Supreme Court allows appeal against tax debt notice for insufficiently detailed debt description.

Απόφαση 1311 / 2021 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1311/2021

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2 Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Θεόδωρο Κανελλόπουλο, Αντιπρόεδρο του Αρείου Πάγου, Αικατερίνη Κρυσταλλίδου, Μυρσίνη Παπαχίου, Μαρία Ανδρικοπούλου και Παναγιώτα Πασσίση - Εισηγήτρια, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 27 Σεπτεμβρίου 2021, με την παρουσία και της γραμματέως Θεοδώρας Παπαδημητρίου, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα και εν προκειμένω από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, η οποία εδρεύει στην Αθήνα, όπως εκπροσωπείται νόμιμα από το Διοικητή αυτής, που κατοικοεδρεύει στην Αθήνα και ειδικότερα από τον Προϊστάμενο της Δ.Ο.Υ. Τρικάλων. Εκπροσωπήθηκε από την πληρεξούσιά του Σοφία Μπίκου, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 του Κ.Πολ.Δ..

Των αναιρεσιβλήτων: 1) Κ. Μ. του Ν., κατοίκου ..., 2) Ι. Τ., κατοίκου … και 3) Γ. Τ., κατοίκου …, οι οποίοι δεν παραστάθηκαν στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 18-11-2011 ανακοπή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Τρικάλων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 210/2014 του ίδιου Δικαστηρίου και 462/2017 του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 28-11-2019 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, παραστάθηκε μόνο το αναιρεσείον, όπως σημειώνεται πιο πάνω.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Κατά την έννοια του άρθρου 576 παρ. 2 ΚΠολΔ, αν ο αντίδικος εκείνου που επέσπευσε τη συζήτηση δεν εμφανισθεί ή εμφανισθεί, αλλά δεν λάβει μέρος σε αυτή με τον τρόπο που ορίζει ο νόμος, ο Άρειος Πάγος εξετάζει αυτεπαγγέλτως αν κλητεύθηκε νόμιμα και εμπρόθεσμα, αν δε η κλήση επιδόθηκε νομότυπα, προχωρεί στη συζήτηση παρά την απουσία εκείνου που έχει κλητευθεί.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, από τις υπ' αριθ. 1871/9.3.2020, 1865/6.3.2020 και 1866/6.3.2020 εκθέσεις επίδοσης της δικαστικής επιμελήτριας της περιφέρειας του Εφετείου Λάρισας, με έδρα το Πρωτοδικείο Τρικάλων, Ε. Τ., τις οποίες προσκομίζει μετ' επικλήσεως το αναιρεσείον, προκύπτει ότι με επιμέλεια αυτού, το οποίο επισπεύδει τη συζήτηση της υπόθεσης, επιδόθηκε σε καθένα των αναιρεσιβλήτων ακριβές επικυρωμένο αντίγραφο της υπό κρίση αιτήσεως αναιρέσεως, με την πράξη καταθέσεως και ορισμού δικασίμου, καθώς και κλήση προς συζήτηση για την, αναφερόμενη στην αρχή της παρούσας, ορισθείσα δικάσιμο (27.9.2021), πλην όμως οι τελευταίοι δεν εμφανίστηκαν στη δικάσιμο αυτή, κατά την οποία η υπόθεση εκφωνήθηκε από τη σειρά της στο οικείο πινάκιο, ούτε εκπροσωπήθηκαν με δήλωση πληρεξούσιου δικηγόρου τους, κατ' άρθρο 242 παρ. 2 ΚΠολΔ και πρέπει, επομένως, να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία τους.

Με την υπό κρίση αίτηση αναιρέσεως προσβάλλεται η υπ' αριθ. 462/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας, η οποία εκδόθηκε κατά την ειδική διαδικασία των άρθρων 591 παρ. 1α, 643 και 937 παρ. 3 ΚΠολΔ, ερήμην των πρώτου και τρίτης των αναιρεσιβλήτων και κατ' αντιμωλίαν των λοιπών διαδίκων και η οποία, εφόσον πρόκειται για δίκη περί την εκτέλεση, είναι τελεσίδικη ως προς όλους τους διαδίκους.

Με την αναιρεσιβαλλόμενη απόφαση απορρίφθηκε κατ' ουσίαν η από 26.4.2016 έφεση του αναιρεσείοντος κατά της υπ' αριθ. 210/2014 αποφάσεως του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων που είχε απορρίψει ως αόριστη την από 18.11.2011 ανακοπή του αναιρεσείοντος κατά πίνακα κατάταξης. Η υπό κρίση αίτηση αναίρεσης ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (άρθρα 552, 553, 556, 558, 564, 566§1 ΚΠολΔ), είναι, συνεπώς, παραδεκτή (άρθρο 577 § 1 ΚΠολΔ) και πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς το μοναδικό λόγο της (άρθρο 577 §3 ΚΠολΔ).

Από το συνδυασμό των διατάξεων των άρθρων 216 § 1, 585, 933 και 979 § 2 ΚΠολΔ προκύπτει ότι το δικόγραφο της ανακοπής κατά του πίνακα κατάταξης δανειστών στην αναγκαστική εκτέλεση πρέπει να περιέχει, εκτός από τα στοιχεία κάθε δικογράφου, που αναφέρονται στα άρθρα 118 έως 120 του ίδιου Κώδικα, και τους λόγους της ανακοπής που αποτελούν την ιστορική της βάση.

Οι λόγοι αυτοί μπορεί να αφορούν είτε (α) την ύπαρξη της ίδιας της απαίτησης του ανακόπτοντος δανειστή ή του προνομίου της, στην περίπτωση που αυτή δεν κατατάχθηκε καθόλου ή ως προνομιακή στον προσβαλλόμενο πίνακα, οπότε ο ανακόπτων υποχρεούται να εκθέσει στην ανακοπή του, κατά τρόπο σαφή και ορισμένο, τα πραγματικά περιστατικά που θεμελιώνουν την απαίτησή του ή το προνόμιό της, ώστε να είναι δυνατή η εκτίμηση από το δικαστήριο της νομιμότητας του λόγου της ανακοπής του και η άμυνα του καθ' ου, δεν επιτρέπεται δε η συμπλήρωση των απαιτούμενων για τη θεμελίωση της απαίτησής του περιστατικών με τις προτάσεις του ή με άλλα έγγραφα και μάλιστα με το περιεχόμενο της αναγγελίας και των εγγράφων που κατατίθενται μέσα στην ίδια με την επίδοση αυτής προθεσμία και αποδεικνύουν την απαίτηση, είτε (β) σε προβολή ενστάσεων του ανακόπτοντος κατά της απαίτησης του καθ' ου, που κατατάχθηκε στον προσβαλλόμενο πίνακα, είτε (γ) σε απλή αμφισβήτηση ή άρνηση από τον ανακόπτοντα της καταταχθείσας απαίτησης του καθ' ου ή του προνομίου της, οπότε ο τελευταίος υποχρεούται να επικαλεσθεί με τις προτάσεις του και να αποδείξει τα παραγωγικά της απαίτησής του ή του προνομίου της πραγματικά περιστατικά, αρκεί δε στην περίπτωση αυτή μόνη η άρνηση της απαίτησης του καθ' ου από τον ανακόπτοντα για να είναι ορισμένος ο σχετικός λόγος της ανακοπής του, αφού ο καθ' ου βαρύνεται πλέον αυτός να αποδείξει την ύπαρξη, το μέγεθος και τον τυχόν προνομιακό χαρακτήρα της απαίτησής του.

Όμως, ακόμη και όταν ο λόγος της ανακοπής δεν αφορά την απαίτηση του ανακόπτοντος ή του προνομίου της, υποχρεούται αυτός να προσδιορίσει με την ανακοπή του την απαίτησή του κατά το είδος, το ποσό και τα θεμελιωτικά αυτής πραγματικά περιστατικά, διότι η ύπαρξη απαίτησής του είναι σε κάθε περίπτωση αναγκαία για τη θεμελίωση του έννομου συμφέροντός του και κατ' επέκταση της ενεργητικής νομιμοποίησής του για την άσκηση της ανακοπής (ΑΠ 1281/2011).

Επίσης, η ως άνω εξειδίκευση της απαίτησης του ανακόπτοντος απαιτείται και όταν αυτός τη στηρίζει αποδεικτικά σε έγγραφα ή σε δεδικασμένο απόφασης, αφού η αποδεικτική δύναμη των εγγράφων αυτών, καθώς και το δεδικασμένο απόφασης που εκδόθηκε μεταξύ του ανακόπτοντος και του καθ' οθ η εκτέλεση, δεν δεσμεύουν τρίτους, όπως είναι οι λοιποί δανειστές που αναγγέλθηκαν (ΑΠ 270/2012).

Κατά την έννοια αυτή, αρκεί να προσδιορίζεται στην ανακοπή η απαίτηση με βάση εκείνα τα στοιχεία, που είναι αναγκαία για την αναγγελία της κατά το άρθρο 55§1 του ΚΕΔΕ (ν.δ. 356/1974), σύμφωνα με το οποίο ο πίνακας χρεών, που συνοδεύει την αναγγελία, πρέπει να περιλαμβάνει το ονοματεπώνυμο του οφειλέτη, το είδος και το ποσό των χρεών, το οικονομικό έτος στο οποίο ανήκουν, τη χρονολογία της βεβαίωσής τους, καθώς και μνεία της τυχόν υπάρχουσας για κάθε χρέος ασφάλειας (ΑΠ 1353/2015, ΑΠ 129/2018).

Όπως προκύπτει από την παραδεκτή επισκόπηση της ένδικης [από 18.11.2011 (αρ. κατ. 1254/2011) ενώπιον του Μονομελούς Πρωτοδικείου Τρικάλων] ανακοπής του αναιρεσείοντος, το ανακόπτον και ήδη αναιρεσείον επικαλείται ότι με την υπ' αριθ. …./2009 έκθεση αναγκαστικού πλειστηριασμού της συμβολαιογράφου Τρικάλων Παναγιώτας Κοντολάτη, εκπλειστηριάστηκε η αναφερόμενη σ' αυτήν ακίνητη περιουσία της Α.

Τ. του Μ., με επίσπευση του πρώτου αναιρεσιβλήτου, αντί συνολικού εκπλειστηριάσματος 6.625 ευρώ. Ότι είχε αναγγελθεί νόμιμα και εμπρόθεσμα στον πλειστηριασμό με την υπ' αριθ. πρωτ. …/αρ. ειδ. βιβλ. …/…..1.2009 αναγγελία του Προϊσταμένου της ΔΟΥ Τρικάλων, προκειμένου να καταταγεί προνομιακά (με βάση τις διατάξεις του άρθρου 61 παρ. 1 του Ν.Δ. 356/1974) και οριστικά για συνολική ληξιπρόθεσμη απαίτησή του ύψους 14.038,97 ευρώ.

Ότι η υπάλληλος του πλειστηριασμού με τον υπ' αριθ. …/….11.2011 πίνακα κατάταξης που συνέταξε, λόγω ανεπάρκειας του πλειστηριάσματος για την ικανοποίηση όλων των δανειστών, προαφαίρεσε ως έξοδα εκτέλεσης, μεταξύ άλλων, από το πλειστηρίασμα και το ποσό των 1.280 ευρώ υπέρ της δικηγόρου Τρικάλων Ι. Τ. (δεύτερης από τους καθ' ων η ανακοπή και ήδη 2ης αναιρεσίβλητης), που ενεργούσε κατ' εντολή του επισπεύδοντος (πρώτου από τους καθ'ων η ανακοπή και ήδη 1ου αναιρεσιβλήτου), καθώς και το ποσό των 2.143,35 ευρώ υπέρ της δικαστικής επιμελήτριας του Πρωτοδικείου Τρικάλων Γ.

Τ. (τρίτης από τους καθ' ων η ανακοπή και ήδη 3ης αναιρεσίβλητης), που, επίσης, ενεργούσε κατ' εντολή του επισπεύδοντος. Με βάση το ιστορικό αυτό, ζητούσε τη μεταρρύθμιση του πίνακα κατάταξης, ώστε να καταταγεί το ίδιο για ποσό 2.040,07 ευρώ, ύστερα από αντίστοιχη μείωση των άνω προαφαιρεθέντων εξόδων εκτέλεσης (κατά τα ποσά των 1.234 ευρώ και 806,07 ευρώ, αντιστοίχως), επικαλούμενο προς τούτο:

α) ότι υπέρ της άνω δικηγόρου Τρικάλων (ήδη 2ης αναιρεσίβλητης) έπρεπε να προαφαιρεθούν τα κατά το νόμο έξοδα που ανέρχονται σε 46 ευρώ και β) ότι από τα προαφαιρεθέντα υπέρ της άνω δικαστικής επιμελήτριας (ήδη 3ης αναιρεσίβλητης) έξοδα, κατ' ουσίαν δεν συνιστούν έξοδα εκτέλεσης εκείνα ποσού 806,07 ευρώ. Περαιτέρω, από την παραδεκτή επισκόπηση της προσβαλλόμενης απόφασης προκύπτει ότι το Εφετείο έκρινε πως η ανωτέρω ανακοπή ήταν αόριστη, και γι' αυτό ορθά απορρίφθηκε από το πρωτοβάθμιο Δικαστήριο ως απαράδεκτη, με την ακόλουθη αιτιολογία: " ...στην ασκηθείσα εκ μέρους του ανακόπτοντος ανακοπή δεν διαλαμβάνονται στοιχεία που καθιστούν ορισμένο το δικόγραφο και συγκεκριμένα στον ενσωματωμένο στο δικόγραφο της ανακοπής και αποτελούντα ενιαίο στοιχείο αυτής πίνακα χρεών της οφειλέτιδος του Ελληνικού Δημοσίου, Α.

Τ. του Μ. αναφέρονται οφειλές που δεν διευκρινίζουν την αιτία δημιουργίας τους και συγκεκριμένα στη δεύτερη, τρίτη και τέταρτη εγγραφές αναφέρεται ως είδος οφειλής για τα έτη 2006-2008 "ΤΕΛΗ ΧΡΗΣΗΣ ΜΗΧΑΝΗΜΑΤΩΝ" χωρίς ωστόσο να διευκρινίζεται ή να προκύπτει από άλλο στοιχείο της ανακοπής σε τι αφορά αυτή η οφειλή που να δικαιολογεί τέλη χρήσης τους, στις ενδέκατη και δωδέκατη εγγραφές αναφέρονται ως είδος οφειλής για το έτος 2008 με κωδική ονομασία "ΔΑΝΕΙΑ ΤΑΧΚΕΕΔ ΜΕΕ" χωρίς να διευκρινίζεται ποια δάνεια αφορά, πότε λήφθηκαν πώς μεταβιβάσθηκαν στο Ελληνικό Δημόσιο και ανάλυση αυτών κατά ποσόν κεφαλαίου, τόκου ή εξόδων.

Όλα τα ως άνω στοιχεία είναι απαραίτητα για το ορισμένο της ανακοπής η δε μη αναφορά των ως άνω στοιχείων καθιστά το δικόγραφο αόριστο και ως εκ τούτου πρέπει να απορριφθεί η ανακοπή ως απαράδεκτη ως ορθά κρίθηκε από το Πρωτοβάθμιο Δικαστήριο". Ακολούθως απέρριψε την έφεση του αναιρεσείοντος και επικύρωσε την πρωτόδικη απόφαση.

Όμως, υπό το προεκτεθέν περιεχόμενο και αίτημά της, η ένδικη ανακοπή του Ελληνικού Δημοσίου είναι επαρκώς ορισμένη ως προς τα στοιχεία που απαιτούνται για να θεμελιώσουν τις απαιτήσεις για τις οποίες αναγγέλθηκε, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 979 παρ. 2, 933, 585 και 216 ΚΠολΔ, και δεν απαιτούνταν, για την πληρότητα αυτής, να εκτίθενται και άλλα πραγματικά περιστατικά προς θεμελίωση της απαίτησής του.

Αρκούσε για τη θεμελίωση του έννομου συμφέροντος του Δημοσίου προς άσκηση της ανακοπής η αναφορά των απαιτήσεών του κατά της καθ' ης η εκτέλεση, αφού -με την ενσωμάτωση στην ανακοπή της αναγγελίας του για τις ως άνω απαιτήσεις του και του πίνακα χρεών του κατά της καθ' ης η εκτέλεση- εξειδικεύονται με πληρότητα και σαφήνεια όλα τα αναγκαία στοιχεία των απαιτήσεών του που δικαιολογούσαν τη νομιμοποίησή του.

Επομένως, το Μονομελές Εφετείο Λάρισας, που με την προσβαλλόμενη απόφασή του έκρινε διαφορετικά, υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αριθ. 14 ΚΠολΔ πλημμέλεια. Κατά συνέπεια, είναι βάσιμος ο μοναδικός αναιρετικός λόγος με τον οποίο προβάλλεται η ανωτέρω αιτίαση. Κατ' ακολουθίαν των ανωτέρω, η αίτηση για αναίρεση πρέπει να γίνει δεκτή και να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση.

Στη συνέχεια πρέπει κατά την παρ. 3 του άρθρ. 580 ΚΠολΔ, όπως η παράγραφος αυτή ισχύει μετά την αντικατάστασή της με το άρθρο 65 του ν. 4139/2013, να παραπεμφθεί η υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Δικαστήριο, που εξέδωσε την προσβαλλόμενη απόφαση, αφού είναι δυνατή η συγκρότησή του από δικαστή διαφορετικό από αυτόν που εξέδωσε την απόφαση αυτή.

Τα δικαστικά έξοδα του αναιρεσείοντος πρέπει να επιβληθούν σε βάρος των αναιρεσιβλήτων λόγω της ήττας τους, στα όρια όμως του άρθρου 22 ν. 3693/1957, όπως, ειδικότερα, αναφέρεται στο διατακτικό (άρθρα 176, 183 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την υπ' αριθ. 462/2017 απόφαση του Μονομελούς Εφετείου Λάρισας.

Παραπέμπει την υπόθεση για περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί, όμως, από δικαστή άλλον από αυτόν που εξέδωσε την αναιρούμενη απόφαση.

Επιβάλλει στους αναιρεσίβλητους τη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 13 Οκτωβρίου 2021.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 9 Νοεμβρίου 2021.

Ο ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ