β) ένα ισόγειο κατάστημα έχον πρόσοψη επί της οδού Προξένου Κορομηλά, εμβαδού 43,81 τ.μ.

μετά παταριού, εμβαδού 22 τ.μ., γ) ένα διαμέρισμα του πρώτου ορόφου, εμβαδού μικτού 141,36 τ.μ., δ) ολόκληρο τον έβδομο όροφο, αποτελούμενο από δύο διαμερίσματα, εμβαδού μικτού 158,46 τ.μ. και 141,36 τ. μ., αντίστοιχα και ε) τις υπ' αριθμ. 4 και 6 θέσεις σταθμεύσεως αυτοκινήτων στον υπόγειο χώρο της οικοδομής, Γ) η Θ. Η. : α) το ήμισυ εξ αδιαιρέτου του έχοντος πρόσοψη επί της Λεωφόρου Νίκης ισογείου καταστήματος, εμβαδού 269,97 τ.μ., μετά παταριού, εμβαδού 135 τ.μ.

και του κάτωθι του καταστήματος αυτού υπογείου χώρου, εμβαδού 120 τ.μ., β) ένα διαμέρισμα του έκτου ορόφου, εμβαδού μικτού 158,46 τ.μ., γ) ολόκληρο τον όγδοο όροφο, αποτελούμενο από ένα διαμέρισμα, εμβαδού μικτού 271,06 τ.μ. δ) ένα διαμέρισμα του τρίτου ορόφου, εμβαδού μικτού 90 τ.μ. και ε) τις υπ' αριθμ. 3 και 8 θέσεις σταθμεύσεως αυτοκινήτων στον υπόγειο χώρο της οικοδομής, Δ) ο Ι.

Ι. : α) ένα διαμέρισμα του τρίτου ορόφου, εμβαδού μικτού 209,82 τμ και β) την υπ' αριθμ 2 θέση σταθμεύσεως αυτοκινήτων στον υπόγειο χώρο της ο οικοδομής. Στον 5° όρο του προαναφερομένου συμβολαίου, αναφέρεται ότι ο εργολάβος υποχρεούται να αποπερατώσει ολόκληρη την οικοδομή και τους χώρους της αντιπαροχής, εντός 24 μηνών από την επαναφορά, σε ισχύ της υπ' αριθμ.

…/1985 οικοδομικής άδειας, που είχε εκδοθεί, επ' ονόματι του δικαιοπαρόχου των τριών πρώτων, από τους παραπάνω οικοπεδούχους, Δ. Π. και η οποία είχε ανακληθεί, με την υπ' αριθμ. ΔΠ ... /14-5-1987 απόφαση, της Διεύθυνσης Πολεοδομίας Θεσσαλονίκης ή από της τυχόν εκδόσεως νέας άδειας, που θα εκδοθεί με επιμέλεια του εκκαλούντος, εντός δύο μηνών από την σύναψη του συμβολαίου.

Ειδικότερα, όμως, για τα καταστήματα και τον υπόγειο χώρο συμφωνήθηκε ότι αυτά έπρεπε να αποπερατωθούν και να παραδοθούν εντός προθεσμίας 18 μηνών από την επαναφορά σε ισχύ της ως άνω άδειας ή την τυχόν έκδοση νέας άδειας. Στο ανωτέρω συμβόλαιο αναφέρεται επίσης ότι ο εργολάβος αναλάμβανε την υποχρέωση να κατασκευάσει την οικοδομή σύμφωνα με την ως άνω ήδη εκδοθείσα υπ' αριθμ. ... /10-5-1985 οικοδομική άδεια, της οποίας "τα σχέδια, ήτοι κατόψεις, τομαί, όψεις, ως και τα στατικά αυτής θέλουσι τροποποιηθή μερίμνη και δαπάναις του εργολάβου λόγω συμφωνηθείσης αλλαγής αρχιτεκτονικών λύσεων....".

Εξάλλου, στη συγγραφή υποχρεώσεων, που είχε συνομολογηθεί σε προγενέστερο χρόνο και συγκεκριμένα το Δεκέμβριο του 1996 μεταξύ των μερών, αναφερόταν στο άρθρο 1 ότι "Η ανέγερση θα γίνει σύμφωνα με την άδεια οικοδομικών εργασιών που ελήφθη εκ του τμήματος Πολεοδομικών Εφαρμογών της Δ.Τ.Υ Νομού Θεσσαλονίκης, αφού πρώτα τροποποιηθεί βάσει νέων σχεδίων που εκπονήθηκαν από τον Πολιτικό Μηχανικό του έργου Δ.

Η. , νέας στατικής μελέτης σύμφωνα με το νέο αντισεισμικό κανονισμό και νέας μελέτης θεμελιώσεως, δαπάναις του εργολάβου". Επίσης, στο άρθρο 5 της ίδιας συγγραφής υποχρεώσεων αναφερόταν "... Όλη η κατασκευή θα γίνει σύμφωνα με νέα στατική μελέτη που θα γίνει με τον νέο Αντισεισμικό Κανονισμό δαπάναις του εργολάβου και θα εγκριθεί από τον πολιτικό Μηχανικό του έργου Δ.

Η. ... Οι ανωτέρω μελέτες θα εγκριθούν από την Υπηρεσία πολεοδομίας προ της ενάρξεως των εργασιών δια αναθεωρήσεως της υπαρχούσης αδείας υπό του Πολιτικού Μηχανικού του έργου". Από τα ανωτέρω έγγραφα καθίσταται σαφές ότι οι συμβαλλόμενοι συμφώνησαν να κατασκευασθεί η οικοδομή καταρχήν μεν σύμφωνα με την ήδη εκδοθείσα υπ' αριθμ. ... /10-5-1985 οικοδομική άδεια, αφού όμως προηγουμένως θα γινόταν τροποποίησή της βάσει των νέων αρχιτεκτονικών σχεδίων της νέας στατικής μελέτης, σύμφωνα με το νέο αντισεισμικό κανονισμό και της νέας μελέτης θεμελιώσεως, που εκπονήθηκαν από τον πολιτικό μηχανικό Δ.

Η. . Ανεξαρτήτως δηλαδή της νομικής μορφής που θα είχε η ως άνω τροποποίηση (γίνεται αναφορά σε "επαναφορά σε ισχύ της υπ' αριθμ. ... /1985 αδείας", "έκδοση νέας άδειας", "τροποποίηση της υπ' αριθμ. ... /1985 άδειας", "αναθεώρηση της υπ' αριθμ. ... /1985 άδειας"), κατά τη βούληση των μερών έπρεπε να ολοκληρωθεί προηγουμένως η ως άνω μεταβολή και να εγκριθεί (με οποιονδήποτε τρόπο) από την αρμόδια πολεοδομική αρχή για να γίνει η έναρξη των οικοδομικών εργασιών εκ μέρους του εργολάβου και να αρχίσει να τρέχει η συμφωνηθείσα προθεσμία για την αποπεράτωση του έργου.

Πέρα όμως από τις συμβατικές δεσμεύσεις μεταξύ των μερών, δεν θα μπορούσε να έχει διαφορετικά το πράγμα τόσο από νομικής όσο και από πραγματικής απόψεως. Πράγματι, θα ήταν παράδοξο να αξιώνεται από τον εργολάβο να προχωρήσει σε οικοδομικές εργασίες χωρίς προηγουμένως να έχουν εκπονηθεί και εγκριθεί τα σχέδια, που εν τέλει θα εφαρμόσει, όταν μάλιστα οι επικείμενες μεταβολές αναφέρονταν στη μελέτη θεμελίωσης και τη στατική μελέτη, επιπλέον δε η παρέκκλιση από την χορηγηθείσα οικοδομική άδεια, που μάλιστα αναφέρεται σε τόσο σημαντικά ζητήματα (θεμελίωση, στατικότητα), είναι πράξη παράνομη.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι ο μάρτυρας αποδείξεως πολιτικός μηχανικός Δ. Η. σύζυγος της εφεσίβλητης Θ. Η. ήταν ο μελετητής και επιβλέπων μηχανικός του έργου. Συγκεκριμένα, αυτός εκπόνησε τα σχέδια ως μελετητής, βάσει των οποίων εκδόθηκε η υπ' αριθμ. ... /1985 οικοδομική άδεια. Ακολούθως, στα πλαίσια της σύμβασης μεταξύ των οικοπεδούχων και του εργολάβου, συμφωνήθηκε ότι ο Δ.

Η. θα συνέχιζε να έχει την ιδιότητα του μελετητή και του επιβλέποντος το έργο καθ' όλη τη διάρκεια της εκτέλεσής του. Αυτό άλλωστε σαφώς αναγράφεται στο εμπροσθόφυλλο της ως άνω συγγραφής υποχρεώσεων μεταξύ των μερών. Όπως δε προαναφέρθηκε, ο Δ. Η. είχε συμφωνηθεί να προβεί στην εκπόνηση των αρχιτεκτονικών σχεδίων και μελετών για την τροποποίηση της υπ' αριθμ. ... /1985 οικοδομικής αδείας, στα πλαίσια της ως άνω ιδιότητάς του.

Πράγματι, μετά την υπογραφή του ως άνω υπ' αριθμ. ... /1987 συμβολαίου, ο Δ. Η. άρχισε να εκπονεί τα σχέδια και τις μελέτες, κατά τις επιθυμίες των οικοπεδούχων. Κατ' αυτό το χρονικό διάστημα και συγκεκριμένα την 1-7-1988, δυνάμει της υπ' αριθμ. πρωτ. ... /1-7-1988 αποφάσεως της Διευθύνσεως Πολεοδομίας της Νομαρχίας Θεσσαλονίκης και αφού διαπιστώθηκε από την ως άνω υπηρεσία ότι είχε πραγματοποιηθεί η απαιτηθείσα από αυτήν συνένωση των δύο οικοπέδων, όπου θα ανεγειρόταν η νέα οικοδομή (η διαπίστωση της υπάρξεως δύο διακεκριμένων οικοπέδων είχε προκαλέσει την ανάκληση της οικοδομικής άδειας δυνάμει της υπ' αριθμ.

πρωτ. ... /14-5-1987 αποφάσεως) αποφασίσθηκε η ανάκληση της αποφάσεως που είχε ανακαλέσει την ισχύ της οικοδομικής άδειας. Όπως δε αναφέρθηκε, με την ως άνω απόφαση θεωρείται η υπ' αριθμ. ... /1985 οικοδομική άδεια και πάλι εν ισχύι, ως ουδέποτε ανακληθείσα. Το επίδικο οικοδομικό έργο εκτελέσθηκε, όπως θα αναφερθεί στη συνέχεια, βάσει της ως άνω οικοδομικής άδειας, η οποία καταρχήν παρατάθηκε την 1-9-1988 μέχρι τη 2-8-1989 δυνάμει σχετικής αποφάσεως του Νομάρχη και στη συνέχεια, δυνάμει σχετικών αποφάσεων της πολεοδομίας, στις 23-10-1989 αναθεωρήθηκε για 3 έτη προς αποπεράτωση του σκελετού της, σύμφωνα με τα τροποποιητικά σχέδια, που ελέγχθηκαν από την υπηρεσία και στις 5-4-1993 αναθεωρήθηκε επ' αόριστον προς αποπεράτωση εργασιών, σύμφωνα με τα τροποποιητικά σχέδια, που ελέγχθηκαν από την υπηρεσία.

Η εκπόνηση των τροποποιημένων σχεδίων και μελετών της οικοδομής ολοκληρώθηκε από το Δ. Η. μετά την εκ νέου ισχύ της οικοδομικής άδειας την 1-7-1988. Συγκεκριμένα, αυτά προσκομίσθηκαν στην πολεοδομία υπογεγραμμένα από το Δ. Η. ως μελετητή και εφόσον δεν υπήρξε μεταβολή του περιτυπώματος της οικοδομής, θεωρήθηκαν απλώς για τις γενόμενες τροποποιήσεις από την ως άνω υπηρεσία στις 24-10-1988.

Όπως προαναφέρθηκε, οι τροποποιήσεις που επήλθαν ήταν σημαντικές, ιδίως στη μελέτη θεμελίωσης, στη μελέτη στατικών, στη θέση του κλιμακοστασίου, των λουτρών WC, αποθηκών κ.λπ. Επομένως, σύμφωνα με τα ανωτέρω, τόσο κατά τη συμφωνία των μερών, όσο και από πραγματικής και νομικής απόψεως δεν ήταν επιτρεπτή και δυνατή η έναρξη των εργασιών για την εκτέλεση του έργου εκ μέρους του εκκαλούντος πριν την 24-10-1988.

Έσφαλε επομένως η εκκαλουμένη απόφαση, που δέχθηκε ως αφετήριο χρονικό σημείο για την προθεσμία εκτελέσεως του έργου εκ μέρους του εργολάβου την 1-7-1988. Είναι δε βάσιμος ο σχετικός πρώτος (κατά το πρώτο σκέλος του) λόγος της από 22-10-2009 εφέσεως. Μετά τη θεώρηση των τροποποιημένων σχεδίων και μελετών από την Πολεοδομία, ο εκκαλών άρχισε τις προκαταρκτικές εργασίες στο οικόπεδο και στις 17-11-1988 σύναψε ιδιωτικό συμφωνητικό με την εξειδικευμένη εταιρεία ...

ΑΕ για την κατασκευή εγχύτων φρεατοπασσάλων διαμέτρου Φ100, σύμφωνα με τη σχετική μελέτη θεμελίωσης. Σημειώνεται ότι κατά το χρονικό διάστημα Ιουνίου - Ιουλίου 1987 είχε πραγματοποιηθεί γεωτεχνική έρευνα στο ανωτέρω οικόπεδο από την εξειδικευμένη εταιρεία ... ΑΕ. Συγκεκριμένα, είχαν διενεργηθεί μία δειγματοληπτική γεώτρηση βάθους 21,50 μέτρων και τρεις στατικές πενετρομετρήσεις (για τη μέτρηση της αντοχής του εδάφους), βάθους 26 μέτρων, 21 μέτρων και 23 μέτρων.

Κατά την ως άνω γεωτεχνική έρευνα δεν διαπιστώθηκε κάτι ανησυχητικό και αξιοπρόσεκτο. Ωστόσο, όταν ξεκίνησε η διαδικασία για την έμπηξη των εγχύτων πασσάλων από την εταιρεία ... ΑΕ, διαπιστώθηκε η ύπαρξη πακτωμένων πασσάλων καστανιάς, που είχαν τοποθετηθεί επί τουρκοκρατίας προς στερέωση παλαιάς και ήδη κατεδαφισθείσας προ πολλών δεκαετιών οικοδομής επί του ως άνω οικοπέδου.

Η αφαίρεση των πασσάλων αυτών έγινε από την ως άνω εταιρεία σε σύντομο χρονικό διάστημα και δεν προκάλεσε καθυστέρηση της θεμελιώσεως της οικοδομής πέραν του συμβατικού χρονικού διαστήματος των τεσσάρων μηνών. Επομένως, είναι αβάσιμος ο πρώτος λόγος (κατά το δεύτερο σκέλος του) της υπό κρίση έφεσης, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι στις αρχές Μαΐου 1989, κατά την εκσκαφή του οικοπέδου, λόγω της επιφανειακής θεμελιώσεως της παρακείμενης οικοδομής επί της οδού … κατέρρευσε μέρος του τοίχου της επί μήκους πλευράς 10 μέτρων περίπου. Εξαιτίας αυτού, στις 8-5-1989 διατάχθηκε από την πολεοδομική υπηρεσία η διακοπή των οικοδομικών εργασιών προκειμένου να υποβληθεί σχετική τεχνική έκθεση για τα μέτρα που έπρεπε να ληφθούν προς ασφάλεια της όμορης οικοδομής.

Μετά την άμεση υποβολή της τεχνικής εκθέσεως, που συντάχθηκε από το Δ. Η. , επιτράπηκε την επομένη 9-5-1989 η συνέχιση των εργασιών για την εκτέλεση των εργασιών του επίδικου έργου εκ μέρους του εκκαλούντος, που όμως πλέον γίνονταν υπό τον έλεγχο της πολεοδομικής υπηρεσίας. Εντέλει, μετά την εκτέλεση του έργου, τα σχέδια για την αντιστήριξη του όμορου κτιρίου θεωρήθηκαν από την αρμόδια πολεοδομική υπηρεσία στις 20-6-1989.

Προκύπτει δηλαδή σαφώς ότι από το ανωτέρω γεγονός δεν υπήρξε κάποια καθυστέρηση στην εκτέλεση των οικοδομικών εργασιών εκ μέρους του εκκαλούντος, γι' αυτό είναι αβάσιμος και απορριπτέος ο τρίτος λόγος (κατά το υπό στοιχείο β' σκέλος του) της υπό κρίση εφέσεως, με τον οποίο υποστηρίζονται τα αντίθετα. Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι το θέρος του 1989 οι οικοπεδούχοι αποφάσισαν την αναβάθμιση της πρόσοψης της οικοδομής με την τροποποίηση του αρχικού αρχιτεκτονικού σχεδίου.

Προς τούτο, ο Δ. Η. που πέραν της ιδιότητάς του ως μελετητή και επιβλέποντας μηχανικού του έργου, ενεργούσε και ως πληρεξούσιος των Ε. Π. , Κ. Π. και Θ. Η. , έχοντας και τη συναίνεση του έτερου οικοπεδούχου Ι. Ι. , απευθύνθηκε στον αρχιτέκτονα μηχανικό Ν. Φ. (μάρτυρα ανταπόδειξης) και του ζήτησε να σχεδιάσει με νέο τρόπο την όψη της οικοδομής ώστε να αποκτήσουν μεγαλύτερη αξία οι οριζόντιες ιδιοκτησίες της.

Μολονότι αυτό συνεπαγόταν σημαντικά μεγαλύτερο κόστος για τον ίδιο και καθυστέρηση στην πρόοδο του έργου ο εκκαλών συμφώνησε μ' αυτή την πρωτοβουλία των οικοπεδούχων και του Δ. Η. . Πράγματι, ο Ν. Φ. , εμπνεόμενος από τα κύματα της θάλασσας, σχέδιασε τους εξώστες της οικοδομής με κυματοειδή και εναλλασσόμενη μορφή αντί του ευθυγράμμου σχήματος, που προβλεπόταν στα εγκριθέντα από την πολεοδομία αρχιτεκτονικά σχέδια.

Η χρονική διάρκεια που απαιτήθηκε για την εκπόνηση των νέων σχεδίων από το Ν. Φ. ήταν 2,5 μήνες, ήτοι 75 ημέρες. Κατά το χρονικό σημείο που οι οικοπεδούχοι αποφάσισαν την τροποποίηση της πρόσοψης της οικοδομής, είχε ήδη κατασκευασθεί από τον εκκαλούντα ο ισόγειος όροφος και ο εξώστης του πρώτου ορόφου, που, όπως προαναφέρθηκε, είχε γίνει σε ευθύγραμμο σχήμα.

Ενόψει της εκπονήσεως των νέων σχεδίων της προσόψεως από το Ν. Φ. , ο εκκαλών δεν μπορούσε να προχωρήσει κατά το ανωτέρω χρονικό διάστημα των 75 ημερών στην εκτέλεση του έργου και ιδίως στην κατασκευή ορόφων, περιοριζόμενος μόνο σε εντελώς δευτερεύουσες εργασίες. Μετά την ολοκλήρωση των σχεδίων, ο εκκαλών συνέχισε την κατασκευή του έργου, καθαιρώντας μάλιστα τον εξώστη του πρώτου ορόφου, που είχε γίνει με βάση τα προηγούμενα σχέδια, προκειμένου να επανακατασκευαστεί βάσει των νέων σχεδίων.

Ο Δ. Η. ως μελετητής και επιβλέπων μηχανικός του έργου, μολονότι είχε τη σχετική υποχρέωση, δεν προέβη στην ενημέρωση του φακέλου της οικοδομής στην πολεοδομία αναφορικά με τα νέα σχέδια της πρόσοψης Η υποβολή των νέων σχεδίων που υπογράφονταν από τον Δ. Η. , έγινε από αυτόν μετά τις 30-3-1993 όταν, προκειμένου να ολοκληρωθεί η εκτέλεση του τμήματος του έργου με πρόσοψη στην οδό Νίκης, κατά την αυτοψία της πολεοδομίας, που προκάλεσε ο εκκαλών, διαπιστώθηκε ότι οι εξώστες της προσόψεως δεν ανταποκρίνονταν στα εγκεκριμένα σχέδια.

Η διαδικασία που ακολουθήθηκε προκειμένου να εγκριθούν τα νέα σχέδια από τη δευτεροβάθμια επιτροπή Αρχιτεκτονικού Ελέγχου (ΕΠΑΕ), στην οποία παρέπεμψε την υπόθεση η πρωτοβάθμια επιτροπή Αρχιτεκτονικού Ελέγχου, που είχε επιληφθεί του θέματος κατ' επανάληψη, διήρκεσε 2,5 μήνες, ήτοι 75 ημέρες. Όμως, λόγω της καθυστερήσεως αυτής, δεν ήταν δυνατό να δοθεί από την πολεοδομία η έγκριση για την ολοκλήρωση του έργου ώστε να μπορέσει ο εκκαλών να ηλεκτροδοτήσει την οικοδομή από τη ΔΕΗ και να παραδώσει του χώρους της αντιπαροχής στους οικοπεδούχους.

Όπως δε κρίθηκε αμετακλήτως, η παράδοση των διαμερισμάτων της αντιπαροχής στους οικοπεδούχους έγινε την 20-1-1994 ενώ η παράδοση του καταστήματος επί της οδού Νίκης έγινε την 1- 11-1991. Ενόψει των ανωτέρω, είναι φανερό ότι ο εκκαλών δεν βαρύνεται με υπαιτιότητα για την καθυστέρηση παραδόσεως των ανωτέρω χώρων της οικοδομής στους οικοπεδούχους όσον αφορά τόσο το χρόνο που απαιτήθηκε για τη σύνταξη των νέων αρχιτεκτονικών σχεδίων της προσόψεως της οικοδομής, όσο και το χρόνο για την έγκριση των σχεδίων αυτών από τις αρμόδιες επιτροπές της πολεοδομίας.

Είναι δε βάσιμος ο τρίτος λόγος της εφέσεως κατά το πρώτο μέρος του στο στοιχείο Ε' σκέλους. Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι κατά την εκσκαφή του οικοπέδου προς το οπίσθιο επί της οδού Π. Κορομηλά τμήμα του αποκαλύφθηκε σε βάθος τριών μέτρων τμήμα θαλάσσιου μεσαιωνικού τείχους (Νεώριο) με συνέπεια, δυνάμει του υπ' αριθμ.

…/26-1-1990 τηλεφωνικού σήματος της Εφορίας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης, που εκτελέσθηκε από το Γ' Α.Τ Θεσσαλονίκης, να δοθεί η εντολή διακοπής των εκσκαπτικών εργασιών στο οικόπεδο κατά την 27 και 28/1/1990. Στη συνέχεια, με την από 7-5-1990 απόφαση της προϊσταμένης της εφορίας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων εγκρίθηκε η χορήγηση άδειας ανέγερσης οικοδομής επί του ως άνω οπίσθιου τμήματος του οικοπέδου, όπου βρέθηκε το τμήμα του μεσαιωνικού τείχους, υπό την προϋπόθεση της υποβολής τροποποιητικής μελέτης, βάσει της οποίας η οικοδομή θα έπρεπε να υποχωρήσει στο σημείο εκείνο περί τα 2,5 μέτρα από την οικοδομική γραμμή της οδού Π.

Κορόμηλά, προς διατήρηση του τείχους. Επειδή όμως η τροποποίηση αυτή συνεπαγόταν τη μη κατασκευή δύο θέσεων σταθμεύσεως, εκ των οποίων, κατά το εργολαβικό συμβόλαιο, η μία ανήκε στον εκκαλούντα και η άλλη στον Ι. Ι. , ανέκυψαν διαφωνίες και έριδες μεταξύ των οικοπεδούχων, που δεν επέτρεψαν την ως άνω τροποποίηση και συνακόλουθα την ανοικοδόμηση στο ανωτέρω τμήμα του οπίσθιου μέρους του οικοπέδου.

Σημειώνεται δε ότι, όπως έγινε αμετακλήτως δεκτό με την υπ' αριθμ. 1603/2012 απόφαση του παρόντος δικαστηρίου, με ενέργειες των εκ των οικοπεδούχων Κ. Π. και Θ. Η. καθώς και του Δ. Η. , κατά παράβαση της οικοδομικής άδειας, μετατράπηκε το εμβαδού 120 τ.μ πατάρι του επί της οδού Α. Νίκης καταστήματος, σε χώρο κύριας χρήσης και ο Α' σε εσοχή όροφος της οικοδομής δομήθηκε κατά 7 τ.μ επιπλέον των επιτρεπομένων με αποτέλεσμα να υπερκαλυφθεί ο συντελεστής δόμησης της όλης οικοδομής και με συνέπεια να καθίσταται πλέον ανέφικτη η ανέγερση στο οπίσθιο μέρος της οικοδομής, ακόμη και αν γινόταν η ανωτέρω τροποποίηση των σχεδίων, σύμφωνα με τις υποδείξεις της αρχαιολογικής υπηρεσίας.

Επομένως, εξαιτίας των ανωτέρω (ανεύρεσης μεσαιωνικού τείχους, ερίδων μεταξύ των οικοπεδούχων πολεοδομικών παραβάσεων των οικοπεδούχων) δεν υπήρξε οποιαδήποτε επίπτωση στην ομαλή εκτέλεση των οικοδομικών εργασιών στο εμπρόσθιο (επίδικο) μέρος της οικοδομής, γι' αυτό είναι αβάσιμος και απορριπτέος ο σχετικός τρίτος (κατά το υπό στοιχείο Α σκέλος του) λόγος της εφέσεως.

Περαιτέρω, ο εκκαλών με τον τρίτο (υπό στοιχείο Γ) λόγο της εφέσεως του ισχυρίζεται ότι λόγω της διακοπής των οικοδομικών εργασιών στο οπίσθιο μέρος της οικοδομής, κατά τα ανωτέρω και της υπάρξεως σκάμματος στο χώρο αυτό, δεν ήταν δυνατή η πρόσβαση των φορτηγών αλλά και η τοποθέτηση αναβατορίου στην προβλεπόμενη θέση, με συνέπεια να καθυστερήσει η κατασκευή του εμπρόσθιου τμήματος της οικοδομής κατά πέντε μήνες.

Ο ισχυρισμός όμως αυτός ουδόλως αποδείχθηκε. Συγκεκριμένα, ο εκκαλών, σε κάθε περίπτωση δεν θα μπορούσε να τοποθετήσει το αναβατόριο στο οπίσθιο μέρος της οικοδομής, καθόσον οι εξώστες των ορόφων υποχωρούν έναντι της οροφής του ισογείου, που προεξέχει. Αποδείχθηκε δε ότι αυτός μετέφερε απρόσκοπτα τα οικοδομικά υλικά με αναβατόριο, που είχε τοποθετήσει στο εμπρόσθιο μέρος της οικοδομής, γι' αυτό ο ανωτέρω λόγος της εφέσεως είναι αβάσιμος και απορριπτέος.

Περαιτέρω, αποδείχθηκε ότι ο εκκαλών, όταν η κατασκευή της οικοδομής είχε προχωρήσει σε μεγάλο βαθμό περί το 1991, επιθυμώντας να προσδώσει στην είσοδο της οικοδομής μια εξαιρετική ποιότητα, προκειμένου να αποκτήσουν οι οριζόντιες ιδιοκτησίες της μεγαλύτερη αξία, ανέθεσε το σχεδίασμά της στον αρχιτέκτονα-μηχανικό Δ.

Μ. (μάρτυρα ανταπόδειξης) με τη σύμφωνη γνώμη του μελετητή καί επιβλέποντος μηχανικού Δ. Η. . Για την κατασκευή της χρησιμοποιήθηκαν ακριβά μάρμαρα ορισμένα εκ των οποίων παραγγέλθηκαν και παραλήφθηκαν από το εξωτερικό. Εν τέλει για την κατασκευή της εισόδου της οικοδομής, που έχει έναν πολυτελή χαρακτήρα, απαιτήθηκαν τέσσερις μήνες περίπου.

Ωστόσο, ουδόλως μπορεί να λεχθεί ότι οι εργασίες αυτές προκάλεσαν καθυστέρηση στην παράδοση της οικοδομής εκ μέρους του εκκαλούντος, καθόσον αυτές γίνονταν παράλληλα με άλλες εργασίες, που εκτελούσε ο εκκαλών στην οικοδομή επιπλέον δε, όπως προαναφέρθηκε, η παράδοση των διαμερισμάτων της αντιπαροχής έγινε από τον εργολάβο στους οικοπεδούχους σε πολύ μεταγενέστερο χρόνο, ήτοι την 20-1-1994.

Επομένως, είναι αβάσιμος και απορριπτέος ο σχετικός τρίτος λόγος της εφέσεως κατά το δεύτερο μέρος του υπό στοιχείο Ε σκέλους του. Περαιτέρω, όπως προαναφέρθηκε, ήδη κρίθηκε αμετακλήτως ότι τα διαμερίσματα της αντιπαροχής παραδόθηκαν από τον εκκαλούντα στους οικοπεδούχους, την 20-1-1994 και το ισόγειο κατάστημα επί της οδού Λεωφόρου Νίκης παραδόθηκε την 1-11-1991.

Σημειώνεται ότι αμετακλήτως επίσης κρίθηκε ότι η μη κατασκευή του οπίσθιου καταστήματος της οικοδομής επί της οδού Προξένου Κορομηλά δεν οφείλεται σε υπαιτιότητα του εκκαλούντος, επιπλέον δε επιδικάσθηκε αποζημίωση σε βάρος του εκκαλούντος για τη μη κατασκευή του υπόγειου χώρου του επί της οδού Α. Νίκης καταστήματος.

Σύμφωνα με τα προαναφερόμενα, η αφετηρία για την έναρξη της προθεσμίας προς αποπεράτωση της οικοδομής δεν είναι η 1-7-1988 αλλά η 24-10-1988.Επομένως, σύμφωνα με τους όρους του εργολαβικού συμβολαίου, ο εκκαλών όφειλε να παραδώσει αποπερατωμένα τα μεν διαμερίσματα της αντιπαροχής την 24-10-1990, το δε κατάστημα επί της οδού Α.

Νίκης την 24-4-1990.

Συνεπώς, σε σχέση με την πρώτη από 31-7-1992 αγωγή, με την οποία εζητείτο να υποχρεωθεί ο εκκαλών να καταβάλει ποινική ρήτρα για το χρονικό διάστημα μέχρι την 31-7-1992, εφόσον αποδείχθηκαν περιστατικά αναιρετικά της υπερημερίας του για 75 ημέρες πρέπει να υποχρεωθεί ο εκκαλών να καταβάλει στους αντιδίκους του ποινική ρήτρα για την καθυστερημένη παράδοση των χώρων της αντιπαροχής, όμως το χρονικό διάστημα καθυστέρησης για τον υπολογισμό της ποινικής ρήτρας δεν είναι 761 ημέρες για τα διαμερίσματα και 669 ημέρες για το κατάστημα, αλλά 571 ημέρες και 479 ημέρες αντίστοιχα.

Συνακόλουθα, ο εκκαλών οφείλει να καταβάλει Α) στην Ε. Π. το ποσό των 4.568.000 δρχ (571 ημέρες X 4000 δρχ. X 2 διαμερίσματα), Β) στην Κ. Π. το ποσό των 3.592.500 δρχ. για την καθυστέρηση παράδοσης του επί της οδού Λ. Νίκης καταστήματος (479 ημέρες X 15.000 δρχ:2) και το ποσό των 6.852.000 δρχ για την καθυστέρηση παράδοσης των τριών διαμερισμάτων (571 ημέρες X 4000 δρχ X 3 διαμερίσματα), ήτοι συνολικά 10.444.500 δρχ., Γ) στην Θ.

Η. το ποσό των 3.592.500 δρχ. για την καθυστέρηση παράδοσης του επί της οδού Λ. Νίκης καταστήματος (479 ημέρες X 15.000 δρχ:2) και το ποσό των 6.852.000 δρχ. για την καθυστέρηση παράδοσης των τριών διαμερισμάτων (571 ημέρες X 4000 δρχ X 3 διαμερίσματα), ήτοι συνολικά 10.444.500 δρχ και Δ) στον Ι. Ι. το ποσό των 2.284.000 δρχ. για την καθυστέρηση παράδοσης ενός διαμερίσματος (571 ημέρες X 4000 δρχ.).

Εξάλλου, σε σχέση με την από 31-3-1994 αγωγή, με την οποία εζητείτο να υποχρεωθεί ο εκκαλών να καταβάλει ποινική ρήτρα για το χρονικό διάστημα από 1-8-1992 μέχρι την 20-1-1994, πρέπει να υποχρεωθεί ο εκκαλών να καταβάλει στους αντιδίκους του ποινική ρήτρα για το αιτούμενο στην αγωγή χρονικό διάστημα των 538 ημερών μειωμένο όμως κατά 75 ημέρες, κατά τα ανωτέρω, ήτοι για 463 ημέρες.

Επομένως, πρέπει να καταβάλει: Α) στην Ε. Π. το ποσό των 3.704.000 δρχ. (463 ημέρες X 4000 δρχ. X 2 διαμερίσματα), Β) στην Κ. Π. το ποσό των 5.556.000 δρχ (463 ημέρες X 4000 δρχ X 3 διαμερίσματα) και Γ) στη Θ. Η. το ποσό των 5.556.000 δρχ (463 ημέρες X 4000 δρχ X 3 διαμερίσματα). Επομένως, σε σχέση με τις ως άνω αγωγές και το εξεταζόμενο από το παρόν δικαστήριο κεφάλαιο της ποινικής ρήτρας, έσφαλε η προσβαλλόμενη απόφαση επιδικάζοντας στους ενάγοντες μεγαλύτερα ποσά.

Συνεπώς, πρέπει να εξαφανισθεί η εκκαλουμένη ως προς το ανωτέρω μέρος της καθόσον αυτή επιδίκασε μεγαλύτερα ποσά και, αφού κρατηθεί η υπόθεση στο δικαστήριο αυτό και δικαστεί κατ' ουσίαν, πρέπει να επιδικαστούν μικρότερα ποσά στους ήδη εφεσίβλητους. Ειδικότερα, ενόψει των ανωτέρω εκκαλών-εναγόμενος υποχρεούται να καταβάλει ως προς την πρώτη αγωγή Α) στη Θ.

Η. 1) υπό την ιδιότητά της ως αρχικής διαδίκου το ποσό των 10.444.500 δρχ. 2) υπό την ιδιότητά της ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου της μητέρας της Ε. Π. το ποσό των 2.284.000 δρχ. και 3) υπό την ιδιότητά της ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου της Κ. Π. α) το ποσό των 5.222.250 δρχ. (10.444.500:2), ήτοι το ήμισυ του ποσού που αυτή δικαιούνταν ως αρχική διάδικος και β) το ποσό των 1.142.000 δρχ. (2.284.000:2) ήτοι το ήμισυ του ποσού που αυτή δικαιούνταν υπό την ιδιότητά της ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου της μητέρας της Ε.

Π. ήτοι συνολικά το ποσό των 19.092.750 δρχ. και ήδη 56.031,55 ευρώ, Β) στον Ά.-Α. Ι. υπό την ιδιότητά του ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου της Κ. Π. α) το ποσό των 5.222.250 δρχ. (10.444.500:2), ήτοι το ήμισυ του ποσού, που δικαιούνταν η Κ. Π. με την ιδιότητα της αρχικής διαδίκου και β) το ποσό των 1.142.000 δρχ. (2.284.000:2) ήτοι το ήμισυ του ποσού, που δικαιούνταν η Κ.

Π. με την ιδιότητα της ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου της μητέρας της Ε. Π. , ήτοι συνολικά το ποσό των 6.364.250 δρχ. και ήδη 18.677,18 ευρώ και Γ) στον Ι. Ι. το ποσό των 2.284.000 δρχ. και ήδη 6.702,86 ευρώ, νομιμοτόκως από την επομένη της επιδόσεως της αγωγής. Ειδικότερα, πρέπει να περιορισθούν τα ποσά που επιδικάσθηκαν στη Θ. Η.

κατά 19.655,17 ευρώ (75.686,72-56.031,55) στον Α. Α. Ι. κατά 6.551,73 ευρώ (25228,91-18.677,18) και στον Ι. Ι. κατά 2.230,38 ευρώ (8.933,24-6.702,86).... Περαιτέρω, ως προς τη δεύτερη αγωγή, ο εκκαλών-εναγόμενος υποχρεούται να καταβάλει: Α) στην Θ. Η. 1) υπό την ιδιότητά της ως αρχικής διαδίκου το ποσό των 5.556.000 δρχ, 2) υπό την ιδιότητά της ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου της μητέρας της Ε.

Π. το ποσό των 1.852.000 δρχ (3.704.000:2) και 3) υπό την ιδιότητά της ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου της αδελφής της Κ. Π. α) το ποσό των 2.778.000 δρχ. (5.556.000:2), ήτοι το ήμισυ του ποσού, που δικαιούνταν η ανωτέρω με την ιδιότητα της αρχικής διαδίκου και β) το ποσό των 926.000 δρχ. (1.852.000:2) ήτοι το ήμισυ του ποσού που δικαιούνταν ως εξ αδιαθέτου κληρονόμος της μητέρας της Ε.

Π. , ήτοι συνολικά το ποσό των 11.112.000 δρχ. και ήδη 32.610.42 ευρώ, και Β) στον Α.-Α. Ι. υπό την ιδιότητά του ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου της Κ. Π. α) το ποσό των 2.778.000 δρχ. (5.556.000:2), ήτοι το ήμισυ του ποσού που δικαιούνταν η Κ. Π. με την ιδιότητα της αρχικής διαδίκου και β) το ποσό των 926.000 δρχ. (1.852.000:2), ήτοι το ήμισυ του ποσού, που δικαιούνταν η ανωτέρω με την ιδιότητά της ως εξ αδιαθέτου κληρονόμου της μητέρας της Ε.

Π. , ήτοι συνολικά το ποσό των 3.704.000 δρχ. και ήδη 10.870,14 ευρώ, νομιμοτόκως από την επομένη της επιδόσεως της αγωγής". Ακολούθως και με βάση τις παραδοχές αυτές, το Εφετείο δέχθηκε την από 22-10-2009 έφεση του αναιρεσείοντος και αφού εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση, δέχθηκε εν μέρει τις ένδικες αγωγές. Έτσι που έκρινε το Εφετείο, δεν στέρησε την απόφασή του νόμιμης βάσης, αλλά με σαφείς, πλήρεις και χωρίς αντιφάσεις αιτιολογίες, που επιτρέπουν τον αναιρετικό έλεγχο, κατέληξε στο πόρισμά του, αξιολογώντας το σύνολο των διαθέσιμων αποδεικτικών μέσων, χωρίς να είναι αναγκαίο να περιλάβει σ' αυτήν άλλες αιτιολογίες προς αποσαφήνιση των όσων δέχθηκε.

Ειδικότερα, την κρίση του αυτή δικαιολογούσαν οι παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης ότι: α) κατά τους όρους της σχετικής συμφωνίας ο εργολάβος είχε υποχρέωση να αποπερατώσει ολόκληρη την οικοδομή και τους χώρους της αντιπαροχής, εντός 24 μηνών από την επαναφορά, σε ισχύ της υπ' αριθμ. ... /1985 οικοδομικής άδειας, που είχε ήδη εκδοθεί και ανακληθεί, με την υπ' αριθμ.

ΔΠ ... /14-5-1987 απόφαση, της Διεύθυνσης Πολεοδομίας Θεσσαλονίκης ή από την έκδοση νέας άδειας, β) τα καταστήματα και ο υπόγειος χώρος συμφωνήθηκε ότι έπρεπε να αποπερατωθούν και να παραδοθούν εντός προθεσμίας 18 μηνών από την επαναφορά σε ισχύ της ως άνω άδειας ή την τυχόν έκδοση νέας άδειας, γ) την 1-7-1988, δυνάμει της υπ' αριθμ.

πρωτ. ... /1-7-1988 αποφάσεως της Διευθύνσεως Πολεοδομίας της Νομαρχίας Θεσσαλονίκης και αφού διαπιστώθηκε από την ως άνω υπηρεσία ότι είχε πραγματοποιηθεί η απαιτηθείσα από αυτήν συνένωση των δύο οικοπέδων, όπου θα ανεγειρόταν η νέα οικοδομή, αποφασίσθηκε η ανάκληση της απόφασης, με την οποία είχε ανακληθεί η οικοδομική άδεια, δ) οι συμβαλλόμενοι συμφώνησαν να κατασκευασθεί η οικοδομή καταρχήν μεν σύμφωνα με την ήδη εκδοθείσα υπ' αριθμ. ... /10-5-1985 οικοδομική άδεια, αφού όμως προηγουμένως θα γινόταν τροποποίησή της βάσει των νέων αρχιτεκτονικών σχεδίων της νέας στατικής μελέτης, σύμφωνα με το νέο αντισεισμικό κανονισμό και της νέας μελέτης θεμελιώσεως, που εκπονήθηκαν από τον πολιτικό μηχανικό Δ.

Η. και τότε μόνο θα άρχιζε η να τρέχει ο χρόνος της συμφωνηθείσας προθεσμίας για την αποπεράτωση του έργου, ε) η εκπόνηση των τροποποιημένων σχεδίων και μελετών της οικοδομής ολοκληρώθηκε από το Δ. Η. μετά την εκ νέου ισχύ της οικοδομικής άδειας την 1-7-1988 και αφού προσκομίστηκαν στην πολεοδομία, θεωρήθηκαν απλώς για τις γενόμενες τροποποιήσεις από την ως άνω υπηρεσία στις 24-10-1988, οπότε μπορούσαν να αρχίσουν οι εργασίες εκτέλεσης του έργου εκ μέρους του αναιρεσείοντος και κατά συνέπεια εσφαλμένα η εκκαλουμένη απόφαση δέχθηκε ως χρονικό σημείο για την έναρξη της προθεσμίας την 1-7-1988, στ) η αφαίρεση των πασσάλων, η ύπαρξη των οποίων διαπιστώθηκε από την εταιρεία ...

ΑΕ, έγινε από αυτήν σε σύντομο χρονικό διάστημα και δεν προκάλεσε καθυστέρηση στο έργο της θεμελίωσης της οικοδομής, ζ) το γεγονός της κατάρρευσης μέρους του τοίχου της όμορης οικοδομής επί της οδού … και επί μήκους πλευράς 10 μέτρων περίπου δεν προκάλεσε καθυστέρηση στην εκτέλεση των οικοδομικών εργασιών εκ μέρους του αναιρεσείοντος, καθόσον ναι μεν στις 8-5-1989 διατάχθηκε η διακοπή των οικοδομικών εργασιών από την αρμόδια πολεοδομική υπηρεσία, πλην όμως την επομένη επιτράπηκε η συνέχισή τους, η) το καλοκαίρι του 1989 οι οικοπεδούχοι αποφάσισαν την αναβάθμιση της πρόσοψης της οικοδομής με την τροποποίηση του αρχικού αρχιτεκτονικού σχεδίου και για το σκοπό αυτό ο Δ.

Η. που ενεργούσε και ως πληρεξούσιος των Ε. Π. , Κ. Π. και Θ. Η. , και έχοντας και τη συναίνεση του οικοπεδούχου Ι. Ι. , απευθύνθηκε στον αρχιτέκτονα μηχανικό Ν. Φ. και του ζήτησε να σχεδιάσει με νέο τρόπο την όψη της οικοδομής ώστε να αποκτήσουν μεγαλύτερη αξία οι οριζόντιες ιδιοκτησίες της, θ) ο χρόνος που απαιτήθηκε για την εκπόνηση των νέων σχεδίων ανήλθε σε 75 ημέρες με αποτέλεσμα κατά το χρονικό αυτό διάστημα ο αναιρεσείων να μην είναι σε θέση να εκτελέσει το έργο, ι) ο τελευταίος συνέχισε την κατασκευή του έργου, καθαιρώντας μάλιστα τον εξώστη του πρώτου ορόφου, που είχε γίνει με βάση τα προηγούμενα σχέδια, προκειμένου να επανακατασκευαστεί βάσει των νέων σχεδίων, ια) η διαδικασία που ακολουθήθηκε προκειμένου να εγκριθούν τα νέα σχέδια από τη δευτεροβάθμια επιτροπή Αρχιτεκτονικού Ελέγχου (ΕΠΑΕ), στην οποία παρέπεμψε την υπόθεση η πρωτοβάθμια επιτροπή Αρχιτεκτονικού Ελέγχου, που είχε επιληφθεί του θέματος κατ' επανάληψη, διήρκεσε 2,5 μήνες, ήτοι 75 ημέρες και ως εκ τούτου, δεν ήταν δυνατό να δοθεί από την πολεοδομία η έγκριση για την ολοκλήρωση του έργου, έτσι ώστε να μπορέσει ο αναιρεσείων να παραδώσει του χώρους της αντιπαροχής στους οικοπεδούχους, ιβ) κατά την εκσκαφή του οικοπέδου προς το οπίσθιο επί της οδού Π.

Κορομηλά τμήμα του αποκαλύφθηκε σε βάθος τριών μέτρων τμήμα θαλάσσιου μεσαιωνικού τείχους με συνέπεια, δυνάμει του υπ' αριθμ. …/26-1-1990 τηλεφωνικού σήματος της Εφορίας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Θεσσαλονίκης, προς το Γ' Α.Τ Θεσσαλονίκης, να δοθεί η εντολή διακοπής των εκσκαπτικών εργασιών στο οικόπεδο κατά την 27 και 28/1/1990, ιγ) εξαιτίας της ανεύρεσης του μεσαιωνικού τείχους και διαφωνιών μεταξύ των οικοπεδούχων λόγω της μη κατασκευής δύο θέσεων στάθμευσης στο οπίσθιο μέρος του οικοπέδου, δεν υπήρξε οποιαδήποτε επίπτωση στην ομαλή εκτέλεση των οικοδομικών εργασιών στο εμπρόσθιο (επίδικο) μέρος της οικοδομής και ιδ) δεν αποδείχθηκε ότι λόγω της διακοπής των οικοδομικών εργασιών στο οπίσθιο μέρος της οικοδομής και της υπάρξεως σκάμματος στο χώρο αυτό, δεν ήταν δυνατή η πρόσβαση των φορτηγών, αλλά και η τοποθέτηση αναβατορίου στην προβλεπόμενη θέση, με συνέπεια να καθυστερήσει η κατασκευή του εμπρόσθιου τμήματος της οικοδομής κατά πέντε μήνες, αλλά αποδείχθηκε ότι ο αναιρεσείων μετέφερε απρόσκοπτα τα οικοδομικά υλικά με αναβατόριο, που είχε τοποθετήσει στο εμπρόσθιο μέρος της οικοδομής.

Επομένως, οι πρώτος, κατά το δεύτερο σκέλος του, δεύτερος, τρίτος, κατά το πρώτο και δεύτερο σκέλος του, τέταρτος λόγοι αναίρεσης και οι δεύτερος, κατά το πρώτο σκέλος του, τέταρτος και πέμπτος, κατά το πρώτο σκέλος του, πρόσθετοι λόγοι, με τους οποίους υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμοι και απορριπτέοι.

Ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 11 περίπτ. γ' του άρθρου 559 Κ.Πολ.Δ., κατά τον οποίο επιτρέπεται αναίρεση αν το δικαστήριο δεν έλαβε υπόψη αποδεικτικά μέσα που οι διάδικοι επικαλέστηκαν και προσκόμισαν, ελέγχεται ουσιαστικά αβάσιμος, αν αποδεικνύεται από την προσβαλλόμενη απόφαση, ότι το δικαστήριο της ουσίας έλαβε υπόψη όλα τα αποδεικτικά μέσα που επικαλέστηκαν και προσκόμισαν οι διάδικοι προς απόδειξη των ισχυρισμών τους.

Προς τούτο αρκεί η γενική αναφορά του είδους του αποδεικτικού μέσου (μάρτυρες, έγγραφα κ.λπ.) που έλαβε υπόψη του το δικαστήριο, χωρίς την ανάγκη ειδικής μνείας και αξιολόγησης εκάστου και χωρίς διάκριση από ποια αποδεικτικά μέσα προκύπτει άμεση και από ποια έμμεση απόδειξη (ΑΠ 1413/2010). Στην προκειμένη περίπτωση, με τον τρίτο, κατά οικείο σκέλος του, λόγο του αναιρετηρίου και τον δεύτερο, κατά το αντίστοιχο μέρος του, πρόσθετο λόγο αναίρεσης, αποδίδεται στην πληττόμενη απόφαση η αιτίαση, ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη την έκθεση του διορισθέντος από τον αναιρεσείοντα τεχνικού συμβούλου, πολιτικού μηχανικού - εδαφομηχανικού Κ.

Τ. , ενώ με τον τρίτο, κατά το πρώτο σκέλος του, των προσθέτων λόγων, αποδίδεται η πλημμέλεια ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη: "1) Το με αρ. πρωτ. ... από 24-5-1989 έγγραφο της Δ/νσης Πολεοδομίας Θεσσαλονίκης, στο οποίο αναφέρεται, ότι μετά την διακοπή των εργασιών της 8.5.1989 και μετά την υποβληθείσαν τεχνική έκθεση του επιβλέποντος μηχανικού του έργου Δ.

Η. στις 9.5.1989, δόθηκε σήμα άρσεως των μέτρων ασφαλείας της όμορης οικοδομής ... (κατάστημα "... ")... καθώς και για την ασφάλεια των εργαζομένων.. 2) Την από 8-5-1989 τεχνική έκθεση του επιβλέποντος το έργο και συγγενούς των αντιδίκων πολιτικού μηχανικού, Δ. Η. , η οποία ελέγχθηκε στατικώς και θεωρήθηκε από την πολεοδομική Υπηρεσία στις 20-6-1989, και στην οποία περιγράφεται ο τρόπος αποκαταστάσεως των ζημιών που προκλήθηκαν από την κατάρρευση αυτή του τοίχου και την επαναφορά εις την προτέρα κατάσταση, προκειμένου έτσι (δηλαδή μετά την αποκατάσταση των ζημιών αυτών), να συνεχισθούν οι εργασίες θεμελιώσεως της επίδικης οικοδομής.... 3) τα σχέδια κατόψεων ξυλοτύπου του υπογείου, αρχικό και τροποποιημένο, για την αντιστήριξη της όμορης οικοδομής, με θεώρηση την 20-6-1989, υπογεγραμμένο από τον Δ.

Η. , 4) τα πρόχειρα σκαριφήματα, όπως και τις εντολές τροποποίησης της κάτοψης του υπογείου, που συνέταξε ιδιόχειρα ο επιβλέπων μηχανικός Δ. Η. , 5) Την από 26-2-2015 έκθεση του τεχνικού συμβούλου, Κ. Τ. , στην οποία αναφέρεται (σελ. 11) ότι λόγω της κατάρρευσης του τοίχου της ανωτέρω όμορης οικοδομής (... ,όπου το κατάστημα "... ") καθυστέρησε η παράδοση των χώρων της αντιπαροχής κατά 3 μήνες....".

Όμως, από τη ρητή διαβεβαίωση του Εφετείου, που περιέχεται στην προσβαλλόμενη απόφασή του, ότι τη δικανική κρίση του σχημάτισε, εκτός από τις μαρτυρικές καταθέσεις και την από 8-2-2007 έκθεση πραγματογνωμοσύνης του διορισθέντος δυνάμει της υπ' αριθμ. 16936/1995 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Θεσσαλονίκης πραγματογνώμονα Δ.

Κ. και από "όλα τα προσκομιζόμενα με επίκληση από τους διαδίκους έγγραφα" σε συνδυασμό με το όλο περιεχόμενο της απόφασης, προκύπτει χωρίς αμφιβολία ότι το Εφετείο έλαβε υπόψη του και συνεκτίμησε και τα ανωτέρω έγγραφα. Η έλλειψη δε στην προσβαλλόμενη απόφαση ειδικής μνείας και χωριστής αξιολόγησης αυτών των εγγράφων, δεν δημιουργεί αμφιβολία για την συνεκτίμηση τους.

Κατόπιν τούτων, οι ανωτέρω λόγοι είναι αβάσιμοι και εντεύθεν απορριπτέοι. Απορριπτέος, εξάλλου, είναι και ο πέμπτος των προσθέτων λόγων, κατά το οικείο σκέλος του, από το άρθρο 559 αριθμ. 11 γ' ΚΠολΔ, με τον οποίο αποδίδεται στην προσβαλλόμενη απόφαση η αιτίαση, ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη την κατάθεση του μάρτυρα του αναιρεσείοντος Μ. , αρχιτέκτονα - μηχανικού και τούτο διότι από τα άρθρα 340 και 409 § 2 ΚΠολΔ, συνάγεται, ότι το δικαστήριο της ουσίας ανελέγκτως κρίνει την αξιοπιστία και την βαρύτητα των καταθέσεων των μαρτύρων και μπορεί να αποδώσει σε ορισμένους μάρτυρες είτε αυξημένη είτε μειωμένη σε σχέση με τους υπολοίπους αξιοπιστία και δεν υποχρεούται να εκθέσει στην απόφασή του τους λόγους που το οδήγησαν στην τέτοια ή άλλη εκτίμησή του (ΑΠ 1286/2003).

Επειδή, ο από το άρθρο 559 αριθ. 8 ΚΠολΔ, λόγος αναίρεσης, ιδρύεται, αν το δικαστήριο έλαβε υπόψη πράγματα που δεν προτάθηκαν ή δεν έλαβε υπόψη πράγματα που προτάθηκαν και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ως "πράγματα" νοούνται οι αυτοτελείς ισχυρισμοί που τείνουν στη θεμελίωση, κατάλυση ή παρακώλυση του ασκούμενου με την αγωγή, ένσταση ή αντένσταση ουσιαστικού ή δικονομικού δικαιώματος.

Εξάλλου, δεν στοιχειοθετείται ο λόγος αυτός αναίρεσης, όταν το δικαστήριο έλαβε υπόψη προταθέντα ισχυρισμό (πράγμα) και τον απέρριψε ευθέως για οποιοδήποτε λόγο τυπικό ή ουσιαστικό, αλλά και όταν το δικαστήριο αντιμετωπίζει και απορρίπτει στην ουσία εκ των πραγμάτων προβληθέντα ισχυρισμό, με την παραδοχή ως αποδειχθέντων γεγονότων αντίθετων προς αυτά που τον συγκροτούν (ΑΠ 117/2013, ΑΠ 89/2013).

Στην προκειμένη περίπτωση, με τον πρώτο, κατά το οικείο σκέλος του, λόγο της αίτησης αναίρεσης, αποδίδεται στην πληττόμενη απόφαση η από το άρθρο 559 αριθμ. 8 ΚΠολΔ αιτίαση ότι το Εφετείο δεν έλαβε υπόψη τον ισχυρισμό του αναιρεσείοντος περί ελλείψεως υπαιτιότητάς του για την επί οκτώ μήνες καθυστέρηση περάτωσης των χώρων της αντιπαροχής των αντιδίκων του.

Ο λόγος αυτός είναι αβάσιμος και ως εκ τούτου απορριπτέος, καθόσον, σύμφωνα με τις παραδοχές της προσβαλλόμενης απόφασης, το Εφετείο αντιμετώπισε και απέρριψε, εκ των πραγμάτων, κατ' ουσίαν τον ως άνω προβληθέντα ισχυρισμό του αναιρεσείοντος, με την παραδοχή ως αποδειχθέντων γεγονότων διαφορετικών προς αυτά που τον συγκροτούν.

Επειδή, απαράδεκτο, η μη κήρυξη του οποίου από το δικαστήριο της ουσίας δημιουργεί τον από το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ λόγο αναίρεσης, δεν καθιερώνεται, όταν οι επιταγές για αναβολή της συζήτησης ή αναστολή της προόδου της δίκης περιέχονται όχι στις διατάξεις του ΚΠολΔ. που ρυθμίζουν την πορεία της διαδικασίας, αλλά σε διατάξεις νόμων, που επιδιώκουν φορολογικούς σκοπούς, γιατί οι σκοποί αυτοί μπορούν να επιτευχθούν και με άλλα μέσα, ήτοι με την ενέργεια των φορολογικών οργάνων, χωρίς να απαιτείται και η αναίρεση της απόφασης για την επίτευξη των επιδιωκομένων φορολογικών σκοπών, οι οποίοι δεν έχουν επίδραση στην έκβαση της δίκης και συνεπώς και στην ορθή απονομή της δικαιοσύνης.

Τέτοιες δε διατάξεις είναι και εκείνες του άρθρου 106 του Ν. 2961/2001, με τις οποίες επιτάσσεται η αναστολή της προόδου της δίκης μέχρις ότου προσκομισθεί πιστοποιητικό φόρου κληρονομίας σε δίκη που αφορά κληρονομιαίο ακίνητο (Ολομ. ΑΠ 1331/1985, ΑΠ 395/2012). Μετά από αυτά, ο πέμπτος λόγος αναίρεσης από τον αριθμό 14 του άρθρου 559 ΚΠολΔ, με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση, ότι το Εφετείο παρά το νόμο δεν κήρυξε απαράδεκτο λόγω του ότι οι αναφερόμενοι αναιρεσίβλητοι δεν προσκόμισαν πιστοποιητικό του αρμόδιου Οικονομικού Εφόρου περί υποβολής δήλωσης φόρου κληρονομίας για το επίδικο ακίνητο, πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος.

Κατά το άρθρο 559 αριθ. 18 ΚΠολΔ, λόγος αναιρέσεως ιδρύεται και αν το δικαστήριο της παραπομπής δεν συμμορφώθηκε προς την αναιρετική απόφαση, ενώ κατά το άρθρο 579 παρ. 1 εδ. α' του ίδιου Κώδικα αν αναιρεθεί η απόφαση, οι διάδικοι επανέρχονται στην κατάσταση που υπήρχε πριν από την απόφαση που αναιρέθηκε και η διαδικασία πριν από την απόφαση αυτή ακυρώνεται, μόνο εφόσον στηρίζεται στην παράβαση, για την οποία έγινε δεκτή η αναίρεση.

Εξάλλου, κατά μεν το άρθρο 580 παρ. 4 του αυτού Κώδικα οι αποφάσεις της ολομέλειας και των τμημάτων του Αρείου Πάγου δεσμεύουν τα δικαστήρια που ασχολούνται με την ίδια υπόθεση, ως προς τα νομικά ζητήματα που έλυσαν, κατά δε το άρθρο 581 παρ. 2 στο δικαστήριο της παραπομπής η υπόθεση συζητείται μέσα στα όρια, που διαγράφονται από την αναιρετική απόφαση.

Από το συνδυασμό όλων των πιο πάνω διατάξεων σαφώς προκύπτει, ότι η υποχρέωση του δικαστηρίου της παραπομπής να συμμορφωθεί προς την αναιρετική απόφαση περιορίζεται μόνο στο νομικό ζήτημα που έλυσε ο Άρειος Πάγος, με τον λόγο αναιρέσεως που έκανε δεκτό. Ως "νομικό ζήτημα" θεωρείται το εννοιολογικό περιεχόμενο που προσέδωσε η αναιρετική απόφαση στον κανόνα δικαίου, στου οποίου την παράβαση είχε θεμελιωθεί η αναίρεση.

Δεν επιλύεται, όμως, νομικό ζήτημα αν η αναιρετική απόφαση αναιρεί την προσβαλλόμενη απόφαση για έλλειψη νόμιμης βάσης (ΚΠολΔ 559 αριθμ.19) και ειδικότερα, για τον λόγο ότι τα πραγματικά περιστατικά που έγιναν δεκτά από αυτήν, δεν καθιστούν δυνατή, λόγω της ανεπάρκειας ή αντιφατικότητας των αιτιολογιών της, την υπαγωγή τους στον εφαρμοζόμενο κανόνα δικαίου, χωρίς να αμφισβητείται το εννοιολογικό περιεχόμενο αυτού.

Συνεπώς, δεν υπάρχει μη συμμόρφωση, όταν το δικαστήριο της παραπομπής δίνει λύση μη απτόμενη του νομικού ζητήματος που έδωσε λαβή στην αναίρεση ή όταν τούτο αποφαίνεται επί της ουσίας της διαφοράς, η επί της οποίας κρίση άλλωστε είναι αναιρετικά ανέλεγκτη (ΑΠ 556/2011, ΑΠ 201/1999, ΑΠ 193/1997). Στην προκειμένη περίπτωση, με την υπ' αριθμ. 1950/2013 απόφαση του Αρείου Πάγου αναιρέθηκε η υπ' αριθμ. 1603/2012 απόφαση του Εφετείου Θεσσαλονίκης, ως προς την επιδικασθείσα στους αναιρεσιβλήτους ποινική ρήτρα, κατά παραδοχή αναιρετικών λόγων από τους αριθμούς 1 και 19 του άρθρου 559 ΚΠολΔ.

Συγκεκριμένα, με την ανωτέρω αναιρετική απόφαση, έγινε δεκτό, ότι οι παραδοχές της πληττόμενης υπ' αριθμ. 1603/2012 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης, αναφορικά με την υπερημερία του αναιρεσείοντος στην παράδοση των οριζόντιων ιδιοκτησιών στους αναιρεσίβλητους και τον ισχυρισμό του πρώτου, ότι δεν τον βαρύνει υπαιτιότητα στην καθυστέρηση παράδοσης των τελευταίων εντός της προθεσμίας που είχε συμφωνηθεί, ώστε να μην καθίσταται υπόχρεος στην καταβολή της συμφωνηθείσας ποινικής ρήτρας, αφενός μεν δεν πληρούν τις προϋποθέσεις των διατάξεων των άρθρων 298, 330, 340, 341, 342, 404, 405, 681 του ΑΚ, που εφαρμόσθηκαν, για ένα μέρος του χρόνου της υπερημερίας του αναιρεσείοντος ως προς την παράδοση των εν λόγω ιδιοκτησιών και της επιδικασθείσας και για το χρόνο αυτό καθυστέρησης ποινικής ρήτρας, αφετέρου δε, κατά το μέρος αυτό, στο αποδεικτικό της πόρισμα, προκύπτει ότι αυτή (απόφαση) δεν έχει νόμιμη βάση και δη την απαιτούμενη αιτιολογία, αφού, για το μέρος αυτό της επιδικασθείσας ποινικής ρήτρας, υφίστανται νομικά κενά και αντιφάσεις, και δεν καλύπτεται με πληρότητα και σαφήνεια, το πραγματικό των εφαρμοστέων ως άνω κανόνων ουσιαστικού δικαίου, ιδίως εκείνου του άρθρου 342 του ΑΚ, τις οποίες η προσβαλλόμενη απόφαση παραβίασε εκ πλαγίου με ανεπαρκείς και αντιφατικές αιτιολογίες.

Ενόψει, όμως, των παραδοχών της προσβαλλόμενης απόφασης, όπως αυτές εκτίθενται παραπάνω, είναι προφανές ότι το Εφετείο συμμορφώθηκε προς την ως άνω αναιρετική απόφαση, καθόσον με την απόφασή του, δεν επιλύθηκε νομικό ζήτημα και σε κάθε περίπτωση δεν υιοθετήθηκε εκδοχή αντίθετη προς εκείνη, την οποία δέχθηκε η αναιρετική απόφαση και συνεπώς, οι πρώτος και τρίτος, κατά το δεύτερο σκέλος του, των προσθέτων λόγων αναίρεσης από το άρθρο 559 αριθμ. 18 ΚΠολΔ, με τους οποίους υποστηρίζονται τα αντίθετα, είναι αβάσιμοι.

Κατόπιν τούτων και αφού δεν υπάρχει άλλος λόγος προς έρευνα, πρέπει η από 10-10-2015 αίτηση αναίρεσης και οι 7-7-2016 πρόσθετοι λόγοι να απορριφθούν στο σύνολό τους, να διαταχθεί η εισαγωγή του κατατεθέντος από τον αναιρεσείοντα παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (ΚΠολΔ 495 § 4) και να καταδικαστεί ο τελευταίος λόγω της ήττας του στα δικαστικά έξοδα των δύο πρώτων των αναιρεσιβλήτων, οι οποίοι και παρέστησαν στο ακροατήριο, κατά τα οριζόμενα στο διατακτικό (ΚΠολΔ 176, 180, 183 και 191 § 2).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 18-7-2014 αίτηση αναίρεσης, του Π. Σ. καθώς και τους από 7-7-2016 πρόσθετους λόγους για αναίρεση της 1784/2015 απόφασης του Εφετείου Θεσσαλονίκης.

Διατάσσει την εισαγωγή του παραβόλου που κατέθεσε ο αναιρεσείων στο δημόσιο ταμείο.

Καταδικάζει τον αναιρεσείοντα στα δικαστικά έξοδα των δύο πρώτων των αναιρεσιβλήτων, που ορίζει στο ποσό των δύο χιλιάδων επτακοσίων (2.700) ευρώ. - ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 30 Μαΐου 2017.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση, στο ακροατήριό του, στις 18 Ιουλίου 2017.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ