12/2019 · Άρειος Πάγος (Supreme Civil and Criminal Court of Greece)

Απόφαση 12 / 2019 (Γ, ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ)

Αριθμός 12/2019

ΤΟ ΔΙΚΑΣΤΗΡΙΟ ΤΟΥ ΑΡΕΙΟΥ ΠΑΓΟΥ

Γ' Πολιτικό Τμήμα

Συγκροτήθηκε από τους Δικαστές: Ασπασία Μαγιάκου, Προεδρεύουσα Αρεοπαγίτη, Πέτρο Σαλίχο, Ιωάννη Φιοράκη, Παρασκευή Καλαϊτζή και Γεώργιο Παπανδρέου- Εισηγητή, Αρεοπαγίτες.

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του, την 10η Οκτωβρίου 2018 με την παρουσία και της γραμματέως Σπυριδούλας Τζαβίδη, για να δικάσει την εξής υπόθεση μεταξύ:

Του αναιρεσείοντος: Ελληνικού Δημοσίου, που εκπροσωπείται νόμιμα από τον Υπουργό Οικονομικών, κατοικοεδρεύοντα στην Αθήνα, το οποίο εκπροσωπήθηκε από την Στελιανή Κουστουμπάρδη, Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους με δήλωση του άρθρου 242 παρ. 2 του Κ.Πολ.Δ.

Του αναιρεσίβλητου:Κ. Δ. του Γ., κατοίκου ..., που εκπροσωπήθηκε από τον πληρεξούσιο δικηγόρο Παρασκευά Λιάρτη.

Η ένδικη διαφορά άρχισε με την από 23-5-2006 αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου, που κατατέθηκε στο Ειρηνοδικείο Δωριέων. Εκδόθηκαν οι αποφάσεις: 2/2007 του ίδιου Δικαστηρίου, 4/2009 του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άμφισσας. Την αναίρεση της τελευταίας απόφασης ζητεί το αναιρεσείον με την από 10-7-2009 αίτησή του.

Κατά τη συζήτηση της αίτησης αυτής, που εκφωνήθηκε από το πινάκιο, οι διάδικοι παραστάθηκαν όπως σημειώνεται πιο πάνω. Ο Εισηγητής Αρεοπαγίτης Γεώργιος Παπανδρέου, ανέγνωσε την από 20-9-2018 έκθεσή του, με την οποία εισηγήθηκε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης. Ο πληρεξούσιος του αναιρεσίβλητου ζήτησε την απόρριψη της αίτησης αναίρεσης και την καταδίκη του αντιδίκου στη δικαστική δαπάνη

ΣΚΕΦΘΗΚΕ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟ ΝΟΜΟ

1.Με την κρινόμενη από 10/7/2009 αίτηση αναίρεσης προσβάλλεται η 4/2009 τελεσίδικη απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άμφισσας που απέρριψε έφεση του αναιρεσείοντος Ελληνικού Δημοσίου κατά της 2/2007 απόφασης του Ειρηνοδικείου Δωριέων, τακτικής διαδικασίας, (που είχε κάνει δεκτή διεκδικητική ακινήτων αγωγή του αναιρεσίβλητου). Η αίτηση ασκήθηκε νομότυπα και εμπρόθεσμα (αρθρ. 552, 553, 556, 558,564, 566§1 Κ.Πολ.Δ). Είναι συνεπώς παραδεκτή (άρθρ. 577§1 Κ.Πολ.Δ) και πρέπει να ερευνηθεί ως προς το παραδεκτό και βάσιμο των λόγων της (άρθρ. 577§3 Κ.Πολ.Δ).

2. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 560 ΚπολΔ όπως ίσχυε πριν αντικατασταθεί από το αρθ. 1 αρθ. τρίτο του ν. 4335/2015 και εφαρμόζεται στην προκείμενη περίπτωση, κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, καθώς και των αποφάσεων των πρωτοδικείων, που εκδίδονται σε εφέσεις κατά των αποφάσεων των ειρηνοδικείων, επιτρέπεται αναίρεση μόνο 1) αν παραβιάστηκε κανόνας του 2 ουσιαστικού δικαίου, στον οποίο περιλαμβάνονται και οι ερμηνευτικοί κανόνες" των δικαιοπραξιών, αδιάφορο αν πρόκειται για νόμο ή έθιμο, ελληνικό ή ξένο, εσωτερικού ή διεθνούς δικαίου.

Η παράβαση των διδαγμάτων της κοινής πείρας αποτελεί λόγο αναίρεσης μόνο αν τα διδάγματα αυτά αφορούν την εφαρμογή των κανόνων του δικαίου ή την υπαγωγή των πραγματικών γεγονότων σ' αυτούς, ο λόγος αυτός αναίρεσης δεν μπορεί να προβληθεί σε μικροδιαφορές 2)...3)....4)Για να ιδρυθεί δε ο από τον αριθμ. 1 του άρθρου 560 ΚΠολΔ λόγος αναιρέσεως θα πρέπει η παραβίαση να αφορά κανόνα ουσιαστικού δικαίου, δηλαδή κανόνα που ρυθμίζει τις βιοτικές σχέσεις, την κτήση δικαιωμάτων και τη γένεση των υποχρεώσεων και επιβάλλει κυρώσεις, ενώ η παραβίαση των κανόνων του δικονομικού δικαίου, δηλαδή όσων καθορίζουν τον τρόπο, τα όργανα και τη μορφή της ένδικης προστασίας, δεν ελέγχεται με τον προκείμενο λόγο.

Εξάλλου, από τις διατάξεις των άρθρων 118 αρ.4, 56 αριθ. 1α' και 566 ΚΠολΔ προκύπτει με σαφήνεια ότι για να είναι ορισμένος ο από τη δεύτερη από αυτές (560 αριθ. 1α') προβλεπόμενος λόγος αναίρεσης της παραβίασης κανόνα ουσιαστικού δικαίου, πρέπει, να καθορίζεται στο αναιρετήριο η συγκεκριμένη διάταξη ουσιαστικού δικαίου που παραβιάσθηκε και το αποδιδόμενο στην απόφαση νομικό σφάλμα ως προς την ερμηνεία και εφαρμογή του ουσιαστικού νόμου.

Αν δε το δικαστήριο εξέτασε την ουσία της υπόθεσης, πρέπει να αναφέρονται στο αναιρετήριο, με πληρότητα και σαφήνεια, και οι κρίσιμες ουσιαστικές παραδοχές της απόφασης με τις οποίες εκείνο υπέπεσε, κατά τον αναιρεσείοντα, στην πλημμέλεια που συγκροτεί το λόγο αυτό αναιρέσεως, διότι διαφορετικά είναι απολύτως ανέφικτος ο ζητούμενος αναιρετικός έλεγχος (ΑΠ (Ολ) 20/2005), ενώ είναι αυτονόητο ότι τα στοιχεία αυτά πρέπει να εξειδικεύονται σε σχέση με καθένα από τους κανόνες του ουσιαστικού δικαίου, που φέρονται ότι παραβιάστηκαν, όταν αυτοί είναι περισσότεροι από ένας (ΑΠ (Ολ) 32/1996, ΑΠ 134/1999, ΑΠ 1077/2008).

Στην προκειμένη περίπτωση με την υπό κρίση αίτηση προσβάλλεται η 4/2009 απόφαση του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άμφισσας, με την οποία απορρίφθηκε έφεση του αναιρεσείοντος κατά της 2/2007 απόφασης του Ειρηνοδικείου Δωριέων,με την οποία έγινε δεκτή κατ' ουσίαν, η ένδικη διεκδικητική κυριότητας ακινήτων (τμήματα αγρού) αγωγή του ήδη αναιρεσίβλητου με τις ακόλουθες παραδοχές: "Ο ενάγων με το υπ' αριθμ.

….8/05-04-1990 συμβολαίου του συμβολαιογράφου Α. Π.-Τ., νομίμως μεταγραφέντος στα βιβλία μεταγραφών σε τόμο …3 και με αριθμό ….5 του Υποθηκοφυλακείου …., αγόρασε ένα αγρό, έκτασης- κατά τον τίτλο κτήσης- τεσσάρων περίπου στρεμμάτων ή όσης κι αν είναι (εκτάσεως), από τους Ι. Μ. του Χ. και Α., Β. σύζ. Κ. Γ., το γένος του Χ.

και Α. Μ., Α. σύζ. Θ. Χ., το γένος του Χ. και Α. Μ. και Καλλιόπη σύζ. Δημητρίου Ζαχαρία, το γένος του Χ. και Α. Μ., στους οποίους ανήκε κατά συγκυριότητα και δη στον καθένα τους κατά ποσοστό 1/4 εξ αδιαιρέτου ως εξ αδιαθέτου συγκληρονόμων των γονέων τους Χ. και Α. συζ. Χ. Μ., δυνάμει της υπ' αριθμ. ….7/05-04-1989 πράξης αποδοχής κληρονομιάς της ως άνω συμβολαιογράφου, νομίμως μεταγεγραμμένης στα άνω βιβλία μεταγραφών σε τόμο …3 και με αριθμό ….84.

Στον δε Χ. Μ. είχε περιέλθει, δυνάμει άτυπης παραχώρησης από τον πατέρα του Ι. Μ.. Συγκεκριμένα, η παραπάνω αγορασθείσα έκταση, που εμφαίνεται να έχει έκταση 8.280 τ.μ. και αποτυπώνεται με τα στοιχεία 1-2-3-4-5-6-7-8-9-10-11-12-13-14-15-16-17-18-19-20-21-22-1 στο από μηνός Αυγούστου 1998 τοπογραφικό διάγραμμα του πολιτικού μηχανικού Η.

Κ., συνορεύει βόρεια με ιδιοκτησία Δ. Δ. και έκταση δημοσίου, ανατολικά με ρέμα και έκταση δημοσίου και δυτικά και νότια με δημόσια δασική έκταση. Δύο τμήματα του ως άνω ακινήτου, έκτασης 198,26 τ.μ. και 123,50 τ.μ., που στο παραπάνω τοπογραφικό διάγραμμα αποτυπώνονται αντίστοιχα με τα στοιχεία 12-13- 14-14α-12α-12 και 5-6-7-8α-5 και συνορεύουν το μεν πρώτο υπό στοιχείο II βορείως με φερόμενη ιδιοκτησία Δ.

Δ. και με έκταση δημοσίου και στις λοιπές πλευρές του με συνεχόμενο αγρό του ενάγοντος και το δε δεύτερο υπό στοιχείο III βορείως με φερόμενη ιδιοκτησία Δ. Δ., ανατολικά με ρέμα και δυτικά με συνεχόμενο" αγρό του ενάγοντος, αποτελούν τα επίδικα, καθώς είναι αυτά που το εναγόμενο αμφισβητεί ότι ανήκουν στην ιδιοκτησία του ενάγοντος και που, ωστόσο, με την αριθμ.

…11/98//23-02-2001 πράξη του Δασάρχη Άμφισσας χαρακτηρίσθηκαν ως δασική έκταση. Η παραπάνω έκταση ως αγρός εκαλλιεργείτο στο παρελθόν, αλλά τα τελευταία σαράντα τουλάχιστον έτη σταμάτησε η καλλιέργειά του. Στο υπό στοιχείο II εδαφικό τμήμα οι απώτεροι δικαιοπάροχοι του ενάγοντος είχαν κατασκευάσει πέτρινο κτίσμα (καλύβα), ερείπια του οποίου υπάρχουν έως και σήμερα.

Όσον αφορά δε στο έτερο επίδικο τμήμα (υπό στοιχείο III), αυτό βρίσκεται μεταξύ του ρέματος και της λοιπής ιδιοκτησίας του ενάγοντος, εντός του οποίου έχει αναπτυχθεί λίγη δασική βλάστηση, αφού, όπως προαναφέρθηκε, έχει σταματήσει από δεκαετίες να καλλιεργείται. Τα δύο επίδικα εδαφικά τμήματα δεν αποτελούσαν τμήμα δημόσιας δασικής έκτασης, αλλά μέρος του όλου αγρού που απέκτησε ο ενάγων και επί των οποίων γινόταν πράξεις νομής από τους δικαιοπαρόχους του ενάγοντος πριν από το έτος 1884 με την πεποίθηση ότι δεν προσβάλλουν δικαιώματα τρίτων.

Κατόπιν τούτων, θα πρέπει να γίνει δεκτή η ένδικη αγωγή ως βάσιμη και κατ' ουσία και να αναγνωρισθεί η κυριότητα του ενάγοντος στα προπεριγραφόμενα δύο εδαφικά τμήματα".

3.Με τον μοναδικό λόγο αναιρέσεως προβάλλονται αιτιάσεις από το άρθρο 560 παρ. 1 ΚΠολΔ, επειδή το δικαστήριο της ουσίας παραβίασε ευθέως τις διατάξεις των άρθρων 1,2,3 του από 17/29.11.1836 ΒΔ"περί ιδιωτικών δασών και 3 παρ.1 ν.998/1979 ,18,21 ν.216/3-7-1837"περί διακρίσεως κτημάτων ,των διατάξεων του ν.ΔΞΗ/1912, 21, Ν.Δ.22.4/16.5.1926 και του 4 ν. 1539/1938 γιατί το επίδικο αποτελεί δασική έκταση ιδιοκτησίας του Δημοσίου και όχι αγρό ιδιοκτησίας του αναιρεσιβλήτου Ο λόγος αυτός αναιρέσεως είναι αόριστος γιατί στο αναιρετήριο δεν αναφέρεται σε τι συνίσταται η παραβίαση των ως άνω διατάξεων που φέρονται ότι παραβιάστηκαν, αφού αυτοί είναι περισσότεροι από ένας και ποία η επίδραση ενός εκάστου στο διατακτικό της προσβαλλόμενης απόφασης που έκρινε ως ουσιαστικά αβάσιμη την ένδικη αγωγή του αναιρεσείοντος και ως προς τις δύο βάσεις(κτήση κυριότητας με παράγωγο και πρωτότυπο τρόπο ). Επομένως, ο λόγος αυτός αναιρέσεως με τον οποίο προβάλλεται η αιτίαση ότι το δικαστήριο της ουσίας υπέπεσε στην πλημμέλεια του άρθρου 560 αριθμ. 1 ΚΠολΔ πρέπει να απορριφθεί ως απαράδεκτος. Ο ίδιος λόγος είναι απορριπτέος, επίσης, ως απαράδεκτος κατά το μέρος που με τις επικαλούμενες αιτιάσεις πλήττεται στην πραγματικότητα η ανέλεγκτη περί πραγμάτων κρίση του δικαστηρίου της ουσίας (ΑΠ 1792/2011) περί του χαρακτήρα του επιδίκου ως αγρού και όχι δάσους.

4.Κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί η ένδικη αίτηση αναίρεσης . Τέλος, το αναιρεσείον που νικήθηκε στη δίκη πρέπει να καταδικαστεί στην πληρωμή των δικαστικών εξόδων της αναιρεσίβλητης, που κατέθεσε προτάσεις, κατά το νόμιμο και βάσιμο αίτημά της (άρθρ. 176, 183, 189 παρ. 1, 191 παρ. 2 ΚΠολΔ), μειωμένων όμως, κατ' άρθρ. 22 παρ. 1 ν. 3693/ 1957 (που διατηρήθηκε σε ισχύ με το άρθρο 52 αριθμ. 18 Εισ .Ν ΚΠολ Δ), σε συνδυασμό με τις διατάξεις του άρθρου 5 παρ. 12 ν. 1738/1987 και αριθμ. 2 της 134423 οικ/8-12-1992 κοινής απόφασης των Υπουργών Οικονομικών και Δικαιοσύνης (ΦΕΚ 11/Β/20-1-1993), όπως ορίζεται στο διατακτικό.

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

Απορρίπτει την από 10.7.2009 αίτηση αναίρεσης κατά της 4/2009 απόφασης του Πολυμελούς Πρωτοδικείου Άμφισσας. Και

Καταδικάζει το αναιρεσείον Ελληνικό Δημόσιο στα δικαστικά έξοδα του αναιρεσίβλητου, τα οποία ορίζει σε τριακόσια (300) ευρώ.

ΚΡΙΘΗΚΕ, αποφασίσθηκε στην Αθήνα, στις 31 Οκτωβρίου2018.

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ σε δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριό του, στην Αθήνα, στις 10 Ιανουαρίου 2019.

Η ΠΡΟΕΔΡΕΥΟΥΣΑ ΑΡΕΟΠΑΓΙΤΗΣ

Η ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ