Legislator Case Law & Legislation
1301/2015 AI generated

Supreme Court dismisses appeal against appealable judgment on property damage due to neglected common sewer maintenance.

Case Number 1301/2015
Court / Authority
Jurisdiction Greece (EL)
Decision Date
Outcome Dismissed

Legislator summary

AI generated

The Supreme Court rejected the appeal filed by the condominium owners against the Court of First Instance's judgment. The lower court correctly found that the damage to the plaintiff's property resulted from the negligence of the managing director in failing to maintain the common sewer, while the plaintiff bore no responsibility. Consequently, the appeal was dismissed as the appellate court did not identify any legal error warranting a retrial.

Legislator headnote

AI generated

Articles 559(1), 559(8), 559(9), 559(14), 559(19) of the Code of Civil Procedure; The appellate court's review is limited to checking for errors in the application of law and procedural violations, and it cannot substitute its own assessment of the facts or the evaluation of evidence regarding the parties' conduct.

Keywords

AI generated
appealable judgment negligence of managing director common property maintenance property damage liability appellate review limits

Cited Legislation

AI generated
Article 559(1) of the Code of Civil Procedure
Article 559(8) of the Code of Civil Procedure
Article 559(9) of the Code of Civil Procedure
Article 559(14) of the Code of Civil Procedure
Article 559(19) of the Code of Civil Procedure
Article 183 of the Code of Civil Procedure
Article 495(4)(e) of the Code of Civil Procedure

Cited Case Law

AI generated
Case 443/2011
Case 104/2014
Case 252/2005
AI generated

Need to analyze how this precedent applies to your matter?

Cross-reference this judgment against statutes, commentaries, and subsequent citing case law inside Legislator AI.

Open in Legislator →

Full text

Απόφαση 1301 / 2015 (Δ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 1301/2015

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Δ’ Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Γεώργιο Σακκά, Προεδρεύοντα Αρεοπαγίτη (ως αρχαιότερο της συνθέσεως, μη υπάρχοντος Αντιπροέδρου στη σύνθεση του Τμήματος), Χαράλαμπο Καλαματιανό, Ειρήνη Καλού, Σοφία Ντάντου και Γεώργιο Χοϊμέ, Αρεοπαγίτες.

Συνήλθε σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 9 Οκτωβρίου 2015, με την παρουσία και του Γραμματέα Αθανασίου Λιάπη, για να δικάσει μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ομάδας των συνιδιοκτητών της πολυκατοικίας που βρίσκεται επί της οδού ... στην ..., που εκπροσωπείται νόμιμα από την διαχειρίστριά της, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Ιωάννη Παπαδογιαννάκη, που με τις από 9-10-2015 προτάσεις του δήλωσε ότι ήδη η αναιρεσείουσα εκπροσωπείται από την Σ. Α. συζ. Θ., κάτοικο ... και όχι από την Φ. Σ., που αναγράφεται στο αναιρετήριο.

Του αναιρεσιβλήτου: Κ. Π. του Γ., κατοίκου ... ο οποίος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Σταύρο Χριστόπουλο, που δεν κατέθεσε προτάσεις.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 17-12-2007 αγωγή του ήδη αναιρεσιβλήτου, που κατατέθηκε στο Μονομελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 1290/2009 οριστική του ίδιου Δικαστηρίου και 6671/2011 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί η αναιρεσείουσα με την από 15-1-2014 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της υπόθεσης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Χαράλαμπος Καλαματιανός διάβασε την από 24-9-2015 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη των λόγων της 44/2014 αίτησης για αναίρεση της 6671/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών. Ο πληρεξούσιος της αναιρεσείουσας ζήτησε την παραδοχή της αίτησης, ο πληρεξούσιος του αναιρεσιβλήτου την απόρριψή της, καθένας δε την καταδίκη του αντιδίκου μέρους στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Επειδή, το ορισμένο ή όχι του δικογράφου της αγωγής, ως προς την έκθεση των πραγματικών περιστατικών που συγκροτούν την ιστορική βάση της, εκτιμάται κυριαρχικώς από το δικαστήριο της ουσίας και δεν υπόκειται κατά τούτο η απόφασή του σε αναιρετικό έλεγχο. Εξαίρεση ισχύει στην περίπτωση που το εν λόγω δικαστήριο αξίωσε στοιχεία περισσότερα από όσα πράγματι απαιτεί ο νόμος ή αρκέσθηκε σε λιγότερα ή διαφορετικά από αυτά.

Στην περίπτωση αυτή υπάρχει παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου που ιδρύει τον προβλεπόμενο από τη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ. λόγο αναίρεσης. Αν τυχόν έλαβε υπόψη του γεγονότα που δεν αναφέρονται στο δικόγραφο της αγωγής και έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης ή δεν έλαβε υπόψη τέτοια γεγονότα εκτιθέμενα στην αγωγή, τότε ιδρύονται οι προβλεπόμενοι από το άρθρο 559 αριθμ. 8 και 14 Κ.Πολ.Δ.

λόγοι αναίρεσης (ΑΠ 443/2011). Περαιτέρω, κατά τα άρθρα 111 παρ. 2, 118 παρ. 4 και 216 παρ. 1 Κ.Πολ.Δ., το δικόγραφο της αγωγής πρέπει να περιέχει με ποινή απαραδέκτου, εκτός άλλων στοιχείων, και ακριβή περιγραφή του αντικειμένου της διαφοράς, με πλήρη έκθεση όλων των πραγματικών γεγονότων που είναι αναγκαία για τη στήριξη του αξιουμένου δικαιώματος.

Η αναγραφή των συγκεκριμένων περιστατικών είναι απαραίτητη για να μπορεί ο εναγόμενος να αμυνθεί, αλλά και το δικαστήριο να προβεί στον προσήκοντα υπαγωγικό συλλογισμό προς διάγνωση της διαφοράς. Εξάλλου, κατά τη διάταξη του άρθρου 914 ΑΚ, "όποιος ζημιώσει άλλον παράνομα και υπαίτια έχει υποχρέωση να τον αποζημιώσει".

Με βάση τη διάταξη αυτή για την ύπαρξη αδικοπραξίας και συνακόλουθα υποχρέωσης του δράστη για αποζημίωση του παθόντα, απαιτείται εκτός από τη ζημία, η ζημία αυτή να έχει προξενηθεί από το δράστη παράνομα και υπαίτια, από δόλο δηλαδή ή από αμέλεια (άρθρ. 330 ΑΚ), η δε παράνομη συμπεριφορά του υπαιτίου να οφείλεται σε πράξη ή παράλειψη αυτού και τέλος να υφίσταται αιτιώδης συνάφεια μεταξύ της πράξης ή παράλειψης και της επελθούσας ζημιάς.

Και η μεν ζημία που προξενήθηκε από το δράστη είναι παράνομη όταν προσβάλλεται με την ενέργεια (πράξη ή παράλειψη) τούτου, δικαίωμα του παθόντος, προστατευόμενο από ορισμένη διάταξη νόμου, όπως είναι και το δικαίωμα της κυριότητας, η δε υπαίτια παράλειψη του δράστη γεννά την προς αποζημίωση υποχρέωσή του, όταν ο παραλείψας ήταν υποχρεωμένος σε πράξη από το νόμο ή τη δικαιοπραξία ή από την καλή πίστη, κατά την κρατούσα κοινωνική αντίληψη.

Από δε τις διατάξεις των άρθρων 2 παρ. 5 του ν. 3741/1929 προκύπτει ότι κάθε συνιδιοκτήτης οικοδομής που υπάγεται στις διατάξεις για την οριζόντια ιδιοκτησία συμμετέχει υποχρεωτικά στη συντήρηση και επισκευή των κοινοχρήστων μερών της οικοδομής και ευθύνεται ατομικά ή και παράλληλα με τους λοιπούς συνιδιοκτήτες για την επισκευή τους, κατά το ποσοστό συνιδιοκτησίας του.

Για κάθε υπαίτια ζημιογόνο παράλειψη των άνω συνιδιοκτητών ή του διαχειριστή εντολοδόχου τους σε σχέση με τις ανατεθείσες κατ’ άρθρα 4 και 13 του ως άνω νόμου από τον Κανονισμό υποχρεώσεις του, για συντήρηση και επισκευή των κοινοκτήτων και κοινοχρήστων μερών της οικοδομής, ο βλαπτόμενος ιδιοκτήτης έχει αξίωση αποζημίωσης, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 914, 922, 926, 932, 714, 297, 298 ΑΚ (ΑΠ 914/2005).

Στην κρινόμενη περίπτωση, όπως προκύπτει από το προσκομιζόμενο αντίγραφο του δικογράφου της από 17-12-2007 ένδικης αγωγής του αναιρεσιβλήτου, το οποίο ο Άρειος Πάγος εκτιμά, κατ’ άρθρο 561 παρ. 2 Κ.Πολ.Δ., ως διαδικαστικό έγγραφο, ο εν λόγω ενάγων εξέθεσε, ότι είναι ιδιοκτήτης οριζόντιας ιδιοκτησίας, χρησιμοποιουμένης ως εργαστήριο ζωγραφικής, κειμένης στο ημιυπόγειο πολυκατοικίας, υπαγομένης στις διατάξεις του ν. 3741/1929, της οποίας η εναγομένη τυγχάνει διαχειρίστρια, ως επικαρπώτρια άλλης οριζόντιας ιδιοκτησίας.

Ότι στον τοίχο της δυτικής πλευράς του διαμερίσματός του διέρχεται κοινόκτητος και κοινόχρηστος σωλήνας της πολυκατοικίας, που απολήγει σε μικρό κοινόκτητο φρεάτιο της πολυκατοικίας, το οποίο βρίσκεται στο δάπεδο της δυτικής πλευράς του διαμερίσματός του και τα οποία (σωλήνας και φρεάτιο) συνδέονται, όπως και άλλες σωληνώσεις αποχέτευσης σε άλλα σημεία, με το κεντρικό κοινόκτητο φρεάτιο του αποχετευτικού δικτύου, όπου και τελικά διοχετεύονται όλα τα λύματα των διαμερισμάτων για να διοχετευτούν στη συνέχεια στο αποχετευτικό δίκτυο της ΕΥΔΑΠ.

Ότι στις 15-8-2007 επιστρέφοντας από ταξίδι στο εξωτερικό διαπίστωσε ότι το διαμέρισμά του είχε κατακλυσθεί από λύματα, το ύψος των οποίων υπερέβαινε το μισό μέτρο και από την είσοδο των οποίων καταστράφηκαν τα αναφερόμενα στην αγωγή πράγματα, που υπήρχαν στο διαμέρισμα. Ότι διαπιστώθηκε πως η αιτία της καταστροφής υπήρξε η υπερβολική πίεση στο ένα μικρό κοινόκτητο φρεάτιο από τα ακάθαρτα λύματα των πέντε υπερκειμένων ορόφων από ολικό φράξιμο, λόγω έλλειψης συντήρησης του κεντρικού κοινόκτητου και κοινόχρηστου φρεατίου της οικοδομής.

Ότι η εναγομένη δεν φρόντισε για την καλή συντήρηση και λειτουργία του κεντρικού φρεατίου με αποτέλεσμα να υποστεί τις ζημίες που αναφέρει στην αγωγή του, για την αποκατάσταση των οποίων ζήτησε να αναγνωρισθεί ότι η εναγομένη οφείλει να του καταβάλει, ατομικώς και ως διαχειρίστρια της πολυκατοικίας, αποζημίωση και συγκεκριμένα:

α) για καταστραφέντα έργα τέχνης 60.500 ευρώ, β) για καταστραφέν πρωτογενές υλικό 5.700 ευρώ, γ) για άντληση ακάθαρτων υδάτων, απολύμανση και καθαρισμό 737,80 ευρώ, δ) για καθαίρεση επιχρισμάτων και κατασκευή νέων στο διαμέρισμά του 1.000 ευρώ και ε) για ηθική του βλάβη 50.000 ευρώ, νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής.

Ειδικότερα, για τα υπό στοιχεία α’ και β’ κονδύλια, εξέθεσε λεπτομερώς, ότι καταστράφηκαν: α) τα κατωτέρω έργα τέχνης 1) 51 έργα τέχνης - πίνακες ζωγραφικής με κορνίζα διαστάσεων 40 εκ. Χ 60 εκ., αξίας κάθε έργου 500 ευρώ, ήτοι συνολικής αξίας 25.500 ευρώ, 2) 30 έργα τέχνης - σχέδια και σπουδές χωρίς κορνίζα διαστάσεων 30 εκ.

Χ 40 εκ., αξίας κάθε έργου 250 ευρώ, ήτοι συνολικής αξίας 7.500 ευρώ, 3) 9 έργα τέχνης - πίνακες ζωγραφικής με την τεχνική της χρησιμοποίησης ακριλικού λαδιού, διαστάσεων 1,40 μ. Χ 1 μ., αξίας κάθε έργου 2.500 ευρώ, συνολικής αξίας 22.500 ευρώ, 4) 2 έργα τέχνης - πίνακες ζωγραφικής διαστάσεων 2 μ. Χ 1,50 μ., αξίας κάθε έργου 2.500 ευρώ, συνολικής αξίας 5.000 ευρώ, και β) τα κατωτέρω πρωτογενή υλικά 1) 250 τεμάχια χαρτιού ζωγραφικής, διαστάσεων 70 εκ.

Χ 1 μ., τιμής εκάστου 4 ευρώ, συνολικής αξίας 1.000 ευρώ, 2) 1.000 τεμάχια χαρτονιού, διαστάσεων 70 εκ. Χ 1 μ., τιμής εκάστου 1,5 ευρώ, συνολικής αξίας 1.500 ευρώ, 3) 10 τελάρα ζωγραφικής, τιμής εκάστου 30 ευρώ, συνολικής αξίας 300 ευρώ, 4) κορνίζες 150 τρέχοντα μέτρα, με τιμή ανά μέτρο 6 ευρώ, συνολικής αξίας 900 ευρώ. Με το ως άνω περιεχόμενο η αγωγή είναι επαρκώς ορισμένη, περιέχουσα όλα τα απαιτούμενα για τη συγκρότησή της από τις προαναφερόμενες διατάξεις ουσιαστικού δικαίου στοιχεία, όπως ορθώς έκρινε και η προσβαλλόμενη απόφαση, ο δε τρίτος λόγος αναίρεσης, με τον οποίο αποδίδεται στο Εφετείο, ότι αρκέσθηκε σε λιγότερα στοιχεία από εκείνα που απαιτούν οι ανωτέρω διατάξεις, κυρίως ως προς τα ανωτέρω δύο κονδύλια, στηριζόμενος, ως εκ του περιεχομένου του, αληθώς, στη διάταξη του άρθρου 559 αρ. 1 Κ.Πολ.Δ., σύμφωνα με τα προεκτεθέντα στη νομική σκέψη, και όχι σε εκείνες των διατάξεων των αρ. 8 και 14 του ίδιου άρθρου, που επικαλείται η αναιρεσείουσα, είναι απορριπτέος, ως αβάσιμος.

Κατά το άρθρο 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ. αναίρεση χωρεί αν η απόφαση του δικαστηρίου της ουσίας δεν έχει νόμιμη βάση και ιδίως αν δεν έχει καθόλου αιτιολογίες ή έχει αιτιολογίες αντιφατικές ή ανεπαρκείς σε ζήτημα που ασκεί ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης. Ανεπάρκεια αιτιολογιών, κατά την έννοια της διατάξεως αυτής, υπάρχει όταν δεν προκύπτουν από την απόφαση σαφώς και επαρκώς τα περιστατικά που είναι κατά νόμο αναγκαία για τη στοιχειοθέτηση στη συγκεκριμένη περίπτωση της διάταξης ουσιαστικού δικαίου που εφαρμόσθηκε ή όταν η απόφαση έχει ελλείψεις, όσον αφορά το νομικό χαρακτηρισμό των κρίσιμων περιστατικών που έγιναν δεκτά.

Αντιφατικότητα δε αιτιολογιών υπάρχει όταν εξ αιτίας της δεν προκύπτει ποια πραγματικά περιστατικά δέχθηκε το δικαστήριο για να στηρίξει το διατακτικό, ώστε να μπορεί να ελεγχθεί αν σωστά εφάρμοσε το Νόμο. Η αντιφατικότητα ή ανεπάρκεια πρέπει να έχει σχέση με ουσιώδεις ισχυρισμούς και κεφάλαια παροχής έννομης προστασίας και επιθετικά ή αμυντικά μέσα και όχι με την επιχειρηματολογία των διαδίκων ή του δικαστηρίου, ούτε την εκτίμηση των αποδείξεων, εφόσον το πόρισμα από την εκτίμηση αυτή διατυπώνεται σαφώς (Ολ.ΑΠ 24/1992, Ολ.ΑΠ 1/1999, ΑΠ 9/2013).

Εξάλλου, κατά την παρ. 1 του άρθρου 262 Κ.Πολ.Δ. η ένσταση πρέπει να περιλαμβάνει ορισμένη αίτηση και σαφή έκθεση των γεγονότων που την θεμελιώνουν. Ειδικότερα για τη συγκρότηση της εκ του άρθρου 300 ΑΚ ένστασης συνυπαιτιότητας του από αδικοπραξία παθόντος στην επέλευση της ζημίας ή στην έκτασή της, δεν αρκεί η απλή παράθεση πραγματικών περιστατικών, ικανών να θεμελιώσουν πταίσμα του παθόντος, αλλ’ απαιτείται και σαφής μνεία ότι αυτά προτείνονται προς θεμελίωση της ένστασης αυτής, όπως με την παραδοχή της, το δικαστήριο είτε απαλλάξει τον ζημιώσαντα ή τον προστήσαντα αυτόν όταν ενάγεται ο τελευταίος για αδικοπραξία του προστηθέντος, είτε μειώσει την οφειλόμενη από τον υπαίτιο της αδικοπραξίας, ή τον προστήσαντα αυτόν, αποζημίωση (Ολ.ΑΠ 423/1985, ΑΠ 1727/2007).

Στην προκειμένη περίπτωση το Δικαστήριο της ουσίας δέχθηκε, κατά την ανέλεγκτη αναιρετικά κρίση του, ως αποδειχθέντα, τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: "Ο ενάγων τυγχάνει ιδιοκτήτης της υπό στοιχ. ... οριζόντιας ιδιοκτησίας που βρίσκεται στο ημιυπόγειο πολυκατοικίας, κειμένης στην ..., επί της οδού ...

και το οποίο χρησιμοποιεί ως εργαστήριο ζωγραφικής. Η εναγομένη ήταν κατά το επίδικο χρόνο διαχειρίστρια της παραπάνω πολυκατοικίας που ήδη νόμιμα εκπροσωπείται από τη διαχειρίστριά της Φ. Σ.. Η πολυκατοικία έχει υπαχθεί στις διατάξεις του Ν. 3741/1929 με τη νόμιμα μεταγεγραμμένη υπ’ αριθμ. .../1972 πράξη σύστασης οριζόντιας ιδιοκτησίας του συμβ/φου Αθηνών Κων.

Παπαδόπουλου. Στον τοίχο της δυτικής πλευράς του διαμερίσματος του ενάγοντος διέρχεται κοινόκτητος και κοινόχρηστος σωλήνας της πολυκατοικίας, ο οποίος απολήγει σε μικρό κοινόκτητο φρεάτιο που βρίσκεται στο δάπεδο της ίδιας πλευράς του διαμερίσματός του και τα οποία (κοινόκτητος σωλήνας και μικρό κοινόκτητο φρεάτιο), όπως και άλλες σωληνώσεις αποχέτευσης σε άλλα σημεία της πολυκατοικίας συνδέονται με το κεντρικό κοινόκτητο φρεάτιο του αποχετευτικού δικτύου της, όπου και τελικά διοχετεύονται όλα τα λύματα των διαμερισμάτων της πολυκατοικίας για να διοχετευθούν στη συνέχεια στον αγωγό λυμάτων της ΕΥΔΑΠ.

Τον Αύγουστο του 2007 το διαμέρισμα του ενάγοντος κατακλύσθηκε από ακάθαρτα ύδατα (λύματα) των διαμερισμάτων των υπερκειμένων ορόφων. Αμέσως κατέφυγε στην αρμόδια Πυροσβεστική Υπηρεσία να αναγγείλει το περιστατικό και με την πρωτοβουλία αυτής κατέφθασε το συνεργείο αποφράξεων Θ. Α., το οποίο διενήργησε την άντληση των λυμάτων.

Σύμφωνα με την από 27-8-2007 έκθεση του Γ. Α. και την από 22-9-2007 τεχνική έκθεση του Γ. Α. και την από 22-9-2007 τεχνική έκθεση του αρχιτέκτονα Δ. Χ., το συμβάν τούτο οφείλεται στην πίεση που δέχθηκε το φρεάτιο που βρίσκεται στη δυτική πλευρά του διαμερίσματος του ενάγοντος από τα ακάθαρτα λύματα των πέντε υπερκειμένων ορόφων από ολικό φράξιμο, λόγω έλλειψης συντήρησης του κεντρικού κοινόκτητου και κοινόχρηστου φρεατίου της πολυκατοικίας.

Συνεπώς συντρέχει αμέλεια της εναγομένης Α. Σ., η οποία ως διαχειρίστρια, δεν φρόντισε για τη συντήρηση, τον καθαρισμό και την καλή λειτουργία του κοινοχρήστου φρεατίου της άνω πολυκατοικίας, απορριπτόμενης κατ’ ουσίαν της ενστάσεως περί αποκλειστικής υπαιτιότητος, άλλως συντρέχοντος πταίσματος του ενάγοντος, βασιζομένης στο ότι ο ίδιος δεν μερίμνησε για τη συντήρηση του ευρισκομένου εντός της ιδιοκτησίας του φρεατίου.

Τα ίδια κρίνοντας η εκκαλουμένη ορθά τις αποδείξεις εκτίμησε, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα νομίμως προσκομισθέντα έγγραφα, μεταξύ των οποίων τις τακτικές μηνιαίες αποδείξεις συντήρησης της πολυκατοικίας της, την από 18-5-08 απόφαση της Γενικής Συνέλευσης ιδιοκτητών της και τις προσκομισθείσες από τους εναγομένους ένορκες βεβαιώσεις και τα αντίθετα υποστηριζόμενα με την ένδικη έφεση κρίνονται αβάσιμα και απορριπτέα.

Εξάλλου, όπως αποδείχθηκε το φράξιμο του άνω κοινόκτητου φρεατίου επαναλήφθηκε στις 9-4-2008 και συνεπώς η όποια συντήρηση γινόταν δεν ήταν επιμελής, κατά τρόπο ώστε να αποφευχθεί η ανωτέρω ζημία, από αποκλειστική υπαιτιότητα της πρώτης εναγομένης, απορριπτομένου ως αβασίμου του ισχυρισμού περί συντρέχοντος πταίσματος του ενάγοντος (ΑΚ 300), εφόσον το φράξιμο του εξωτερικού φρεατίου με μπάζα κ.λπ.

δεν οφείλεται στη μη συντήρηση του εσωτερικού μικρού φρεατίου του διαμερίσματός του. Από την είσοδο των ακαθάρτων λυμάτων στο διαμέρισμα του ενάγοντος, καθηγητού του τμήματος Γραφιστικής ΤΕΙ Αθήνας, που το χρησιμοποιούσε ως εργαστήρι ζωγραφικής, υπέστησαν καταστροφή ολική, έργα του ίδιου και ειδικότερα α) 20 πίνακες ζωγραφικής με κορνίζα 40 X 60 εκ., αξίας 500 Ε και συνολικής 10.000 Ε (βλ.

κατάθεση μάρτυρος - συζύγου του ενάγοντος "οι πίνακες με κορνίζα ήταν 20...."), β) 30 πίνακες -σχέδια και σπουδές χωρίς κορνίζα 30 X 40 εκ. αξίας εκάστου 200 Ε και συνολικής 6.000 Ε, γ) 10 λοιποί πίνακες διαφόρων μεγεθών και υλικών αξίας 200 Ε και συνολικής αξίας 2.000 Ε, δ) ένα έργο -πίνακας 1,40 X 1 αξίας 2.000 Ε και συνολικά 20.000 Ε.

Να σημειωθεί ότι η προσκομισθείσα από τον ενάγοντα από 1-10-2007 έκθεση του Επιμελητηρίου Εικαστικών Τεχνών Ελλάδος δεν φέρει την υπογραφή του ορισθέντος από το Δ.Σ., κατόπιν αιτήσεως του ενάγοντος, εκτιμητή ζωγράφου Ε. Π. ως προς την εκτίμηση και το μέγεθος των ζημιών που υπέστησαν όλα τα αναγραφόμενα σ’ αυτή έργα, παρά μόνον φέρει την υπογραφή του Προέδρου και της Γεν.

Γραμματέως του Δ.Σ. αυτού, οι οποίοι ούτε επισκέφθηκαν το διαμέρισμα του ενάγοντος, ούτε προέβησαν στην εκτίμηση των πινάκων. Άλλωστε, κατά την κοινή λογική οι πίνακες ζωγραφικοί που εκτίθενται στην αγωγή, δεν ήταν δυνατόν να βρίσκονται όλοι στο δάπεδο του διαμερίσματος του ενάγοντος επί του οποίου εισχώρησαν τα λύματα, αλλά θα ήταν τοποθετημένοι σε όλη την επιφάνεια αυτού, 74 τετραγωνικών μέτρων, όπως σε ράφια κ.λπ.

και συνεπώς μέρος αυτών καταστράφηκε. Εξάλλου, ο ενάγων προσκομίζει φωτογραφίες για μέρος μόνο των κατεστραμμένων πινάκων και όχι για όλους τους αναφερόμενους στην αγωγή. Περαιτέρω, αποδεικνύεται, ότι καταστράφηκε, πρωτογενές υλικό που βρισκόταν στο άνω διαμέρισμα, όπως τεμάχια χαρτιού ζωγραφικής, χαρτόνι, τελάρα ζωγραφικής, συνολικής αξίας 1.000 Ε.

Οι μεγάλες ποσότητες αυτών που αναφέρονται στην αγωγή δεν αποδεικνύονται, ενώ θα μπορούσαν γι’ αυτές να προσκομισθούν αποδείξεις - τιμολόγια αγοράς τους, πράγμα που δεν συμβαίνει. Τέλος, για την άντληση των ακαθάρτων λυμάτων και τον καθαρισμό του διαμερίσματός του, ο ενάγων κατέβαλλε στον Γ. Α. το ποσό των 737 Ε (βλ.

υπ’ αριθμ. .../16-8-2007 απόδειξη παροχής υπηρεσιών). Ενόψει των ανωτέρω στοιχείων, που κρίνονται επαρκή για ασφαλή δικανική κρίση, δεν είναι αναγκαία η διενέργεια τεχνικής πραγματογνωμοσύνης που ζητούν οι εναγόμενοι. Έσφαλλε συνεπώς η εκκαλουμένη κρίνοντας ότι η προκληθείσα οικονομική ζημία του ενάγοντος από την παραπάνω αιτία ανέρχεται στο ποσό των 64.937 Ε, αντί του ποσού των 21.737 Ε, κατά παραδοχή εν μέρει ως ουσία βασίμου της έφεσης και πρέπει να εξαφανισθεί ως προς όλες τις διατάξεις της, χάριν του ενιαίου της εκτελέσεως και τον εκ νέου προσδιορισμό των δικαστικών εξόδων".

Και υπό τις ως άνω παραδοχές το Εφετείο δέχθηκε τυπικά και κατ’ ουσίαν την έφεση της αναιρεσείουσας, εξαφάνισε την 1290/2009 πρωτόδικη απόφαση, δέχθηκε εν μέρει την αγωγή, ως προς την αναιρεσείουσα ομάδα συνιδιοκτητών και αναγνώρισε ότι αυτή οφείλει στον ενάγοντα - ήδη αναιρεσίβλητο το ποσό των 23.737 ευρώ, νομιμοτόκως από την επίδοση της αγωγής.

Το Εφετείο, με το να οδηγηθεί στην προαναφερθείσα κρίση δεν παραβίασε, ούτε ευθέως ούτε εκ πλαγίου τις ανωτέρω διατάξεις ουσιαστικού δικαίου των άρθρων 922, 914, 926, 932, 714, 297, 298, 330, 300, 973 και 1147 του Α.Κ., καθώς και του άρθρου 2 παρ. 5 του ν. 3741/1929, τις οποίες εφάρμοσε ορθώς, ενώ διέλαβε στην απόφασή του πλήρεις, σαφείς, χωρίς αντιφάσεις ή λογικά κενά αιτιολογίες, ως προς τα ζητήματα που έχουν ουσιώδη επίδραση στην έκβαση της δίκης, οι οποίες καθιστούν εφικτό τον αναιρετικό έλεγχο, ως προς την ορθή ή μη εφαρμογή των ως άνω διατάξεων και συνεπώς δεν στερείται νόμιμης βάσης.

Ειδικότερα διέλαβε πλήρη αιτιολογία ως προς την συνδρομή αμέλειας της εναγομένης διαχειρίστριας, που δεν φρόντισε για τη συντήρηση, τον καθαρισμό και την καλή λειτουργία του κοινόχρηστου φρεατίου της πολυκατοικίας, εξ αιτίας της οποίας, ως μοναδικής γενεσιουργού αιτίας, προκλήθηκε η ζημία του ενάγοντος - αναιρεσιβλήτου, δοθέντος ότι το φρεάτιο της δυτικής πλευράς του διαμερίσματος αυτού δέχθηκε μεγάλη πίεση από τα ακάθαρτα λύματα των πέντε υπερκειμένων ορόφων, ενώ αιτιολόγησε επαρκώς και την έλλειψη οποιασδήποτε υπαιτιότητας του ενάγοντος απορρίπτοντας τη σχετική ένσταση συντρέχοντος πταίσματος αυτού, συνισταμένου στο ότι, δήθεν, αυτός δεν μερίμνησε για τη συντήρηση του ευρισκομένου εντός της ιδιοκτησίας του φρεατίου.

Επομένως, το Εφετείο δεν υπέπεσε στην από το άρθρο 559 αρ. 19 Κ.Πολ.Δ. προβλεπόμενη πλημμέλεια, η οποία αποδίδεται με τον πρώτο λόγο αναίρεσης, ο οποίος πρέπει να απορριφθεί, ως αβάσιμος. Καθ’ όσο μέρος όμως, υπό το πρόσχημα της πλημμέλειας του άρθρου 559 αρ. 19 πλήττεται η κρίση του Δικαστηρίου της ουσίας περί την αξιολόγηση των πραγματικών γεγονότων, ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, ως απαράδεκτος.

Ο λόγος αναίρεσης από τον αριθμ. 9 του άρθ. 559 Κ.Πολ.Δ. ιδρύεται αν το δικαστήριο επιδίκασε κάτι που δεν ζητήθηκε ή επιδίκασε περισσότερα από όσα ζητήθηκαν ή άφησε αίτηση αδίκαστη. Δεν συνιστά επιδίκαση μη αιτηθέντος η μερική παραδοχή της αγωγής (ΑΠ 104/2014, ΑΠ 252/2005). Με τον δεύτερο λόγο προσάπτεται στο Εφετείο η πλημμέλεια του άρθρου 559 αρ. 9 Κ.Πολ.Δ., διότι, δήθεν, τα φερόμενα ως καταστραφέντα έργα τέχνης δεν αναφέρονται στην αγωγή. Ο λόγος αυτός είναι απορριπτέος, ως απαράδεκτος, διότι η, σύμφωνα με τις ως άνω παραδοχές, εν μέρει παραδοχή της αγωγής, ως βάσιμης κατ’ ουσίαν, με τη διαπίστωση, μετά την αξιολόγηση των αποδείξεων, ότι καταστράφηκε μέρος των αναγραφομένων στην ένδικη αγωγή πινάκων, είτε ότι η αξία εκάστου τούτων είναι μικρότερη, είτε ότι κάποιοι εξ αυτών είχαν μικρότερες διαστάσεις από τις αναφερόμενες στην αγωγή, δεν συνιστά επιδίκαση μη αιτηθέντος.

Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναίρεσης, να καταδικασθεί η αναιρεσείουσα ομάδα συνιδιοκτητών στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, που δεν κατέθεσε προτάσεις, τα οποία ορίζει στο ποσό των 1.100 ευρώ (άρθρο 183 Κ.Πολ.Δ.), και να διαταχθεί η εισαγωγή του καταβληθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο (άρθρο 495 παρ. 4 εδ. ε’ Κ.Πολ.Δ.).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την υπ’ αρ. εκθ. κατάθεσης 44/15-1-2014 αίτηση για αναίρεση της 6671/2011 απόφασης του Εφετείου Αθηνών.

Καταδικάζει την αναιρεσείουσα στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσιβλήτου, τα οποία ορίζει στο ποσό των χιλίων εκατό (1.100) ευρώ. Και

Διατάσσει την εισαγωγή του καταβληθέντος παραβόλου στο δημόσιο ταμείο. ΚΡΙΘΗΚΕ και αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 6 Νοεμβρίου 2015.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΤΗΚΕ στην Αθήνα σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του στις 20 Νοεμβρίου 2015.

Ο ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ O ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ