1304/2008 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1304 / 2008 (Β1, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1304/2008

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Β1' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Αχιλλέα Νταφούλη, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη, Μάριο - Φώτιο Χατζηπανταζή, Ειρήνη Αθανασίου, Αλέξανδρο Νικάκη και Βαρβάρα Κριτσωτάκη, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 6 Μαΐου 2008, με την παρουσία και του γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: ......., ο οποίος παραστάθηκε με τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κων/νο Μαντζουράνη.

Του αναιρεσιβλήτου: Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία "ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΕΝΙΚΟ ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ - ΚΟΡΓΙΑΛΕΝΕΙΟ-ΜΠΕΝΑΚΕΙΟ Ε.Ε.Σ.", που εδρεύει στην Αθήνα και εκπροσωπείται νόμιμα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κων/νο Ζουμπούλη, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ. Δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 27-12-2001 αγωγή του ήδη αναιρεσείοντος, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών.

Εκδόθηκε οι αποφάσεις: 2522/2002 του ίδιου Δικαστηρίου και 6215/2003 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας αποφάσεως ζητεί ο αναιρεσείων με την από 28-3-2005 αίτησή του. Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Αλέξανδρος Νικάκης, διάβασε την από 5-10-2006 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσείοντος ζήτησε την παραδοχή της αιτήσεως και την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Με τη διάταξη του άρθρου 361 ΑΚ, που ορίζει, ότι για τη σύσταση ή αλλοίωση ενοχής με δικαιοπραξία απαιτείται σύμβαση, εφόσον ο νόμος δεν ορίζει διαφορετικά, καθιερώνεται στο ενοχικό και κατ 'ακολουθία στο εργατικό δίκαιο, ως απόρροια του δόγματος της αυτονομίας της βούλησης, η αρχή της ελευθερίας των συμβάσεων, σύμφωνα με την οποία οι συμβαλλόμενοι έχουν πλήρη ελευθερία για κατάρτιση, οποιασδήποτε δικαιοπραξίας με οποιαδήποτε μορφή και με οποιοδήποτε περιεχόμενο, αρκεί αυτό να μην αντιβαίνει στα χρηστά ήθη.

Επίσης, από τη γενική αρχή της προστασίας των εργαζομένων, που διαπνέει το εργατικό δίκαιο, συνάγεται, ότι η αρχή της εύνοιας υπέρ των τελευταίων δεν εφαρμόζεται μόνο στη σχέση συλλογικής σύμβασης εργασίας και ατομικής σύμβασης, αλλά και στη σχέση περισσότερων πηγών (νόμου, συλλογικής σύμβασης εργασίας, κανονισμού, ατομικής σύμβασης) διαφορετικής ιεραρχικής βαθμίδας, που ρυθμίζουν την εργατική σχέση.

Με βάση την αρχή της εύνοιας υπέρ των μισθωτών, που καθιέρωνε το άρθρο 3 παρ.1 του ν. 3239/1955 (που ίσχυσε μέχρι την 8-5-1990), σε συνδυασμό με το άρθρο 680 ΆΚ, την οποία, αρχή, προβλέπει τώρα η διάταξη του άρθρου 7 παρ. 2 του ν. 1876/1990, οι ευνοϊκότεροι για τους μισθωτούς όροι των ατομικών συμβάσεων εργασίας υπερισχύουν των δυσμενέστερων όρων των συλλογικών συμβάσεων εργασίας.

Αυτό, διότι οι κανονιστικοί όροι της συλλογικής σύμβασης εργασίας περιέχουν κατώτατα όρια προστασίας, που απαγορεύουν τη δυσμενέστερη ρύθμιση με ατομική σύμβαση, επιτρέπουν όμως με την τελευταία τη βελτίωση της προστασίας αυτής. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 6 παρ. 2 του ν. 1397/1983 για το εθνικό σύστημα υγείας (ΕΣΥ), νοσοκομειακές μονάδες, που λειτουργούν κατά τη δημοσίευση του νόμου αυτού (7-10-1983) ως υπηρεσίες ν.

π. δ. δ και ασφαλιστικών οργανισμών ή ν.π. ι.δ., εφόσον επιχορηγούνται με οποιοδήποτε τρόπο από το Δημόσιο ή οι δαπάνες λειτουργίας τους βαρύνουν τον προϋπολογισμό ν. π. δ. δ., μετατρέπονται, μέσα σ'ένα χρόνο από τη δημοσίευση του ίδιου αυτού νόμου, σε ν. π. δ. δ. και υπάγονται στις διατάξεις του ν. δ. 2592/1953 ή συγχωνεύονται σε νοσηλευτικά ιδρύματα, που υπάγονται στις διατάξεις αυτού του νομοθετικού διατάγματος.

Σε περίπτωση μη μετατροπής ή μη συγχώνευσης τους σε ν.π.δ.δ., γίνονται ν.π.ι.δ. και διακόπτεται η επιχορήγηση τους. Το προσωπικό, πλην του ιατρικού, που υπηρετεί στις μονάδες αυτές, που μετατρέπονται σε ν.π.δ.δ., ύστερα από αίτηση του εντάσσεται σε αντίστοιχες θέσεις, που συνιστώνται με τον οργανισμό του νοσοκομείου.

Το προσωπικό, που δεν συγκεντρώνει τα νόμιμα προσόντα ή δεν υποβάλλει αίτηση ένταξης, εξακολουθεί να υπηρετεί με τις ίδιες προϋποθέσεις, με τις οποίες υπηρετούσε και στη μονάδα που μετατράπηκε, σε προσωρινές θέσεις, που καταργούνται, όταν κενωθούν με οποιοδήποτε τρόπο. Μέχρι να εκδοθεί ο νέος οργανισμός και να γίνει η ένταξη στις θέσεις που προβλέπονται απ' αυτόν, το προσωπικό εξακολουθεί να διέπεται από τις διατάξεις, που ίσχυσαν κατά το χρόνο δημοσίευσης του προεδρικού διατάγματος της μετατροπής.

Το ως άνω άρθρο, το οποίο καταργήθηκε με το άρθρο 132 του ν. 2071/1992, επαναλήφθηκε στο άρθρο 48 παρ. 3 του ίδιου αυτού νόμου 2071/1992. Εξάλλου με το ΠΔ 592/1985 (ΦΕΚΑ 208/13.12.1985, που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση του ν. 1397/1983, το νοσοκομείο Αθηνών "Κοργιαλένιο- Μπενάκειο", το οποίο λειτουργούσε ως υπηρεσία του Ελληνικού Ερυθρού σταυρού (ΝΠΙΔ), μετατράπηκε σε αυτοτελές ΝΠΔΔ και απήχθη στις διατάξεις του ν.δ. 2592/1953 και του ν. 1397/1983, ορίστηκε δε ότι το προσωπικό του εντάσσεται σε οργανικές θέσεις του νέου οργανισμού και ότι μέχρι την έκδοση του οργανισμού αυτού και την τακτοποίηση του προσωπικού, τούτο εξακολουθεί να προσφέρει τις υπηρεσίες του στο ίδιο νοσοκομείο με την ίδια εργασιακή σχέση.

Περαιτέρω κατά το άρθρο 16 παρ.1 του Π.Δ 410/1988 οι αποδοχές του προσωπικού, επί σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου του δημοσίου, των ΟΤΑ, και των λοιπών ΝΠΔΔ, που προσλαμβάνεται για την κάλυψη οργανικών θέσεων, καθορίζονται σύμφωνα με τις διατάξεις του ν.δ. 1198/1972, όπως ισχύει, δηλαδή με ειδικές συλλογικές συμβάσεις, που καταρτίζονται σύμφωνα με όσα διαλαμβάνονται στις διατάξεις του.

Τέλος με την από 22.12.1988 ειδική συλλογική σύμβαση εργασίας, που κηρύχτηκε υποχρεωτική με την 17853/1989 απόφαση του Υπουργού Εργασίας (ΦΕΚ Β 741/1989) για όλους τους εργοδότες και εργαζομένους του επαγγέλματος, στο οποίο αφορά και ίσχυσε από 1.7.1988, ορίστηκε (άρθρο 3 παρ.1 και 2 αυτής), ότι επεκτείνονται στο σύνολό τους οι διατάξεις του ν. 1505/1984, όπως τροποποιήθηκε με το ν. 1810/1988, στους εργαζομένους (πλην ιατρών) με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου στα νοσοκομεία του ν.δ. 2592/1953, που είναι μέλη σωματείων, τα οποία ανήκουν στην Πανελλήνια Ομοσπονδία Εργαζομένων Δημοσίων Νοσοκομείων (ΠΟΕΔΗΝ), οι οποίοι και κατατάσσονται σε μισθολογικά κλιμάκια με βάση τα τυπικά προσόντα πρόσληψής τους, ενώ με το άρθρο 9 της ως άνω συλλογικής συμβάσεως εργασίας ορίστηκε, ότι τυχόν καταβαλλόμενες αποδοχές διατηρούνται.

Από όλες τις προαναφερθείσες διατάξεις συνάγεται, ότι όσοι από το προσωπικό (πλην ιατρών) του αναιρεσιβλήτου, μετά τη μετατροπή του σε νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου και την κατάρτιση του νέου οργανισμού του, δεν έχουν ενταχθεί σε αντίστοιχες μόνιμες θέσεις, που συστήθηκαν με τον οργανισμό αυτόν, εξακολουθούν να υπηρετούν σε προσωρινές θέσεις με την ίδια εργασιακή σχέση και μισθοδοτούνται με τους ευνοϊκότερους όρους των ατομικών τους συμβάσεων ή των εκάστοτε ισχυουσών οικείων κλαδικών ΣΣΕ ή ΔΑ, στις οποίες εκείνες παραπέμπουν και όχι με τους δυσμενέστερους όρους των διατάξεων, που αφορούν το προσωπικό του Δημοσίου και των ΝΠΔΔ, ή των εκάστοτε ισχυουσών ΣΣΕ της ΠΟΕΔΗΝ (Ολ ΑΠ 26/2007 και 26/2006).

Στην προκειμένη περίπτωση το Εφετείο με την προσβαλλόμενη απόφασή του δέχθηκε τα εξής: Ο αναιρεσείων- ενάγων προσλήφθηκε από το αναιρεσίβλητο - εναγόμενο νοσοκομείο με σύμβαση εξαρτημένης εργασίας αορίστου χρόνου ως αδειούχος διπλωματούχος ηλεκτροτεχνίτης και με την ατομική του σύμβαση συμφώνησε να αμοίβεται σύμφωνα με τις ΣΣΕ "περί των όρων αμοιβής και εργασίας των ηλεκτροτεχνιτών καταστημάτων, οικοδομών πλοίων κλπ όλης της χώρας".

Μετά τη μετατροπή του αναιρεσιβλήτου σε ΝΠΔΔ και την υπαγωγή του στο ΕΣΥ συνέχισε να προσφέρει τις υπηρεσίες του με την ίδια ιδιότητα, ασκώντας δε νόμιμο δικαίωμα από το ν. 1476/1984, δεν μονιμοποιήθηκε, αλλά παρέμεινε σε προσωρινή θέση με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, μισθοδοτούμενος με βάση της ως άνω ΣΣΕ.

Το αναιρεσίβλητο, εφαρμόζοντας τη δυσμενέστερη γι' αυτόν ε.σ.σ.ε της ΠΟΕΔΗΝ, έπαυσε να τον μισθοδοτεί από 1.1.1997 με βάση της ΣΣΕ των ηλεκτροτεχνιτών. Έκρινε ότι εργασιακή σχέση του αναιρεσείοντος, κατά το επίδικο χρονικό διάστημα 1.7.1997 - 31.10.2000, διέπονταν από το μισθολογικό καθεστώς της ως άνω ε.σ.σ.ε της ΠΟΕΔΗΝ, το οποίο δεν μπορούσε να τροποποιηθεί με ατομική σύμβαση ή άλλες σ.σ.ε, έστω και αν περιέχουν ευμενέστερους όρους από εκείνους των ειδικών σ.σ.ε.

της ΠΟΕΔΗΝ. Μετά από κατά, το Εφετείο δέχθηκε την έφεση του αναιρεσιβλήτου, εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση και απέρριψε την αγωγή του αναιρεσείοντος ως μη νόμιμη, ως προς το αίτημα αναγνώρισης της υποχρέωσης του αναιρεσιβλήτου εφαρμογής των ΣΣΕ "περί των όρων αμοιβής και εργασίας των ηλεκτροτεχνιτών ....

Όλης της χώρας" και της καταβολής μισθολογικών διαφορών. Με την κρίση του αυτή παραβίασε τις ως άνω ουσιαστικού δικαίου διατάξεις ως και τις διατάξεις των άρθρων 361 ΑΚ και 7 παρ. 2 του Ν. 1876/1990, κατά το βάσιμο από το άρθρο 559 αριθμ. 1 ΚΠολΔ μοναδικό λόγο της αιτήσεως αναιρέσεως. Επομένως, πρέπει να αναιρεθεί η προσβαλλόμενη απόφαση και παραπεμφθεί η υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές (άρθρ. 580 παρ. 3 ΚΠολΔ).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Αναιρεί την 6215/2003 απόφαση του Εφετείου Αθηνών.

Παραπέμπει την υπόθεση προς περαιτέρω εκδίκαση στο ίδιο Εφετείο, που θα συγκροτηθεί από άλλους δικαστές. Και

Καταδικάζει το αναιρεσίβλητο στη δικαστική δαπάνη του αναιρεσείοντος, την οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων πεντακοσίων (1.500) ευρώ.

Κρίθηκε και αποφασίσθηκε στην Αθήνα στις 20 Μαΐου 2008.

Δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στις 12 Ιουνίου 2008.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ Ο ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ