1301/2011 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 1301 / 2011 (Α2, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)Αριθμός 1301/2011

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

A2' Πολιτικό Τμήμα

ΣΥΓΚΡΟΤΗΘΗΚΕ από τους Δικαστές: Ρένα Ασημακοπούλου, Αντιπρόεδρο, Αθανάσιο Κουτρομάνο, Χρυσόστομο Ευαγγέλου, Ευφημία Λαμπροπούλου και Γεράσιμο Φουρλάνο, Αρεοπαγίτες.

ΣΥΝΗΛΘΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο Κατάστημά του, στις 22 Νοεμβρίου 2010, με την παρουσία και της γραμματέως Αικατερίνης Σιταρά, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

Της αναιρεσείουσας: Ανώνυμης εταιρίας με την επωνυμία Hellenic Quality Foods Ανώνυμος Εταιρία Τροφίμων και τον διακριτικό τίτλο HQF, που εδρεύει στην Μαγούλα Αττικής και εκπροσωπείται νόμιμα, η οποία εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο της Φωκίωνα Τσίντο, με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Των αναιρεσιβλήτων: 1. Α. -Μ. Κ. του Σ., κατοίκου ..., 2. Φ. Ζ. του Γ. κατοίκου .... Ο πρώτος εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο του Κωνσταντίνο Σφακιανάκη, ενώ ο δεύτερος δεν παραστάθηκε στο ακροατήριο.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 13-10-2005 αγωγή της ήδη αναιρεσείουσας, που κατατέθηκε στο Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 3895/2007 του ίδιου Δικαστηρίου και 7309/2008 του Εφετείου Αθηνών. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητά η αναιρεσείουσα με την από 9-2-2009 αίτησή της.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν, όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο εισηγητής Αρεοπαγίτης Χρυσόστομος Ευαγγέλου ανέγνωσε την από 4-11-2011 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την παραδοχή της κρινόμενης αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του παραστάντος αναιρεσιβλήτου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης και την καταδίκη της αντιδίκου του στη δικαστική δαπάνη.

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

Από την υπ' αριθ. 9962 Γ' /4-8-2009 έκθεση επιδόσεως του δικαστικού επιμελητή στο Πρωτοδικείο Αθηνών Β. Γ., προκύπτει ότι ακριβές αντίγραφο της κρινόμενης αίτησης αναιρέσεως με τις κάτω από αυτήν Πράξεις του Προέδρου και του Αντιπροέδρου του Αρείου Πάγου, με τις οποίες ορίσθηκε το αρμόδιο για την εκδίκαση της κρινόμενης αίτησης Τμήμα, η δικάσιμος και ο Εισηγητής δικαστής, καθώς και κλήση για συζήτηση, επιδόθηκε, με θυροκόλληση, στον απολειπόμενο δεύτερο των αναιρεσιβλήτων Φ. Ζ.. ενώ αντίγραφο του θυροκολληθέντος εγγράφου παραδόθηκε στο αρμόδιο αστυνομικό τμήμα και ειδοποίηση για τη θυροκόλληση εστάλη με συστημένη επιστολή στον εν λόγω αναιρεσίβλητο. Ο τελευταίος δεν εμφανίσθηκε στο ακροατήριο κατά την εκφώνηση της υπόθεσης από τη σειρά του πινακίου ούτε παρέστη με δήλωση του άρθρου 242 παρ.2 ΚΠολΔ. Επομένως, πρέπει να προχωρήσει η συζήτηση παρά την απουσία του (άρθρο 576 παρ.2 ΚΠολΔ).

Η νομική αοριστία της αγωγής, στηρίζει λόγο αναίρεσης για παραβίαση κανόνα ουσιαστικού δικαίου (άρθρ.559 αριθ.1 ΚΠολΔ.), αν το δικαστήριο για τη θεμελίωση της αγωγής στο συγκεκριμένο κανόνα ουσιαστικού δικαίου αρκέσθηκε σε στοιχεία λιγότερα ή αξίωσε περισσότερα εκείνων που ο κανόνας αυτός απαιτεί για τη γένεση του οικείου δικαιώματος.

Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 939 έως 942 ΑΚ προκύπτει ότι για τη γέννηση της αξίωσης προς διάρρηξη καταδολιευτικής δικαιοπραξίας απαιτείται η συνδρομή των κατωτέρω προϋποθέσεων : α) απαίτηση του δανειστή κατά του οφειλέτη, γεννημένη κατά το χρόνο που ο τελευταίος επιχειρεί την απαλλοτρίωση, β) απαλλοτρίωση από τον οφειλέτη περιουσιακού στοιχείου, γ) πρόθεση βλάβης των δανειστών, δ) γνώση του τρίτου υπέρ του οποίου η απαλλοτρίωση και ε) αφερεγγυότητα του οφειλέτη.

Απαλλοτρίωση κατά την έννοια της διατάξεως του άρθρου 939 του Α.Κ. αποτελεί και η παραχώρηση από τον οφειλέτη στον τρίτο εμπράγματης ασφάλειας, με την οποία ανατρέπεται η κατά νόμο κατά την εκτέλεση σειρά κατάταξης των δανειστών. Στην προκειμένη περίπτωση, με την ένδικη αγωγή της η ενάγουσα, επικαλούμενη ότι έχει απαίτηση κατά του πρώτου εναγόμενου ύψους 61.145 ευρώ, για την οποία ενέγραψε το έτος 2005 σε βάρος του τρίτη και τέταρτη υποθήκη σε τρία ακίνητά του, βεβαρημένα με προηγούμενες υποθήκες και προσημειώσεις και ότι ο πρώτος εναγόμενος οφειλέτης της, προκειμένου να καταδολιεύσει τα συμφέροντά της, υπέδειξε στον δεύτερο εναγόμενο και εκείνος με σκοπό βλάβης της έσπευσε και ενέγραψε, πριν από αυτήν, το έτος 2005, δεύτερη και τρίτη προσημείωση υποθήκης στα ως άνω ακίνητα του πρώτου δυνάμει δικαστικής απόφασης που είχε εκδοθεί το έτος 1997, παρότι η απαίτησή του, για εξασφάλιση της οποίας αυτός είχε εγγράψει από το έτος 1997 προσημείωση σε άλλα ακίνητα του πρώτου εναγομένου, είχε εν μέρει εξοφληθεί και η απόφαση που διέταξε την εγγραφή της προσημείωσης είχε μερικώς ανακληθεί και περιορισθεί σε ορισμένα ακίνητα, ζήτησε τη διάρρηξη της προσημείωσης υποθήκης που έχει εγγράψει ο τρίτος επί των εν λόγω ακινήτων του οφειλέτη της.

Το Εφετείο, όπως προκύπτει από την προσβαλλόμενη απόφαση, αφού προηγουμένως εξαφάνισε την πρωτόδικη απόφαση που είχε απορρίψει την αγωγή ως μη νόμιμη, απέρριψε στη συνέχεια ως αόριστη την αγωγή, για το λόγο ότι δεν αναφερόταν σ' αυτήν ( αγωγή ) η αξία των ακινήτων επί των οποίων γράφηκε η προσημείωση, ώστε σε περίπτωση που αυτή ( αξία ακινήτων ) είναι μεγαλύτερη από την απαίτηση να μπορεί να εξευρεθεί το μέρος κατά το οποίο πρέπει να απαγγελθεί η διάρρηξη.

Με τον μοναδικό από το άρθρο 559 αριθ. 1 ΚΠολΔ λόγο του αναιρετηρίου προβάλλεται ότι το Εφετείο για το κατ' άρθρο 216 ΚΠολΔ ορισμένο της ένδικης αγωγής διάρρηξης αξίωσε στοιχεία περισσότερα από εκείνα που απαιτούνται από τις διατάξεις των άρθρων 939 και 943 του Α.Κ., καθόσον επί καταδολιευτικής πράξης συνισταμένης στη επιβάρυνση ακινήτου του οφειλέτη με εμπράγματη ασφάλεια υπέρ άλλου δανειστή, όπως συμβαίνει στην ένδικη περίπτωση, κρίσιμο μέγεθος δεν είναι η σχέση μεταξύ του ύψους της απαίτησης και της αξίας του ακινήτου, αλλά η σχέση μεταξύ του ύψους της απαίτησης και του χρηματικού ποσού για το οποίο έγινε η εγγραφή του εμπραγμάτου βάρους.

Με τον λόγο αυτό της αίτησης αναίρεσης τίθενται τα ζητήματα : 1 ) αν επί της από το άρθρο 939 του Α.Κ αγωγής διάρρηξης δικαιοπραξίας, η οποία αφορά ακίνητο, αποτελεί αναγκαίο στοιχείο της αγωγής ( και ) η αξία του ακινήτου, όπως δέχθηκε το Εφετείο, ακολουθώντας τις υπ' αριθ. 1677/2008, 1112/2004. 637/2001 αποφάσεις του Αρείου Πάγου, με το σκεπτικό ότι η διάρρηξη επέρχεται κατά τόσο μόνον, καθόσον ζημιώνεται ο δανειστής, η εξεύρεση δε του μέρους αυτού εξαρτάται από τη σχέση της απαίτησης προς την αξία του ακινήτου ή αν η αξία του ακινήτου αποτελεί ένσταση των εναγομένων, οφειλέτη και τρίτου, οι οποίοι μπορούν να επικαλεσθούν και αποδείξουν ότι η αξία του ακινήτου είναι μεγαλύτερη της απαίτησης και ότι επομένως αρκεί η μερική διάρρηξη για την ικανοποίηση της απαίτησης του ενάγοντος δανειστή, όπως έχει δεχθεί η υπ' αριθ. 380/1967 απόφαση του Αρείου Πάγου και 2 ) σε περίπτωση που γίνει δεκτό ότι η αξία του ακινήτου αποτελεί αναγκαίο στοιχείο της αγωγής, αν το στοιχείο αυτό απαιτείται και στην περίπτωση που η καταδολιευτική πράξη δεν συνίσταται στην κατά κυριότητα μεταβίβαση του ακινήτου, που αποτελεί τη συνήθη περίπτωση καταδολίευσης, αλλά στην επιβάρυνσή του με εμπράγματη ασφάλεια υπέρ άλλου δανειστή, με την οποία ανατρέπεται η κατά νόμο κατά την εκτέλεση σειρά κατάταξης των δανειστών, όπως συμβαίνει στην ένδικη περίπτωση.

Τα ζητήματα αυτά είναι γενικότερου ενδιαφέροντος και γι` αυτό, αλλά και για το ενιαίο της νομολογίας, πρέπει να παραπεμφθεί η αίτηση αναιρέσεως, κατά τον μοναδικό από το άρθρο 559 αριθ. 1 Κ.Πολ.Δικ. λόγο της, στην Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου, σύμφωνα με τις διατάξεις των άρθρων 563 παρ. 2 εδ β` Κ.Πολ.Δικ.

και 23 παρ. 2 ν. 1756/1988 "Κώδικας Οργανισμού των Δικαστηρίων και Κατάστασης Δικαστικών Λειτουργών", όπως αντικαταστάθηκε με τα άρθρα 16 ν. 2331/1995 και 169 παρ. 6 ν. 2479/1997.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Παραπέμπει στην Τακτική Ολομέλεια του Αρείου Πάγου τον μοναδικό από το άρθρο 559 αριθ.1 ΚΠολΔ λόγο της από 9-2-2009 αίτησης της εταιρίας με την επωνυμία " Hellenic Quality Foods Ανώνυμη Εταιρία Τροφίμων" για αναίρεση της 7309/2008 απόφασης της Εφετείου Αθηνών.

Κρίθηκε, αποφασίστηκε στην Αθήνα στις 4 Απριλίου 2011

H ΑΝΤΙΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ και

Δημοσιεύθηκε, σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο του στην Αθήνα στις 28 Ιουλίου 2011.

Η ΠΡΟΕΔΡΟΣ Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ